https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D8%B5%D8%B1_%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 2026-06-19T00:37:00Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D8%B5%D8%B1_%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&diff=7760&oldid=prev 2025-05-10T10:17:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سید محمد حسین احمدی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سید محمد حسین احمدی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم و فنون]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D8%B5%D8%B1_%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&diff=6773&oldid=prev 2025-05-07T09:51:59Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">خط ۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ابوریحان بیرونی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ابوریحان بیرونی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[خوارزمشاهیان]]  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[خوارزمشاهیان]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ابن سینا، پزشک]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ابن سینا، پزشک]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[محمود غزنوی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[محمود غزنوی]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039; ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039; ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید محمد حسین احمدی</ins></div></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D8%B5%D8%B1_%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&diff=6771&oldid=prev 2025-05-07T09:51:22Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>ابونصر منصور بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عراق'''، </del>ریاضی‌دان و ستاره شناس ایرانی اواخر سده4 و اوایل سده 5 هجری قمری و استاد ابوریحان بیرونی*. وی از شاهزادگان آل عراق بود كه تا اواخر سده 4ق بر خوارزم فرمان می‌راندند. او در انجمن علمی [[خوارزمشاهیان]] آل مأمون در گرگانج با ابن سینا*، بیرونی* و دانشمندان بزرگ دیگر همنشین بود. گفته‌اند كه سلطان محمود غزنوی پس از فتح گرگانج در 408ق او را به اتهام بددینی به دار آویخت اما منابع دیگر این خبر را تأیید نمی‌كند.&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(4و5و7)</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; بیرونی بر آن است كه ابونصر در ابداع و اثبات شكل مغنی یا قضیه سینوس‌ها بر بوزجانی*، خجندی* و [[کوشیار گیلانی|كوشیار گیلانی]]* پیشی داشته است.&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(3و6)</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; حل گونه‌ای از معادلات درجه سوم و اشاره به مفهوم مثلث قطبی از دیگر كارهای اوست<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;sup&gt;(7)</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; ماكس كراوزه یكی از آثار وی را به آلمانی ترجمه كرده و برخی آثار دیگر ابونصر نیز در تاریخ ریاضیات مهم‌اند.&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1و4)</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابونصر منصور بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عراق، </ins>ریاضی‌دان و ستاره شناس ایرانی اواخر سده4 و اوایل سده 5 هجری قمری و استاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابوریحان بیرونی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>*. وی از شاهزادگان آل عراق بود كه تا اواخر سده 4ق بر خوارزم فرمان می‌راندند. او در انجمن علمی [[خوارزمشاهیان]] آل مأمون در گرگانج با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن سینا، پزشک|</ins>ابن سینا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>*، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوریحان بیرونی|</ins>بیرونی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>* و دانشمندان بزرگ دیگر همنشین بود. گفته‌اند كه سلطان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>محمود غزنوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>پس از فتح گرگانج در 408ق او را به اتهام بددینی به دار آویخت اما منابع دیگر این خبر را تأیید نمی‌كند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref name=":0"&gt;سجادی، صادق. «ابونصر منصور بن عراق»، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. ج 6</ins>.&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref name=":1"&gt;كرامتی، یونس. '''''كارنامه ایرانیان'''''. تهران: 1380، ص 98-100.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;قربانی، ابوالقاسم. '''''زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی'''''. تهران: 1365ش، ص 113.&lt;/ref&gt;. </ins>بیرونی بر آن است كه ابونصر در ابداع و اثبات شكل مغنی یا قضیه سینوس‌ها بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بوزجانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>*، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خجندی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>* و [[کوشیار گیلانی|كوشیار گیلانی]]* پیشی داشته است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;بیرونی. '''''مقالید علم الهیئه'''''. به كوشش ماری ترز دوبارنو، دمشق: 1985م، ص 101</ins>.&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;كرامتی، یونس. «بوزجانی»، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. ج12.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>حل گونه‌ای از معادلات درجه سوم و اشاره به مفهوم مثلث قطبی از دیگر كارهای اوست&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":1" </ins>/&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>ماكس كراوزه یكی از آثار وی را به آلمانی ترجمه كرده و برخی آثار دیگر ابونصر نیز در تاریخ ریاضیات مهم‌اند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref name=":0" /&gt;&lt;ref&gt;ابونصر عراق. '''''رسائل'''''. حیدرآباد دكن: 1367ق</ins>.&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;بیرونی. '''''الآثار الباقیه'''''. به كوشش ادوارد زاخاو، لایپزیگ: 1906م، ص 184.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1-     ابونصر عراق. '''''رسائل'''''. حیدرآباد دكن: 1367ق. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابوریحان بیرونی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[خوارزمشاهیان]] </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابن سینا، پزشک]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[محمود غزنوی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[بوزجانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[خجندی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[کوشیار گیلانی|كوشیار گیلانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2-    بیرونی. </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الآثار الباقیه</del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. به كوشش ادوارد زاخاو، لایپزیگ: 1906م، ص 184. