https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B1%D8%AB ارث - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-16T10:26:02Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D8%AB&diff=5912&oldid=prev Samei در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۲ 2025-05-04T15:22:32Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ارث، اصطلاحی فقهی و حقوقی به‌معنی انتقال دارایی و حقوق (میراث) شخص درگذشته (مُوَرِّث) به شخص زنده (وارث) که براساس قواعد معیّن و با رعایت شرایط و موازین خاص انجام می‌پذیرد. مبحث ارث در فقه اسلامی بسیار گسترده است و خود شاخه مستقلی را در فنون قضایی پدید آورد که «علم الفرائض» نامیده شده است. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرآن، </del>ضمن تبیین اصول کلی این مبحث، شیوه محروم‌کردن زنان از ارث را نسخ و به قاعده دو برابر بودن سهم پسر (مرد) نسبت به دختر (زن) تصریح کرد&lt;ref&gt;'''قرآن'''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سورﺓ </del>نساء، 4/7-11.&lt;/ref&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ارث، اصطلاحی فقهی و حقوقی به‌معنی انتقال دارایی و حقوق (میراث) شخص درگذشته (مُوَرِّث) به شخص زنده (وارث) که براساس قواعد معیّن و با رعایت شرایط و موازین خاص انجام می‌پذیرد. مبحث ارث در فقه اسلامی بسیار گسترده است و خود شاخه مستقلی را در فنون قضایی پدید آورد که «علم الفرائض» نامیده شده است. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قرآن]]، </ins>ضمن تبیین اصول کلی این مبحث، شیوه محروم‌کردن زنان از ارث را نسخ و به قاعده دو برابر بودن سهم پسر (مرد) نسبت به دختر (زن) تصریح کرد&lt;ref&gt;'''قرآن'''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوره </ins>نساء، 4/7-11.&lt;/ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جزئیات مسائل ارث را در قرآن کریم نمی‌توان یافت و فروع آن در سنت نبوی تفصیل پذیرفته است. گفتنی‌ست در روزگار صحابه میان آنان اختلاف روش‌هایی در تقسیم ارث پدید آمد که مذاهب فقهی را در سده‌های بعد تحت تأثیر خود قرار داد و از آن میان بویژه آرای امام علی (ع)، زید بن ثابت و ابن مسعود مورد توجه قرار داشت. در کنار امامیه که شیوه خود در تقسیم ارث را به امام علی (ع) می‌رسانند، فقهای اهل سنت نیز خود از دو روش مشخص پیروی کرده‌اند: روش حجازی که بیش‌تر برگرفته از آرای زیدن بن ثابت بود، مالکیان، شافعیان و حنبلیان را با خود دارد و نماینده روش عراقی که بیش‌تر بر آرای ابن مسعود تکیه دارد، فقه حنفی‌ست&lt;ref&gt;زحیلی، وهبه. '''''الفقه الاسلامی و ادلته'''''. دمشق: 1409 ق، 8/298.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جزئیات مسائل ارث را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قرآن|</ins>قرآن کریم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نمی‌توان یافت و فروع آن در سنت نبوی تفصیل پذیرفته است. گفتنی‌ست در روزگار صحابه میان آنان اختلاف روش‌هایی در تقسیم ارث پدید آمد که مذاهب فقهی را در سده‌های بعد تحت تأثیر خود قرار داد و از آن میان بویژه آرای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[علی بن ابی طالب امیرالمومنین(ع)|</ins>امام علی (ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>، زید بن ثابت و ابن مسعود مورد توجه قرار داشت. در کنار امامیه که شیوه خود در تقسیم ارث را به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[علی بن ابی طالب امیرالمومنین(ع)|</ins>امام علی (ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>می‌رسانند، فقهای اهل سنت نیز خود از دو روش مشخص پیروی کرده‌اند: روش حجازی که بیش‌تر برگرفته از آرای زیدن بن ثابت بود، مالکیان، شافعیان و حنبلیان را با خود دارد و نماینده روش عراقی که بیش‌تر بر آرای ابن مسعود تکیه دارد، فقه حنفی‌ست&lt;ref&gt;زحیلی، وهبه. '''''الفقه الاسلامی و ادلته'''''. دمشق: 1409 ق، 8/298.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مبحث ارث در فقه اسلامی، موضوع یکی از مهم‌ترین روابط مالی‌ست که بین دو یا چند انسان پدید می‌آید. احکام ارث در میان شیعیان پس از مشروطیت برابر فقه شیعه در قانون مدنی ایران مدوّن شد و این مواد قانون مدنی پس از انقلاب اسلامی 1357 و اقدام به اسلامی‌کردن نظام حقوقی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </del>بدون هیچ‌گونه حکّ و اصلاحی عیناً ادامه یافت؛ لیکن ارث ایرانیان غیرشیعه (پیروان مذاهب اهل سنّت و نیز اقلیت‌های دینی زرتشتی، یهودی و مسیحی)، برابر مذاهب خود آن‌ها تعیین می‌گردد.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مبحث ارث در فقه اسلامی، موضوع یکی از مهم‌ترین روابط مالی‌ست که بین دو یا چند انسان پدید می‌آید. احکام ارث در میان شیعیان پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نهضت مشروطه|</ins>مشروطیت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>برابر فقه شیعه در قانون مدنی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مدوّن شد و این مواد قانون مدنی پس از انقلاب اسلامی 1357 و اقدام به اسلامی‌کردن نظام حقوقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران]]، </ins>بدون هیچ‌گونه حکّ و اصلاحی عیناً ادامه یافت؛ لیکن ارث ایرانیان غیرشیعه (پیروان مذاهب اهل سنّت و نیز اقلیت‌های دینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>زرتشتی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دین|زرتشتی]]، [[یهودیان|</ins>یهودی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مسیحی، دین|</ins>مسیحی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>)، برابر مذاهب خود آن‌ها تعیین می‌گردد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هدف از آشنایی با قوانین و مقررات ارث تنها این نیست که حق به دارنده حق برسد، بلکه جلوگیری از قرار گرفتن ناحق در جایگاه حق اهمیت بیش‌تری دارد. نخستین نتیجه تقسیم ناعادلانه ارث بین وارثان، پدیدآمدن امری‌ست که از نظر فقهی در حکم «غصب» است&lt;ref&gt;محقق حلی، جعفر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرایع الاسلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به‌كوشش عبدالحسین محمدعلی، بیروت: 1401 ق، 4/26ـ27&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;قانون مدنی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. مواد 924ـ927.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هدف از آشنایی با قوانین و مقررات ارث تنها این نیست که حق به دارنده حق برسد، بلکه جلوگیری از قرار گرفتن ناحق در جایگاه حق اهمیت بیش‌تری دارد. نخستین نتیجه تقسیم ناعادلانه ارث بین وارثان، پدیدآمدن امری‌ست که از نظر فقهی در حکم «غصب» است&lt;ref&gt;محقق حلی، جعفر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرایع الاسلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به‌كوشش عبدالحسین محمدعلی، بیروت: 1401 ق، 4/26ـ27&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;قانون مدنی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. مواد 924ـ927.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[علی بن ابی طالب امیرالمومنین(ع)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[زرتشتی، دین]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[یهودیان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مسیحی، دین]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ: ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ: ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیدحسن امین</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیدحسن امین</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از: ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''دایرﺓالمعارف </del>بزرگ اسلامی''.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از: ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره المعارف </ins>بزرگ اسلامی''.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]</ins></div></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D8%AB&diff=2240&oldid=prev Samei در ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۲ 2024-12-18T16:12:37Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ارث، اصطلاحی فقهی و حقوقی به‌معنی انتقال دارایی و حقوق (میراث) شخص درگذشته (مُوَرِّث) به شخص زنده (وارث) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>براساس قواعد معیّن و با رعایت شرایط و موازین خاص انجام می‌پذیرد. مبحث ارث در فقه اسلامی بسیار گسترده است و خود شاخه مستقلی را در فنون قضایی پدید آورد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>«علم الفرائض» نامیده شده است. در قرآن، ضمن تبیین اصول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلی </del>این مبحث، شیوه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محروم‌كردن </del>زنان از ارث را نسخ و به قاعده دو برابر بودن سهم پسر (مرد) نسبت به دختر (زن) تصریح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>&lt;ref&gt;'''قرآن'''. سورﺓ نساء، 4/7-11.&lt;/ref&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ارث، اصطلاحی فقهی و حقوقی به‌معنی انتقال دارایی و حقوق (میراث) شخص درگذشته (مُوَرِّث) به شخص زنده (وارث) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>براساس قواعد معیّن و با رعایت شرایط و موازین خاص انجام می‌پذیرد. مبحث ارث در فقه اسلامی بسیار گسترده است و خود شاخه مستقلی را در فنون قضایی پدید آورد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>«علم الفرائض» نامیده شده است. در قرآن، ضمن تبیین اصول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلی </ins>این مبحث، شیوه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محروم‌کردن </ins>زنان از ارث را نسخ و به قاعده دو برابر بودن سهم پسر (مرد) نسبت به دختر (زن) تصریح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>&lt;ref&gt;'''قرآن'''. سورﺓ نساء، 4/7-11.&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جزئیات مسائل ارث را در قرآن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كریم </del>نمی‌توان یافت و فروع آن در سنت نبوی تفصیل پذیرفته است. گفتنی‌ست در روزگار صحابه میان آنان اختلاف روش‌هایی در تقسیم ارث پدید آمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>مذاهب فقهی را در سده‌های بعد تحت تأثیر خود قرار داد و از آن میان بویژه آرای امام علی (ع)، زید بن ثابت و ابن مسعود مورد توجه قرار داشت. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنار </del>امامیه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>شیوه خود در تقسیم ارث را به امام علی (ع) می‌رسانند، فقهای اهل سنت نیز خود از دو روش مشخص پیروی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده‌اند</del>: روش حجازی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>بیش‌تر برگرفته از آرای زیدن بن ثابت بود، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مالكیان، </del>شافعیان و حنبلیان را با خود دارد و نماینده روش عراقی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>بیش‌تر بر آرای ابن مسعود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكیه </del>دارد، فقه حنفی‌ست&lt;ref&gt;زحیلی، وهبه. '''''الفقه الاسلامی و ادلته'''''. دمشق: 1409 ق، 8/298.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جزئیات مسائل ارث را در قرآن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کریم </ins>نمی‌توان یافت و فروع آن در سنت نبوی تفصیل پذیرفته است. گفتنی‌ست در روزگار صحابه میان آنان اختلاف روش‌هایی در تقسیم ارث پدید آمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>مذاهب فقهی را در سده‌های بعد تحت تأثیر خود قرار داد و از آن میان بویژه آرای امام علی (ع)، زید بن ثابت و ابن مسعود مورد توجه قرار داشت. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کنار </ins>امامیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>شیوه خود در تقسیم ارث را به امام علی (ع) می‌رسانند، فقهای اهل سنت نیز خود از دو روش مشخص پیروی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده‌اند</ins>: روش حجازی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>بیش‌تر برگرفته از آرای زیدن بن ثابت بود، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مالکیان، </ins>شافعیان و حنبلیان را با خود دارد و نماینده روش عراقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>بیش‌تر بر آرای ابن مسعود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکیه </ins>دارد، فقه حنفی‌ست&lt;ref&gt;زحیلی، وهبه. '''''الفقه الاسلامی و ادلته'''''. دمشق: 1409 ق، 8/298.&lt;/ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مبحث ارث در فقه اسلامی، موضوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </del>از مهم‌ترین روابط مالی‌ست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>بین دو یا چند انسان پدید می‌آید. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احكام </del>ارث در میان شیعیان پس از مشروطیت برابر فقه شیعه در قانون مدنی ایران مدوّن شد و این مواد قانون مدنی پس از انقلاب اسلامی 1357 و اقدام به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی‌كردن </del>نظام حقوقی ایران، بدون هیچ‌گونه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكّ </del>و اصلاحی عیناً ادامه یافت؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لیكن </del>ارث ایرانیان غیرشیعه (پیروان مذاهب اهل سنّت و نیز اقلیت‌های دینی زرتشتی، یهودی و مسیحی)، برابر مذاهب خود آن‌ها تعیین می‌گردد. هدف از آشنایی با قوانین و مقررات ارث تنها این نیست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>حق به دارنده حق برسد، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلكه </del>جلوگیری از قرار گرفتن ناحق در جایگاه حق اهمیت بیش‌تری دارد. نخستین نتیجه تقسیم ناعادلانه ارث بین وارثان، پدیدآمدن امری‌ست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از نظر فقهی در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكم </del>«غصب» است&lt;ref&gt;محقق حلی، جعفر. '''''شرایع الاسلام'''''. به‌كوشش عبدالحسین محمدعلی، بیروت: 1401 ق، 4/26ـ27&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مبحث ارث در فقه اسلامی، موضوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی </ins>از مهم‌ترین روابط مالی‌ست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>بین دو یا چند انسان پدید می‌آید. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احکام </ins>ارث در میان شیعیان پس از مشروطیت برابر فقه شیعه در قانون مدنی ایران مدوّن شد و این مواد قانون مدنی پس از انقلاب اسلامی 1357 و اقدام به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی‌کردن </ins>نظام حقوقی ایران، بدون هیچ‌گونه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکّ </ins>و اصلاحی عیناً ادامه یافت؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لیکن </ins>ارث ایرانیان غیرشیعه (پیروان مذاهب اهل سنّت و نیز اقلیت‌های دینی زرتشتی، یهودی و مسیحی)، برابر مذاهب خود آن‌ها تعیین می‌گردد.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هدف از آشنایی با قوانین و مقررات ارث تنها این نیست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>حق به دارنده حق برسد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلکه </ins>جلوگیری از قرار گرفتن ناحق در جایگاه حق اهمیت بیش‌تری دارد. نخستین نتیجه تقسیم ناعادلانه ارث بین وارثان، پدیدآمدن امری‌ست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از نظر فقهی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکم </ins>«غصب» است&lt;ref&gt;محقق حلی، جعفر. '''''شرایع الاسلام'''''. به‌كوشش عبدالحسین محمدعلی، بیروت: 1401 ق، 4/26ـ27&lt;/ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;'''''قانون مدنی'''''. مواد 924ـ927.&lt;/ref&gt;.