https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9اراک - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-16T08:21:43Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9&diff=5708&oldid=prevSamei در ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۳2025-05-03T21:53:21Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر اراک مختصات جغرافیایی "30 '41 ْ49 طول شرقی و "30 '05 ْ34 عرض شمالی و ارتفاع 1755 متر، با آب و هوایی معتدل مایل به سرد تا سرد، نیمه خشک<ref>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، دایرهالمعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 55.</ref>، در فاصله 281 کیلومتری جنوب غربی [[استان تهران|تهران]] واقع است<ref>سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم)'''''. تهران: همشهری، 1380، ص 134.</ref>. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر اراک مختصات جغرافیایی "30 '41 ْ49 طول شرقی و "30 '05 ْ34 عرض شمالی و ارتفاع 1755 متر، با آب و هوایی معتدل مایل به سرد تا سرد، نیمه خشک<ref>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، دایرهالمعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 55.</ref>، در فاصله 281 کیلومتری جنوب غربی [[استان تهران|تهران]] واقع است<ref>سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم)'''''. تهران: همشهری، 1380، ص 134.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از پدیدههای طبیعی و قابل توجه در اطراف شهر، کویر یا هامون میغان (میقان) است با وسعت 112 کیلومتر مربع که به هنگام خشکی کامل، به صورت نمکزاری وسیع در شمال شرقی شهر ظاهر میشود و در میان آن جزیره کوچکی قرار دارد، که در آن معدنی روباز از سولفات سدیم به چشم میخورد<ref>کلینسلی، دانیل. '''''کویرهای ایران'''''. ترجمه عباس پاشایی، چ 1، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 1381، ص 49-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">52؛ جعفری</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>. ص 1252؛ سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. '''''جغرافیای استان مرکزی'''''. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1383، ص 19 و 20.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از پدیدههای طبیعی و قابل توجه در اطراف شهر، کویر یا هامون میغان (میقان) است با وسعت 112 کیلومتر مربع که به هنگام خشکی کامل، به صورت نمکزاری وسیع در شمال شرقی شهر ظاهر میشود و در میان آن جزیره کوچکی قرار دارد، که در آن معدنی روباز از سولفات سدیم به چشم میخورد<ref>کلینسلی، دانیل. '''''کویرهای ایران'''''. ترجمه عباس پاشایی، چ 1، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 1381، ص 49-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">52</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref><ref>جعفری، عباس</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، دایرهالمعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، </ins>ص 1252؛<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref><ref></ins>سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. '''''جغرافیای استان مرکزی'''''. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1383، ص 19 و 20.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوههای وفس با ارتفاع 2696، خنداب با ارتفاع 2600 و نسارشقه با ارتفاع 2621 و سله بهار با ارتفاع 2689 در جنوب و شمال غربی شهر، از دیگر عارضههای طبیعی اطراف اراک است. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوههای وفس با ارتفاع 2696، خنداب با ارتفاع 2600 و نسارشقه با ارتفاع 2621 و سله بهار با ارتفاع 2689 در جنوب و شمال غربی شهر، از دیگر عارضههای طبیعی اطراف اراک است. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر [[اراک]] با احداث کارخانهها و مجتمعهای تولیدی، به صورت یکی از شهرهای بزرگ صنعتی و مهاجرپذیر کشور درآمده است و موقعیت ارتباطی و عبور راه آهن از آن، بر اهمیت این شهر افزوده است. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر [[اراک]] با احداث کارخانهها و مجتمعهای تولیدی، به صورت یکی از شهرهای بزرگ صنعتی و مهاجرپذیر کشور درآمده است و موقعیت ارتباطی و عبور راه آهن از آن، بر اهمیت این شهر افزوده است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اراک با نامهای «سلطان آباد»، «عراق»<ref>چکنگی، علیرضا. '''''فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور.''''' چ 1، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1378، ص 165.</ref> و ... شهری نوبنیاد است که در زمان فتحعلی شاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار، </del>در سرزمین جبال و یا عراق عجم با هدف ایجاد یک نقطه متمرکز شهری برای مقابله با ناامنی در منطقه، بر اساس نقشهای هندسی، ساخته شد. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اراک با نامهای «سلطان آباد»، «عراق»<ref>چکنگی، علیرضا. '''''فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور.''''' چ 1، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1378، ص 165.</ref> و ... شهری نوبنیاد است که در زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فتحعلی شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار]]، </ins>در سرزمین جبال و یا عراق عجم با هدف ایجاد یک نقطه متمرکز شهری برای مقابله با ناامنی در منطقه، بر اساس نقشهای هندسی، ساخته شد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نام این شهر در 1316ش، از سلطانآباد به اراک تغییر یافت<ref>جعفری. '''''فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور'''''. