https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%AF 2026-06-16T08:23:32Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%AF&diff=6947&oldid=prev 2025-05-07T20:13:20Z

<p><span class="autocomment">نویسنده مقاله</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوکت مقیمی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوکت مقیمی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[index.php?title=رده:جغرافیا]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیا]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیا]]</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6946:rev-6947:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%AF&diff=6946&oldid=prev 2025-05-07T20:13:00Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:اروندرود..jpg|بندانگشتی|327x327پیکسل|اروندرود، برگرفته از کارناوال، قابل بازیابی از https://www.karnaval.ir/things-to-do/arvand-rud]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:اروندرود..jpg|بندانگشتی|327x327پیکسل|اروندرود، برگرفته از کارناوال، قابل بازیابی از https://www.karnaval.ir/things-to-do/arvand-rud]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اروندرود]] یا شط‌العرب، مهم ترین رود در مرز مشترک [[کشور ایران|ایران]] و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عراق، </del>از کوه‌های ترکیه سرچشمه می‌گیرد و به عنوان راه ورودی عراق به [[خلیج فارس]]، پس از طی مسافتی به خلیج مذکور سرازیر می‌شود&lt;ref&gt;نهازي، غلامحسين. '''''بحران آب در خاورميانه.''''' تهران: مركز پژوهش‌هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه، 1378، ص110.&lt;/ref&gt;. اروند رود با طول حدود 190 کم، از تلاقی رودهای دجله و فرات در نقطه‌ای به نام قرنه، در 110 کیلومتری شمال غرب [[آبادان]] و با جهت جنوب شرقی از کنار شهر بصره می‌گذرد و در نقطه‌ای به طول حدود 48 درجه و 6 دقیقه شرقی و حدود 30 درجه و 27 دقیقه عرض شمالی به مرز ایران و عراق وارد می‌شود و در [[خرمشهر]] شاخه غربی رود کارون به آن پیوسته و پس از عبور از آبادان در 8 کیلومتری جنوب اروند کنار به [[خلیج فارس]] می‌‌ریزد&lt;ref&gt;جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران.''''' ج2. رودها و رودنامه ايران. چ2. تهران: گيتاشناسي، 1376، ص106.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اروندرود]] یا شط‌العرب، مهم ترین رود در مرز مشترک [[کشور ایران|ایران]] و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق]، </ins>از کوه‌های ترکیه سرچشمه می‌گیرد و به عنوان راه ورودی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 </ins>عراق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>به [[خلیج فارس]]، پس از طی مسافتی به خلیج مذکور سرازیر می‌شود&lt;ref&gt;نهازي، غلامحسين. '''''بحران آب در خاورميانه.''''' تهران: مركز پژوهش‌هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه، 1378، ص110.&lt;/ref&gt;. اروند رود با طول حدود 190 کم، از تلاقی رودهای دجله و فرات در نقطه‌ای به نام قرنه، در 110 کیلومتری شمال غرب [[آبادان]] و با جهت جنوب شرقی از کنار شهر بصره می‌گذرد و در نقطه‌ای به طول حدود 48 درجه و 6 دقیقه شرقی و حدود 30 درجه و 27 دقیقه عرض شمالی به مرز ایران و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 </ins>عراق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>وارد می‌شود و در [[خرمشهر]] شاخه غربی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>رود کارون<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به آن پیوسته و پس از عبور از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آبادان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در 8 کیلومتری جنوب اروند کنار به [[خلیج فارس]] می‌‌ریزد&lt;ref&gt;جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران.''''' ج2. رودها و رودنامه ايران. چ2. تهران: گيتاشناسي، 1376، ص106.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اروندرود]] با پهنای 1200 تا 1300 متر یکی از عریض‌ترین رودهای قابل کشتیرانی در جهان است به گونه‌ای که کشتیهای بزرگ اقیانوس پیما قادر به عبور از آن هستند. عمق اروندرود از 15 تا 35 و گاهی تا 45 متر است. [[خرمشهر]] و [[آبادان]] (در [[کشور ایران|ایران]]) و بصره، ابوالخصیب وفا و (در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق])، از مهم‌ترین بندرهای [[اروندرود]] هستند. این رود در زمان [[هخامنشیان]] تیگر یا تیگرا و در زمان [[ساسانیان]] اروند رود نام داشته و [[تیسفون|شهر تیسفون]]، بزرگ‌ترین مرکز تمدن و قدرت دنیای آن روز بر کرانۀ آن قرار داشته است&lt;ref&gt;نوبان، مهرالزمان. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نام مكان‌هاي جغرافيايي در بستر زمان.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; چ1. تهران: انتشارات ما، 1376، ص46.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اروندرود]] با پهنای 1200 تا 1300 متر یکی از عریض‌ترین رودهای قابل کشتیرانی در جهان است به گونه‌ای که کشتیهای بزرگ اقیانوس پیما قادر به عبور از آن هستند. عمق اروندرود از 15 تا 35 و گاهی تا 45 متر است. [[خرمشهر]] و [[آبادان]] (در [[کشور ایران|ایران]]) و بصره، ابوالخصیب وفا و (در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق])، از مهم‌ترین بندرهای [[اروندرود]] هستند. این رود در زمان [[هخامنشیان]] تیگر یا تیگرا و در زمان [[ساسانیان]] اروند رود نام داشته و [[تیسفون|شهر تیسفون]]، بزرگ‌ترین مرکز تمدن و قدرت دنیای آن روز بر کرانۀ آن قرار داشته است&lt;ref&gt;نوبان، مهرالزمان. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نام مكان‌هاي جغرافيايي در بستر زمان.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; چ1. تهران: انتشارات ما، 1376، ص46.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصطلاح شط‌العرب از حدود سدۀ 4ق به کار رفته و تا آن تاریخ نام آن در کتاب‌های جغرافیایی [[اسلام]]، دجلۀالعورا و به پارسی، دجله کور بوده است&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. (مسلمانان دجله و فرات را به مانند دو چشم آبی تصور می‌کردند و چون آن دو به یکدیگر می‌پیوستند، مصب آن را دجله العورا یعنی دجله یک چشم می‌گفتند که ایرانیان آن را اصطلاح را به دجله کور ترجمه کرده بودند).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصطلاح شط‌العرب از حدود سدۀ 4ق به کار رفته و تا آن تاریخ نام آن در کتاب‌های جغرافیایی [[اسلام]]، دجلۀالعورا و به پارسی، دجله کور بوده است&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. (مسلمانان دجله و فرات را به مانند دو چشم آبی تصور می‌کردند و چون آن دو به یکدیگر می‌پیوستند، مصب آن را دجله العورا یعنی دجله یک چشم می‌گفتند که ایرانیان آن را اصطلاح را به دجله کور ترجمه کرده بودند).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از 1338 (1959م) اروند رود به جای شط‌العرب به کار برده شد. دولت عراق تا 1975م از پذیرفتن نام اروند بر این رود سر باز زد ولی در همین سال براساس قرارداد به طور رسمی نام اروندرود را به جای شط العرب پذیرفت و از آن تاریخ به بعد اختلاف مرزی چند ساله بین [[کشور ایران|ایران]] و [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] رنگ تازه‌ای به خود گرفت و به عنوان مسئلۀ اروند رود شناخته شد&lt;ref name=":0"&gt;مشكور، محمدجواد. '''''اروند رود و مسئله شط‌العرب.''''' تهران: ناشر ؟، 1348، ص357.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از 1338 (1959م) اروند رود به جای شط‌العرب به کار برده شد. دولت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 </ins>عراق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>تا 1975م از پذیرفتن نام اروند بر این رود سر باز زد ولی در همین سال براساس قرارداد به طور رسمی نام اروندرود را به جای شط العرب پذیرفت و از آن تاریخ به بعد اختلاف مرزی چند ساله بین [[کشور ایران|ایران]] و [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] رنگ تازه‌ای به خود گرفت و به عنوان مسئلۀ اروند رود شناخته شد&lt;ref name=":0"&gt;مشكور، محمدجواد. '''''اروند رود و مسئله شط‌العرب.''''' تهران: ناشر ؟، 1348، ص357.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1975م براساس پیمانی بین [[کشور ایران|ایران]] و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عراق، </del>مقرر شد که طرفین مرزهای آبی خود را اروند رود از محل به هم پیوستن نهرخین تا دریا براساس خط تالوگ (خط القعر) تعیین کنند و در صورت تغییرات ناشی از علل طبیعی در مسیر اصلی قابل کشتیرانی، مرز همان تالوگ باشد&lt;ref&gt;جعفری والدانی، اصغر. '''''بررسی تاریخی اختلافات مرزی ایران و عراق'''''. تهران: ناشر ؟، 1367، ص 36 و 37.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1975م براساس پیمانی بین [[کشور ایران|ایران]] و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق]، </ins>مقرر شد که طرفین مرزهای آبی خود را اروند رود از محل به هم پیوستن نهرخین تا دریا براساس خط تالوگ (خط القعر) تعیین کنند و در صورت تغییرات ناشی از علل طبیعی در مسیر اصلی قابل کشتیرانی، مرز همان تالوگ باشد&lt;ref&gt;جعفری والدانی، اصغر. '''''بررسی تاریخی اختلافات مرزی ایران و عراق'''''. تهران: ناشر ؟، 1367، ص 36 و 37.