https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AA
اخوانیات - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-22T08:20:20Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AA&diff=10544&oldid=prev
Samei در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۳
2025-06-15T11:43:32Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[اخوانیات|اِخْوانیات]]''' (جمع اخوانیه) نامههای دوستانه به [[نثر فارسی|نثر]] یا شعر.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[اخوانیات|اِخْوانیات]]''' (جمع اخوانیه) نامههای دوستانه به [[نثر فارسی|نثر]] یا شعر.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اخوانیات نامههای منظومی است که شاعران به یک وزن و قافیه میسرایند و میان یکدیگر ردّ و بدل میکنند و در آن معمولاً از بخت و روزگار شکوه سر میدهند و از یکدیگر تمجید میکنند<ref>شميسا، سيروس. انواع ادبی. (ويرايش 3)، تهران: فردوس، چ 9، 1381، ص 262.</ref>. در تمدن اسلامی، اخوانیات در کنار سلطانیات، گونهای از رسائل یا مکاتیب به شمار میرفت و مراد از آن نامههایی بودکه طبقات مختلف مردم به یکدیگر مینوشتند<ref>صفا، ذبيح الله. ''گنجينه سخن''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1353، ج 1، ص 140.</ref> و در آن از عواطف قلبی، اشتیاقهای درونی، پیوندهای دوستی و آنچه در این زمینه باشد، سخن میراندند<ref>حکیمیان، ابوالفتح''. آیین نگارش فارسی''. تهران: بی نا، 1351، ص 62 (به نقل از : ادیب السلطنه سمیعی. آیین نگارش، 1319، ص 23).</ref>. تا نیمه اول سده 5ق / 11م این نوع مکاتبات به [[عربی]] بود، اما از آن پس نمونههایی چند از آن در [[ادب]] [[فارسی]] پدید آمد. این مکاتیب در آغاز ساده و بی تکلف بود، ولی کم کم به تصنّع گرایید و طراوت و [[حیات پس از مرگ (در دین زرتشتی)|حیات]] خود را از دست داد<ref>رستگار فسایی، منصور. ''انواع نثر فارسی''. تهران: سمت، چ 1، 1380، ص 231.</ref>. نویسندگان اخوانیات سدههای 6 و 7ق / 12 و 13م نسبت به دیگر اقسام منشآت، در گزینش لغات و ابداع مضامین و ترکیبات و آرایش کلام به صنایع و معانی شعری، مجال وسیعتری در اختیار داشتهاند و سجع در مکاتیب اخوانی، به ویژه در ادعیه صدر مکتوب و رکن اشتیاق به کثرت وجود داشت<ref>خطیبی، حسین. ''فن نثر در ادب پارسی''. تهران: زوّار، چ 1، 1366، ج 1، ص 413.</ref>. مکاتیب بازمانده از شیخ [[ابوسعید ابوالخیر]] (م 440 ق / ؟م) از نمونههای ساده و روان نثرهای اخوانی است<ref>رستگار فسایی، منصور.منصور. ''انواع نثر فارسی''. تهران: سمت، چ 1، 1380 . ص 232.</ref>. منشآت منتجب الدین جوینی (سده 6ق / ؟م)، [[عطاملک جوینی]] (م 681ق / ؟م) عبدالواسع جبلی (م 555ق / ؟م) رشیدالدین وطواط<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>نیز از جمله اخوانیات مسجع و پر تکلف به شمار میروند<ref>خطیبی، حسین. ''فن نثر در ادب پارسی''. تهران: زوّار، چ 1، 1366، ج 1. ص 424، 425، 426 و 427 (به اختصار).</ref>. در دوره معاصر، [[مهدی اخوان ثالث]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>چند اخوانیه به روش کهن سروده است. مهدی حمیدی شیرازی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>هم اخوانیهای منظوم دارد<ref>شمیسا، سیروس.. ''انواع ادبی''. (ویرایش 3'')''، تهران: فردوس، چ 9، 1381، ص 262.</ref><ref>باقرزاده (بقا)، علی. «اخوانیات و نامههای شاعران»، ''فرخنده'' ''پیام''. مجموعه مقالات تحقیقی، علمی، مشهد: دانشگاه مشهد، 1360، چ 1، ص 521ـ 531.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اخوانیات نامههای منظومی است که شاعران به یک وزن و قافیه میسرایند و میان یکدیگر ردّ و بدل میکنند و در آن معمولاً از بخت و روزگار شکوه سر میدهند و از یکدیگر تمجید میکنند<ref>شميسا، سيروس. انواع ادبی. (ويرايش 3)، تهران: فردوس، چ 9، 1381، ص 262.</ref>. در تمدن اسلامی، اخوانیات در کنار سلطانیات، گونهای از رسائل یا مکاتیب به شمار میرفت و مراد از آن نامههایی بودکه طبقات مختلف مردم به یکدیگر مینوشتند<ref>صفا، ذبيح الله. ''گنجينه سخن''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1353، ج 1، ص 140.</ref> و در آن از عواطف قلبی، اشتیاقهای درونی، پیوندهای دوستی و آنچه در این زمینه باشد، سخن میراندند<ref>حکیمیان، ابوالفتح''. آیین نگارش فارسی''. تهران: بی نا، 1351، ص 62 (به نقل از : ادیب السلطنه سمیعی. آیین نگارش، 1319، ص 23).</ref>. تا نیمه اول سده 5ق / 11م این نوع مکاتبات به [[عربی]] بود، اما از آن پس نمونههایی چند از آن در [[ادب]] [[فارسی]] پدید آمد. این مکاتیب در آغاز ساده و بی تکلف بود، ولی کم کم به تصنّع گرایید و طراوت و [[حیات پس از مرگ (در دین زرتشتی)|حیات]] خود را از دست داد<ref>رستگار فسایی، منصور. ''انواع نثر فارسی''. تهران: سمت، چ 1، 1380، ص 231.</ref>. نویسندگان اخوانیات سدههای 6 و 7ق / 12 و 13م نسبت به دیگر اقسام منشآت، در گزینش لغات و ابداع مضامین و ترکیبات و آرایش کلام به صنایع و معانی شعری، مجال وسیعتری در اختیار داشتهاند و سجع در مکاتیب اخوانی، به ویژه در ادعیه صدر مکتوب و رکن اشتیاق به کثرت وجود داشت<ref>خطیبی، حسین. ''فن نثر در ادب پارسی''. تهران: زوّار، چ 1، 1366، ج 1، ص 413.