https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AD%D8%A8%D9%88%D8%A8%DB%8C 2026-06-20T16:42:46Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AD%D8%A8%D9%88%D8%A8%DB%8C&diff=7758&oldid=prev 2025-05-10T10:16:21Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:ابوعلی حبوبی.jpg|بندانگشتی|برگرفته از سایت کانون قابل بازیابی از https://www.kanoon.ir/Article/13326]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:ابوعلی حبوبی.jpg|بندانگشتی|برگرفته از سایت کانون قابل بازیابی از https://www.kanoon.ir/Article/13326]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوعلی حبوبی، حسن بن حارث، ریاضی‌دان، قاضی و فقیه ایرانی نیمه دوم سده 4ق. با ابوالوفا بوزجانی، دانشمند مشهور ایرانی ساکن بغداد ارتباط علمی داشت و احتمالاً به همراه [[ابوریحان بیرونی|بیرونی]] و [[ابن سینا، پزشک|ابن سینا]] در گرگانج در دربار آل مأمون (حکومت: 387-408ق) می‌زیست&lt;ref name=":0"&gt;کرامتی، یونس. «ابوعلی حبوبی»، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. ج 6، ص 36-39.&lt;/ref&gt;. مهم‌ترین اثر وی الاستقصاء و التجنیس فی علم الحساب ـ درباره کاربرد [[جبر]] و مقابله و روش‌های دیگر در حل مسائل حساب وصایا یا محاسبه ارث ـ یکی از کهن‌ترین آثار جبری است که به طور کامل به دست ما رسیده&lt;ref name=":0" /&gt;&lt;ref name=":1"&gt;همو. کارنامه '''ایرانیان'''. تهران: 1381، ص 98.&lt;/ref&gt;. موضوع کتاب مانند بخش وصایای کتاب‌های جبر محمد بن موسی خوارزمی (سده 2-3ق) و ابوکامل مصری (سده3-4ق)، اما سطح علمی آن پائین‌تر است&lt;ref name=":0" /&gt;. در الاستقصاء دو روش ابتکاری به کار رفته که کاشانی در مفتاح الحساب از آنها با عنوان «روش ابوعلی حبوبی» یاد کرده است&lt;ref&gt;کاشانی، غیاث جمشید. '''''مفتاح الحساب'''''، قاهره: 1967م، ص 254-258.&lt;/ref&gt;. ابوعلی در یکی از مسائل به درستی از جبر و مقابله خوارزمی انتقاد کرده در حالی که فردریش رزن، هنگام چاپ کتاب خوارزمی در 1831م متوجه آن نشده است&lt;ref&gt;قربانی، ابوالقاسم. '''زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی'''. تهران: 1375، ص90.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":1" /&gt;&lt;ref name=":0" /&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوعلی حبوبی، حسن بن حارث، ریاضی‌دان، قاضی و فقیه ایرانی نیمه دوم سده 4ق. با ابوالوفا بوزجانی، دانشمند مشهور ایرانی ساکن بغداد ارتباط علمی داشت و احتمالاً به همراه [[ابوریحان بیرونی|بیرونی]] و [[ابن سینا، پزشک|ابن سینا]] در گرگانج در دربار آل مأمون (حکومت: 387-408ق) می‌زیست&lt;ref name=":0"&gt;کرامتی، یونس. «ابوعلی حبوبی»، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. ج 6، ص 36-39.&lt;/ref&gt;. مهم‌ترین اثر وی الاستقصاء و التجنیس فی علم الحساب ـ درباره کاربرد [[جبر]] و مقابله و روش‌های دیگر در حل مسائل حساب وصایا یا محاسبه ارث ـ یکی از کهن‌ترین آثار جبری است که به طور کامل به دست ما رسیده&lt;ref name=":0" /&gt;&lt;ref name=":1"&gt;همو. کارنامه '''ایرانیان'''. تهران: 1381، ص 98.&lt;/ref&gt;. موضوع کتاب مانند بخش وصایای کتاب‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>جبر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>محمد بن موسی خوارزمی (سده 2-3ق) و ابوکامل مصری (سده3-4ق)، اما سطح علمی آن پائین‌تر است&lt;ref name=":0" /&gt;. در الاستقصاء دو روش ابتکاری به کار رفته که کاشانی در مفتاح الحساب از آنها با عنوان «روش ابوعلی حبوبی» یاد کرده است&lt;ref&gt;کاشانی، غیاث جمشید. '''''مفتاح الحساب'''''، قاهره: 1967م، ص 254-258.&lt;/ref&gt;. ابوعلی در یکی از مسائل به درستی از جبر و مقابله خوارزمی انتقاد کرده در حالی که فردریش رزن، هنگام چاپ کتاب خوارزمی در 1831م متوجه آن نشده است&lt;ref&gt;قربانی، ابوالقاسم. '''زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی'''. تهران: 1375، ص90.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":1" /&gt;&lt;ref name=":0" /&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یونس كرامتی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یونس كرامتی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم و فنون]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AD%D8%A8%D9%88%D8%A8%DB%8C&diff=7160&oldid=prev 2025-05-08T15:57:58Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:ابوعلی حبوبی.jpg|بندانگشتی|برگرفته از سایت کانون قابل بازیابی از https://www.kanoon.ir/Article/13326]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوعلی حبوبی، حسن بن حارث، ریاضی‌دان، قاضی و فقیه ایرانی نیمه دوم سده 4ق. با ابوالوفا بوزجانی، دانشمند مشهور ایرانی ساکن بغداد ارتباط علمی داشت و احتمالاً به همراه [[ابوریحان بیرونی|بیرونی]] و [[ابن سینا، پزشک|ابن سینا]] در گرگانج در دربار آل مأمون (حکومت: 387-408ق) می‌زیست&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;کرامتی، یونس. «ابوعلی حبوبی»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایره المعارف بزرگ اسلامی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج 6، ص 36-39.