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با این قرارداد به یکی از اختلافات دیرینه دو کشور پایان داده شد؛ اما پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در [[کشور ایران|ایران]]، روابط دو کشور به شدت تیره شد و اعلام لغو قرارداد 1975م مقدمه‌ای برای تجاوز نظامی [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] به خاک [[کشور ایران|ایران]] گردید. 31 شهریور 1359 سرآغاز جنگ بزرگی شد که 8 سال ادامه یافت و تلفات انسانی و خسارات سنگینی را بر دو کشور و منطقه تحمیل کرد. دولت [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] به دنبال مقاومت ایرانیان و درماندگی خود، سرانجام قرارداد 1975 را مجدداً پذیرفت.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با این قرارداد به یکی از اختلافات دیرینه دو کشور پایان داده شد؛ اما پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در [[کشور ایران|ایران]]، روابط دو کشور به شدت تیره شد و اعلام لغو قرارداد 1975م مقدمه‌ای برای تجاوز نظامی [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] به خاک [[کشور ایران|ایران]] گردید. 31 شهریور 1359 سرآغاز جنگ بزرگی شد که 8 سال ادامه یافت و تلفات انسانی و خسارات سنگینی را بر دو کشور و منطقه تحمیل کرد. دولت [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] به دنبال مقاومت ایرانیان و درماندگی خود، سرانجام قرارداد 1975 را مجدداً پذیرفت.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[خرمشهر]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[خرمشهر]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[آبادان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[آبادان]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[رود کارون]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوکت مقیمی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوکت مقیمی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[index.php?title=رده:جغرافیا]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[index.php?title=رده:جغرافیا]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جغرافیا]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6742:rev-6946:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%AF&diff=6742&oldid=prev 2025-05-07T09:19:44Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:اروندرود..jpg|بندانگشتی|327x327پیکسل|اروندرود، برگرفته از کارناوال، قابل بازیابی از https://www.karnaval.ir/things-to-do/arvand-rud]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:اروندرود..jpg|بندانگشتی|327x327پیکسل|اروندرود، برگرفته از کارناوال، قابل بازیابی از https://www.karnaval.ir/things-to-do/arvand-rud]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اروندرود]] یا شط‌العرب، مهم ترین رود در مرز مشترک [[ایران]] و عراق، از کوه‌های ترکیه سرچشمه می‌گیرد و به عنوان راه ورودی عراق به [[خلیج فارس]]، پس از طی مسافتی به خلیج مذکور سرازیر می‌شود&lt;ref&gt;نهازي، غلامحسين. '''''بحران آب در خاورميانه.''''' تهران: مركز پژوهش‌هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه، 1378، ص110.&lt;/ref&gt;. اروند رود با طول حدود 190 کم، از تلاقی رودهای دجله و فرات در نقطه‌ای به نام قرنه، در 110 کیلومتری شمال غرب [[آبادان]] و با جهت جنوب شرقی از کنار شهر بصره می‌گذرد و در نقطه‌ای به طول حدود 48 درجه و 6 دقیقه شرقی و حدود 30 درجه و 27 دقیقه عرض شمالی به مرز ایران و عراق وارد می‌شود و در [[خرمشهر]] شاخه غربی رود کارون به آن پیوسته و پس از عبور از آبادان در 8 کیلومتری جنوب اروند کنار به [[خلیج فارس]] می‌‌ریزد&lt;ref&gt;جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران.''''' ج2. رودها و رودنامه ايران. چ2. تهران: گيتاشناسي، 1376، ص106.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اروندرود]] یا شط‌العرب، مهم ترین رود در مرز مشترک [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشور ایران|</ins>ایران]] و عراق، از کوه‌های ترکیه سرچشمه می‌گیرد و به عنوان راه ورودی عراق به [[خلیج فارس]]، پس از طی مسافتی به خلیج مذکور سرازیر می‌شود&lt;ref&gt;نهازي، غلامحسين. '''''بحران آب در خاورميانه.''''' تهران: مركز پژوهش‌هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه، 1378، ص110.&lt;/ref&gt;. اروند رود با طول حدود 190 کم، از تلاقی رودهای دجله و فرات در نقطه‌ای به نام قرنه، در 110 کیلومتری شمال غرب [[آبادان]] و با جهت جنوب شرقی از کنار شهر بصره می‌گذرد و در نقطه‌ای به طول حدود 48 درجه و 6 دقیقه شرقی و حدود 30 درجه و 27 دقیقه عرض شمالی به مرز ایران و عراق وارد می‌شود و در [[خرمشهر]] شاخه غربی رود کارون به آن پیوسته و پس از عبور از آبادان در 8 کیلومتری جنوب اروند کنار به [[خلیج فارس]] می‌‌ریزد&lt;ref&gt;جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران.''''' ج2. رودها و رودنامه ايران. چ2. تهران: گيتاشناسي، 1376، ص106.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اروندرود]] با پهنای 1200 تا 1300 متر یکی از عریض‌ترین رودهای قابل کشتیرانی در جهان است به گونه‌ای که کشتیهای بزرگ اقیانوس پیما قادر به عبور از آن هستند. عمق اروندرود از 15 تا 35 و گاهی تا 45 متر است. [[خرمشهر]] و [[آبادان]] (در [[ایران]]) و بصره، ابوالخصیب وفا و (در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق])، از مهم‌ترین بندرهای [[اروندرود]] هستند. این رود در زمان [[هخامنشیان]] تیگر یا تیگرا و در زمان [[ساسانیان]] اروند رود نام داشته و [[تیسفون|شهر تیسفون]]، بزرگ‌ترین مرکز تمدن و قدرت دنیای آن روز بر کرانۀ آن قرار داشته است&lt;ref&gt;نوبان، مهرالزمان. '''''نام مكان‌هاي جغرافيايي در بستر زمان.''''' چ1. تهران: انتشارات ما، 1376، ص46.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اروندرود]] با پهنای 1200 تا 1300 متر یکی از عریض‌ترین رودهای قابل کشتیرانی در جهان است به گونه‌ای که کشتیهای بزرگ اقیانوس پیما قادر به عبور از آن هستند. عمق اروندرود از 15 تا 35 و گاهی تا 45 متر است. [[خرمشهر]] و [[آبادان]] (در [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشور ایران|</ins>ایران]]) و بصره، ابوالخصیب وفا و (در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق])، از مهم‌ترین بندرهای [[اروندرود]] هستند. این رود در زمان [[هخامنشیان]] تیگر یا تیگرا و در زمان [[ساسانیان]] اروند رود نام داشته و [[تیسفون|شهر تیسفون]]، بزرگ‌ترین مرکز تمدن و قدرت دنیای آن روز بر کرانۀ آن قرار داشته است&lt;ref&gt;نوبان، مهرالزمان. '''''نام مكان‌هاي جغرافيايي در بستر زمان.''''' چ1. تهران: انتشارات ما، 1376، ص46.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تمام روایاتی که در کتاب‌های پهلوی و عربی آمده، اروند رود از سرچشمه تا آبریز (مصب) دجله یا [[اروندرود]] خوانده شده است&lt;ref&gt;فره‌وشی، بهرام. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;«اروند رود»، مجله دانشكده ادبیات و علوم انسانی.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: 1348، سال 17، شمارۀ1، ص84.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تمام روایاتی که در کتاب‌های پهلوی و عربی آمده، اروند رود از سرچشمه تا آبریز (مصب) دجله یا [[اروندرود]] خوانده شده است&lt;ref&gt;فره‌وشی، بهرام. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;«اروند رود»، مجله دانشكده ادبیات و علوم انسانی.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: 1348، سال 17، شمارۀ1، ص84.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصطلاح شط‌العرب از حدود سدۀ 4ق به کار رفته و تا آن تاریخ نام آن در کتاب‌های جغرافیایی [[اسلام]]، دجلۀالعورا و به پارسی، دجله کور بوده است&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. (مسلمانان دجله و فرات را به مانند دو چشم آبی تصور می‌کردند و چون آن دو به یکدیگر می‌پیوستند، مصب آن را دجله العورا یعنی دجله یک چشم می‌گفتند که ایرانیان آن را اصطلاح را به دجله کور ترجمه کرده بودند).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصطلاح شط‌العرب از حدود سدۀ 4ق به کار رفته و تا آن تاریخ نام آن در کتاب‌های جغرافیایی [[اسلام]]، دجلۀالعورا و به پارسی، دجله کور بوده است&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. (مسلمانان دجله و فرات را به مانند دو چشم آبی تصور می‌کردند و چون آن دو به یکدیگر می‌پیوستند، مصب آن را دجله العورا یعنی دجله یک چشم می‌گفتند که ایرانیان آن را اصطلاح را به دجله کور ترجمه کرده بودند).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از 1338 (1959م) اروند رود به جای شط‌العرب به کار برده شد. دولت عراق تا 1975م از پذیرفتن نام اروند بر این رود سر باز زد ولی در همین سال براساس قرارداد به طور رسمی نام اروندرود را به جای شط العرب پذیرفت و از آن تاریخ به بعد اختلاف مرزی چند ساله بین [[ایران]] و [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] رنگ تازه‌ای به خود گرفت و به عنوان مسئلۀ اروند رود شناخته شد&lt;ref name=":0"&gt;مشكور، محمدجواد. '''''اروند رود و مسئله شط‌العرب.''''' تهران: ناشر ؟، 1348، ص357.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از 1338 (1959م) اروند رود به جای شط‌العرب به کار برده شد. دولت عراق تا 1975م از پذیرفتن نام اروند بر این رود سر باز زد ولی در همین سال براساس قرارداد به طور رسمی نام اروندرود را به جای شط العرب پذیرفت و از آن تاریخ به بعد اختلاف مرزی چند ساله بین [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشور ایران|</ins>ایران]] و [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] رنگ تازه‌ای به خود گرفت و به عنوان مسئلۀ اروند رود شناخته شد&lt;ref name=":0"&gt;مشكور، محمدجواد. '''''اروند رود و مسئله شط‌العرب.''''' تهران: ناشر ؟