</ref>. مکاتیب بازمانده از شیخ [[ابوسعید ابوالخیر]] (م 440 ق / ؟م) از نمونههای ساده و روان نثرهای اخوانی است<ref>رستگار فسایی، منصور.منصور. ''انواع نثر فارسی''. تهران: سمت، چ 1، 1380 . ص 232.</ref>. منشآت منتجب الدین جوینی (سده 6ق / ؟م)، [[عطاملک جوینی]] (م 681ق / ؟م) عبدالواسع جبلی (م 555ق / ؟م) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رشيدِ وَطواط|</ins>رشیدالدین وطواط<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز از جمله اخوانیات مسجع و پر تکلف به شمار میروند<ref>خطیبی، حسین. ''فن نثر در ادب پارسی''. تهران: زوّار، چ 1، 1366، ج 1. ص 424، 425، 426 و 427 (به اختصار).</ref>. در دوره معاصر، [[مهدی اخوان ثالث]] چند اخوانیه به روش کهن سروده است. مهدی حمیدی شیرازی هم اخوانیهای منظوم دارد<ref>شمیسا، سیروس.. ''انواع ادبی''. (ویرایش 3'')''، تهران: فردوس، چ 9، 1381، ص 262.</ref><ref>باقرزاده (بقا)، علی. «اخوانیات و نامههای شاعران»، ''فرخنده'' ''پیام''. مجموعه مقالات تحقیقی، علمی، مشهد: دانشگاه مشهد، 1360، چ 1، ص 521ـ 531.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ابوسعید ابوالخیر]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ابوسعید ابوالخیر]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[عطاملک جوینی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[عطاملک جوینی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مآخذ<references /></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:ادبیات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات]]</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AA&diff=10450&oldid=prev
Karimian در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۴
2025-06-11T20:14:15Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ابوسعید ابوالخیر]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ابوسعید ابوالخیر]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[عطاملک جوینی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[عطاملک جوینی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مآخذ<references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== '''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AA&diff=9969&oldid=prev
Karimian در ۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۷
2025-06-07T22:27:07Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[اخوانیات|اِخْوانیات]]''' (جمع اخوانیه) نامههای دوستانه به [[نثر فارسی|نثر]] یا شعر.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[اخوانیات|اِخْوانیات]]''' (جمع اخوانیه) نامههای دوستانه به [[نثر فارسی|نثر]] یا شعر.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اخوانیات نامههای منظومی است که شاعران به یک وزن و قافیه میسرایند و میان یکدیگر ردّ و بدل میکنند و در آن معمولاً از بخت و روزگار شکوه سر میدهند و از یکدیگر تمجید میکنند<ref>شميسا، سيروس. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</del>انواع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبي''</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>(ويرايش 3<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>، تهران: فردوس، چ 9، 1381، ص 262.</ref>. در تمدن اسلامی، اخوانیات در کنار سلطانیات، گونهای از رسائل یا مکاتیب به شمار میرفت و مراد از آن نامههایی بودکه طبقات مختلف مردم به یکدیگر مینوشتند<ref>صفا، ذبيح الله. ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''گنجينة </del>سخن<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1353، ج 1، ص 140.</ref> و در آن از عواطف قلبی، اشتیاقهای درونی، پیوندهای دوستی و آنچه در این زمینه باشد، سخن میراندند<ref>حکیمیان، ابوالفتح''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>آیین نگارش فارسی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. تهران: بی نا، 1351، ص 62 (به نقل از : ادیب السلطنه سمیعی. آیین نگارش، 1319، ص 23).</ref>. تا نیمه اول سده 5ق / 11م این نوع مکاتبات به [[عربی]] بود، اما از آن پس نمونههایی چند از آن در [[ادب]] [[فارسی]] پدید آمد. این مکاتیب در آغاز ساده و بی تکلف بود، ولی کم کم به تصنّع گرایید و طراوت و [[حیات پس از مرگ (در دین زرتشتی)|حیات]] خود را از دست داد<ref>رستگار فسایی، منصور. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''انواع نثر فارسی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. تهران: سمت، چ 1، 1380، ص 231.</ref>. نویسندگان اخوانیات سدههای 6 و 7ق / 12 و 13م نسبت به دیگر اقسام منشآت، در گزینش لغات و ابداع مضامین و ترکیبات و آرایش کلام به صنایع و معانی شعری، مجال وسیعتری در اختیار داشتهاند و سجع در مکاتیب اخوانی، به ویژه در ادعیه صدر مکتوب و رکن اشتیاق به کثرت وجود داشت<ref>خطیبی، حسین. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''فن نثر در ادب پارسی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. تهران: زوّار، چ 1، 1366، ج 1، ص 413.</ref>. مکاتیب بازمانده از شیخ [[ابوسعید ابوالخیر]] (م 440 ق / ؟م) از نمونههای ساده و روان نثرهای اخوانی است<ref>رستگار فسایی، منصور.منصور. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''انواع نثر فارسی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. تهران: سمت، چ 1، 1380 . ص 232.</ref>. منشآت منتجب الدین جوینی (سده 6ق / ؟م)، [[عطاملک جوینی]] (م 681ق / ؟م) عبدالواسع جبلی (م 555ق / ؟م) رشیدالدین وطواط<sup>*</sup> نیز از جمله اخوانیات مسجع و پر تکلف به شمار میروند<ref>خطیبی، حسین. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''فن نثر در ادب پارسی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. تهران: زوّار، چ 1، 1366، ج 1. ص 424، 425، 426 و 427 (به اختصار).</ref>. در دوره معاصر، [[مهدی اخوان ثالث]]<sup>*</sup> چند اخوانیه به روش کهن سروده است. مهدی حمیدی شیرازی<sup>*</sup> هم اخوانیهای منظوم دارد<ref>شمیسا، سیروس.. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''انواع ادبی''.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>(ویرایش 3'')''، تهران: فردوس، چ 9، 1381، ص 262.</ref><ref>باقرزاده (بقا)، علی. «اخوانیات و نامههای شاعران»، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''فرخنده<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' '</del>''''پیام<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. مجموعه مقالات تحقیقی، علمی، مشهد: دانشگاه مشهد، 1360، چ 1، ص 521ـ 531.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اخوانیات نامههای منظومی است که شاعران به یک وزن و قافیه میسرایند و میان یکدیگر ردّ و بدل میکنند و در آن معمولاً از بخت و روزگار شکوه سر میدهند و از یکدیگر تمجید میکنند<ref>شميسا، سيروس. انواع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبی</ins>. (ويرايش 3)، تهران: فردوس، چ 9، 1381، ص 262.</ref>. در تمدن اسلامی، اخوانیات در کنار سلطانیات، گونهای از رسائل یا مکاتیب به شمار میرفت و مراد از آن نامههایی بودکه طبقات مختلف مردم به یکدیگر مینوشتند<ref>صفا، ذبيح الله. ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گنجينه </ins>سخن''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1353، ج 1، ص 140.</ref> و در آن از عواطف قلبی، اشتیاقهای درونی، پیوندهای دوستی و آنچه در این زمینه باشد، سخن میراندند<ref>حکیمیان، ابوالفتح''. آیین نگارش فارسی''. تهران: بی نا، 1351، ص 62 (به نقل از : ادیب السلطنه سمیعی. آیین نگارش، 1319، ص 23).</ref>. تا نیمه اول سده 5ق / 11م این نوع مکاتبات به [[عربی]] بود، اما از آن پس نمونههایی چند از آن در [[ادب]] [[فارسی]] پدید آمد. این مکاتیب در آغاز ساده و بی تکلف بود، ولی کم کم به تصنّع گرایید و طراوت و [[حیات پس از مرگ (در دین زرتشتی)|حیات]] خود را از دست داد<ref>رستگار فسایی، منصور. ''انواع نثر فارسی''. تهران: سمت، چ 1، 1380، ص 231.</ref>. نویسندگان اخوانیات سدههای 6 و 7ق / 12 و 13م نسبت به دیگر اقسام منشآت، در گزینش لغات و ابداع مضامین و ترکیبات و آرایش کلام به صنایع و معانی شعری، مجال وسیعتری در اختیار داشتهاند و سجع در مکاتیب اخوانی، به ویژه در ادعیه صدر مکتوب و رکن اشتیاق به کثرت وجود داشت<ref>خطیبی، حسین. ''فن نثر در ادب پارسی''. تهران: زوّار، چ 1، 1366، ج 1، ص 413.</ref>. مکاتیب بازمانده از شیخ [[ابوسعید ابوالخیر]] (م 440 ق / ؟م) از نمونههای ساده و روان نثرهای اخوانی است<ref>رستگار فسایی، منصور.منصور. ''انواع نثر فارسی''. تهران: سمت، چ 1، 1380 . ص 232.</ref>. منشآت منتجب الدین جوینی (سده 6ق / ؟م)، [[عطاملک جوینی]] (م 681ق / ؟م) عبدالواسع جبلی (م 555ق / ؟م) رشیدالدین وطواط<sup>*</sup> نیز از جمله اخوانیات مسجع و پر تکلف به شمار میروند<ref>خطیبی، حسین. ''فن نثر در ادب پارسی''. تهران: زوّار، چ 1، 1366، ج 1. ص 424، 425، 426 و 427 (به اختصار).</ref>. در دوره معاصر، [[مهدی اخوان ثالث]]<sup>*</sup> چند اخوانیه به روش کهن سروده است. مهدی حمیدی شیرازی<sup>*</sup> هم اخوانیهای منظوم دارد<ref>شمیسا، سیروس.. ''انواع ادبی''. (ویرایش 3'')''، تهران: فردوس، چ 9، 1381، ص 262.</ref><ref>باقرزاده (بقا)، علی. «اخوانیات و نامههای شاعران»، ''فرخنده'' ''پیام''. مجموعه مقالات تحقیقی، علمی، مشهد: دانشگاه مشهد، 1360، چ 1، ص 521ـ 531.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:ادبیات]]</div></td></tr>
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AA&diff=9761&oldid=prev
Karimian در ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۲