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3-    بیرونی. </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقالید علم الهیئه''. به كوشش ماری ترز دوبارنو، دمشق: 1985م، ص 101.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4-    سجادی، صادق. «ابونصر منصور بن عراق»، ''دایره المعارف بزرگ اسلامی''. ج 6.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5-    قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی. تهران: 1365ش، ص 113. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6-    كرامتی، یونس. «بوزجانی»، ''دایره المعارف بزرگ اسلامی''. ج12.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7-     كرامتی، یونس. كارنامه ایرانیان. تهران: 1380، ص 98-100.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید محمد حسین احمدی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D8%B5%D8%B1_%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&diff=6119&oldid=prev 2025-05-05T10:05:14Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابونصر منصور بن عراق'''، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رياضي‌دان </del>و ستاره شناس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايراني </del>اواخر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة4 </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوايل سدة </del>5 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هجري قمري </del>و استاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوريحان بيروني</del>*. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وي </del>از شاهزادگان آل عراق بود كه تا اواخر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>4ق بر خوارزم فرمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌راندند</del>. او در انجمن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمي خوارزمشاهيان </del>آل مأمون در گرگانج با ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سينا</del>*، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيروني</del>* و دانشمندان بزرگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديگر همنشين </del>بود. گفته‌اند كه سلطان محمود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزنوي </del>پس از فتح گرگانج در 408ق او را به اتهام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدديني </del>به دار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آويخت </del>اما منابع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديگر اين </del>خبر را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأييد نمي‌كند</del>.&lt;sup&gt;(4و5و7)&lt;/sup&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيروني </del>بر آن است كه ابونصر در ابداع و اثبات شكل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مغني يا قضية سينوس‌ها </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بوزجاني</del>*، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خجندي</del>* و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوشيار گيلاني</del>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيشي </del>داشته است.&lt;sup&gt;(3و6)&lt;/sup&gt; حل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گونه‌اي </del>از معادلات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درجة </del>سوم و اشاره به مفهوم مثلث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قطبي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديگر كارهاي </del>اوست.&lt;sup&gt;(7)&lt;/sup&gt; ماكس كراوزه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكي </del>از آثار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وي </del>را به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آلماني </del>ترجمه كرده و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي </del>آثار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديگر </del>ابونصر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ رياضيات </del>مهم‌اند.&lt;sup&gt;(1و4)&lt;/sup&gt;   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابونصر منصور بن عراق'''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریاضی‌دان </ins>و ستاره شناس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی </ins>اواخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده4 </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوایل سده </ins>5 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هجری قمری </ins>و استاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوریحان بیرونی</ins>*. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وی </ins>از شاهزادگان آل عراق بود كه تا اواخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>4ق بر خوارزم فرمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌راندند</ins>. او در انجمن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمی [[خوارزمشاهیان]] </ins>آل مأمون در گرگانج با ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سینا</ins>*، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیرونی</ins>* و دانشمندان بزرگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر همنشین </ins>بود. گفته‌اند كه سلطان محمود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزنوی </ins>پس از فتح گرگانج در 408ق او را به اتهام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بددینی </ins>به دار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آویخت </ins>اما منابع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر این </ins>خبر را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأیید نمی‌كند</ins>.&lt;sup&gt;(4و5و7)&lt;/sup&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیرونی </ins>بر آن است كه ابونصر در ابداع و اثبات شكل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مغنی یا قضیه سینوس‌ها </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بوزجانی</ins>*، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خجندی</ins>* و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کوشیار گیلانی|كوشیار گیلانی]]</ins>* <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیشی </ins>داشته است.&lt;sup&gt;(3و6)&lt;/sup&gt; حل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گونه‌ای </ins>از معادلات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درجه </ins>سوم و اشاره به مفهوم مثلث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قطبی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر كارهای </ins>اوست.&lt;sup&gt;(7)&lt;/sup&gt; ماكس كراوزه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </ins>از آثار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وی </ins>را به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آلمانی </ins>ترجمه كرده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی </ins>آثار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر </ins>ابونصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ ریاضیات </ins>مهم‌اند.