https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AD%D9%86%D8%A8%D9%84
احمد حنبل - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T09:31:57Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AD%D9%86%D8%A8%D9%84&diff=5904&oldid=prev
Samei در ۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۷
2025-05-04T14:57:24Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احمد بن محمد بن حنبل شیبانی مروزی (164ـ241 ق. / 780ـ781 تا 855 ـ 856 م.)، یکی از چهار پیشوای مذاهب رسمی فقه اهل سنت، در بغداد متولد شد و در آنجا فقه حنفی را نزد شاگردان ابوحنیفه و فقه شافعی را نزد خودِ شافعی خواند. سپس برای ادامه تحصیل و سماع حدیث، به شام، یمن و حجاز مسافرت کرد<ref>ابونعیم اصفهانی، احمد. '''''حلیه الاولیاء'''''. بیروت: 1405 ق، 9/162.</ref>. تألیف مهم او مسند، از صحاح سته است<ref>ابن جوزی. '''''مناقب ابن حنبل'''''. مصر: 1409 ق، 260.</ref> و مسلم و بخاری (صاحبان صحیحین) هر دو از شاگردان اویند<ref name=":0">خطیب بغدادی، احمد. '''''تاریخ بغداد'''''. قاهره: 1349 ق، 4/412ـ416</ref><ref>ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جوزی، همانجا، </del>107ـ142، 673 ـ 680 .</ref>. ابن حنبل، در فقه پیرو «اصحاب حدیث» بود و از هرگونه تأویل نسبت به نص پرهیز مینمود. او مذهب خود را بر چهار اصل بنیاد نهاد:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احمد بن محمد بن حنبل شیبانی مروزی (164ـ241 ق. / 780ـ781 تا 855 ـ 856 م.)، یکی از چهار پیشوای مذاهب رسمی فقه اهل سنت، در بغداد متولد شد و در آنجا فقه حنفی را نزد شاگردان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابوحنیفه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و فقه شافعی را نزد خودِ شافعی خواند. سپس برای ادامه تحصیل و سماع حدیث، به شام، یمن و حجاز مسافرت کرد<ref>ابونعیم اصفهانی، احمد. '''''حلیه الاولیاء'''''. بیروت: 1405 ق، 9/162.</ref>. تألیف مهم او مسند، از صحاح سته است<ref>ابن جوزی. '''''مناقب ابن حنبل'''''. مصر: 1409 ق، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص.</ins>260.</ref> و مسلم و بخاری (صاحبان صحیحین) هر دو از شاگردان اویند<ref name=":0">خطیب بغدادی، احمد. '''''تاریخ بغداد'''''. قاهره: 1349 ق، 4/412ـ416</ref><ref>ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جوزی. '''''مناقب ابن حنبل'''''. مصر: 1409 ق، ص.</ins>107ـ142، 673 ـ 680.</ref>. ابن حنبل، در فقه پیرو «اصحاب حدیث» بود و از هرگونه تأویل نسبت به نص پرهیز مینمود. او مذهب خود را بر چهار اصل بنیاد نهاد:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* اول ـ استناد به نص و عدم اعتنا به فتاوی در صورت وجود نص؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* اول ـ استناد به نص و عدم اعتنا به فتاوی در صورت وجود نص؛</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* چهارم ـ توسل به قیاس در موارد استثنایی و اضطراری. بنابراین در مذهب ابن حنبل تنها در صورتیکه هیچیک از سه نوع ادلـه یـادشده (نص، فتوی، حدیث) در دسترس نباشد، میتوان به قیاس متوسل میشد و در عین حال، عموماً در صورت نبودن نص و عدم احراز فتاوی صحابه هم، اظهار فتاوی اجتهادی کمتر مورد قبول است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* چهارم ـ توسل به قیاس در موارد استثنایی و اضطراری. بنابراین در مذهب ابن حنبل تنها در صورتیکه هیچیک از سه نوع ادلـه یـادشده (نص، فتوی، حدیث) در دسترس نباشد، میتوان به قیاس متوسل میشد و در عین حال، عموماً در صورت نبودن نص و عدم احراز فتاوی صحابه هم، اظهار فتاوی اجتهادی کمتر مورد قبول است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بدینگونه ابن حنبل به پرهیز از صدور احکام اجتهادی از یکسوی و تأکید بر اخذ به حدیث از سوی دیگر گرایش دارد<ref>ابن جوزی. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همانجا، </del>247ـ253، 211ـ214.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بدینگونه ابن حنبل به پرهیز از صدور احکام اجتهادی از یکسوی و تأکید بر اخذ به حدیث از سوی دیگر گرایش دارد<ref>ابن جوزی. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''مناقب ابن حنبل'''''. مصر: 1409 ق، ص. </ins>247ـ253، 211ـ214.