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1378، ص 165.</ref> و استفاده از عنوان عراق عجم نیز به تدریج منسوخ گردید. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نام این شهر در 1316ش، از سلطانآباد به اراک تغییر یافت<ref>جعفری. '''''فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور'''''. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1378، ص 165.</ref> و استفاده از عنوان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 </ins>عراق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>عجم نیز به تدریج منسوخ گردید. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اراک]] خود گرچه شهری نوبنیاد است (1240ق / 1922م)؛ اما منطقه عراق عجم، با توجه به مطالعات تاریخی، همواره مسکون و صاحب تمدن بوده است. آتشکده برزو متعلق به دوره ساسانیان در 12 کیلومتری راهجرد و وجود بناهایی از عهد سلجوقیان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفویان، </del>حاکی از وجود مدنیت تاریخی در آن سرزمین است<ref>بیات، عزیزالله. '''''کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران'''''. چ 1، تهران: امیرکبیر، 1367، ص 159.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اراک]] خود گرچه شهری نوبنیاد است (1240ق / 1922م)؛ اما منطقه عراق عجم، با توجه به مطالعات تاریخی، همواره مسکون و صاحب تمدن بوده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آتشکده<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>برزو متعلق به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ساسانیان|</ins>دوره ساسانیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در 12 کیلومتری راهجرد و وجود بناهایی از عهد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سلجوقیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[صفویان]]، </ins>حاکی از وجود مدنیت تاریخی در آن سرزمین است<ref>بیات، عزیزالله. '''''کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران'''''. چ 1، تهران: امیرکبیر، 1367، ص 159.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در داخل شهر [[اراک]]، آثاری چون «حمام موزه» چهار فصل، مدرسه سپهداری، مجموعه تاریخی بازار شهر و آثار دیدنی طبیعی و ساخته شده دیگر، از جاذبههای گردشگری این شهر محسوب میشود. شهر [[اراک]] به علت وجود کارخانههای مختلف، یکی از شهرهای ناسالم و دارای هوایی آلوده است<ref>کلینسلی، دانیل. کویرهای ایران. ترجمه عباس پاشایی، چ 1، تهران: '''''سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح'''''، 1381، ص 49-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">52؛ جعفری</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان. ص 1252؛ </del>سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. '''''جغرافیای استان مرکزی'''''. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1383، ص 32-56-57.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در داخل شهر [[اراک]]، آثاری چون «حمام موزه» چهار فصل، مدرسه سپهداری، مجموعه تاریخی بازار شهر و آثار دیدنی طبیعی و ساخته شده دیگر، از جاذبههای گردشگری این شهر محسوب میشود. شهر [[اراک]] به علت وجود کارخانههای مختلف، یکی از شهرهای ناسالم و دارای هوایی آلوده است<ref>کلینسلی، دانیل. کویرهای ایران. ترجمه عباس پاشایی، چ 1، تهران: '''''سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح'''''، 1381، ص 49-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">52</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref><ref></ins>سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. '''''جغرافیای استان مرکزی'''''. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1383، ص 32-56-57.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref><ref>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، دایرهالمعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379،ص 1252</ins></ref>. جمعیت [[اراک]] در سرشماری 1335ش تعداد 58998 تن بود که در سرشماری 1375ش به 380755، یعنی به 6 برابر افزایش یافت<ref>نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335.''''' تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 105 و 174.</ref>. جمعیت شهر برای سال 1384ش، تعداد 476568 تن برآورد شده است<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور بر اساس محدوده سال 1380'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 226.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جمعیت [[اراک]] در سرشماری 1335ش تعداد 58998 تن بود که در سرشماری 1375ش به 380755، یعنی به 6 برابر افزایش یافت<ref>نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335.''''' تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 105 و 174.</ref>. جمعیت شهر برای سال 1384ش، تعداد 476568 تن برآورد شده است<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور بر اساس محدوده سال 1380'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 226.