، 1348، ص357.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1975م براساس پیمانی بین [[ایران]] و عراق، مقرر شد که طرفین مرزهای آبی خود را اروند رود از محل به هم پیوستن نهرخین تا دریا براساس خط تالوگ (خط القعر) تعیین کنند و در صورت تغییرات ناشی از علل طبیعی در مسیر اصلی قابل کشتیرانی، مرز همان تالوگ باشد&lt;ref&gt;جعفری والدانی، اصغر. '''''بررسی تاریخی اختلافات مرزی ایران و عراق'''''. تهران: ناشر ؟، 1367، ص 36 و 37.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1975م براساس پیمانی بین [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشور ایران|</ins>ایران]] و عراق، مقرر شد که طرفین مرزهای آبی خود را اروند رود از محل به هم پیوستن نهرخین تا دریا براساس خط تالوگ (خط القعر) تعیین کنند و در صورت تغییرات ناشی از علل طبیعی در مسیر اصلی قابل کشتیرانی، مرز همان تالوگ باشد&lt;ref&gt;جعفری والدانی، اصغر. '''''بررسی تاریخی اختلافات مرزی ایران و عراق'''''. تهران: ناشر ؟، 1367، ص 36 و 37.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با این قرارداد به یکی از اختلافات دیرینه دو کشور پایان داده شد؛ اما پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در [[ایران]]، روابط دو کشور به شدت تیره شد و اعلام لغو قرارداد 1975م مقدمه‌ای برای تجاوز نظامی [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] به خاک [[ایران]] گردید. 31 شهریور 1359 سرآغاز جنگ بزرگی شد که 8 سال ادامه یافت و تلفات انسانی و خسارات سنگینی را بر دو کشور و منطقه تحمیل کرد. دولت [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] به دنبال مقاومت ایرانیان و درماندگی خود، سرانجام قرارداد 1975 را مجدداً پذیرفت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با این قرارداد به یکی از اختلافات دیرینه دو کشور پایان داده شد؛ اما پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشور ایران|</ins>ایران]]، روابط دو کشور به شدت تیره شد و اعلام لغو قرارداد 1975م مقدمه‌ای برای تجاوز نظامی [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] به خاک [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشور ایران|</ins>ایران]] گردید. 31 شهریور 1359 سرآغاز جنگ بزرگی شد که 8 سال ادامه یافت و تلفات انسانی و خسارات سنگینی را بر دو کشور و منطقه تحمیل کرد. دولت [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] به دنبال مقاومت ایرانیان و درماندگی خود، سرانجام قرارداد 1975 را مجدداً پذیرفت.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوکت مقیمی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوکت مقیمی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیا]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:جغرافیا]]</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-5710:rev-6742:php=table --> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%AF&diff=5710&oldid=prev 2025-05-03T21:58:56Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:اروندرود..jpg|بندانگشتی|327x327پیکسل|اروندرود، برگرفته از کارناوال، قابل بازیابی از https://www.karnaval.ir/things-to-do/arvand-rud]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:اروندرود..jpg|بندانگشتی|327x327پیکسل|اروندرود، برگرفته از کارناوال، قابل بازیابی از https://www.karnaval.ir/things-to-do/arvand-rud]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اروندرود]] یا شط‌العرب، مهم ترین رود در مرز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشترك </del>[[ایران]] و عراق، از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوه‌های تركیه </del>سرچشمه می‌گیرد و به عنوان راه ورودی عراق به [[خلیج فارس]]، پس از طی مسافتی به خلیج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مذكور </del>سرازیر می‌شود&lt;ref&gt;نهازي، غلامحسين. '''''بحران آب در خاورميانه.''''' تهران: مركز پژوهش‌هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه، 1378، ص110.&lt;/ref&gt;. اروند رود با طول حدود 190 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كم، </del>از تلاقی رودهای دجله و فرات در نقطه‌ای به نام قرنه، در 110 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كیلومتری </del>شمال غرب [[آبادان]] و با جهت جنوب شرقی از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنار </del>شهر بصره می‌گذرد و در نقطه‌ای به طول حدود 48 درجه و 6 دقیقه شرقی و حدود 30 درجه و 27 دقیقه عرض شمالی به مرز ایران و عراق وارد می‌شود و در [[خرمشهر]] شاخه غربی رود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كارون </del>به آن پیوسته و پس از عبور از آبادان در 8 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كیلومتری </del>جنوب اروند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنار </del>به [[خلیج فارس]] می‌‌ریزد&lt;ref&gt;جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران.''''' ج2. رودها و رودنامه ايران. چ2. تهران: گيتاشناسي، 1376، ص106.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اروندرود]] یا شط‌العرب، مهم ترین رود در مرز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشترک </ins>[[ایران]] و عراق، از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوه‌های ترکیه </ins>سرچشمه می‌گیرد و به عنوان راه ورودی عراق به [[خلیج فارس]]، پس از طی مسافتی به خلیج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مذکور </ins>سرازیر می‌شود&lt;ref&gt;نهازي، غلامحسين. '''''بحران آب در خاورميانه.''''' تهران: مركز پژوهش‌هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه، 1378، ص110.&lt;/ref&gt;. اروند رود با طول حدود 190 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کم، </ins>از تلاقی رودهای دجله و فرات در نقطه‌ای به نام قرنه، در 110 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیلومتری </ins>شمال غرب [[آبادان]] و با جهت جنوب شرقی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کنار </ins>شهر بصره می‌گذرد و در نقطه‌ای به طول حدود 48 درجه و 6 دقیقه شرقی و حدود 30 درجه و 27 دقیقه عرض شمالی به مرز ایران و عراق وارد می‌شود و در [[خرمشهر]] شاخه غربی رود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کارون </ins>به آن پیوسته و پس از عبور از آبادان در 8 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیلومتری </ins>جنوب اروند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کنار </ins>به [[خلیج فارس]] می‌‌ریزد&lt;ref&gt;جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران.''''' ج2. رودها و رودنامه ايران. چ2. تهران: گيتاشناسي، 1376، ص106.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اروندرود]] با پهنای 1200 تا 1300 متر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </del>از عریض‌ترین رودهای قابل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشتیرانی </del>در جهان است به گونه‌ای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه كشتیهای </del>بزرگ اقیانوس پیما قادر به عبور از آن هستند. عمق اروندرود از 15 تا 35 و گاهی تا 45 متر است. [[خرمشهر]] و [[آبادان]] (در [[ایران]]) و بصره، ابوالخصیب وفا و (در عراق)، از مهم‌ترین بندرهای [[اروندرود]] هستند. این رود در زمان هخامنشیان تیگر یا تیگرا و در زمان ساسانیان اروند رود نام داشته و شهر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیسفون، </del>بزرگ‌ترین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركز </del>تمدن و قدرت دنیای آن روز بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرانۀ </del>آن قرار داشته است&lt;ref&gt;نوبان، مهرالزمان. '''''نام مكان‌هاي جغرافيايي در بستر زمان.''''' چ1. تهران: انتشارات ما، 1376، ص46.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اروندرود]] با پهنای 1200 تا 1300 متر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی </ins>از عریض‌ترین رودهای قابل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشتیرانی </ins>در جهان است به گونه‌ای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که کشتیهای </ins>بزرگ اقیانوس پیما قادر به عبور از آن هستند. عمق اروندرود از 15 تا 35 و گاهی تا 45 متر است. [[خرمشهر]] و [[آبادان]] (در [[ایران]]) و بصره، ابوالخصیب وفا و (در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 </ins>عراق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>)، از مهم‌ترین بندرهای [[اروندرود]] هستند. این رود در زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>هخامنشیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تیگر یا تیگرا و در زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ساسانیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>اروند رود نام داشته و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تیسفون|</ins>شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیسفون]]، </ins>بزرگ‌ترین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکز </ins>تمدن و قدرت دنیای آن روز بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرانۀ </ins>آن قرار داشته است&lt;ref&gt;نوبان، مهرالزمان. '''''نام مكان‌هاي جغرافيايي در بستر زمان.''''' چ1. تهران: انتشارات ما، 1376، ص46.