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احمد بن حنبل، به گفته عبدالرزاق ابن همام، «افقه و اورع» عصر خویش، به گفته عبدالرحمان بن مهدی، «عالمترین مردم نسبت به حدیث سفیان ثوری»، به گفته محمد بن ادریس شافعی «فقیهترین و عالمترین» مردم عصر خویش و به گفته خطیب بغدادی «امام محدثان» عصر خود بوده است. او اصحاب خود را به پیروی از نص قرآن و حدیث توصیه میکرد، هرچند این نصوص با ادله عقلی متکلمان سازگار نباشد<ref name=":0" /><ref>ابن ابی یعلی. '''''طبقات الحنابله'''''. قاهره: 1371 ق.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احمد بن حنبل، به گفته عبدالرزاق ابن همام، «افقه و اورع» عصر خویش، به گفته عبدالرحمان بن مهدی، «عالمترین مردم نسبت به حدیث سفیان ثوری»، به گفته محمد بن ادریس شافعی «فقیهترین و عالمترین» مردم عصر خویش و به گفته خطیب بغدادی «امام محدثان» عصر خود بوده است. او اصحاب خود را به پیروی از نص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قرآن<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و حدیث توصیه میکرد، هرچند این نصوص با ادله عقلی متکلمان سازگار نباشد<ref name=":0" /><ref>ابن ابی یعلی. '''''طبقات الحنابله'''''. قاهره: 1371 ق.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابوحنیفه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[قرآن]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسن امین</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسن امین</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2228:rev-5904:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AD%D9%86%D8%A8%D9%84&diff=2228&oldid=prev
Samei در ۱۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۲۸
2024-12-18T15:28:30Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۲۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احمد بن محمد بن حنبل شیبانی مروزی (164ـ241 ق. / 780ـ781 تا 855 ـ 856 م.)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </del>از چهار پیشوای مذاهب رسمی فقه اهل سنت، در بغداد متولد شد و در آنجا فقه حنفی را نزد شاگردان ابوحنیفه و فقه شافعی را نزد خودِ شافعی خواند. سپس برای ادامه تحصیل و سماع حدیث، به شام، یمن و حجاز مسافرت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del><ref>ابونعیم اصفهانی، احمد. '''''حلیه الاولیاء'''''. بیروت: 1405 ق، 9/162.</ref>. تألیف مهم او مسند، از صحاح سته است<ref>ابن جوزی. '''''مناقب ابن حنبل'''''. مصر: 1409 ق، 260.</ref> و مسلم و بخاری (صاحبان صحیحین) هر دو از شاگردان اویند<ref name=":0">خطیب بغدادی، احمد. '''''تاریخ بغداد'''''. قاهره: 1349 ق، 4/412ـ416</ref><ref>ابن جوزی، همانجا، 107ـ142، 673 ـ 680 .</ref>. ابن حنبل، در فقه پیرو «اصحاب حدیث» بود و از هرگونه تأویل نسبت به نص پرهیز مینمود. او مذهب خود را بر چهار اصل بنیاد نهاد:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احمد بن محمد بن حنبل شیبانی مروزی (164ـ241 ق. / 780ـ781 تا 855 ـ 856 م.)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی </ins>از چهار پیشوای مذاهب رسمی فقه اهل سنت، در بغداد متولد شد و در آنجا فقه حنفی را نزد شاگردان ابوحنیفه و فقه شافعی را نزد خودِ شافعی خواند. سپس برای ادامه تحصیل و سماع حدیث، به شام، یمن و حجاز مسافرت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins><ref>ابونعیم اصفهانی، احمد. '''''حلیه الاولیاء'''''. بیروت: 1405 ق، 9/162.</ref>. تألیف مهم او مسند، از صحاح سته است<ref>ابن جوزی. '''''مناقب ابن حنبل'''''. مصر: 1409 ق، 260.</ref> و مسلم و بخاری (صاحبان صحیحین) هر دو از شاگردان اویند<ref name=":0">خطیب بغدادی، احمد. '''''تاریخ بغداد'''''. قاهره: 1349 ق، 4/412ـ416</ref><ref>ابن جوزی، همانجا، 107ـ142، 673 ـ 680 .</ref>. ابن حنبل، در فقه پیرو «اصحاب حدیث» بود و از هرگونه تأویل نسبت به نص پرهیز مینمود. او مذهب خود را بر چهار اصل بنیاد نهاد:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* اول ـ استناد به نص و عدم اعتنا به فتاوی در صورت وجود نص؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* اول ـ استناد به نص و عدم اعتنا به فتاوی در صورت وجود نص؛</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* دوم ـ استناد به فتوای صحابه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صورتیكه </del>نص صریح در دسترس نبوده باشد؛</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* دوم ـ استناد به فتوای صحابه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صورتیکه </ins>نص صریح در دسترس نبوده