</ref>. </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[استان مرکزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[استان مرکزی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[همدان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[همدان]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ساسانیان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سلجوقیان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[صفویان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l35">خط ۳۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جغرافیا]]</ins></div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9&diff=5439&oldid=prevMaedeh در ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۴2025-05-03T08:54:55Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:شهر اراک.jpg|بندانگشتی|350x350پیکسل|شهر اراک، برگرفته از ایرنا، قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.irna.ir/news/83348138/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D9%81%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:شهر اراک.jpg|بندانگشتی|350x350پیکسل|شهر اراک، برگرفته از ایرنا، قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.irna.ir/news/83348138/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D9%81%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اراک]]، مرکز استان و نام شهرستان و شهری است در [[استان مرکزی]]. شهرستان اراک، برابر تغییرات در تقسیمات کشوری در 1383ش، دارای 5 شهر و 2 بخش و 14 دهستان است<ref>دفتر تقسیمات کشوری. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اراک]]، مرکز استان و نام شهرستان و شهری است در [[استان مرکزی]]. شهرستان اراک، برابر تغییرات در تقسیمات کشوری در 1383ش، دارای 5 شهر و 2 بخش و 14 دهستان است<ref>دفتر تقسیمات کشوری. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهرستان از شمال با شهرستانهای آشتیان، تفرش و کمیجان و نیز شهرستان [[همدان]]، از غرب با شهرستان ملایر (از استان [[همدان]])، از جنوب با شهرستانهای شازند و خمین و از شرق با شهرستانهای دلیجان و محلات همسایه است<ref>سازمان نقشهبرداری کشور. نقشه تقسیمات کشوری. تهران: سازمان نقشهبرداری کشور (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1383.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهرستان از شمال با شهرستانهای آشتیان، تفرش و کمیجان و نیز شهرستان [[همدان]]، از غرب با شهرستان ملایر (از استان [[همدان]])، از جنوب با شهرستانهای شازند و خمین و از شرق با شهرستانهای دلیجان و محلات همسایه است<ref>سازمان نقشهبرداری کشور. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>نقشه تقسیمات کشوری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: سازمان نقشهبرداری کشور (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1383.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر اراک مختصات جغرافیایی "30 '41 ْ49 طول شرقی و "30 '05 ْ34 عرض شمالی و ارتفاع 1755 متر، با آب و هوایی معتدل مایل به سرد تا سرد، نیمه خشک<ref>جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 3، دایرهالمعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 55.</ref>، در فاصله 281 کیلومتری جنوب غربی [[استان تهران|تهران]] واقع است<ref>سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر اراک مختصات جغرافیایی "30 '41 ْ49 طول شرقی و "30 '05 ْ34 عرض شمالی و ارتفاع 1755 متر، با آب و هوایی معتدل مایل به سرد تا سرد، نیمه خشک<ref>جعفری، عباس. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>گیتاشناسی ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. ج 3، دایرهالمعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 55.</ref>، در فاصله 281 کیلومتری جنوب غربی [[استان تهران|تهران]] واقع است<ref>سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: همشهری، 1380، ص 134.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از پدیدههای طبیعی و قابل توجه در اطراف شهر، کویر یا هامون میغان (میقان) است با وسعت 112 کیلومتر مربع که به هنگام خشکی کامل، به صورت نمکزاری وسیع در شمال شرقی شهر ظاهر میشود و در میان آن جزیره کوچکی قرار دارد، که در آن معدنی روباز از سولفات سدیم به چشم میخورد<ref>کلینسلی، دانیل. کویرهای ایران. ترجمه عباس پاشایی، چ 1، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 1381، ص 49-52؛ جعفری. همان. ص 1252؛ سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. جغرافیای استان مرکزی. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1383، ص 19 و 20.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از پدیدههای طبیعی و قابل توجه در اطراف شهر، کویر یا هامون میغان (میقان) است با وسعت 112 کیلومتر مربع که به هنگام خشکی کامل، به صورت نمکزاری وسیع در شمال شرقی شهر ظاهر میشود و در میان آن جزیره کوچکی قرار دارد، که در آن معدنی روباز از سولفات سدیم به چشم میخورد<ref>کلینسلی، دانیل. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>کویرهای ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. ترجمه عباس پاشایی، چ 1، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 1381، ص 49-52؛ جعفری. همان. ص 1252؛ سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>جغرافیای استان مرکزی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1383، ص 19 و 20.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوههای وفس با ارتفاع 2696، خنداب با ارتفاع 2600 و نسارشقه با ارتفاع 2621 و سله بهار با ارتفاع 2689 در جنوب و شمال غربی شهر، از دیگر عارضههای طبیعی اطراف اراک است. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوههای وفس با ارتفاع 2696، خنداب با ارتفاع 2600 و نسارشقه با ارتفاع 2621 و سله بهار با ارتفاع 2689 در جنوب و شمال غربی شهر، از دیگر عارضههای طبیعی اطراف اراک است. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر [[اراک]] با احداث کارخانهها و مجتمعهای تولیدی، به صورت یکی از شهرهای بزرگ صنعتی و مهاجرپذیر کشور درآمده است و موقعیت ارتباطی و عبور راه آهن از آن، بر اهمیت این شهر افزوده است. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر [[اراک]] با احداث کارخانهها و مجتمعهای تولیدی، به صورت یکی از شهرهای بزرگ صنعتی و مهاجرپذیر کشور درآمده است و موقعیت ارتباطی و عبور راه آهن از آن، بر اهمیت این شهر افزوده است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اراک با نامهای «سلطان آباد»، «عراق»<ref>چکنگی، علیرضا. فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1378، ص 165.</ref> و ... شهری نوبنیاد است که در زمان فتحعلی شاه قاجار، در سرزمین جبال و یا عراق عجم با هدف ایجاد یک نقطه متمرکز شهری برای مقابله با ناامنی در منطقه، بر اساس نقشهای هندسی، ساخته شد. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اراک با نامهای «سلطان آباد»، «عراق»<ref>چکنگی، علیرضا. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' </ins>چ 1، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1378، ص 165.</ref> و ... شهری نوبنیاد است که در زمان فتحعلی شاه قاجار، در سرزمین جبال و یا عراق عجم با هدف ایجاد یک نقطه متمرکز شهری برای مقابله با ناامنی در منطقه، بر اساس نقشهای هندسی، ساخته شد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نام این شهر در 1316ش، از سلطانآباد به اراک تغییر یافت<ref>جعفری. فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1378، ص 165.</ref> و استفاده از عنوان عراق عجم نیز به تدریج منسوخ گردید. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نام این شهر در 1316ش، از سلطانآباد به اراک تغییر یافت<ref>جعفری. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1378، ص 165.</ref> و استفاده از عنوان عراق عجم نیز به تدریج منسوخ گردید. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اراک]] خود گرچه شهری نوبنیاد است (1240ق / 1922م)؛ اما منطقه عراق عجم، با توجه به مطالعات تاریخی، همواره مسکون و صاحب تمدن بوده است. آتشکده برزو متعلق به دوره ساسانیان در 12 کیلومتری راهجرد و وجود بناهایی از عهد سلجوقیان و صفویان، حاکی از وجود مدنیت تاریخی در آن سرزمین است<ref>بیات، عزیزالله. کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران. چ 1، تهران: امیرکبیر، 1367، ص 159.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اراک]] خود گرچه شهری نوبنیاد است (1240ق / 1922م)؛ اما منطقه عراق عجم، با توجه به مطالعات تاریخی، همواره مسکون و صاحب تمدن بوده است. آتشکده برزو متعلق به دوره ساسانیان در 12 کیلومتری راهجرد و وجود بناهایی از عهد سلجوقیان و صفویان، حاکی از وجود مدنیت تاریخی در آن سرزمین است<ref>بیات، عزیزالله. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. چ 1، تهران: امیرکبیر، 1367، ص 159.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در داخل شهر [[اراک]]، آثاری چون «حمام موزه» چهار فصل، مدرسه سپهداری، مجموعه تاریخی بازار شهر و آثار دیدنی طبیعی و ساخته شده دیگر، از جاذبههای گردشگری این شهر محسوب میشود. شهر [[اراک]] به علت وجود کارخانههای مختلف، یکی از شهرهای ناسالم و دارای هوایی آلوده است<ref>کلینسلی، دانیل. کویرهای ایران. ترجمه عباس پاشایی، چ 1، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسلح، </del>1381، ص 49-52؛ جعفری. همان. ص 1252؛ سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. جغرافیای استان مرکزی. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1383، ص 32-56-57.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در داخل شهر [[اراک]]، آثاری چون «حمام موزه» چهار فصل، مدرسه سپهداری، مجموعه تاریخی بازار شهر و آثار دیدنی طبیعی و ساخته شده دیگر، از جاذبههای گردشگری این شهر محسوب میشود. شهر [[اراک]] به علت وجود کارخانههای مختلف، یکی از شهرهای ناسالم و دارای هوایی آلوده است<ref>کلینسلی، دانیل. کویرهای ایران. ترجمه عباس پاشایی، چ 1، تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>سازمان جغرافیایی نیروهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسلح'''''، </ins>1381، ص 49-52؛ جعفری. همان. ص 1252؛ سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>جغرافیای استان مرکزی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1383، ص 32-56-57.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جمعیت [[اراک]] در سرشماری 1335ش تعداد 58998 تن بود که در سرشماری 1375ش به 380755، یعنی به 6 برابر افزایش یافت<ref>نورالهی، طه. توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 105 و 174.</ref>. جمعیت شهر برای سال 1384ش، تعداد 476568 تن برآورد شده است<ref>مرکز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور بر اساس محدوده سال 1380. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 226.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جمعیت [[اراک]] در سرشماری 1335ش تعداد 58998 تن بود که در سرشماری 1375ش به 380755، یعنی به 6 برابر افزایش یافت<ref>نورالهی، طه. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' </ins>تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 105 و 174.</ref>. جمعیت شهر برای سال 1384ش، تعداد 476568 تن برآورد شده است<ref>مرکز آمار ایران. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور بر اساس محدوده سال 1380<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 226.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
