https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87 2026-06-21T06:45:07Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87&diff=5903&oldid=prev 2025-05-04T14:53:05Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احکام سلطانیه، عنوان عام حقوق عمومی در فقه اسلامی و نام کتاب‌های خاص که در آن‌ها، احکام و قواعد خلافت، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امامت، </del>حکومت، سلطنت و قضاوت در نظام حقوق اسلامی تبیین و تدوین شده و بیش و کم تمام مباحثی که به نحوی از انحاء با شؤون مختلف حکومت مرتبط بوده، مورد بحث قرار گرفته است. این‌گونه مسایل که اکنون به آن «حکم حکومتی» می‌گویند، در صدر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلام، </del>چندان مطرح نبوده است، یعنی در دوران خلفای راشدین و سپس بنی‌امیه، به جهت آشوب‌ها و تفرقه‌ها، فتوحات و نیز عدم ثبات سیاسی، شیوه و قانونمندی خاصی برای امر حکومت و سیاست وجود نداشته است&lt;ref&gt;امین، سیدحسن. '''''تاریخ حقوق ایران'''''. تهران: دایرة‌المعارف ایران‌شناسی، 1382، 190ـ 209.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احکام سلطانیه، عنوان عام حقوق عمومی در فقه اسلامی و نام کتاب‌های خاص که در آن‌ها، احکام و قواعد خلافت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امامت]]، </ins>حکومت، سلطنت و قضاوت در نظام حقوق اسلامی تبیین و تدوین شده و بیش و کم تمام مباحثی که به نحوی از انحاء با شؤون مختلف حکومت مرتبط بوده، مورد بحث قرار گرفته است. این‌گونه مسایل که اکنون به آن «حکم حکومتی» می‌گویند، در صدر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اسلام]]، </ins>چندان مطرح نبوده است، یعنی در دوران خلفای راشدین و سپس بنی‌امیه، به جهت آشوب‌ها و تفرقه‌ها، فتوحات و نیز عدم ثبات سیاسی، شیوه و قانونمندی خاصی برای امر حکومت و سیاست وجود نداشته است&lt;ref&gt;امین، سیدحسن. '''''تاریخ حقوق ایران'''''. تهران: دایرة‌المعارف ایران‌شناسی، 1382، 190ـ 209.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در مواردی که نصی از قرآن یا سیره‌یی از پیامبر (ص) وجود داشت، به حکم لازم‌الاجرا بودن بدان عمل می‌شد و در مواردی نیز به حسب مقتضیات زمان، شیوه‌یی خاص از سوی خلیفه اتخاذ می‌گردید. نامه حضرت علی (ع) به مالک اشتر از مواردی است که در آن راهنمایی‌هایی درباره راه و رسم حکومت و رفتار حاکم آمده است&lt;ref&gt;'''''نهج‌البلاغه'''''. نامه 53.&lt;/ref&gt;. از اواسط عصر عباسیان، کتاب‌های تخصصی چندی در این زمینه تألیف شد که معروف‌ترین آن‌ها الاحکام السلطانیه تألیف ابوالحسن ماوردی (وفات 450 ق. / 1058 م.) است&lt;ref&gt;ماوردی. '''''الاحکام‌السلطانیه'''''. قم: دفتر تبلیغات، 1402 ق، تمام صفحات.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در مواردی که نصی از قرآن یا سیره‌یی از پیامبر (ص) وجود داشت، به حکم لازم‌الاجرا بودن بدان عمل می‌شد و در مواردی نیز به حسب مقتضیات زمان، شیوه‌یی خاص از سوی خلیفه اتخاذ می‌گردید. نامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[علی بن ابی طالب امیرالمومنین(ع)|</ins>حضرت علی (ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به مالک اشتر از مواردی است که در آن راهنمایی‌هایی درباره راه و رسم حکومت و رفتار حاکم آمده است&lt;ref&gt;'''''نهج‌البلاغه'''''. نامه 53.&lt;/ref&gt;. از اواسط عصر عباسیان، کتاب‌های تخصصی چندی در این زمینه تألیف شد که معروف‌ترین آن‌ها الاحکام السلطانیه تألیف ابوالحسن ماوردی (وفات 450 ق. / 1058 م.) است&lt;ref&gt;ماوردی. '''''الاحکام‌السلطانیه'''''. قم: دفتر تبلیغات، 1402 ق، تمام صفحات.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[علی بن ابی طالب امیرالمومنین(ع)]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسن امین</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسن امین</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2225:rev-5903:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87&diff=2225&oldid=prev 2024-12-18T15:19:12Z