&lt;sup&gt;(1و4)&lt;/sup&gt;   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1-     ابونصر عراق. '''''رسائل'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حيدرآباد </del>دكن: 1367ق.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1-     ابونصر عراق. '''''رسائل'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حیدرآباد </ins>دكن: 1367ق.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2-   <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> بيروني</del>. ''الآثار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الباقية</del>''. به كوشش ادوارد زاخاو، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لايپزيگ</del>: 1906م، ص 184.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2-   <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> بیرونی</ins>. ''الآثار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الباقیه</ins>''. به كوشش ادوارد زاخاو، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لایپزیگ</ins>: 1906م، ص 184.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3-   <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> بيروني</del>. ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقاليد </del>علم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهيئة</del>''. به كوشش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماري </del>ترز دوبارنو، دمشق: 1985م، ص 101.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3-   <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> بیرونی</ins>. ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقالید </ins>علم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهیئه</ins>''. به كوشش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماری </ins>ترز دوبارنو، دمشق: 1985م، ص 101.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4-   <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> سجادي، </del>صادق. «ابونصر منصور بن عراق»، ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايرة </del>المعارف بزرگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي</del>''. ج 6.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4-   <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> سجادی، </ins>صادق. «ابونصر منصور بن عراق»، ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره </ins>المعارف بزرگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی</ins>''. ج 6.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5-   <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> قرباني، </del>ابوالقاسم. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگي‌نامة رياضي‌دانان دورة اسلامي</del>. تهران: 1365ش، ص 113.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5-   <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> قربانی، </ins>ابوالقاسم. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی</ins>. تهران: 1365ش، ص 113.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6-   <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> كرامتي، يونس</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«بوزجاني»، </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايرة </del>المعارف بزرگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي</del>''. ج12.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6-   <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> كرامتی، یونس</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«بوزجانی»، </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره </ins>المعارف بزرگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی</ins>''. ج12.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7-     <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرامتي، يونس</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كارنامة ايرانيان</del>. تهران: 1380، ص 98-100.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7-     <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرامتی، یونس</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كارنامه ایرانیان</ins>. تهران: 1380، ص 98-100.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سید محمد حسین احمدی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سید محمد حسین احمدی</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D8%B5%D8%B1_%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82&diff=1612&oldid=prev 2024-08-22T04:27:32Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;ابونصر منصور بن عراق&#039;&#039;&#039;، رياضي‌دان و ستاره شناس ايراني اواخر سدة4 و اوايل سدة 5 هجري قمري و استاد ابوريحان بيروني*. وي از شاهزادگان آل عراق بود كه تا اواخر سدة 4ق بر خوارزم فرمان مي‌راندند. او در انجمن علمي خوارزمشاهيان آل مأمون در گرگانج با اب...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;ابونصر منصور بن عراق&#039;&#039;&#039;، رياضي‌دان و ستاره شناس ايراني اواخر سدة4 و اوايل سدة 5 هجري قمري و استاد ابوريحان بيروني*. وي از شاهزادگان آل عراق بود كه تا اواخر سدة 4ق بر خوارزم فرمان مي‌راندند. او در انجمن علمي خوارزمشاهيان آل مأمون در گرگانج با ابن سينا*، بيروني* و دانشمندان بزرگ ديگر همنشين بود. گفته‌اند كه سلطان محمود غزنوي پس از فتح گرگانج در 408ق او را به اتهام بدديني به دار آويخت اما منابع ديگر اين خبر را تأييد نمي‌كند.&lt;sup&gt;(4و5و7)&lt;/sup&gt; بيروني بر آن است كه ابونصر در ابداع و اثبات شكل مغني يا قضية سينوس‌ها بر بوزجاني*، خجندي* و كوشيار گيلاني* پيشي داشته است.&lt;sup&gt;(3و6)&lt;/sup&gt; حل گونه‌اي از معادلات درجة سوم و اشاره به مفهوم مثلث قطبي از ديگر كارهاي اوست.&lt;sup&gt;(7)&lt;/sup&gt; ماكس كراوزه يكي از آثار وي را به آلماني ترجمه كرده و برخي آثار ديگر ابونصر نيز در تاريخ رياضيات مهم‌اند.&lt;sup&gt;(1و4)&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> 1-     ابونصر عراق. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;رسائل&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. حيدرآباد دكن: 1367ق. <br /> <br /> 2-    بيروني. &#039;&#039;الآثار الباقية&#039;&#039;. به كوشش ادوارد زاخاو، لايپزيگ: 1906م، ص 184. <br /> <br /> 3-    بيروني. &#039;&#039;مقاليد علم الهيئة&#039;&#039;. به كوشش ماري ترز دوبارنو، دمشق: 1985م، ص 101.<br /> <br /> 4-    سجادي، صادق. «ابونصر منصور بن عراق»، &#039;&#039;دايرة المعارف بزرگ اسلامي&#039;&#039;. ج 6.<br /> <br /> 5-    قرباني، ابوالقاسم. زندگي‌نامة رياضي‌دانان دورة اسلامي. تهران: 1365ش، ص 113. <br /> <br /> 6-    كرامتي، يونس. «بوزجاني»، &#039;&#039;دايرة المعارف بزرگ اسلامي&#039;&#039;. ج12.<br /> <br /> 7-     كرامتي، يونس. كارنامة ايرانيان. تهران: 1380، ص 98-100.<br /> <br /> سید محمد حسین احمدی</div>

Samei