2025-06-06T22:02:43Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[اخوانیات|اِخْوانیات]]''' (جمع اخوانیه) نامههای دوستانه به نثر یا شعر.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[اخوانیات|اِخْوانیات]]''' (جمع اخوانیه) نامههای دوستانه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی|نثر]] </ins>یا شعر.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اخوانیات نامههای منظومی است که شاعران به یک وزن و قافیه میسرایند و میان یکدیگر ردّ و بدل میکنند و در آن معمولاً از بخت و روزگار شکوه سر میدهند و از یکدیگر تمجید میکنند<ref>شميسا، سيروس. '''''انواع ادبي''.''' (ويرايش 3'')''، تهران: فردوس، چ 9، 1381، ص 262.</ref>. در تمدن اسلامی، اخوانیات در کنار سلطانیات، گونهای از رسائل یا مکاتیب به شمار میرفت و مراد از آن نامههایی بودکه طبقات مختلف مردم به یکدیگر مینوشتند<ref>صفا، ذبيح الله. '''''گنجينة سخن'''''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1353، ج 1، ص 140.</ref> و در آن از عواطف قلبی، اشتیاقهای درونی، پیوندهای دوستی و آنچه در این زمینه باشد، سخن میراندند<ref>حکیمیان، ابوالفتح''. '''آیین نگارش فارسی'''''. تهران: بی نا، 1351، ص 62 (به نقل از : ادیب السلطنه سمیعی. آیین نگارش، 1319، ص 23).</ref>. تا نیمه اول سده 5ق / 11م این نوع مکاتبات به [[عربی]] بود، اما از آن پس نمونههایی چند از آن در [[ادب]] [[فارسی]] پدید آمد. این مکاتیب در آغاز ساده و بی تکلف بود، ولی کم کم به تصنّع گرایید و طراوت و [[حیات پس از مرگ (در دین زرتشتی)|حیات]] خود را از دست داد<ref>رستگار فسایی، منصور. '''''انواع نثر فارسی'''''. تهران: سمت، چ 1، 1380، ص 231.</ref>. نویسندگان اخوانیات سدههای 6 و 7ق / 12 و 13م نسبت به دیگر اقسام منشآت، در گزینش لغات و ابداع مضامین و ترکیبات و آرایش کلام به صنایع و معانی شعری، مجال وسیعتری در اختیار داشتهاند و سجع در مکاتیب اخوانی، به ویژه در ادعیه صدر مکتوب و رکن اشتیاق به کثرت وجود داشت<ref>خطیبی، حسین. '''''فن نثر در ادب پارسی'''''. تهران: زوّار، چ 1، 1366، ج 1، ص 413.</ref>. مکاتیب بازمانده از شیخ [[ابوسعید ابوالخیر]] (م 440 ق / ؟م) از نمونههای ساده و روان نثرهای اخوانی است<ref>رستگار فسایی، منصور.منصور. '''''انواع نثر فارسی'''''. تهران: سمت، چ 1، 1380 . ص 232.</ref>. منشآت منتجب الدین جوینی (سده 6ق / ؟م)، [[عطاملک جوینی]] (م 681ق / ؟م) عبدالواسع جبلی (م 555ق / ؟م) رشیدالدین وطواط<sup>*</sup> نیز از جمله اخوانیات مسجع و پر تکلف به شمار میروند<ref>خطیبی، حسین. '''''فن نثر در ادب پارسی'''''. تهران: زوّار، چ 1، 1366، ج 1. ص 424، 425، 426 و 427 (به اختصار).</ref>. در دوره معاصر، [[مهدی اخوان ثالث]]<sup>*</sup> چند اخوانیه به روش کهن سروده است. مهدی حمیدی شیرازی<sup>*</sup> هم اخوانیهای منظوم دارد<ref>شمیسا، سیروس.. '''''انواع ادبی''.''' (ویرایش 3'')''، تهران: فردوس، چ 9، 1381، ص 262.</ref><ref>باقرزاده (بقا)، علی. «اخوانیات و نامههای شاعران»، '''''فرخنده''''' '''''پیام'''''. مجموعه مقالات تحقیقی، علمی، مشهد: دانشگاه مشهد، 1360، چ 1، ص 521ـ 531.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اخوانیات نامههای منظومی است که شاعران به یک وزن و قافیه میسرایند و میان یکدیگر ردّ و بدل میکنند و در آن معمولاً از بخت و روزگار شکوه سر میدهند و از یکدیگر تمجید میکنند<ref>شميسا، سيروس. '''''انواع ادبي''.''' (ويرايش 3'')''، تهران: فردوس، چ 9، 1381، ص 262.</ref>. در تمدن اسلامی، اخوانیات در کنار سلطانیات، گونهای از رسائل یا مکاتیب به شمار میرفت و مراد از آن نامههایی بودکه طبقات مختلف مردم به یکدیگر مینوشتند<ref>صفا، ذبيح الله. '''''گنجينة سخن'''''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1353، ج 1، ص 140.</ref> و در آن از عواطف قلبی، اشتیاقهای درونی، پیوندهای دوستی و آنچه در این زمینه باشد، سخن میراندند<ref>حکیمیان، ابوالفتح''. '''آیین نگارش فارسی'''''. تهران: بی نا، 1351، ص 62 (به نقل از : ادیب السلطنه سمیعی. آیین نگارش، 1319، ص 23).</ref>. تا نیمه اول سده 5ق / 11م این نوع مکاتبات به [[عربی]] بود، اما از آن پس نمونههایی چند از آن در [[ادب]] [[فارسی]] پدید آمد. این مکاتیب در آغاز ساده و بی تکلف بود، ولی کم کم به تصنّع گرایید و طراوت و [[حیات پس از مرگ (در دین زرتشتی)|حیات]] خود را از دست داد<ref>رستگار فسایی، منصور. '''''انواع نثر فارسی'''''. تهران: سمت، چ 1، 1380، ص 231.</ref>. نویسندگان اخوانیات سدههای 6 و 7ق / 12 و 13م نسبت به دیگر اقسام منشآت، در گزینش لغات و ابداع مضامین و ترکیبات و آرایش کلام به صنایع و معانی شعری، مجال وسیعتری در اختیار داشتهاند و سجع در مکاتیب اخوانی، به ویژه در ادعیه صدر مکتوب و رکن اشتیاق به کثرت وجود داشت<ref>خطیبی، حسین. '''''فن نثر در ادب پارسی'''''. تهران: زوّار، چ 1، 1366، ج 1، ص 413.</ref>. مکاتیب بازمانده از شیخ [[ابوسعید ابوالخیر]] (م 440 ق / ؟م) از نمونههای ساده و روان نثرهای اخوانی است<ref>رستگار فسایی، منصور.منصور. '''''انواع نثر فارسی'''''. تهران: سمت، چ 1، 1380 . ص 232.</ref>. منشآت منتجب الدین جوینی (سده 6ق / ؟م)، [[عطاملک جوینی]] (م 681ق / ؟م) عبدالواسع جبلی (م 555ق / ؟م) رشیدالدین وطواط<sup>*</sup> نیز از جمله اخوانیات مسجع و پر تکلف به شمار میروند<ref>خطیبی، حسین. '''''فن نثر در ادب پارسی'''''. تهران: زوّار، چ 1، 1366، ج 1. ص 424، 425، 426 و 427 (به اختصار).</ref>. در دوره معاصر، [[مهدی اخوان ثالث]]<sup>*</sup> چند اخوانیه به روش کهن سروده است. مهدی حمیدی شیرازی<sup>*</sup> هم اخوانیهای منظوم دارد<ref>شمیسا، سیروس.. '''''انواع ادبی''.''' (ویرایش 3'')''، تهران: فردوس، چ 9، 1381، ص 262.</ref><ref>باقرزاده (بقا)، علی. «اخوانیات و نامههای شاعران»، '''''فرخنده''''' '''''پیام'''''. مجموعه مقالات تحقیقی، علمی، مشهد: دانشگاه مشهد، 1360، چ 1، ص 521ـ 531.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''مآخذ''' ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''مآخذ''' ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr>