باشد؛</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* سوم ـ اخذ به حدیث، یعنی در هر مسألهیی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>حداقل حدیث مرسل یا حسنی در دسترس باشد و در اجماع یا اقوال صحابه، قولی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>مخالف بامفهوم آن حدیث مرسل یا حسن باشد، در دست نباشد، عمل به حدیث مرسل و حسن، بر قیاس ترجیح دارد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* سوم ـ اخذ به حدیث، یعنی در هر مسألهیی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>حداقل حدیث مرسل یا حسنی در دسترس باشد و در اجماع یا اقوال صحابه، قولی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>مخالف بامفهوم آن حدیث مرسل یا حسن باشد، در دست نباشد، عمل به حدیث مرسل و حسن، بر قیاس ترجیح دارد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* چهارم ـ توسل به قیاس در موارد استثنایی و اضطراری. بنابراین در مذهب ابن حنبل تنها در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صورتیكه هیچیك </del>از سه نوع ادلـه یـادشده (نص، فتوی، حدیث) در دسترس نباشد، میتوان به قیاس متوسل میشد و در عین حال، عموماً در صورت نبودن نص و عدم احراز فتاوی صحابه هم، اظهار فتاوی اجتهادی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمتر </del>مورد قبول است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* چهارم ـ توسل به قیاس در موارد استثنایی و اضطراری. بنابراین در مذهب ابن حنبل تنها در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صورتیکه هیچیک </ins>از سه نوع ادلـه یـادشده (نص، فتوی، حدیث) در دسترس نباشد، میتوان به قیاس متوسل میشد و در عین حال، عموماً در صورت نبودن نص و عدم احراز فتاوی صحابه هم، اظهار فتاوی اجتهادی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمتر </ins>مورد قبول است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بدینگونه ابن حنبل به پرهیز از صدور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احكام </del>اجتهادی از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكسوی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأكید </del>بر اخذ به حدیث از سوی دیگر گرایش دارد<ref>ابن جوزی. همانجا، 247ـ253، 211ـ214.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بدینگونه ابن حنبل به پرهیز از صدور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احکام </ins>اجتهادی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکسوی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأکید </ins>بر اخذ به حدیث از سوی دیگر گرایش دارد<ref>ابن جوزی. همانجا، 247ـ253، 211ـ214.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احمد بن حنبل، به گفته عبدالرزاق ابن همام، «افقه و اورع» عصر خویش، به گفته عبدالرحمان بن مهدی، «عالمترین مردم نسبت به حدیث سفیان ثوری»، به گفته محمد بن ادریس شافعی «فقیهترین و عالمترین» مردم عصر خویش و به گفته خطیب بغدادی «امام محدثان» عصر خود بوده است. او اصحاب خود را به پیروی از نص قرآن و حدیث توصیه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میكرد، </del>هرچند این نصوص با ادله عقلی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متكلمان </del>سازگار نباشد<ref name=":0" /><ref>ابن ابی یعلی. '''''طبقات الحنابله'''''. قاهره: 1371 ق.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احمد بن حنبل، به گفته عبدالرزاق ابن همام، «افقه و اورع» عصر خویش، به گفته عبدالرحمان بن مهدی، «عالمترین مردم نسبت به حدیث سفیان ثوری»، به گفته محمد بن ادریس شافعی «فقیهترین و عالمترین» مردم عصر خویش و به گفته خطیب بغدادی «امام محدثان» عصر خود بوده است. او اصحاب خود را به پیروی از نص قرآن و حدیث توصیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میکرد، </ins>هرچند این نصوص با ادله عقلی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متکلمان </ins>سازگار نباشد<ref name=":0" /><ref>ابن ابی یعلی. '''''طبقات الحنابله'''''. قاهره: 1371 ق.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2227:rev-2228:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AD%D9%86%D8%A8%D9%84&diff=2227&oldid=prev
Samei در ۱۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۲۷