</table>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9&diff=4763&oldid=prevMaedeh در ۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۹2025-04-28T13:59:49Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:شهر اراک.jpg|بندانگشتی|350x350پیکسل|شهر اراک، برگرفته از ایرنا، قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.irna.ir/news/83348138/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D9%81%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:شهر اراک.jpg|بندانگشتی|350x350پیکسل|شهر اراک، برگرفته از ایرنا، قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.irna.ir/news/83348138/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D9%81%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اراک، </del>مرکز استان و نام شهرستان و شهری است در [[استان مرکزی]]. شهرستان اراک، برابر تغییرات در تقسیمات کشوری در 1383ش، دارای 5 شهر و 2 بخش و 14 دهستان است<ref>دفتر تقسیمات کشوری. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اراک]]، </ins>مرکز استان و نام شهرستان و شهری است در [[استان مرکزی]]. شهرستان اراک، برابر تغییرات در تقسیمات کشوری در 1383ش، دارای 5 شهر و 2 بخش و 14 دهستان است<ref>دفتر تقسیمات کشوری. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهرستان از شمال با شهرستانهای آشتیان، تفرش و کمیجان و نیز شهرستان [[همدان]]، از غرب با شهرستان ملایر (از استان همدان)، از جنوب با شهرستانهای شازند و خمین و از شرق با شهرستانهای دلیجان و محلات همسایه است<ref>سازمان نقشهبرداری کشور. نقشه تقسیمات کشوری. تهران: سازمان نقشهبرداری کشور (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1383.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهرستان از شمال با شهرستانهای آشتیان، تفرش و کمیجان و نیز شهرستان [[همدان]]، از غرب با شهرستان ملایر (از استان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>همدان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>)، از جنوب با شهرستانهای شازند و خمین و از شرق با شهرستانهای دلیجان و محلات همسایه است<ref>سازمان نقشهبرداری کشور. نقشه تقسیمات کشوری. تهران: سازمان نقشهبرداری کشور (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1383.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر اراک مختصات جغرافیایی "30 '41 ْ49 طول شرقی و "30 '05 ْ34 عرض شمالی و ارتفاع 1755 متر، با آب و هوایی معتدل مایل به سرد تا سرد، نیمه خشک<ref>جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 3، دایرهالمعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 55.</ref>، در فاصله 281 کیلومتری جنوب غربی تهران واقع است<ref>سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر اراک مختصات جغرافیایی "30 '41 ْ49 طول شرقی و "30 '05 ْ34 عرض شمالی و ارتفاع 1755 متر، با آب و هوایی معتدل مایل به سرد تا سرد، نیمه خشک<ref>جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 3، دایرهالمعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 55.</ref>، در فاصله 281 کیلومتری جنوب غربی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>واقع است<ref>سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از پدیدههای طبیعی و قابل توجه در اطراف شهر، کویر یا هامون میغان (میقان) است با وسعت 112 کیلومتر مربع که به هنگام خشکی کامل، به صورت نمکزاری وسیع در شمال شرقی شهر ظاهر میشود و در میان آن جزیره کوچکی قرار دارد، که در آن معدنی روباز از سولفات سدیم به چشم میخورد<ref>کلینسلی، دانیل. کویرهای ایران. ترجمه عباس پاشایی، چ 1، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 1381، ص 49-52؛ جعفری. همان. ص 1252؛ سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. جغرافیای استان مرکزی. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1383، ص 19 و 20.</ref>. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از پدیدههای طبیعی و قابل توجه در اطراف شهر، کویر یا هامون میغان (میقان) است با وسعت 112 کیلومتر مربع که به هنگام خشکی کامل، به صورت نمکزاری وسیع در شمال شرقی شهر ظاهر میشود و در میان آن جزیره کوچکی قرار دارد، که در آن معدنی روباز از سولفات سدیم به چشم میخورد<ref>کلینسلی، دانیل. کویرهای ایران. ترجمه عباس پاشایی، چ 1، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 1381، ص 49-52؛ جعفری. همان. ص 1252؛ سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. جغرافیای استان مرکزی. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1383، ص 19 و 20.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوههای وفس با ارتفاع 2696، خنداب با ارتفاع 2600 و نسارشقه با ارتفاع 2621 و سله بهار با ارتفاع 2689 در جنوب و شمال غربی شهر، از دیگر عارضههای طبیعی اطراف اراک است. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوههای وفس با ارتفاع 2696، خنداب با ارتفاع 2600 و نسارشقه با ارتفاع 2621 و سله بهار با ارتفاع 2689 در جنوب و شمال غربی شهر، از دیگر عارضههای طبیعی اطراف اراک است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر اراک با احداث کارخانهها و مجتمعهای تولیدی، به صورت یکی از شهرهای بزرگ صنعتی و مهاجرپذیر کشور درآمده است و موقعیت ارتباطی و عبور راه آهن از آن، بر اهمیت این شهر افزوده است. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اراک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با احداث کارخانهها و مجتمعهای تولیدی، به صورت یکی از شهرهای بزرگ صنعتی و مهاجرپذیر کشور درآمده است و موقعیت ارتباطی و عبور راه آهن از آن، بر اهمیت این شهر افزوده است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اراک با نامهای «سلطان آباد»، «عراق»<ref>چکنگی، علیرضا. فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1378، ص 165.