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AA&diff=9760&oldid=prev
Karimian در ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۱
2025-06-06T22:01:34Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اِخْوانيات</del>''' (جمع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخوانيه</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامههاي </del>دوستانه به نثر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>شعر.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اخوانیات|اِخْوانیات]]</ins>''' (جمع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخوانیه</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامههای </ins>دوستانه به نثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>شعر.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخوانيات نامههاي منظومي </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>شاعران به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>وزن و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قافيه ميسرايند </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان يكديگر </del>ردّ و بدل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميكنند </del>و در آن معمولاً از بخت و روزگار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكوه </del>سر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميدهند </del>و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكديگر تمجيد ميكنند.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> در تمدن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي، اخوانيات </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنار سلطانيات، گونهاي </del>از رسائل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا مكاتيب </del>به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميرفت </del>و مراد از آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامههايي بودكه </del>طبقات مختلف مردم به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكديگر مينوشتند</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و در آن از عواطف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلبي، اشتياقهاي دروني، پيوندهاي دوستي </del>و آنچه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين زمينه </del>باشد، سخن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميراندند.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيمة </del>اول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>5ق / 11م <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>نوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مكاتبات </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربي </del>بود، اما از آن پس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمونههايي </del>چند از آن در ادب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي پديد </del>آمد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين مكاتيب </del>در آغاز ساده و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بي تكلف </del>بود، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولي كم كم </del>به تصنّع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گراييد </del>و طراوت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حيات </del>خود را از دست داد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نويسندگان اخوانيات سدههاي </del>6 و 7ق / 12 و 13م نسبت به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديگر </del>اقسام منشآت، در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گزينش </del>لغات و ابداع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مضامين </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركيبات </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرايش كلام </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صنايع </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معاني شعري، </del>مجال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسيعتري </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اختيار </del>داشتهاند و سجع در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مكاتيب اخواني، </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ويژه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادعية </del>صدر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مكتوب </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ركن اشتياق </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثرت </del>وجود داشت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مكاتيب </del>بازمانده از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيخ ابوسعيد ابوالخير </del>(م 440 ق / ؟