2024-12-18T15:27:32Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۲۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسن امین</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AD%D9%86%D8%A8%D9%84&diff=2226&oldid=prev
Samei در ۱۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۲۶
2024-12-18T15:26:46Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۲۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''احمد حنبل'''، </del>احمد بن محمد بن حنبل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيباني مروزي </del>(164ـ241 ق. / 780ـ781 تا 855 ـ 856 م.)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكي </del>از چهار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيشواي </del>مذاهب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسمي </del>فقه اهل سنت، در بغداد متولد شد و در آنجا فقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حنفي </del>را نزد شاگردان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوحنيفه </del>و فقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شافعي </del>را نزد خودِ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شافعي </del>خواند. سپس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي ادامة تحصيل </del>و سماع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حديث، </del>به شام، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يمن </del>و حجاز مسافرت كرد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأليف </del>مهم او مسند، از صحاح سته است<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>>و مسلم و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخاري </del>(صاحبان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صحيحين</del>) هر دو از شاگردان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اويند</del>.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> ابن حنبل، در فقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيرو </del>«اصحاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حديث» </del>بود و از هرگونه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأويل </del>نسبت به نص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرهيز مينمود</del>. او مذهب خود را بر چهار اصل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنياد </del>نهاد:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احمد بن محمد بن حنبل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیبانی مروزی </ins>(164ـ241 ق. / 780ـ781 تا 855 ـ 856 م.)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </ins>از چهار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیشوای </ins>مذاهب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسمی </ins>فقه اهل سنت، در بغداد متولد شد و در آنجا فقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حنفی </ins>را نزد شاگردان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوحنیفه </ins>و فقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شافعی </ins>را نزد خودِ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شافعی </ins>خواند. سپس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای ادامه تحصیل </ins>و سماع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حدیث، </ins>به شام، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یمن </ins>و حجاز مسافرت كرد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابونعیم اصفهانی، احمد. '''''حلیه الاولیاء'''''. بیروت: 1405 ق، 9/162.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تألیف </ins>مهم او مسند، از صحاح سته است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن جوزی. '''''مناقب ابن حنبل'''''. مصر: 1409 ق، 260.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و مسلم و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخاری </ins>(صاحبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صحیحین</ins>) هر دو از شاگردان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اویند<ref name=":0">خطیب بغدادی، احمد. '''''تاریخ بغداد'''''</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاهره: 1349 ق، 4/412ـ416</ref></ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن جوزی، همانجا، 107ـ142، 673 ـ 680 .