&lt;/ref&gt;. مهم‌ترین اثر وی الاستقصاء و التجنیس فی علم الحساب ـ درباره کاربرد [[جبر]] و مقابله و روش‌های دیگر در حل مسائل حساب وصایا یا محاسبه ارث ـ یکی از کهن‌ترین آثار جبری است که به طور کامل به دست ما رسیده&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;همو. کارنامه &#039;&#039;&#039;ایرانیان&#039;&#039;&#039;. تهران: 1381، ص 98.&lt;/ref&gt;. موضوع کتاب مانند بخش وصایای کتاب‌های جبر محمد بن موسی خوارزمی (سده 2-3ق) و ابوکامل مصری (سده3-4ق)، اما سطح علمی آن پائین‌تر است&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. در الاستقصاء دو روش ابتکاری به کار رفته که کاشانی در مفتاح الحساب از آنها با عنوان «روش ابوعلی حبوبی» یاد کرده است&lt;ref&gt;کاشانی، غیاث جمشید. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مفتاح الحساب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، قاهره: 1967م، ص 254-258.&lt;/ref&gt;. ابوعلی در یکی از مسائل به درستی از جبر و مقابله خوارزمی انتقاد کرده در حالی که فردریش رزن، هنگام چاپ کتاب خوارزمی در 1831م متوجه آن نشده است&lt;ref&gt;قربانی، ابوالقاسم. &#039;&#039;&#039;زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی&#039;&#039;&#039;. تهران: 1375، ص90.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوعلی حبوبی، حسن بن حارث، ریاضی‌دان، قاضی و فقیه ایرانی نیمه دوم سده 4ق. با ابوالوفا بوزجانی، دانشمند مشهور ایرانی ساکن بغداد ارتباط علمی داشت و احتمالاً به همراه [[ابوریحان بیرونی|بیرونی]] و [[ابن سینا، پزشک|ابن سینا]] در گرگانج در دربار آل مأمون (حکومت: 387-408ق) می‌زیست&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;کرامتی، یونس. «ابوعلی حبوبی»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایره المعارف بزرگ اسلامی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج 6، ص 36-39.&lt;/ref&gt;. مهم‌ترین اثر وی الاستقصاء و التجنیس فی علم الحساب ـ درباره کاربرد [[جبر]] و مقابله و روش‌های دیگر در حل مسائل حساب وصایا یا محاسبه ارث ـ یکی از کهن‌ترین آثار جبری است که به طور کامل به دست ما رسیده&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;همو. کارنامه &#039;&#039;&#039;ایرانیان&#039;&#039;&#039;. تهران: 1381، ص 98.&lt;/ref&gt;. موضوع کتاب مانند بخش وصایای کتاب‌های جبر محمد بن موسی خوارزمی (سده 2-3ق) و ابوکامل مصری (سده3-4ق)، اما سطح علمی آن پائین‌تر است&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. در الاستقصاء دو روش ابتکاری به کار رفته که کاشانی در مفتاح الحساب از آنها با عنوان «روش ابوعلی حبوبی» یاد کرده است&lt;ref&gt;کاشانی، غیاث جمشید. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مفتاح الحساب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، قاهره: 1967م، ص 254-258.&lt;/ref&gt;. ابوعلی در یکی از مسائل به درستی از جبر و مقابله خوارزمی انتقاد کرده در حالی که فردریش رزن، هنگام چاپ کتاب خوارزمی در 1831م متوجه آن نشده است&lt;ref&gt;قربانی، ابوالقاسم. &#039;&#039;&#039;زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی&#039;&#039;&#039;. تهران: 1375، ص90.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AD%D8%A8%D9%88%D8%A8%DB%8C&diff=6699&oldid=prev 2025-05-07T07:10:52Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039; ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039; ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یونس كرامتی</ins></div></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AD%D8%A8%D9%88%D8%A8%DB%8C&diff=6698&oldid=prev 2025-05-07T07:10:39Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>ابوعلی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حبوبی'''، </del>حسن بن حارث، ریاضی‌دان، قاضی و فقیه ایرانی نیمه دوم سده 4ق. با ابوالوفا بوزجانی، دانشمند مشهور ایرانی ساکن بغداد ارتباط علمی داشت و احتمالاً به همراه بیرونی و ابن سینا در گرگانج در دربار آل مأمون (حکومت: 387-408ق) می‌زیست<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1)</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; مهم‌ترین اثر وی الاستقصاء و التجنیس فی علم الحساب ـ درباره کاربرد [[جبر]] و مقابله و روش‌های دیگر در حل مسائل حساب وصایا یا محاسبه ارث ـ یکی از کهن‌ترین آثار جبری است که به طور کامل به دست ما رسیده<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1و2)</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; موضوع کتاب مانند بخش وصایای کتاب‌های جبر محمد بن موسی خوارزمی (سده 2-3ق) و ابوکامل مصری (سده3-4ق)، اما سطح علمی آن پائین‌تر است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;sup&gt;(1)</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>الاستقصاء<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>دو روش ابتکاری به کار رفته که کاشانی در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>مفتاح الحساب<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>از آنها با عنوان «روش ابوعلی حبوبی» یاد کرده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(3)</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; ابوعلی در یکی از مسائل به درستی از جبر و مقابله خوارزمی انتقاد کرده در حالی که فردریش رزن، هنگام چاپ کتاب خوارزمی در 1831م متوجه آن نشده است.