م) از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمونههاي </del>ساده و روان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نثرهاي اخواني </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> منشآت منتجب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الدين جويني </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>6ق / ؟م)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عطاملك جويني </del>(م 681ق / ؟م) عبدالواسع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جبلي </del>(م 555ق / ؟م) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رشيدالدين </del>وطواط<sup>*</sup> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>از جمله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخوانيات </del>مسجع و پر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكلف </del>به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميروند.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>معاصر، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهدي </del>اخوان ثالث<sup>*</sup> چند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخوانيه </del>به روش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كهن </del>سروده است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهدي حميدي شيرازي</del><sup>*</sup> هم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخوانيهاي </del>منظوم دارد.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخوانیات نامههای منظومی </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>شاعران به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>وزن و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قافیه میسرایند </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان یکدیگر </ins>ردّ و بدل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میکنند </ins>و در آن معمولاً از بخت و روزگار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکوه </ins>سر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میدهند </ins>و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکدیگر تمجید میکنند</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شميسا، سيروس. '''''انواع ادبي''.''' (ويرايش 3'')''، تهران: فردوس، چ 9، 1381، ص 262.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در تمدن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی، اخوانیات </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کنار سلطانیات، گونهای </ins>از رسائل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا مکاتیب </ins>به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرفت </ins>و مراد از آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامههایی بودکه </ins>طبقات مختلف مردم به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکدیگر مینوشتند</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفا، ذبيح الله. '''''گنجينة سخن'''''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1353، ج 1، ص 140.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و در آن از عواطف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلبی، اشتیاقهای درونی، پیوندهای دوستی </ins>و آنچه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این زمینه </ins>باشد، سخن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میراندند</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکیمیان، ابوالفتح''. '''آیین نگارش فارسی'''''. تهران: بی نا، 1351، ص 62 (به نقل از : ادیب السلطنه سمیعی. آیین نگارش، 1319، ص 23).</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیمه </ins>اول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>5ق / 11م <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکاتبات </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عربی]] </ins>بود، اما از آن پس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمونههایی </ins>چند از آن در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ادب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[فارسی]] پدید </ins>آمد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این مکاتیب </ins>در آغاز ساده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بی تکلف </ins>بود، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولی کم کم </ins>به تصنّع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرایید </ins>و طراوت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حیات پس از مرگ (در دین زرتشتی)|حیات]] </ins>خود را از دست داد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رستگار فسایی، منصور. '''''انواع نثر فارسی'''''. تهران: سمت، چ 1، 1380، ص 231.