</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>ابن حنبل، در فقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیرو </ins>«اصحاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حدیث» </ins>بود و از هرگونه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأویل </ins>نسبت به نص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرهیز مینمود</ins>. او مذهب خود را بر چهار اصل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنیاد </ins>نهاد:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اول ـ استناد به نص و عدم اعتنا به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فتاوي </del>در صورت وجود نص؛</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>اول ـ استناد به نص و عدم اعتنا به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فتاوی </ins>در صورت وجود نص؛</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* دوم ـ استناد به فتوای صحابه در صورتیكه نص صریح در دسترس نبوده باشد؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* سوم ـ اخذ به حدیث، یعنی در هر مسألهیی كه حداقل حدیث مرسل یا حسنی در دسترس باشد و در اجماع یا اقوال صحابه، قولی كه مخالف بامفهوم آن حدیث مرسل یا حسن باشد، در دست نباشد، عمل به حدیث مرسل و حسن، بر قیاس ترجیح دارد.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* چهارم ـ توسل به قیاس در موارد استثنایی و اضطراری. بنابراین در مذهب ابن حنبل تنها در صورتیكه هیچیك از سه نوع ادلـه یـادشده (نص، فتوی، حدیث) در دسترس نباشد، میتوان به قیاس متوسل میشد و در عین حال، عموماً در صورت نبودن نص و عدم احراز فتاوی صحابه هم، اظهار فتاوی اجتهادی كمتر مورد قبول است.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوم ـ استناد </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فتواي صحابه در صورتيكه نص صريح در دسترس نبوده باشد؛</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدینگونه ابن حنبل </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرهیز از صدور احكام اجتهادی از یكسوی و تأكید بر اخذ به حدیث از سوی دیگر گرایش دارد<ref>ابن جوزی. همانجا، 247ـ253، 211ـ214.</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوم ـ اخذ </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حديث، يعني در هر مسألهيي كه حداقل حديث مرسل يا حسني در دسترس باشد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در اجماع يا اقوال صحابه، قولي كه مخالف بامفهوم آن حديث مرسل يا حسن باشد، در دست نباشد، عمل </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حديث مرسل </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسن، بر قياس ترجيح دارد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احمد بن حنبل، </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفته عبدالرزاق ابن همام، «افقه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اورع» عصر خویش، </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفته عبدالرحمان بن مهدی، «عالمترین مردم نسبت به حدیث سفیان ثوری»، به گفته محمد بن ادریس شافعی «فقیهترین و عالمترین» مردم عصر خویش و به گفته خطیب بغدادی «امام محدثان» عصر خود بوده است. او اصحاب خود را به پیروی از نص قرآن </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حدیث توصیه میكرد، هرچند این نصوص با ادله عقلی متكلمان سازگار نباشد<ref name=":0" /><ref>ابن ابی یعلی. '''''طبقات الحنابله'''''. قاهره: 1371 ق.</ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهارم ـ توسل </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قياس در موارد استثنايي و اضطراري. بنابراين در مذهب ابن حنبل تنها در صورتيكه هيچيك از سه نوع ادلـة يـادشده (نص، فتوي، حديث) در دسترس نباشد، ميتوان به قياس متوسل ميشد و در عين حال، عموماً در صورت نبودن نص و عدم احراز فتاوي صحابه هم، اظهار فتاوي اجتهادي كمتر مورد قبول است.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدينگونه ابن حنبل به پرهيز از صدور احكام اجتهادي از يكسوي و تأكيد بر اخذ به حديث از سوي ديگر گرايش دارد.<sup>4</sup></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احمد بن حنبل، به گفتة عبدالرزاق ابن همام، «افقه و اورع» عصر خويش، به گفتة عبدالرحمان بن مهدي، «عالمترين مردم نسبت به حديث سفيان ثوري»، به گفتة محمد بن ادريس شافعي «فقيهترين و عالمترين» مردم عصر خويش و به گفتة خطيب بغدادي «امام محدثان» عصر خود بوده است. او اصحاب خود را به پيروي از نص قرآن و حديث توصيه ميكرد، هرچند اين نصوص با ادلة عقلي متكلمان سازگار نباشد.