&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1و2)</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوعلی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حبوبی، </ins>حسن بن حارث، ریاضی‌دان، قاضی و فقیه ایرانی نیمه دوم سده 4ق. با ابوالوفا بوزجانی، دانشمند مشهور ایرانی ساکن بغداد ارتباط علمی داشت و احتمالاً به همراه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوریحان بیرونی|</ins>بیرونی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن سینا، پزشک|</ins>ابن سینا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در گرگانج در دربار آل مأمون (حکومت: 387-408ق) می‌زیست&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0"</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرامتی، یونس. «ابوعلی حبوبی»، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. ج 6، ص 36-39.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>مهم‌ترین اثر وی الاستقصاء و التجنیس فی علم الحساب ـ درباره کاربرد [[جبر]] و مقابله و روش‌های دیگر در حل مسائل حساب وصایا یا محاسبه ارث ـ یکی از کهن‌ترین آثار جبری است که به طور کامل به دست ما رسیده&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" /&gt;&lt;ref name=":1"</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همو. کارنامه '''ایرانیان'''. تهران: 1381، ص 98.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>موضوع کتاب مانند بخش وصایای کتاب‌های جبر محمد بن موسی خوارزمی (سده 2-3ق) و ابوکامل مصری (سده3-4ق)، اما سطح علمی آن پائین‌تر است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در الاستقصاء دو روش ابتکاری به کار رفته که کاشانی در مفتاح الحساب از آنها با عنوان «روش ابوعلی حبوبی» یاد کرده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشانی، غیاث جمشید. '''''مفتاح الحساب'''''، قاهره: 1967م، ص 254-258.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>ابوعلی در یکی از مسائل به درستی از جبر و مقابله خوارزمی انتقاد کرده در حالی که فردریش رزن، هنگام چاپ کتاب خوارزمی در 1831م متوجه آن نشده است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;قربانی، ابوالقاسم. '''زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی'''. تهران: 1375، ص90</ins>.&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref&gt;&lt;ref name=":1" /</ins>&gt;&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1-     کرامتی، یونس. «ابوعلی حبوبی»، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. ج 6، ص 36-39. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابوریحان بیرونی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابن سینا، پزشک|ابن سینا پزشک]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[جبر]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2-     همو. کارنامه </del>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانیان</del>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: 1381، ص 98. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3-     کاشانی، غیاث جمشید. '''''مفتاح الحساب'''''، قاهره: 1967م، ص 254-258.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4-     قربانی، ابوالقاسم. '''زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی'''. تهران: 1375، ص90.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یونس کرامتی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AD%D8%A8%D9%88%D8%A8%DB%8C&diff=6121&oldid=prev 2025-05-05T10:07:09Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوعلي حبوبي</del>'''، حسن بن حارث، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رياضي‌دان، قاضي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقيه ايراني نيمة </del>دوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>4ق. با ابوالوفا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بوزجاني، </del>دانشمند مشهور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايراني ساكن </del>بغداد ارتباط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمي </del>داشت و احتمالاً به همراه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيروني </del>و ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سينا </del>در گرگانج در دربار آل مأمون (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكومت</del>: 387-408ق) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌زيست</del>.&lt;sup&gt;(1)&lt;/sup&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترين </del>اثر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وي </del>الاستقصاء و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">التجنيس في </del>علم الحساب ـ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دربارة كاربرد </del>جبر و مقابله و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روش‌هاي ديگر </del>در حل مسائل حساب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وصايا يا محاسبة </del>ارث ـ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كهن‌ترين </del>آثار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جبري </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>به طور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كامل </del>به دست ما <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسيده</del>.