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. نویسندگان اخوانیات سدههای </ins>6 و 7ق / 12 و 13م نسبت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر </ins>اقسام منشآت، در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گزینش </ins>لغات و ابداع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مضامین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکیبات </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرایش کلام </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صنایع </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معانی شعری، </ins>مجال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسیعتری </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اختیار </ins>داشتهاند و سجع در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکاتیب اخوانی، </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژه </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادعیه </ins>صدر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکتوب </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رکن اشتیاق </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کثرت </ins>وجود داشت<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خطیبی، حسین. '''''فن نثر در ادب پارسی'''''. تهران: زوّار، چ 1، 1366، ج 1، ص 413.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. مکاتیب </ins>بازمانده از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیخ [[ابوسعید ابوالخیر]] </ins>(م 440 ق / ؟م) از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمونههای </ins>ساده و روان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نثرهای اخوانی </ins>است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رستگار فسایی، منصور.منصور. '''''انواع نثر فارسی'''''. تهران: سمت، چ 1، 1380 . ص 232.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>منشآت منتجب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الدین جوینی </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>6ق / ؟م)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عطاملک جوینی]] </ins>(م 681ق / ؟م) عبدالواسع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جبلی </ins>(م 555ق / ؟م) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رشیدالدین </ins>وطواط<sup>*</sup> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>از جمله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخوانیات </ins>مسجع و پر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکلف </ins>به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میروند</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خطیبی، حسین. '''''فن نثر در ادب پارسی'''''. تهران: زوّار، چ 1، 1366، ج 1. ص 424، 425، 426 و 427 (به اختصار).</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>معاصر، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مهدی </ins>اخوان ثالث<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> چند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخوانیه </ins>به روش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کهن </ins>سروده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهدی حمیدی شیرازی</ins><sup>*</sup> هم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخوانیهای </ins>منظوم دارد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>شمیسا، سیروس.. '''''انواع ادبی''.''' (ویرایش 3'')''، تهران: فردوس، چ 9، 1381، ص 262</ins>.<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref><ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باقرزاده (بقا)، علی. «اخوانیات و نامههای شاعران»، '''''فرخنده''''' '''''پیام'''''. مجموعه مقالات تحقیقی، علمی، مشهد: دانشگاه مشهد، 1360، چ 1، ص 521ـ 531.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># شميسا، سيروس. '''''انواع ادبي''.''' (ويرايش 3'')''، تهران: فردوس، چ 9، 1381، ص 262.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ادب]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># صفا، ذبيح الله. '''''گنجينة سخن'''''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1353، ج 1، ص 140.