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تمام روایاتی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب‌های </del>پهلوی و عربی آمده، اروند رود از سرچشمه تا آبریز (مصب) دجله یا [[اروندرود]] خوانده شده است&lt;ref&gt;فره‌وشی، بهرام. '''''«اروند رود»، مجله دانشكده ادبیات و علوم انسانی.''''' تهران: 1348، سال 17، شمارۀ1، ص84.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تمام روایاتی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب‌های </ins>پهلوی و عربی آمده، اروند رود از سرچشمه تا آبریز (مصب) دجله یا [[اروندرود]] خوانده شده است&lt;ref&gt;فره‌وشی، بهرام. '''''«اروند رود»، مجله دانشكده ادبیات و علوم انسانی.''''' تهران: 1348، سال 17، شمارۀ1، ص84.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصطلاح شط‌العرب از حدود سدۀ 4ق به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>رفته و تا آن تاریخ نام آن در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب‌های </del>جغرافیایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلام، </del>دجلۀالعورا و به پارسی، دجله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كور </del>بوده است&lt;ref name=":0" /&gt;. (مسلمانان دجله و فرات را به مانند دو چشم آبی تصور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌كردند </del>و چون آن دو به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكدیگر </del>می‌پیوستند، مصب آن را دجله العورا یعنی دجله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>چشم می‌گفتند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>ایرانیان آن را اصطلاح را به دجله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كور </del>ترجمه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده </del>بودند).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصطلاح شط‌العرب از حدود سدۀ 4ق به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>رفته و تا آن تاریخ نام آن در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب‌های </ins>جغرافیایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اسلام]]، </ins>دجلۀالعورا و به پارسی، دجله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کور </ins>بوده است&lt;ref name=":0" /&gt;. (مسلمانان دجله و فرات را به مانند دو چشم آبی تصور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کردند </ins>و چون آن دو به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکدیگر </ins>می‌پیوستند، مصب آن را دجله العورا یعنی دجله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>چشم می‌گفتند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>ایرانیان آن را اصطلاح را به دجله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کور </ins>ترجمه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده </ins>بودند).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از 1338 (1959م) اروند رود به جای شط‌العرب به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>برده شد. دولت عراق تا 1975م از پذیرفتن نام اروند بر این رود سر باز زد ولی در همین سال براساس قرارداد به طور رسمی نام اروندرود را به جای شط العرب پذیرفت و از آن تاریخ به بعد اختلاف مرزی چند ساله بین ایران و عراق رنگ تازه‌ای به خود گرفت و به عنوان مسئلۀ اروند رود شناخته شد&lt;ref name=":0"&gt;مشكور، محمدجواد. '''''اروند رود و مسئله شط‌العرب.''''' تهران: ناشر ؟، 1348، ص357.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از 1338 (1959م) اروند رود به جای شط‌العرب به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>برده شد. دولت عراق تا 1975م از پذیرفتن نام اروند بر این رود سر باز زد ولی در همین سال براساس قرارداد به طور رسمی نام اروندرود را به جای شط العرب پذیرفت و از آن تاریخ به بعد اختلاف مرزی چند ساله بین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 </ins>عراق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>رنگ تازه‌ای به خود گرفت و به عنوان مسئلۀ اروند رود شناخته شد&lt;ref name=":0"&gt;مشكور، محمدجواد. '''''اروند رود و مسئله شط‌العرب.''''' تهران: ناشر ؟، 1348، ص357.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1975م براساس پیمانی بین [[ایران]] و عراق، مقرر شد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>طرفین مرزهای آبی خود را اروند رود از محل به هم پیوستن نهرخین تا دریا براساس خط تالوگ (خط القعر) تعیین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنند </del>و در صورت تغییرات ناشی از علل طبیعی در مسیر اصلی قابل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشتیرانی، </del>مرز همان تالوگ باشد&lt;ref&gt;جعفری والدانی، اصغر. '''''بررسی تاریخی اختلافات مرزی ایران و عراق'''''. تهران: ناشر ؟، 1367، ص 36 و 37.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1975م براساس پیمانی بین [[ایران]] و عراق، مقرر شد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>طرفین مرزهای آبی خود را اروند رود از محل به هم پیوستن نهرخین تا دریا براساس خط تالوگ (خط القعر) تعیین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کنند </ins>و در صورت تغییرات ناشی از علل طبیعی در مسیر اصلی قابل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشتیرانی، </ins>مرز همان تالوگ باشد&lt;ref&gt;جعفری والدانی، اصغر. '''''بررسی تاریخی اختلافات مرزی ایران و عراق'''''. تهران: ناشر ؟، 1367، ص 36 و 37.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با این قرارداد به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </del>از اختلافات دیرینه دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشور </del>پایان داده شد؛ اما پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در [[ایران]]، روابط دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشور </del>به شدت تیره شد و اعلام لغو قرارداد 1975م مقدمه‌ای برای تجاوز نظامی عراق به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاك </del>ایران گردید. 31 شهریور 1359 سرآغاز جنگ بزرگی شد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>8 سال ادامه یافت و تلفات انسانی و خسارات سنگینی را بر دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشور </del>و منطقه تحمیل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>. دولت عراق به دنبال مقاومت ایرانیان و درماندگی خود، سرانجام قرارداد 1975 را مجدداً پذیرفت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با این قرارداد به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی </ins>از اختلافات دیرینه دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشور </ins>پایان داده شد؛ اما پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در [[ایران]]، روابط دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشور </ins>به شدت تیره شد و اعلام لغو قرارداد 1975م مقدمه‌ای برای تجاوز نظامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 </ins>عراق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاک [[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>گردید. 31 شهریور 1359 سرآغاز جنگ بزرگی شد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>8 سال ادامه یافت و تلفات انسانی و خسارات سنگینی را بر دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشور </ins>و منطقه تحمیل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>. دولت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 </ins>عراق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>به دنبال مقاومت ایرانیان و درماندگی خود، سرانجام قرارداد 1975 را مجدداً پذیرفت.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوکت مقیمی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوکت مقیمی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جغرافیا]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-5441:rev-5710:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%AF&diff=5441&oldid=prev 2025-05-03T08:58:49Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:اروندرود..jpg|بندانگشتی|327x327پیکسل|اروندرود، برگرفته از کارناوال، قابل بازیابی از https://www.karnaval.ir/things-to-do/arvand-rud]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:اروندرود..jpg|بندانگشتی|327x327پیکسل|اروندرود، برگرفته از کارناوال، قابل بازیابی از https://www.karnaval.ir/things-to-do/arvand-rud]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اروندرود]] یا شط‌العرب، مهم ترین رود در مرز مشترك [[ایران]] و عراق، از كوه‌های تركیه سرچشمه می‌گیرد و به عنوان راه ورودی عراق به [[خلیج فارس]]، پس از طی مسافتی به خلیج مذكور سرازیر می‌شود&lt;ref&gt;نهازي، غلامحسين. بحران آب در خاورميانه. تهران: مركز پژوهش‌هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه، 1378، ص110.&lt;/ref&gt;. اروند رود با طول حدود 190 كم، از تلاقی رودهای دجله و فرات در نقطه‌ای به نام قرنه، در 110 كیلومتری شمال غرب [[آبادان]] و با جهت جنوب شرقی از كنار شهر بصره می‌گذرد و در نقطه‌ای به طول حدود 48 درجه و 6 دقیقه شرقی و حدود 30 درجه و 27 دقیقه عرض شمالی به مرز ایران و عراق وارد می‌شود و در [[خرمشهر]] شاخه غربی رود كارون به آن پیوسته و پس از عبور از آبادان در 8 كیلومتری جنوب اروند كنار به [[خلیج فارس]] می‌‌ریزد&lt;ref&gt;جعفري، عباس. گيتاشناسي ايران. ج2. رودها و رودنامه ايران. چ2. تهران: گيتاشناسي، 1376، ص106.