<p><span class="autocomment">مآخذ</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسن امین</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2224:rev-2225:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87&diff=2224&oldid=prev 2024-12-18T15:18:28Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''احكام سلطانيه'''، </del>عنوان عام حقوق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عمومي </del>در فقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي </del>و نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب‌هاي </del>خاص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در آن‌ها، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احكام </del>و قواعد خلافت، امامت، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكومت، </del>سلطنت و قضاوت در نظام حقوق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي تبيين </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدوين </del>شده و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيش </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كم </del>تمام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مباحثي كه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نحوي </del>از انحاء با شؤون مختلف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكومت </del>مرتبط بوده، مورد بحث قرار گرفته است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين‌گونه مسايل كه اكنون </del>به آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«حكم حكومتي» مي‌گويند، </del>در صدر اسلام، چندان مطرح نبوده است، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعني </del>در دوران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلفاي راشدين </del>و سپس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بني‌اميه، </del>به جهت آشوب‌ها و تفرقه‌ها، فتوحات و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>عدم ثبات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياسي، شيوه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قانونمندي خاصي براي </del>امر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكومت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياست </del>وجود نداشته است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1&lt;/sup&gt; در مواردي كه نصي از قرآن يا سيره‌يي از پيامبر (ص) وجود داشت، به حكم لازم‌الاجرا بودن بدان عمل مي‌شد و در مواردي نيز به حسب مقتضيات زمان، شيوه‌يي خاص از سوي خليفه اتخاذ مي‌گرديد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامة حضرت علي (ع) به مالك اشتر از مواردي است كه در آن راهنمايي‌هايي دربارة راه و رسم حكومت و رفتار حاكم آمده است</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از اواسط عصر عباسيان، كتاب‌هاي تخصصي چندي در اين زمينه تأليف شد كه معروف‌ترين آن‌ها الاحكام السلطانيه تأليف ابوالحسن ماوردي (وفات 450 ق</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ 1058 م.) است.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احکام سلطانیه، </ins>عنوان عام حقوق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عمومی </ins>در فقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی </ins>و نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب‌های </ins>خاص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در آن‌ها، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احکام </ins>و قواعد خلافت، امامت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومت، </ins>سلطنت و قضاوت در نظام حقوق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی تبیین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدوین </ins>شده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیش </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کم </ins>تمام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مباحثی که </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نحوی </ins>از انحاء با شؤون مختلف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومت </ins>مرتبط بوده، مورد بحث قرار گرفته است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این‌گونه مسایل که اکنون </ins>به آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«حکم حکومتی» می‌گویند، </ins>در صدر اسلام، چندان مطرح نبوده است، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعنی </ins>در دوران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلفای راشدین </ins>و سپس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنی‌امیه، </ins>به جهت آشوب‌ها و تفرقه‌ها، فتوحات و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>عدم ثبات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاسی، شیوه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قانونمندی خاصی برای </ins>امر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاست </ins>وجود نداشته است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امین، سیدحسن. '''''تاریخ حقوق ایران'''''</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران: دایرة‌المعارف ایران‌شناسی، 1382، 190ـ 209</ins>.