</ref> و ... شهری نوبنیاد است که در زمان فتحعلی شاه قاجار، در سرزمین جبال و یا عراق عجم با هدف ایجاد یک نقطه متمرکز شهری برای مقابله با ناامنی در منطقه، بر اساس نقشهای هندسی، ساخته شد. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اراک با نامهای «سلطان آباد»، «عراق»<ref>چکنگی، علیرضا. فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1378، ص 165.</ref> و ... شهری نوبنیاد است که در زمان فتحعلی شاه قاجار، در سرزمین جبال و یا عراق عجم با هدف ایجاد یک نقطه متمرکز شهری برای مقابله با ناامنی در منطقه، بر اساس نقشهای هندسی، ساخته شد. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نام این شهر در 1316ش، از سلطانآباد به اراک تغییر یافت<ref>جعفری. فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1378، ص 165.</ref> و استفاده از عنوان عراق عجم نیز به تدریج منسوخ گردید. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نام این شهر در 1316ش، از سلطانآباد به اراک تغییر یافت<ref>جعفری. فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1378، ص 165.</ref> و استفاده از عنوان عراق عجم نیز به تدریج منسوخ گردید. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اراک خود گرچه شهری نوبنیاد است (1240ق / 1922م)؛ اما منطقه عراق عجم، با توجه به مطالعات تاریخی، همواره مسکون و صاحب تمدن بوده است. آتشکده برزو متعلق به دوره ساسانیان در 12 کیلومتری راهجرد و وجود بناهایی از عهد سلجوقیان و صفویان، حاکی از وجود مدنیت تاریخی در آن سرزمین است<ref>بیات، عزیزالله. کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران. چ 1، تهران: امیرکبیر، 1367، ص 159.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اراک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>خود گرچه شهری نوبنیاد است (1240ق / 1922م)؛ اما منطقه عراق عجم، با توجه به مطالعات تاریخی، همواره مسکون و صاحب تمدن بوده است. آتشکده برزو متعلق به دوره ساسانیان در 12 کیلومتری راهجرد و وجود بناهایی از عهد سلجوقیان و صفویان، حاکی از وجود مدنیت تاریخی در آن سرزمین است<ref>بیات، عزیزالله. کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران. چ 1، تهران: امیرکبیر، 1367، ص 159.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در داخل شهر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اراک، </del>آثاری چون «حمام موزه» چهار فصل، مدرسه سپهداری، مجموعه تاریخی بازار شهر و آثار دیدنی طبیعی و ساخته شده دیگر، از جاذبههای گردشگری این شهر محسوب میشود. شهر اراک به علت وجود کارخانههای مختلف، یکی از شهرهای ناسالم و دارای هوایی آلوده است<ref>کلینسلی، دانیل. کویرهای ایران. ترجمه عباس پاشایی، چ 1، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 1381، ص 49-52؛ جعفری. همان. ص 1252؛ سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. جغرافیای استان مرکزی. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1383، ص 32-56-57.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در داخل شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اراک]]، </ins>آثاری چون «حمام موزه» چهار فصل، مدرسه سپهداری، مجموعه تاریخی بازار شهر و آثار دیدنی طبیعی و ساخته شده دیگر، از جاذبههای گردشگری این شهر محسوب میشود. شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اراک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به علت وجود کارخانههای مختلف، یکی از شهرهای ناسالم و دارای هوایی آلوده است<ref>کلینسلی، دانیل. کویرهای ایران. ترجمه عباس پاشایی، چ 1، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 1381، ص 49-52؛ جعفری. همان. ص 1252؛ سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. جغرافیای استان مرکزی. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1383، ص 32-56-57.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جمعیت اراک در سرشماری 1335ش تعداد 58998 تن بود که در سرشماری 1375ش به 380755، یعنی به 6 برابر افزایش یافت<ref>نورالهی، طه. توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 105 و 174.</ref>. جمعیت شهر برای سال 1384ش، تعداد 476568 تن برآورد شده است<ref>مرکز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور بر اساس محدوده سال 1380. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 226.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جمعیت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اراک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در سرشماری 1335ش تعداد 58998 تن بود که در سرشماری 1375ش به 380755، یعنی به 6 برابر افزایش یافت<ref>نورالهی، طه. توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 105 و 174.</ref>. جمعیت شهر برای سال 1384ش، تعداد 476568 تن برآورد شده است<ref>مرکز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور بر اساس محدوده سال 1380. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 226.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده: غلامحسین تکمیل همایون</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابشناسی </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[استان مرکزی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[همدان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غلامحسین تکمیل همایون</ins></div></td></tr>