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اروندرود]] یا شط‌العرب، مهم ترین رود در مرز مشترك [[ایران]] و عراق، از كوه‌های تركیه سرچشمه می‌گیرد و به عنوان راه ورودی عراق به [[خلیج فارس]]، پس از طی مسافتی به خلیج مذكور سرازیر می‌شود&lt;ref&gt;نهازي، غلامحسين. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>بحران آب در خاورميانه.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' </ins>تهران: مركز پژوهش‌هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه، 1378، ص110.&lt;/ref&gt;. اروند رود با طول حدود 190 كم، از تلاقی رودهای دجله و فرات در نقطه‌ای به نام قرنه، در 110 كیلومتری شمال غرب [[آبادان]] و با جهت جنوب شرقی از كنار شهر بصره می‌گذرد و در نقطه‌ای به طول حدود 48 درجه و 6 دقیقه شرقی و حدود 30 درجه و 27 دقیقه عرض شمالی به مرز ایران و عراق وارد می‌شود و در [[خرمشهر]] شاخه غربی رود كارون به آن پیوسته و پس از عبور از آبادان در 8 كیلومتری جنوب اروند كنار به [[خلیج فارس]] می‌‌ریزد&lt;ref&gt;جعفري، عباس. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>گيتاشناسي ايران.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' </ins>ج2. رودها و رودنامه ايران. چ2. تهران: گيتاشناسي، 1376، ص106.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اروندرود]] با پهنای 1200 تا 1300 متر یكی از عریض‌ترین رودهای قابل كشتیرانی در جهان است به گونه‌ای كه كشتیهای بزرگ اقیانوس پیما قادر به عبور از آن هستند. عمق اروندرود از 15 تا 35 و گاهی تا 45 متر است. [[خرمشهر]] و [[آبادان]] (در [[ایران]]) و بصره، ابوالخصیب وفا و (در عراق)، از مهم‌ترین بندرهای [[اروندرود]] هستند. این رود در زمان هخامنشیان تیگر یا تیگرا و در زمان ساسانیان اروند رود نام داشته و شهر تیسفون، بزرگ‌ترین مركز تمدن و قدرت دنیای آن روز بر كرانۀ آن قرار داشته است&lt;ref&gt;نوبان، مهرالزمان. نام مكان‌هاي جغرافيايي در بستر زمان. چ1. تهران: انتشارات ما، 1376، ص46.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اروندرود]] با پهنای 1200 تا 1300 متر یكی از عریض‌ترین رودهای قابل كشتیرانی در جهان است به گونه‌ای كه كشتیهای بزرگ اقیانوس پیما قادر به عبور از آن هستند. عمق اروندرود از 15 تا 35 و گاهی تا 45 متر است. [[خرمشهر]] و [[آبادان]] (در [[ایران]]) و بصره، ابوالخصیب وفا و (در عراق)، از مهم‌ترین بندرهای [[اروندرود]] هستند. این رود در زمان هخامنشیان تیگر یا تیگرا و در زمان ساسانیان اروند رود نام داشته و شهر تیسفون، بزرگ‌ترین مركز تمدن و قدرت دنیای آن روز بر كرانۀ آن قرار داشته است&lt;ref&gt;نوبان، مهرالزمان. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>نام مكان‌هاي جغرافيايي در بستر زمان.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' </ins>چ1. تهران: انتشارات ما، 1376، ص46.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تمام روایاتی كه در كتاب‌های پهلوی و عربی آمده، اروند رود از سرچشمه تا آبریز (مصب) دجله یا [[اروندرود]] خوانده شده است&lt;ref&gt;فره‌وشی، بهرام. «اروند رود»، مجله دانشكده ادبیات و علوم انسانی. تهران: 1348، سال 17، شمارۀ1، ص84.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تمام روایاتی كه در كتاب‌های پهلوی و عربی آمده، اروند رود از سرچشمه تا آبریز (مصب) دجله یا [[اروندرود]] خوانده شده است&lt;ref&gt;فره‌وشی، بهرام. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>«اروند رود»، مجله دانشكده ادبیات و علوم انسانی.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' </ins>تهران: 1348، سال 17، شمارۀ1، ص84.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصطلاح شط‌العرب از حدود سدۀ 4ق به كار رفته و تا آن تاریخ نام آن در كتاب‌های جغرافیایی اسلام، دجلۀالعورا و به پارسی، دجله كور بوده است&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. (مسلمانان دجله و فرات را به مانند دو چشم آبی تصور می‌كردند و چون آن دو به یكدیگر می‌پیوستند، مصب آن را دجله العورا یعنی دجله یك چشم می‌گفتند كه ایرانیان آن را اصطلاح را به دجله كور ترجمه كرده بودند).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصطلاح شط‌العرب از حدود سدۀ 4ق به كار رفته و تا آن تاریخ نام آن در كتاب‌های جغرافیایی اسلام، دجلۀالعورا و به پارسی، دجله كور بوده است&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. (مسلمانان دجله و فرات را به مانند دو چشم آبی تصور می‌كردند و چون آن دو به یكدیگر می‌پیوستند، مصب آن را دجله العورا یعنی دجله یك چشم می‌گفتند كه ایرانیان آن را اصطلاح را به دجله كور ترجمه كرده بودند).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از 1338 (1959م) اروند رود به جای شط‌العرب به كار برده شد. دولت عراق تا 1975م از پذیرفتن نام اروند بر این رود سر باز زد ولی در همین سال براساس قرارداد به طور رسمی نام اروندرود را به جای شط العرب پذیرفت و از آن تاریخ به بعد اختلاف مرزی چند ساله بین ایران و عراق رنگ تازه‌ای به خود گرفت و به عنوان مسئلۀ اروند رود شناخته شد&lt;ref name=":0"&gt;مشكور، محمدجواد. اروند رود و مسئله شط‌العرب. تهران: ناشر ؟، 1348، ص357.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از 1338 (1959م) اروند رود به جای شط‌العرب به كار برده شد. دولت عراق تا 1975م از پذیرفتن نام اروند بر این رود سر باز زد ولی در همین سال براساس قرارداد به طور رسمی نام اروندرود را به جای شط العرب پذیرفت و از آن تاریخ به بعد اختلاف مرزی چند ساله بین ایران و عراق رنگ تازه‌ای به خود گرفت و به عنوان مسئلۀ اروند رود شناخته شد&lt;ref name=":0"&gt;مشكور، محمدجواد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>اروند رود و مسئله شط‌العرب.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' </ins>تهران: ناشر ؟، 1348، ص357.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1975م براساس پیمانی بین [[ایران]] و عراق، مقرر شد كه طرفین مرزهای آبی خود را اروند رود از محل به هم پیوستن نهرخین تا دریا براساس خط تالوگ (خط القعر) تعیین كنند و در صورت تغییرات ناشی از علل طبیعی در مسیر اصلی قابل كشتیرانی، مرز همان تالوگ باشد&lt;ref&gt;جعفری والدانی، اصغر. بررسی تاریخی اختلافات مرزی ایران و عراق. تهران: ناشر ؟، 1367، ص 36 و 37.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1975م براساس پیمانی بین [[ایران]] و عراق، مقرر شد كه طرفین مرزهای آبی خود را اروند رود از محل به هم پیوستن نهرخین تا دریا براساس خط تالوگ (خط القعر) تعیین كنند و در صورت تغییرات ناشی از علل طبیعی در مسیر اصلی قابل كشتیرانی، مرز همان تالوگ باشد&lt;ref&gt;جعفری والدانی، اصغر. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>بررسی تاریخی اختلافات مرزی ایران و عراق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: ناشر ؟، 1367، ص 36 و 37.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با این قرارداد به یكی از اختلافات دیرینه دو كشور پایان داده شد؛ اما پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در [[ایران]]، روابط دو كشور به شدت تیره شد و اعلام لغو قرارداد 1975م مقدمه‌ای برای تجاوز نظامی عراق به خاك ایران گردید. 31 شهریور 1359 سرآغاز جنگ بزرگی شد كه 8 سال ادامه یافت و تلفات انسانی و خسارات سنگینی را بر دو كشور و منطقه تحمیل كرد. دولت عراق به دنبال مقاومت ایرانیان و درماندگی خود، سرانجام قرارداد 1975 را مجدداً پذیرفت.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با این قرارداد به یكی از اختلافات دیرینه دو كشور پایان داده شد؛ اما پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در [[ایران]]، روابط دو كشور به شدت تیره شد و اعلام لغو قرارداد 1975م مقدمه‌ای برای تجاوز نظامی عراق به خاك ایران گردید. 31 شهریور 1359 سرآغاز جنگ بزرگی شد كه 8 سال ادامه یافت و تلفات انسانی و خسارات سنگینی را بر دو كشور و منطقه تحمیل كرد. دولت عراق به دنبال مقاومت ایرانیان و درماندگی خود، سرانجام قرارداد 1975 را مجدداً پذیرفت.</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4765:rev-5441:php=table --> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%AF&diff=4765&oldid=prev 2025-04-28T14:09:10Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:اروندرود..jpg|بندانگشتی|327x327پیکسل|اروندرود، برگرفته از کارناوال، قابل بازیابی از https://www.karnaval.ir/things-to-do/arvand-rud]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:اروندرود..jpg|بندانگشتی|327x327پیکسل|اروندرود، برگرفته از کارناوال، قابل بازیابی از https://www.karnaval.ir/things-to-do/arvand-rud]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اروند رود </del>یا شط‌العرب، مهم ترین رود در مرز مشترك ایران و عراق، از كوه‌های تركیه سرچشمه می‌گیرد و به عنوان راه ورودی عراق به خلیج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارس، </del>پس از طی مسافتی به خلیج مذكور سرازیر می‌شود&lt;ref&gt;نهازي، غلامحسين. بحران آب در خاورميانه. تهران: مركز پژوهش‌هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه، 1378، ص110.