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ: ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ: ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.    </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.     ؛ '''''قانون مدنی'''''. مواد 924ـ927.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیدحسن امین</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از: &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایرﺓالمعارف بزرگ اسلامی&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از: &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایرﺓالمعارف بزرگ اسلامی&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید حسن امین</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D8%AB&diff=2239&oldid=prev Samei در ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۲ 2024-12-18T16:02:51Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''ارث'''، اصطلاحي فقهي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقوقي به‌معني </del>انتقال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارايي </del>و حقوق (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميراث</del>) شخص درگذشته (مُوَرِّث) به شخص زنده (وارث) كه براساس قواعد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معيّن </del>و با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رعايت شرايط </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موازين </del>خاص انجام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌پذيرد</del>. مبحث ارث در فقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي بسيار </del>گسترده است و خود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاخة مستقلي </del>را در فنون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قضايي پديد </del>آورد كه «علم الفرائض» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناميده </del>شده است. در قرآن، ضمن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبيين </del>اصول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلي اين </del>مبحث، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيوة </del>محروم‌كردن زنان از ارث را نسخ و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاعدة </del>دو برابر بودن سهم پسر (مرد) نسبت به دختر (زن) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصريح </del>كرد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارث، اصطلاحی فقهی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقوقی به‌معنی </ins>انتقال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارایی </ins>و حقوق (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میراث</ins>) شخص درگذشته (مُوَرِّث) به شخص زنده (وارث) كه براساس قواعد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معیّن </ins>و با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رعایت شرایط </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موازین </ins>خاص انجام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌پذیرد</ins>. مبحث ارث در فقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی بسیار </ins>گسترده است و خود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاخه مستقلی </ins>را در فنون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قضایی پدید </ins>آورد كه «علم الفرائض» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامیده </ins>شده است. در قرآن، ضمن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبیین </ins>اصول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلی این </ins>مبحث، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوه </ins>محروم‌كردن زنان از ارث را نسخ و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاعده </ins>دو برابر بودن سهم پسر (مرد) نسبت به دختر (زن) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصریح </ins>كرد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''قرآن'''. سورﺓ نساء، 4/7-11.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جزئيات </del>مسائل ارث را در قرآن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كريم نمي‌توان يافت </del>و فروع آن در سنت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نبوي تفصيل پذيرفته </del>است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفتني‌ست </del>در روزگار صحابه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان </del>آنان اختلاف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روش‌هايي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم </del>ارث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پديد </del>آمد كه مذاهب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقهي </del>را در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده‌هاي </del>بعد تحت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأثير </del>خود قرار داد و از آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان بويژه آراي </del>امام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علي </del>(ع)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيد </del>بن ثابت و ابن مسعود مورد توجه قرار داشت. در