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فارسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># حكيميان، ابوالفتح''. '''آيين نگارش فارسي'''''. تهران: بي نا، 1351، ص 62 (به نقل از : اديب السلطنه سميعي. آيين نگارش، 1319، ص 23).</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مهدی اخوان ثالث]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># رستگار فسايي، منصور. '''''انواع نثر فارسي'''''. تهران: سمت، چ 1، 1380، ص 231.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابوسعید ابوالخیر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># خطيبي، حسين. '''''فن نثر در ادب پارسي'''''. تهران: زوّار، چ 1، 1366، ج 1، ص 413.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[عطاملک جوینی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># رستگار فسايي، منصور. '''''همان'''''. ص 232.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># خطيبي، حسين. '''همان'''. ص 424، 425، 426 و 427 (به اختصار).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># شميسا، سيروس. همان جا؛ و نيز نك: باقرزاده (بقا)، علي. «اخوانيات و نامههاي شاعران»، '''''فرخنده''''' '''''پيام'''''. مجموعه مقالات تحقيقي، علمي، مشهد: دانشگاه مشهد، 1360، چ 1، ص 521ـ 531.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== '''مآخذ''' ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-9397:rev-9760:php=table -->
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AA&diff=9397&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''اِخْوانيات''' (جمع اخوانيه) نامههاي دوستانه به نثر يا شعر. اخوانيات نامههاي منظومي است كه شاعران به يك وزن و قافيه ميسرايند و ميان يكديگر ردّ و بدل ميكنند و در آن معمولاً از بخت و روزگار شكوه سر ميدهند و از يكديگر تمجيد ميكنند.<sup>1</sup>...» ایجاد کرد
2025-06-04T10:12:53Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''اِخْوانيات''' (جمع اخوانيه) نامههاي دوستانه به نثر يا شعر. اخوانيات نامههاي منظومي است كه شاعران به يك وزن و قافيه ميسرايند و ميان يكديگر ردّ و بدل ميكنند و در آن معمولاً از بخت و روزگار شكوه سر ميدهند و از يكديگر تمجيد ميكنند.<sup>1</sup>...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''اِخْوانيات''' (جمع اخوانيه) نامههاي دوستانه به نثر يا شعر.<br />
<br />
اخوانيات نامههاي منظومي است كه شاعران به يك وزن و قافيه ميسرايند و ميان يكديگر ردّ و بدل ميكنند و در آن معمولاً از بخت و روزگار شكوه سر ميدهند و از يكديگر تمجيد ميكنند.<sup>1</sup> در تمدن اسلامي، اخوانيات در كنار سلطانيات، گونهاي از رسائل يا مكاتيب به شمار ميرفت و مراد از آن نامههايي بودكه طبقات مختلف مردم به يكديگر مينوشتند<sup>2</sup> و در آن از عواطف قلبي، اشتياقهاي دروني، پيوندهاي دوستي و آنچه در اين زمينه باشد، سخن ميراندند.<sup>3</sup> تا نيمة اول سدة 5ق / 11م اين نوع مكاتبات به عربي بود، اما از آن پس نمونههايي چند از آن در ادب فارسي پديد آمد. اين مكاتيب در آغاز ساده و بي تكلف بود، ولي كم كم به تصنّع گراييد و طراوت و حيات خود را از دست داد.<sup>4</sup> نويسندگان اخوانيات سدههاي 6 و 7ق / 12 و 13م نسبت به ديگر اقسام منشآت، در گزينش لغات و ابداع مضامين و تركيبات و آرايش كلام به صنايع و معاني شعري، مجال وسيعتري در اختيار داشتهاند و سجع در مكاتيب اخواني، به ويژه در ادعية صدر مكتوب و ركن اشتياق به كثرت وجود داشت.<sup>5</sup> مكاتيب بازمانده از شيخ ابوسعيد ابوالخير (م 440 ق / ؟م) از نمونههاي ساده و روان نثرهاي اخواني است.<sup>6</sup> منشآت منتجب الدين جويني (سدة 6ق / ؟م)، عطاملك جويني (م 681ق / ؟م) عبدالواسع جبلي (م 555ق / ؟م) رشيدالدين وطواط<sup>*</sup> نيز از جمله اخوانيات مسجع و پر تكلف به شمار ميروند.<sup>7</sup> در دورة معاصر، مهدي اخوان ثالث<sup>*</sup> چند اخوانيه به روش كهن سروده است. مهدي حميدي شيرازي<sup>*</sup> هم اخوانيهاي منظوم دارد.<sup>8</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
# شميسا، سيروس. '''''انواع ادبي''.''' (ويرايش 3'')''، تهران: فردوس، چ 9، 1381، ص 262.<br />
# صفا، ذبيح الله. '''''گنجينة سخن'''''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1353، ج 1، ص 140.<br />
# حكيميان، ابوالفتح''. '''آيين نگارش فارسي'''''. تهران: بي نا، 1351، ص 62 (به نقل از : اديب السلطنه سميعي. آيين نگارش، 1319، ص 23).<br />
# رستگار فسايي، منصور. '''''انواع نثر فارسي'''''. تهران: سمت، چ 1، 1380، ص 231.<br />
# خطيبي، حسين. '''''فن نثر در ادب پارسي'''''. تهران: زوّار، چ 1، 1366، ج 1، ص 413.<br />
# رستگار فسايي، منصور. '''''همان'''''. ص 232.<br />
# خطيبي، حسين. '''همان'''. ص 424، 425، 426 و 427 (به اختصار).<br />
# شميسا، سيروس. همان جا؛ و نيز نك: باقرزاده (بقا)، علي. «اخوانيات و نامههاي شاعران»، '''''فرخنده''''' '''''پيام'''''. مجموعه مقالات تحقيقي، علمي، مشهد: دانشگاه مشهد، 1360، چ 1، ص 521ـ 531.<br />
<br />
ابوالقاسم رادفر</div>
Samei