&lt;sup&gt;(1و2)&lt;/sup&gt; موضوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب </del>مانند بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وصاياي كتاب‌هاي </del>جبر محمد بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسي خوارزمي </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>2-3ق) و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوكامل مصري </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة3</del>-4ق)، اما سطح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمي </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پائين‌تر </del>است.&lt;sup&gt;(1)&lt;/sup&gt; در ''الاستقصاء'' دو روش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابتكاري </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>رفته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه كاشاني </del>در ''مفتاح الحساب'' از آنها با عنوان «روش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوعلي حبوبي» ياد كرده </del>است.&lt;sup&gt;(3)&lt;/sup&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوعلي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكي </del>از مسائل به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درستي </del>از جبر و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقابلة خوارزمي </del>انتقاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حالي كه فردريش </del>رزن، هنگام چاپ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب خوارزمي </del>در 1831م متوجه آن نشده است.&lt;sup&gt;(1و2)&lt;/sup&gt;   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوعلی حبوبی</ins>'''، حسن بن حارث، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریاضی‌دان، قاضی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقیه ایرانی نیمه </ins>دوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>4ق. با ابوالوفا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بوزجانی، </ins>دانشمند مشهور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی ساکن </ins>بغداد ارتباط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمی </ins>داشت و احتمالاً به همراه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیرونی </ins>و ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سینا </ins>در گرگانج در دربار آل مأمون (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومت</ins>: 387-408ق) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌زیست</ins>.&lt;sup&gt;(1)&lt;/sup&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترین </ins>اثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وی </ins>الاستقصاء و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">التجنیس فی </ins>علم الحساب ـ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درباره کاربرد [[</ins>جبر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و مقابله و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روش‌های دیگر </ins>در حل مسائل حساب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وصایا یا محاسبه </ins>ارث ـ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کهن‌ترین </ins>آثار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جبری </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>به طور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کامل </ins>به دست ما <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسیده</ins>.&lt;sup&gt;(1و2)&lt;/sup&gt; موضوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب </ins>مانند بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وصایای کتاب‌های </ins>جبر محمد بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسی خوارزمی </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>2-3ق) و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوکامل مصری </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده3</ins>-4ق)، اما سطح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمی </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پائین‌تر </ins>است.&lt;sup&gt;(1)&lt;/sup&gt; در ''الاستقصاء'' دو روش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابتکاری </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>رفته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که کاشانی </ins>در ''مفتاح الحساب'' از آنها با عنوان «روش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوعلی حبوبی» یاد کرده </ins>است.