<sup>5</sup> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. ابونعيم اصفهاني، احمد. '''''حليه الاولياء'''''. بيروت: 1405 ق، 9/162.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. ابن جوزي. '''''مناقب ابن حنبل'''''. مصر: 1409 ق، 260.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. </del> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> خطيب بغدادي، احمد. '''''تاريخ بغداد'''''. قاهره: 1349 ق، 4/412ـ416؛ ابن جوزي، همانجا، 107ـ142، 673 ـ 680 .</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4. ابن جوزي. همانجا، 247ـ253، 211ـ214.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5. خطيب بغدادي. همانجا، ابن ابي يعلي. '''''طبقات الحنابله'''''. قاهره: 1371 ق.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسن امین</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AD%D9%86%D8%A8%D9%84&diff=1219&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''احمد حنبل'''، احمد بن محمد بن حنبل شيباني مروزي (164ـ241 ق. / 780ـ781 تا 855 ـ 856 م.)، يكي از چهار پيشواي مذاهب رسمي فقه اهل سنت، در بغداد متولد شد و در آنجا فقه حنفي را نزد شاگردان ابوحنيفه و فقه شافعي را نزد خودِ شافعي خواند. سپس براي ادامة تحصيل و سماع...» ایجاد کرد
2024-08-15T21:06:35Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''احمد حنبل'''، احمد بن محمد بن حنبل شيباني مروزي (164ـ241 ق. / 780ـ781 تا 855 ـ 856 م.)، يكي از چهار پيشواي مذاهب رسمي فقه اهل سنت، در بغداد متولد شد و در آنجا فقه حنفي را نزد شاگردان ابوحنيفه و فقه شافعي را نزد خودِ شافعي خواند. سپس براي ادامة تحصيل و سماع...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''احمد حنبل'''، احمد بن محمد بن حنبل شيباني مروزي (164ـ241 ق. / 780ـ781 تا 855 ـ 856 م.)، يكي از چهار پيشواي مذاهب رسمي فقه اهل سنت، در بغداد متولد شد و در آنجا فقه حنفي را نزد شاگردان ابوحنيفه و فقه شافعي را نزد خودِ شافعي خواند. سپس براي ادامة تحصيل و سماع حديث، به شام، يمن و حجاز مسافرت كرد.<sup>1</sup> تأليف مهم او مسند، از صحاح سته است<sup>2</sup>و مسلم و بخاري (صاحبان صحيحين) هر دو از شاگردان اويند.<sup>3</sup> ابن حنبل، در فقه پيرو «اصحاب حديث» بود و از هرگونه تأويل نسبت به نص پرهيز مينمود. او مذهب خود را بر چهار اصل بنياد نهاد:<br />
<br />
اول ـ استناد به نص و عدم اعتنا به فتاوي در صورت وجود نص؛<br />
<br />
دوم ـ استناد به فتواي صحابه در صورتيكه نص صريح در دسترس نبوده باشد؛<br />
<br />
سوم ـ اخذ به حديث، يعني در هر مسألهيي كه حداقل حديث مرسل يا حسني در دسترس باشد و در اجماع يا اقوال صحابه، قولي كه مخالف بامفهوم آن حديث مرسل يا حسن باشد، در دست نباشد، عمل به حديث مرسل و حسن، بر قياس ترجيح دارد.<br />
<br />
چهارم ـ توسل به قياس در موارد استثنايي و اضطراري. بنابراين در مذهب ابن حنبل تنها در صورتيكه هيچيك از سه نوع ادلـة يـادشده (نص، فتوي، حديث) در دسترس نباشد، ميتوان به قياس متوسل ميشد و در عين حال، عموماً در صورت نبودن نص و عدم احراز فتاوي صحابه هم، اظهار فتاوي اجتهادي كمتر مورد قبول است.<br />
<br />
بدينگونه ابن حنبل به پرهيز از صدور احكام اجتهادي از يكسوي و تأكيد بر اخذ به حديث از سوي ديگر گرايش دارد.<sup>4</sup><br />
<br />
احمد بن حنبل، به گفتة عبدالرزاق ابن همام، «افقه و اورع» عصر خويش، به گفتة عبدالرحمان بن مهدي، «عالمترين مردم نسبت به حديث سفيان ثوري»، به گفتة محمد بن ادريس شافعي «فقيهترين و عالمترين» مردم عصر خويش و به گفتة خطيب بغدادي «امام محدثان» عصر خود بوده است. او اصحاب خود را به پيروي از نص قرآن و حديث توصيه ميكرد، هرچند اين نصوص با ادلة عقلي متكلمان سازگار نباشد.<sup>5</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1. ابونعيم اصفهاني، احمد. '''''حليه الاولياء'''''. بيروت: 1405 ق، 9/162.<br />
<br />
2. ابن جوزي. '''''مناقب ابن حنبل'''''. مصر: 1409 ق، 260.<br />
<br />
3. خطيب بغدادي، احمد. '''''تاريخ بغداد'''''. قاهره: 1349 ق، 4/412ـ416؛ ابن جوزي، همانجا، 107ـ142، 673 ـ 680 .<br />
<br />
4. ابن جوزي. همانجا، 247ـ253، 211ـ214.<br />
<br />
5. خطيب بغدادي. همانجا، ابن ابي يعلي. '''''طبقات الحنابله'''''. قاهره: 1371 ق.<br />
<br />
حسن امین</div>
Samei