</table>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9&diff=1699&oldid=prevHasti در ۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۰2024-09-09T16:00:38Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اراک، مرکز استان و نام شهرستان و شهری است در استان مرکزی. شهرستان اراک، برابر تغییرات در تقسیمات کشوری در 1383ش، دارای 5 شهر و 2 بخش و 14 دهستان است<ref>دفتر تقسیمات کشوری. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:شهر اراک.jpg|بندانگشتی|350x350پیکسل|شهر اراک، برگرفته از ایرنا، قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.irna.ir/news/83348138/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D9%81%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اراک، مرکز استان و نام شهرستان و شهری است در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>استان مرکزی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. شهرستان اراک، برابر تغییرات در تقسیمات کشوری در 1383ش، دارای 5 شهر و 2 بخش و 14 دهستان است<ref>دفتر تقسیمات کشوری. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهرستان از شمال با شهرستانهای آشتیان، تفرش و کمیجان و نیز شهرستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همدان، </del>از غرب با شهرستان ملایر (از استان همدان)، از جنوب با شهرستانهای شازند و خمین و از شرق با شهرستانهای دلیجان و محلات همسایه است<ref>سازمان نقشهبرداری کشور. نقشه تقسیمات کشوری. تهران: سازمان نقشهبرداری کشور (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1383.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهرستان از شمال با شهرستانهای آشتیان، تفرش و کمیجان و نیز شهرستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[همدان]]، </ins>از غرب با شهرستان ملایر (از استان همدان)، از جنوب با شهرستانهای شازند و خمین و از شرق با شهرستانهای دلیجان و محلات همسایه است<ref>سازمان نقشهبرداری کشور. نقشه تقسیمات کشوری. تهران: سازمان نقشهبرداری کشور (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1383.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر اراک مختصات جغرافیایی "30 '41 ْ49 طول شرقی و "30 '05 ْ34 عرض شمالی و ارتفاع 1755 متر، با آب و هوایی معتدل مایل به سرد تا سرد، نیمه خشک<ref>جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 3، دایرهالمعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 55.</ref>، در فاصله 281 کیلومتری جنوب غربی تهران واقع است<ref>سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134.</ref>. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر اراک مختصات جغرافیایی "30 '41 ْ49 طول شرقی و "30 '05 ْ34 عرض شمالی و ارتفاع 1755 متر، با آب و هوایی معتدل مایل به سرد تا سرد، نیمه خشک<ref>جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 3، دایرهالمعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 55.</ref>، در فاصله 281 کیلومتری جنوب غربی تهران واقع است<ref>سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در داخل شهر اراک، آثاری چون «حمام موزه» چهار فصل، مدرسه سپهداری، مجموعه تاریخی بازار شهر و آثار دیدنی طبیعی و ساخته شده دیگر، از جاذبههای گردشگری این شهر محسوب میشود. شهر اراک به علت وجود کارخانههای مختلف، یکی از شهرهای ناسالم و دارای هوایی آلوده است<ref>کلینسلی، دانیل. کویرهای ایران. ترجمه عباس پاشایی، چ 1، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 1381، ص 49-52؛ جعفری. همان. ص 1252؛ سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. جغرافیای استان مرکزی. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1383، ص 32-56-57.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در داخل شهر اراک، آثاری چون «حمام موزه» چهار فصل، مدرسه سپهداری، مجموعه تاریخی بازار شهر و آثار دیدنی طبیعی و ساخته شده دیگر، از جاذبههای گردشگری این شهر محسوب میشود. شهر اراک به علت وجود کارخانههای مختلف، یکی از شهرهای ناسالم و دارای هوایی آلوده است<ref>کلینسلی، دانیل. کویرهای ایران. ترجمه عباس پاشایی، چ 1، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 1381، ص 49-52؛ جعفری. همان. ص 1252؛ سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. جغرافیای استان مرکزی. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1383، ص 32-56-57.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جمعیت اراک در سرشماری 1335ش تعداد 58998 تن بود که در سرشماری 1375ش به 380755، یعنی به 6 برابر افزایش یافت<ref>نورالهی، طه. توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 105 و 174.</ref>. جمعیت شهر برای سال 1384ش، تعداد 476568 تن برآورد شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جمعیت اراک در سرشماری 1335ش تعداد 58998 تن بود که در سرشماری 1375ش به 380755، یعنی به 6 برابر افزایش یافت<ref>نورالهی، طه. توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 105 و 174.</ref>. جمعیت شهر برای سال 1384ش، تعداد 476568 تن برآورد شده است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور بر اساس محدوده سال 1380. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 226.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ</del>:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غلامحسین تکمیل همایون</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11. مرکز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور بر اساس محدوده سال 1380. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 226.