&lt;/ref&gt;. اروند رود با طول حدود 190 كم، از تلاقی رودهای دجله و فرات در نقطه‌ای به نام قرنه، در 110 كیلومتری شمال غرب آبادان و با جهت جنوب شرقی از كنار شهر بصره می‌گذرد و در نقطه‌ای به طول حدود 48 درجه و 6 دقیقه شرقی و حدود 30 درجه و 27 دقیقه عرض شمالی به مرز ایران و عراق وارد می‌شود و در خرمشهر شاخه غربی رود كارون به آن پیوسته و پس از عبور از آبادان در 8 كیلومتری جنوب اروند كنار به خلیج فارس می‌‌ریزد&lt;ref&gt;جعفري، عباس. گيتاشناسي ايران. ج2. رودها و رودنامه ايران. چ2. تهران: گيتاشناسي، 1376، ص106.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اروندرود]] </ins>یا شط‌العرب، مهم ترین رود در مرز مشترك <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و عراق، از كوه‌های تركیه سرچشمه می‌گیرد و به عنوان راه ورودی عراق به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خلیج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارس]]، </ins>پس از طی مسافتی به خلیج مذكور سرازیر می‌شود&lt;ref&gt;نهازي، غلامحسين. بحران آب در خاورميانه. تهران: مركز پژوهش‌هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه، 1378، ص110.&lt;/ref&gt;. اروند رود با طول حدود 190 كم، از تلاقی رودهای دجله و فرات در نقطه‌ای به نام قرنه، در 110 كیلومتری شمال غرب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آبادان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و با جهت جنوب شرقی از كنار شهر بصره می‌گذرد و در نقطه‌ای به طول حدود 48 درجه و 6 دقیقه شرقی و حدود 30 درجه و 27 دقیقه عرض شمالی به مرز ایران و عراق وارد می‌شود و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خرمشهر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شاخه غربی رود كارون به آن پیوسته و پس از عبور از آبادان در 8 كیلومتری جنوب اروند كنار به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خلیج فارس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>می‌‌ریزد&lt;ref&gt;جعفري، عباس. گيتاشناسي ايران. ج2. رودها و رودنامه ايران. چ2. تهران: گيتاشناسي، 1376، ص106.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اروند رود </del>با پهنای 1200 تا 1300 متر یكی از عریض‌ترین رودهای قابل كشتیرانی در جهان است به گونه‌ای كه كشتیهای بزرگ اقیانوس پیما قادر به عبور از آن هستند. عمق اروندرود از 15 تا 35 و گاهی تا 45 متر است. خرمشهر و آبادان (در ایران) و بصره، ابوالخصیب وفا و (در عراق)، از مهم‌ترین بندرهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اروند رود </del>هستند. این رود در زمان هخامنشیان تیگر یا تیگرا و در زمان ساسانیان اروند رود نام داشته و شهر تیسفون، بزرگ‌ترین مركز تمدن و قدرت دنیای آن روز بر كرانۀ آن قرار داشته است&lt;ref&gt;نوبان، مهرالزمان. نام مكان‌هاي جغرافيايي در بستر زمان. چ1. تهران: انتشارات ما، 1376، ص46.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اروندرود]] </ins>با پهنای 1200 تا 1300 متر یكی از عریض‌ترین رودهای قابل كشتیرانی در جهان است به گونه‌ای كه كشتیهای بزرگ اقیانوس پیما قادر به عبور از آن هستند. عمق اروندرود از 15 تا 35 و گاهی تا 45 متر است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خرمشهر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آبادان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) و بصره، ابوالخصیب وفا و (در عراق)، از مهم‌ترین بندرهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اروندرود]] </ins>هستند. این رود در زمان هخامنشیان تیگر یا تیگرا و در زمان ساسانیان اروند رود نام داشته و شهر تیسفون، بزرگ‌ترین مركز تمدن و قدرت دنیای آن روز بر كرانۀ آن قرار داشته است&lt;ref&gt;نوبان، مهرالزمان. نام مكان‌هاي جغرافيايي در بستر زمان. چ1. تهران: انتشارات ما، 1376، ص46.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تمام روایاتی كه در كتاب‌های پهلوی و عربی آمده، اروند رود از سرچشمه تا آبریز (مصب) دجله یا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اروند رود </del>خوانده شده است&lt;ref&gt;فره‌وشی، بهرام. «اروند رود»، مجله دانشكده ادبیات و علوم انسانی. تهران: 1348، سال 17، شمارۀ1، ص84.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تمام روایاتی كه در كتاب‌های پهلوی و عربی آمده، اروند رود از سرچشمه تا آبریز (مصب) دجله یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اروندرود]] </ins>خوانده شده است&lt;ref&gt;فره‌وشی، بهرام. «اروند رود»، مجله دانشكده ادبیات و علوم انسانی. تهران: 1348، سال 17، شمارۀ1، ص84.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصطلاح شط‌العرب از حدود سدۀ 4ق به كار رفته و تا آن تاریخ نام آن در كتاب‌های جغرافیایی اسلام، دجلۀالعورا و به پارسی، دجله كور بوده است&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. (مسلمانان دجله و فرات را به مانند دو چشم آبی تصور می‌كردند و چون آن دو به یكدیگر می‌پیوستند، مصب آن را دجله العورا یعنی دجله یك چشم می‌گفتند كه ایرانیان آن را اصطلاح را به دجله كور ترجمه كرده بودند).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصطلاح شط‌العرب از حدود سدۀ 4ق به كار رفته و تا آن تاریخ نام آن در كتاب‌های جغرافیایی اسلام، دجلۀالعورا و به پارسی، دجله كور بوده است&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. (مسلمانان دجله و فرات را به مانند دو چشم آبی تصور می‌كردند و چون آن دو به یكدیگر می‌پیوستند، مصب آن را دجله العورا یعنی دجله یك چشم می‌گفتند كه ایرانیان آن را اصطلاح را به دجله كور ترجمه كرده بودند).</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از 1338 (1959م) اروند رود به جای شط‌العرب به كار برده شد. دولت عراق تا 1975م از پذیرفتن نام اروند بر این رود سر باز زد ولی در همین سال براساس قرارداد به طور رسمی نام اروندرود را به جای شط العرب پذیرفت و از آن تاریخ به بعد اختلاف مرزی چند ساله بین ایران و عراق رنگ تازه‌ای به خود گرفت و به عنوان مسئلۀ اروند رود شناخته شد&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;مشكور، محمدجواد. اروند رود و مسئله شط‌العرب. تهران: ناشر ؟، 1348، ص357.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از 1338 (1959م) اروند رود به جای شط‌العرب به كار برده شد. دولت عراق تا 1975م از پذیرفتن نام اروند بر این رود سر باز زد ولی در همین سال براساس قرارداد به طور رسمی نام اروندرود را به جای شط العرب پذیرفت و از آن تاریخ به بعد اختلاف مرزی چند ساله بین ایران و عراق رنگ تازه‌ای به خود گرفت و به عنوان مسئلۀ اروند رود شناخته شد&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;مشكور، محمدجواد. اروند رود و مسئله شط‌العرب. تهران: ناشر ؟، 1348، ص357.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1975م براساس پیمانی بین ایران و عراق، مقرر شد كه طرفین مرزهای آبی خود را اروند رود از محل به هم پیوستن نهرخین تا دریا براساس خط تالوگ (خط القعر) تعیین كنند و در صورت تغییرات ناشی از علل طبیعی در مسیر اصلی قابل كشتیرانی، مرز همان تالوگ باشد&lt;ref&gt;جعفری والدانی، اصغر. بررسی تاریخی اختلافات مرزی ایران و عراق. تهران: ناشر ؟، 1367، ص 36 و 37.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1975م براساس پیمانی بین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و عراق، مقرر شد كه طرفین مرزهای آبی خود را اروند رود از محل به هم پیوستن نهرخین تا دریا براساس خط تالوگ (خط القعر) تعیین كنند و در صورت تغییرات ناشی از علل طبیعی در مسیر اصلی قابل كشتیرانی، مرز همان تالوگ باشد&lt;ref&gt;جعفری والدانی، اصغر. بررسی تاریخی اختلافات مرزی ایران و عراق. تهران: ناشر ؟، 1367، ص 36 و 37.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با این قرارداد به یكی از اختلافات دیرینه دو كشور پایان داده شد؛ اما پس از انقلاب اسلامی در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </del>روابط دو كشور به شدت تیره شد و اعلام لغو قرارداد 1975م مقدمه‌ای برای تجاوز نظامی عراق به خاك ایران گردید. 31 شهریور 1359 سرآغاز جنگ بزرگی شد كه 8 سال ادامه یافت و تلفات انسانی و خسارات سنگینی را بر دو كشور و منطقه تحمیل كرد. دولت عراق به دنبال مقاومت ایرانیان و درماندگی خود، سرانجام قرارداد 1975 را مجدداً پذیرفت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با این قرارداد به یكی از اختلافات دیرینه دو كشور پایان داده شد؛ اما پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>انقلاب اسلامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران|انقلاب اسلامی]] </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران]]، </ins>روابط دو كشور به شدت تیره شد و اعلام لغو قرارداد 1975م مقدمه‌ای برای تجاوز نظامی عراق به خاك ایران گردید. 31 شهریور 1359 سرآغاز جنگ بزرگی شد كه 8 سال ادامه یافت و تلفات انسانی و خسارات سنگینی را بر دو كشور و منطقه تحمیل كرد. دولت عراق به دنبال مقاومت ایرانیان و درماندگی خود، سرانجام قرارداد 1975 را مجدداً پذیرفت.