كنار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اماميه </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيوة </del>خود در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم </del>ارث را به امام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علي </del>(ع) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌رسانند، فقهاي </del>اهل سنت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>خود از دو روش مشخص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيروي </del>كرده‌اند: روش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حجازي </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيش‌تر </del>برگرفته از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آراي زيدن </del>بن ثابت بود، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مالكيان، شافعيان </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حنبليان </del>را با خود دارد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمايندة </del>روش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عراقي </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيش‌تر </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آراي </del>ابن مسعود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكيه </del>دارد، فقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حنفي‌ست.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جزئیات </ins>مسائل ارث را در قرآن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كریم نمی‌توان یافت </ins>و فروع آن در سنت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نبوی تفصیل پذیرفته </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفتنی‌ست </ins>در روزگار صحابه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان </ins>آنان اختلاف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روش‌هایی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم </ins>ارث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پدید </ins>آمد كه مذاهب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقهی </ins>را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده‌های </ins>بعد تحت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأثیر </ins>خود قرار داد و از آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان بویژه آرای </ins>امام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی </ins>(ع)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زید </ins>بن ثابت و ابن مسعود مورد توجه قرار داشت. در كنار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امامیه </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوه </ins>خود در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم </ins>ارث را به امام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی </ins>(ع) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌رسانند، فقهای </ins>اهل سنت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>خود از دو روش مشخص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیروی </ins>كرده‌اند: روش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حجازی </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیش‌تر </ins>برگرفته از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرای زیدن </ins>بن ثابت بود، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مالكیان، شافعیان </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حنبلیان </ins>را با خود دارد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نماینده </ins>روش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عراقی </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیش‌تر </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرای </ins>ابن مسعود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكیه </ins>دارد، فقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حنفی‌ست</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زحیلی، وهبه. '''''الفقه الاسلامی و ادلته'''''. دمشق: 1409 ق، 8/298.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مبحث ارث در فقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي، </del>موضوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترين </del>روابط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مالي‌ست </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بين </del>دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>چند انسان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پديد مي‌آيد</del>. احكام ارث در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان شيعيان </del>پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشروطيت </del>برابر فقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيعه </del>در قانون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدني ايران </del>مدوّن شد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>مواد قانون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدني </del>پس از انقلاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي </del>1357 و اقدام