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غلامحسین تکمیل همایون</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Hastihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9&diff=1697&oldid=prevHasti در ۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۵۵2024-09-09T15:55:37Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9&diff=1697&oldid=942">نمایش تغییرات</a>Hastihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9&diff=942&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''اراك'''، مركز استان و نام شهرستان و شهري است در استان مركزي. شهرستان اراك، برابر تغييرات در تقسيمات كشوري در 1383ش، داراي 5 شهر و 2 بخش و 14 دهستان است.<sup>1</sup> اين شهرستان از شمال با شهرستانهاي آشتيان، تفرش و كميجان و نيز شهرستان همدان، از غرب ب...» ایجاد کرد2024-08-14T17:25:55Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''اراك'''، مركز استان و نام شهرستان و شهري است در استان مركزي. شهرستان اراك، برابر تغييرات در تقسيمات كشوري در 1383ش، داراي 5 شهر و 2 بخش و 14 دهستان است.<sup>1</sup> اين شهرستان از شمال با شهرستانهاي آشتيان، تفرش و كميجان و نيز شهرستان همدان، از غرب ب...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''اراك'''، مركز استان و نام شهرستان و شهري است در استان مركزي. شهرستان اراك، برابر تغييرات در تقسيمات كشوري در 1383ش، داراي 5 شهر و 2 بخش و 14 دهستان است.<sup>1</sup> <br />
<br />
اين شهرستان از شمال با شهرستانهاي آشتيان، تفرش و كميجان و نيز شهرستان همدان، از غرب با شهرستان ملاير (از استان همدان)، از جنوب با شهرستانهاي شازند و خمين و از شرق با شهرستانهاي دليجان و محلات همسايه است.<sup>2</sup> <br />
<br />
'''شهر اراك''' مختصات جغرافيايي "30 '41 ْ49 طول شرقي و "30 '05 ْ34 عرض شمالي و ارتفاع 1755 متر، با آب و هوايي معتدل مايل به سرد تا سرد، نيمه خشك،<sup>3</sup> در فاصله 281 كيلومتري جنوب غربي تهران واقع است.<sup>4</sup> <br />
<br />
از پديدههاي طبيعي و قابل توجه در اطراف شهر، كوير يا هامون ميغان (ميقان) است با وسعت 112 كيلومتر مربع كه به هنگام خشكي كامل، به صورت نمكزاري وسيع در شمال شرقي شهر ظاهر ميشود و در ميان آن جزيرة كوچكي قرار دارد، كه در آن معدني روباز از سولفات سديم به چشم ميخورد.<sup>5</sup> <br />
<br />
كوههاي وفس با ارتفاع 2696، ''خنداب'' با ارتفاع 2600 و ''نسارشقه'' با ارتفاع 2621 و سله بهار با ارتفاع 2689 در جنوب و شمال غربي شهر، از ديگر عارضههاي طبيعي اطراف اراك است. <br />
<br />
شهر اراك با احداث كارخانهها و مجتمعهاي توليدي، به صورت يكي از شهرهاي بزرگ صنعتي و مهاجرپذير كشور درآمده است و موقعيت ارتباطي و عبور راه آهن از آن، بر اهميت اين شهر افزوده است. <br />
<br />
اراك با نامهاي «سلطان آباد»، «عراق»<sup>6</sup> و ... شهري نوبنياد است كه در زمان فتحعلي شاه قاجار، در سرزمين جبال و يا عراق عجم با هدف ايجاد يك نقطة متمركز شهري براي مقابله با ناامني در منطقه، بر اساس نقشهاي هندسي، ساخته شد. <br />
<br />
نام اين شهر در 1316ش، از سلطانآباد به اراك تغيير يافت<sup>7</sup> و استفاده از عنوان عراق عجم نيز به تدريج منسوخ گرديد. <br />
<br />
اراك خود گرچه شهري نوبنياد است (1240ق / 1922م)؛ اما منطقة عراق عجم، با توجه به مطالعات تاريخي، همواره مسكون و صاحب تمدن بوده است. آتشكدة برزو متعلق به دورة ساسانيان در 12 كيلومتري راهجرد و وجود بناهايي از عهد سلجوقيان و صفويان، حاكي از وجود مدنيت تاريخي در آن سرزمين است.<sup>8</sup> <br />
<br />
در داخل شهر اراك، آثاري چون «حمام موزه» چهار فصل، مدرسة سپهداري، مجموعة تاريخي بازار شهر و آثار ديدني طبيعي و ساخته شدة ديگر، از جاذبههاي گردشگري اين شهر محسوب ميشود. شهر اراك به علت وجود كارخانههاي مختلف، يكي از شهرهاي ناسالم و داراي هوايي آلوده است.<sup>9</sup><br />
<br />
جمعيت اراك در سرشماري 1335ش تعداد 58998 تن بود كه در سرشماري 1375ش به 380755، يعني به 6 برابر افزايش يافت.<sup>10</sup> جمعيت شهر براي سال 1384ش، تعداد 476568 تن برآورد شده است.<sup>11</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1. دفتر تقسيمات كشوري'''''. نشرية عناصر و واحدهاي تقسيمات كشوري'''''. تهران: دفتر تقسيمات كشوري (وزارت كشور)، 1383.<br />
<br />
2. سازمان نقشهبرداري كشور. '''''نقشه تقسيمات كشوري'''''. تهران: سازمان نقشهبرداري كشور (سازمان مديريت و برنامهريزي كشور)، 1383.<br />
<br />
3. جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 3، ''دايرةالمعارف جغرافيايي ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 55.<br />
<br />
4. سازمان حمل و نقل و پايانههاي كشور (وزارت راه و ترابري). '''''اطلس جادههاي ايران (ويرايش دوم)'''''. تهران: همشهري، 1380، ص 134. <br />
<br />
5. كلينسلي، دانيل. '''''كويرهاي ايران'''''. ترجمة عباس پاشايي، چ 1، تهران: سازمان جغرافيايي نيروهاي مسلح، 1381، ص 49-52؛ جعفري. همان. ص 1252؛ سازمان پژوهش و برنامهريزي آموزشي. '''''جغرافياي استان مركزي'''''. تهران: شركت چاپ و نشر كتابهاي درسي ايران، 1383، ص 19 و 20.<br />
<br />
6. چكنگي، عليرضا. '''''فرهنگنامة تطبيقي نامهاي قديم و جديد مكانهاي جغرافيايي ايران و نواحي مجاور'''''. چ 1، مشهد: بنياد پژوهشهاي اسلامي، 1378، ص 165.<br />
<br />
7. جعفري. همانجا.<br />
<br />
8. بيات، عزيزالله. '''''كليات جغرافياي طبيعي و تاريخي ايران'''''. چ 1، تهران: اميركبير، 1367، ص 159.<br />
<br />
9. كلينسلي. ص 32، 56 و 57.<br />
<br />
10. نورالهي، طه. '''''توزيع و طبقهبندي جمعيت شهرهاي ايران در سرشماريهاي 75-1335'''''. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامهريزي كشور)، 1382، ص 105 و 174.<br />
<br />
11. مركز آمار ايران. '''''بازسازي و برآورد جمعيت شهرستانهاي كشور بر اساس محدودة سال 1380'''''. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامهريزي كشور)، 1382، ص 226.<br />
<br />
<br />
غلامحسین تکمیل همایون</div>Samei