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده: شوکت مقیمی</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابشناسی </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[خلیج فارس]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[خرمشهر]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آبادان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شوکت مقیمی</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1705:rev-4765:php=table --> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%AF&diff=1705&oldid=prev 2024-09-09T16:21:52Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۲۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:اروندرود..jpg|بندانگشتی|327x327پیکسل|اروندرود، برگرفته از کارناوال، قابل بازیابی از https://www.karnaval.ir/things-to-do/arvand-rud]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اروند رود یا شط‌العرب، مهم ترین رود در مرز مشترك ایران و عراق، از كوه‌های تركیه سرچشمه می‌گیرد و به عنوان راه ورودی عراق به خلیج فارس، پس از طی مسافتی به خلیج مذكور سرازیر می‌شود&lt;ref&gt;نهازي، غلامحسين. بحران آب در خاورميانه. تهران: مركز پژوهش‌هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه، 1378، ص110.&lt;/ref&gt;. اروند رود با طول حدود 190 كم، از تلاقی رودهای دجله و فرات در نقطه‌ای به نام قرنه، در 110 كیلومتری شمال غرب آبادان و با جهت جنوب شرقی از كنار شهر بصره می‌گذرد و در نقطه‌ای به طول حدود 48 درجه و 6 دقیقه شرقی و حدود 30 درجه و 27 دقیقه عرض شمالی به مرز ایران و عراق وارد می‌شود و در خرمشهر شاخه غربی رود كارون به آن پیوسته و پس از عبور از آبادان در 8 كیلومتری جنوب اروند كنار به خلیج فارس می‌‌ریزد&lt;ref&gt;جعفري، عباس. گيتاشناسي ايران. ج2. رودها و رودنامه ايران. چ2. تهران: گيتاشناسي، 1376، ص106.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اروند رود یا شط‌العرب، مهم ترین رود در مرز مشترك ایران و عراق، از كوه‌های تركیه سرچشمه می‌گیرد و به عنوان راه ورودی عراق به خلیج فارس، پس از طی مسافتی به خلیج مذكور سرازیر می‌شود&lt;ref&gt;نهازي، غلامحسين. بحران آب در خاورميانه. تهران: مركز پژوهش‌هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه، 1378، ص110.&lt;/ref&gt;. اروند رود با طول حدود 190 كم، از تلاقی رودهای دجله و فرات در نقطه‌ای به نام قرنه، در 110 كیلومتری شمال غرب آبادان و با جهت جنوب شرقی از كنار شهر بصره می‌گذرد و در نقطه‌ای به طول حدود 48 درجه و 6 دقیقه شرقی و حدود 30 درجه و 27 دقیقه عرض شمالی به مرز ایران و عراق وارد می‌شود و در خرمشهر شاخه غربی رود كارون به آن پیوسته و پس از عبور از آبادان در 8 كیلومتری جنوب اروند كنار به خلیج فارس می‌‌ریزد&lt;ref&gt;جعفري، عباس. گيتاشناسي ايران. ج2. رودها و رودنامه ايران. چ2. تهران: گيتاشناسي، 1376، ص106.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1703:rev-1705:php=table --> </table>

Hasti https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%AF&diff=1703&oldid=prev 2024-09-09T16:19:42Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تمام روایاتی كه در كتاب‌های پهلوی و عربی آمده، اروند رود از سرچشمه تا آبریز (مصب) دجله یا اروند رود خوانده شده است&lt;ref&gt;فره‌وشی، بهرام. «اروند رود»، مجله دانشكده ادبیات و علوم انسانی. تهران: 1348، سال 17، شمارۀ1، ص84.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تمام روایاتی كه در كتاب‌های پهلوی و عربی آمده، اروند رود از سرچشمه تا آبریز (مصب) دجله یا اروند رود خوانده شده است&lt;ref&gt;فره‌وشی، بهرام. «اروند رود»، مجله دانشكده ادبیات و علوم انسانی. تهران: 1348، سال 17، شمارۀ1، ص84.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصطلاح شط‌العرب از حدود سدۀ 4ق به كار رفته و تا آن تاریخ نام آن در كتاب‌های جغرافیایی اسلام، دجلۀالعورا و به پارسی، دجله كور بوده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;sup&gt;5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; (مسلمانان دجله و فرات را به مانند دو چشم آبی تصور می‌كردند و چون آن دو به یكدیگر می‌پیوستند، مصب آن را دجله العورا یعنی دجله یك چشم می‌گفتند كه ایرانیان آن را اصطلاح را به دجله كور ترجمه كرده بودند).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصطلاح شط‌العرب از حدود سدۀ 4ق به كار رفته و تا آن تاریخ نام آن در كتاب‌های جغرافیایی اسلام، دجلۀالعورا و به پارسی، دجله كور بوده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>(مسلمانان دجله و فرات را به مانند دو چشم آبی تصور می‌كردند و چون آن دو به یكدیگر می‌پیوستند، مصب آن را دجله العورا یعنی دجله یك چشم می‌گفتند كه ایرانیان آن را اصطلاح را به دجله كور ترجمه كرده بودند).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از 1338 (1959م) اروند رود به جای شط‌العرب به كار برده شد. دولت عراق تا 1975م از پذیرفتن نام اروند بر این رود سر باز زد ولی در همین سال براساس قرارداد به طور رسمی نام اروندرود را به جای شط العرب پذیرفت و از آن تاریخ به بعد اختلاف مرزی چند ساله بین ایران و عراق رنگ تازه‌ای به خود گرفت و به عنوان مسئلۀ اروند رود شناخته شد&lt;ref&gt;مشكور، محمدجواد. اروند رود و مسئله شط‌العرب. تهران: ناشر ؟، 1348، ص357.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از 1338 (1959م) اروند رود به جای شط‌العرب به كار برده شد. دولت عراق تا 1975م از پذیرفتن نام اروند بر این رود سر باز زد ولی در همین سال براساس قرارداد به طور رسمی نام اروندرود را به جای شط العرب پذیرفت و از آن تاریخ به بعد اختلاف مرزی چند ساله بین ایران و عراق رنگ تازه‌ای به خود گرفت و به عنوان مسئلۀ اروند رود شناخته شد&lt;ref <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">name=":0"</ins>&gt;مشكور، محمدجواد. اروند رود و مسئله شط‌العرب. تهران: ناشر ؟، 1348، ص357.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1975م براساس پیمانی بین ایران و عراق، مقرر شد كه طرفین مرزهای آبی خود را اروند رود از محل به هم پیوستن نهرخین تا دریا براساس خط تالوگ (خط القعر) تعیین كنند و در صورت تغییرات ناشی از علل طبیعی در مسیر اصلی قابل كشتیرانی، مرز همان تالوگ باشد&lt;ref&gt;جعفری والدانی، اصغر. بررسی تاریخی اختلافات مرزی ایران و عراق. تهران: ناشر ؟، 1367، ص 36 و 37.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1975م براساس پیمانی بین ایران و عراق، مقرر شد كه طرفین مرزهای آبی خود را اروند رود از محل به هم پیوستن نهرخین تا دریا براساس خط تالوگ (خط القعر) تعیین كنند و در صورت تغییرات ناشی از علل طبیعی در مسیر اصلی قابل كشتیرانی، مرز همان تالوگ باشد&lt;ref&gt;جعفری والدانی، اصغر. بررسی تاریخی اختلافات مرزی ایران و عراق. تهران: ناشر ؟، 1367، ص 36 و 37.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1702:rev-1703:php=table --> </table>

Hasti https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%AF&diff=1702&oldid=prev 2024-09-09T16:18:01Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>اروند رود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>شط‌العرب،<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>مهم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترين </del>رود در مرز مشترك <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>و عراق، از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوه‌هاي تركيه </del>سرچشمه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گيرد </del>و به عنوان راه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ورودي </del>عراق به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خليج </del>فارس، پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طي مسافتي </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خليج </del>مذكور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرازير مي‌شود.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; اروند رود با طول حدود 190 كم، از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلاقي رودهاي </del>دجله و فرات در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقطه‌اي </del>به نام قرنه، در 110 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كيلومتري </del>شمال غرب آبادان و با جهت جنوب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقي </del>از كنار شهر بصره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گذرد </del>و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقطه‌اي </del>به طول حدود 48 درجه و 6 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دقيقه شرقي </del>و حدود 30 درجه و 27 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دقيقه </del>عرض <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمالي </del>به مرز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>و عراق وارد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شود </del>و در خرمشهر شاخه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غربي </del>رود كارون به آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيوسته </del>و پس از عبور از آبادان در 8 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كيلومتري </del>جنوب اروند كنار به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خليج </del>فارس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌ريزد.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اروند رود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>شط‌العرب، مهم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترین </ins>رود در مرز مشترك <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>و عراق، از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوه‌های تركیه </ins>سرچشمه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گیرد </ins>و به عنوان راه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ورودی </ins>عراق به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیج </ins>فارس، پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طی مسافتی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیج </ins>مذكور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرازیر می‌شود</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نهازي، غلامحسين. بحران آب در خاورميانه. تهران: مركز پژوهش‌هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه، 1378، ص110.