&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ:</del>'''  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در مواردی که نصی از قرآن یا سیره‌یی از پیامبر (ص) وجود داشت، به حکم لازم‌الاجرا بودن بدان عمل می‌شد و در مواردی نیز به حسب مقتضیات زمان، شیوه‌یی خاص از سوی خلیفه اتخاذ می‌گردید. نامه حضرت علی (ع) به مالک اشتر از مواردی است که در آن راهنمایی‌هایی درباره راه و رسم حکومت و رفتار حاکم آمده است&lt;ref&gt;</ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''نهج‌البلاغه'''''. نامه 53.&lt;/ref&gt;. از اواسط عصر عباسیان، کتاب‌های تخصصی چندی در این زمینه تألیف شد که معروف‌ترین آن‌ها الاحکام السلطانیه تألیف ابوالحسن ماوردی (وفات 450 ق. / 1058 م.) است&lt;ref&gt;ماوردی. '''''الاحکام‌السلطانیه''</ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. قم: دفتر تبلیغات، 1402 ق، تمام صفحات.&lt;/ref&gt;.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    امين، سيدحسن. '''''تاريخ حقوق ايران'''''. تهران: دايرة‌المعارف ايران‌شناسي، 1382، 190ـ 209.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.    نك: '''''نهج‌البلاغه'''''. نامة 53.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.     ماوردي. '''''الاحكام‌السلطانيه'''''. قم: دفتر تبليغات، 1402 ق، تمام صفحات.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسن امین</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1218:rev-2224:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87&diff=1218&oldid=prev 2024-08-15T21:05:39Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;احكام سلطانيه&#039;&#039;&#039;، عنوان عام حقوق عمومي در فقه اسلامي و نام كتاب‌هاي خاص كه در آن‌ها، احكام و قواعد خلافت، امامت، حكومت، سلطنت و قضاوت در نظام حقوق اسلامي تبيين و تدوين شده و بيش و كم تمام مباحثي كه به نحوي از انحاء با شؤون مختلف حكومت مرتبط بو...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;احكام سلطانيه&#039;&#039;&#039;، عنوان عام حقوق عمومي در فقه اسلامي و نام كتاب‌هاي خاص كه در آن‌ها، احكام و قواعد خلافت، امامت، حكومت، سلطنت و قضاوت در نظام حقوق اسلامي تبيين و تدوين شده و بيش و كم تمام مباحثي كه به نحوي از انحاء با شؤون مختلف حكومت مرتبط بوده، مورد بحث قرار گرفته است. اين‌گونه مسايل كه اكنون به آن «حكم حكومتي» مي‌گويند، در صدر اسلام، چندان مطرح نبوده است، يعني در دوران خلفاي راشدين و سپس بني‌اميه، به جهت آشوب‌ها و تفرقه‌ها، فتوحات و نيز عدم ثبات سياسي، شيوه و قانونمندي خاصي براي امر حكومت و سياست وجود نداشته است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; در مواردي كه نصي از قرآن يا سيره‌يي از پيامبر (ص) وجود داشت، به حكم لازم‌الاجرا بودن بدان عمل مي‌شد و در مواردي نيز به حسب مقتضيات زمان، شيوه‌يي خاص از سوي خليفه اتخاذ مي‌گرديد. نامة حضرت علي (ع) به مالك اشتر از مواردي است كه در آن راهنمايي‌هايي دربارة راه و رسم حكومت و رفتار حاكم آمده است.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; از اواسط عصر عباسيان، كتاب‌هاي تخصصي چندي در اين زمينه تأليف شد كه معروف‌ترين آن‌ها الاحكام السلطانيه تأليف ابوالحسن ماوردي (وفات 450 ق. / 1058 م.) است.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> 1.    امين، سيدحسن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ حقوق ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: دايرة‌المعارف ايران‌شناسي، 1382، 190ـ 209.<br /> <br /> 2.    نك: &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نهج‌البلاغه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. نامة 53.<br /> <br /> 3.     ماوردي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الاحكام‌السلطانيه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قم: دفتر تبليغات، 1402 ق، تمام صفحات.<br /> <br /> حسن امین</div>

Samei