به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي‌كردن </del>نظام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقوقي ايران، </del>بدون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هيچ‌گونه </del>حكّ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلاحي عيناً </del>ادامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يافت؛ ليكن </del>ارث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايرانيان غيرشيعه </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيروان </del>مذاهب اهل سنّت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز اقليت‌هاي ديني زرتشتي، يهودي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسيحي</del>)، برابر مذاهب خود آن‌ها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعيين مي‌گردد</del>. هدف از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشنايي </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قوانين </del>و مقررات ارث تنها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين نيست </del>كه حق به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارندة </del>حق برسد، بلكه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلوگيري </del>از قرار گرفتن ناحق در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جايگاه </del>حق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهميت بيش‌تري </del>دارد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستين نتيجة تقسيم ناعادلانة </del>ارث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بين </del>وارثان، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پديدآمدن امري‌ست </del>كه از نظر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقهي </del>در حكم «غصب» است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مبحث ارث در فقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی، </ins>موضوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترین </ins>روابط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مالی‌ست </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین </ins>دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>چند انسان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پدید می‌آید</ins>. احكام ارث در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان شیعیان </ins>پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشروطیت </ins>برابر فقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیعه </ins>در قانون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدنی ایران </ins>مدوّن شد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>مواد قانون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدنی </ins>پس از انقلاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی </ins>1357 و اقدام به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی‌كردن </ins>نظام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقوقی ایران، </ins>بدون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیچ‌گونه </ins>حكّ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلاحی عیناً </ins>ادامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافت؛ لیكن </ins>ارث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانیان غیرشیعه </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیروان </ins>مذاهب اهل سنّت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز اقلیت‌های دینی زرتشتی، یهودی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسیحی</ins>)، برابر مذاهب خود آن‌ها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعیین می‌گردد</ins>. هدف از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشنایی </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قوانین </ins>و مقررات ارث تنها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این نیست </ins>كه حق به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارنده </ins>حق برسد، بلكه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلوگیری </ins>از قرار گرفتن ناحق در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جایگاه </ins>حق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهمیت بیش‌تری </ins>دارد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستین نتیجه تقسیم ناعادلانه </ins>ارث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین </ins>وارثان، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پدیدآمدن امری‌ست </ins>كه از نظر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقهی </ins>در حكم «غصب» است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محقق حلی، جعفر. '''''شرایع الاسلام'''''. به‌كوشش عبدالحسین محمدعلی، بیروت: 1401 ق، 4/26ـ27</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ: ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ: ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1.    <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''قرآن'''. سورﺓ نساء، 4/7-11.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1.    </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2.   <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> زحيلي، وهبه. '''''الفقه الاسلامي و ادلته'''''. دمشق: 1409 ق، 8/298.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2.   <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3.     <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محقق حلي، جعفر. '''''شرايع الاسلام'''''. به‌كوشش عبدالحسين محمدعلي، بيروت: 1401 ق، 4/26ـ27؛ </del>'''''قانون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدني</del>'''''. مواد 924ـ927.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3.     <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </ins>'''''قانون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدنی</ins>'''''. مواد 924ـ927.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلخيص </del>از: '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايرﺓالمعارف </del>بزرگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي</del>''.'''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلخیص </ins>از: '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرﺓالمعارف </ins>بزرگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی</ins>''.'''</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سید حسن امین</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سید حسن امین</div></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D8%AB&diff=1221&oldid=prev Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''ارث'''، اصطلاحي فقهي و حقوقي به‌معني انتقال دارايي و حقوق (ميراث) شخص درگذشته (مُوَرِّث) به شخص زنده (وارث) كه براساس قواعد معيّن و با رعايت شرايط و موازين خاص انجام مي‌پذيرد. مبحث ارث در فقه اسلامي بسيار گسترده است و خود شاخة مستقلي را در فنون...» ایجاد کرد 2024-08-15T21:10:02Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;ارث&#039;&#039;&#039;، اصطلاحي فقهي و حقوقي به‌معني انتقال دارايي و حقوق (ميراث) شخص درگذشته (مُوَرِّث) به شخص زنده (وارث) كه براساس قواعد معيّن و با رعايت شرايط و موازين خاص انجام مي‌پذيرد. مبحث ارث در فقه اسلامي بسيار گسترده است و خود شاخة مستقلي را در فنون...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;ارث&#039;&#039;&#039;، اصطلاحي فقهي و حقوقي به‌معني انتقال دارايي و حقوق (ميراث) شخص درگذشته (مُوَرِّث) به شخص زنده (وارث) كه براساس قواعد معيّن و با رعايت شرايط و موازين خاص انجام مي‌پذيرد. مبحث ارث در فقه اسلامي بسيار گسترده است و خود شاخة مستقلي را در فنون قضايي پديد آورد كه «علم الفرائض» ناميده شده است. در قرآن، ضمن تبيين اصول كلي اين مبحث، شيوة محروم‌كردن زنان از ارث را نسخ و به قاعدة دو برابر بودن سهم پسر (مرد) نسبت به دختر (زن) تصريح كرد.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; <br /> <br /> جزئيات مسائل ارث را در قرآن كريم نمي‌توان يافت و فروع آن در سنت نبوي تفصيل پذيرفته است. گفتني‌ست در روزگار صحابه ميان آنان اختلاف روش‌هايي در تقسيم ارث پديد آمد كه مذاهب فقهي را در سده‌هاي بعد تحت تأثير خود قرار داد و از آن ميان بويژه آراي امام علي (ع)، زيد بن ثابت و ابن مسعود مورد توجه قرار داشت. در كنار اماميه كه شيوة خود در تقسيم ارث را به امام علي (ع) مي‌رسانند، فقهاي اهل سنت نيز خود از دو روش مشخص پيروي كرده‌اند: روش حجازي كه بيش‌تر برگرفته از آراي زيدن بن ثابت بود، مالكيان، شافعيان و حنبليان را با خود دارد و نمايندة روش عراقي كه بيش‌تر بر آراي ابن مسعود تكيه دارد، فقه حنفي‌ست.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;<br /> <br /> مبحث ارث در فقه اسلامي، موضوع يكي از مهم‌ترين روابط مالي‌ست كه بين دو يا چند انسان پديد مي‌آيد. احكام ارث در ميان شيعيان پس از مشروطيت برابر فقه شيعه در قانون مدني ايران مدوّن شد و اين مواد قانون مدني پس از انقلاب اسلامي 1357 و اقدام به اسلامي‌كردن نظام حقوقي ايران، بدون هيچ‌گونه حكّ و اصلاحي عيناً ادامه يافت؛ ليكن ارث ايرانيان غيرشيعه (پيروان مذاهب اهل سنّت و نيز اقليت‌هاي ديني زرتشتي، يهودي و مسيحي)، برابر مذاهب خود آن‌ها تعيين مي‌گردد. هدف از آشنايي با قوانين و مقررات ارث تنها اين نيست كه حق به دارندة حق برسد، بلكه جلوگيري از قرار گرفتن ناحق در جايگاه حق اهميت بيش‌تري دارد. نخستين نتيجة تقسيم ناعادلانة ارث بين وارثان، پديدآمدن امري‌ست كه از نظر فقهي در حكم «غصب» است.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;<br /> <br /> == مآخذ: ==<br /> 1.    &#039;&#039;&#039;قرآن&#039;&#039;&#039;. سورﺓ نساء، 4/7-11.<br /> <br /> 2.    زحيلي، وهبه. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الفقه الاسلامي و ادلته&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. دمشق: 1409 ق، 8/298.<br /> <br /> 3.     محقق حلي، جعفر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرايع الاسلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به‌كوشش عبدالحسين محمدعلي، بيروت: 1401 ق، 4/26ـ27؛ &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;قانون مدني&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. مواد 924ـ927.<br /> <br /> تلخيص از: &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دايرﺓالمعارف بزرگ اسلامي&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> <br /> سید حسن امین</div> Samei