&lt;sup&gt;(3)&lt;/sup&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوعلی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی </ins>از مسائل به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درستی </ins>از جبر و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقابله خوارزمی </ins>انتقاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حالی که فردریش </ins>رزن، هنگام چاپ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب خوارزمی </ins>در 1831م متوجه آن نشده است.&lt;sup&gt;(1و2)&lt;/sup&gt;   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1-     <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرامتي، يونس</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ابوعلي حبوبي»، </del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايرة </del>المعارف بزرگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي</del>'''''. ج 6، ص 36-39.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1-     <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرامتی، یونس</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ابوعلی حبوبی»، </ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره </ins>المعارف بزرگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی</ins>'''''. ج 6، ص 36-39.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2-     همو. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كارنامة </del>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايرانيان</del>'''. تهران: 1381، ص 98.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2-     همو. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کارنامه </ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانیان</ins>'''. تهران: 1381، ص 98.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3-     <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاشاني، غياث جمشيد</del>. '''''مفتاح الحساب'''''، قاهره: 1967م، ص 254-258.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3-     <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشانی، غیاث جمشید</ins>. '''''مفتاح الحساب'''''، قاهره: 1967م، ص 254-258.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4-     <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرباني، </del>ابوالقاسم. '''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگي‌نامة رياضي‌دانان دورة اسلامي</del>'''. تهران: 1375، ص90.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4-     <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قربانی، </ins>ابوالقاسم. '''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی</ins>'''. تهران: 1375، ص90.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یونس کرامتی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یونس کرامتی</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AD%D8%A8%D9%88%D8%A8%DB%8C&diff=1610&oldid=prev 2024-08-22T04:16:37Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;ابوعلي حبوبي&#039;&#039;&#039;، حسن بن حارث، رياضي‌دان، قاضي و فقيه ايراني نيمة دوم سدة 4ق. با ابوالوفا بوزجاني، دانشمند مشهور ايراني ساكن بغداد ارتباط علمي داشت و احتمالاً به همراه بيروني و ابن سينا در گرگانج در دربار آل مأمون (حكومت: 387-408ق) مي‌زيست.&lt;sup&gt;(1)&lt;/sup...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;ابوعلي حبوبي&#039;&#039;&#039;، حسن بن حارث، رياضي‌دان، قاضي و فقيه ايراني نيمة دوم سدة 4ق. با ابوالوفا بوزجاني، دانشمند مشهور ايراني ساكن بغداد ارتباط علمي داشت و احتمالاً به همراه بيروني و ابن سينا در گرگانج در دربار آل مأمون (حكومت: 387-408ق) مي‌زيست.&lt;sup&gt;(1)&lt;/sup&gt; مهم‌ترين اثر وي الاستقصاء و التجنيس في علم الحساب ـ دربارة كاربرد جبر و مقابله و روش‌هاي ديگر در حل مسائل حساب وصايا يا محاسبة ارث ـ يكي از كهن‌ترين آثار جبري است كه به طور كامل به دست ما رسيده.&lt;sup&gt;(1و2)&lt;/sup&gt; موضوع كتاب مانند بخش وصاياي كتاب‌هاي جبر محمد بن موسي خوارزمي (سدة 2-3ق) و ابوكامل مصري (سدة3-4ق)، اما سطح علمي آن پائين‌تر است.&lt;sup&gt;(1)&lt;/sup&gt; در &#039;&#039;الاستقصاء&#039;&#039; دو روش ابتكاري به كار رفته كه كاشاني در &#039;&#039;مفتاح الحساب&#039;&#039; از آنها با عنوان «روش ابوعلي حبوبي» ياد كرده است.&lt;sup&gt;(3)&lt;/sup&gt; ابوعلي در يكي از مسائل به درستي از جبر و مقابلة خوارزمي انتقاد كرده در حالي كه فردريش رزن، هنگام چاپ كتاب خوارزمي در 1831م متوجه آن نشده است.&lt;sup&gt;(1و2)&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> 1-     كرامتي، يونس. «ابوعلي حبوبي»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دايرة المعارف بزرگ اسلامي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج 6، ص 36-39. <br /> <br /> 2-     همو. كارنامة &#039;&#039;&#039;ايرانيان&#039;&#039;&#039;. تهران: 1381، ص 98. <br /> <br /> 3-     كاشاني، غياث جمشيد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مفتاح الحساب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، قاهره: 1967م، ص 254-258.<br /> <br /> 4-     قرباني، ابوالقاسم. &#039;&#039;&#039;زندگي‌نامة رياضي‌دانان دورة اسلامي&#039;&#039;&#039;. تهران: 1375، ص90.<br /> <br /> <br /> یونس کرامتی</div>

Samei