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>اروند رود با طول حدود 190 كم، از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلاقی رودهای </ins>دجله و فرات در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقطه‌ای </ins>به نام قرنه، در 110 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كیلومتری </ins>شمال غرب آبادان و با جهت جنوب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقی </ins>از كنار شهر بصره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گذرد </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقطه‌ای </ins>به طول حدود 48 درجه و 6 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دقیقه شرقی </ins>و حدود 30 درجه و 27 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دقیقه </ins>عرض <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمالی </ins>به مرز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>و عراق وارد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود </ins>و در خرمشهر شاخه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غربی </ins>رود كارون به آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیوسته </ins>و پس از عبور از آبادان در 8 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كیلومتری </ins>جنوب اروند كنار به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیج </ins>فارس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌‌ریزد</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفري، عباس. گيتاشناسي ايران. ج2. رودها و رودنامه ايران. چ2. تهران: گيتاشناسي، 1376، ص106.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اروند رود با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهناي </del>1200 تا 1300 متر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عريض‌ترين رودهاي </del>قابل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشتيراني </del>در جهان است به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گونه‌اي </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشتي‌هاي </del>بزرگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اقيانوس پيما </del>قادر به عبور از آن هستند. عمق اروندرود از 15 تا 35 و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گاهي </del>تا 45 متر است. خرمشهر و آبادان (در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران</del>) و بصره، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالخصيب </del>وفا و (در عراق)، از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترين بندرهاي </del>اروند رود هستند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>رود در زمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هخامنشيان تيگر يا تيگرا </del>و در زمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساسانيان </del>اروند رود نام داشته و شهر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيسفون، بزرگ‌ترين </del>مركز تمدن و قدرت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دنياي </del>آن روز بر كرانۀ آن قرار داشته است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اروند رود با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهنای </ins>1200 تا 1300 متر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عریض‌ترین رودهای </ins>قابل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشتیرانی </ins>در جهان است به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گونه‌ای </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشتیهای </ins>بزرگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اقیانوس پیما </ins>قادر به عبور از آن هستند. عمق اروندرود از 15 تا 35 و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گاهی </ins>تا 45 متر است. خرمشهر و آبادان (در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران</ins>) و بصره، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالخصیب </ins>وفا و (در عراق)، از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترین بندرهای </ins>اروند رود هستند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>رود در زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هخامنشیان تیگر یا تیگرا </ins>و در زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساسانیان </ins>اروند رود نام داشته و شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیسفون، بزرگ‌ترین </ins>مركز تمدن و قدرت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دنیای </ins>آن روز بر كرانۀ آن قرار داشته است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوبان، مهرالزمان. نام مكان‌هاي جغرافيايي در بستر زمان. چ1. تهران: انتشارات ما، 1376، ص46.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تمام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رواياتي </del>كه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب‌هاي پهلوي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربي </del>آمده، اروند رود از سرچشمه تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبريز </del>(مصب) دجله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>اروند رود خوانده شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تمام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روایاتی </ins>كه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب‌های پهلوی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی </ins>آمده، اروند رود از سرچشمه تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبریز </ins>(مصب) دجله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>اروند رود خوانده شده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فره‌وشی، بهرام. «اروند رود»، مجله دانشكده ادبیات و علوم انسانی. تهران: 1348، سال 17، شمارۀ1، ص84.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصطلاح شط‌العرب از حدود سدۀ 4ق به كار رفته و تا آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ </del>نام آن در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب‌هاي جغرافيايي </del>اسلام، دجلۀالعورا و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارسي، </del>دجله كور بوده است.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; (مسلمانان دجله و فرات را به مانند دو چشم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبي </del>تصور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌كردند </del>و چون آن دو به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكديگر مي‌پيوستند، </del>مصب آن را دجله العورا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعني </del>دجله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>چشم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گفتند </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايرانيان </del>آن را اصطلاح را به دجله كور ترجمه كرده بودند).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصطلاح شط‌العرب از حدود سدۀ 4ق به كار رفته و تا آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ </ins>نام آن در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب‌های جغرافیایی </ins>اسلام، دجلۀالعورا و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارسی، </ins>دجله كور بوده است.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; (مسلمانان دجله و فرات را به مانند دو چشم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبی </ins>تصور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌كردند </ins>و چون آن دو به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكدیگر می‌پیوستند، </ins>مصب آن را دجله العورا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعنی </ins>دجله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </ins>چشم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گفتند </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانیان </ins>آن را اصطلاح را به دجله كور ترجمه كرده بودند).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از 1338 (1959م) اروند رود به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاي </del>شط‌العرب به كار برده شد. دولت عراق تا 1975م از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پذيرفتن </del>نام اروند بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>رود سر باز زد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همين </del>سال براساس قرارداد به طور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسمي </del>نام اروندرود را به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاي </del>شط العرب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پذيرفت </del>و از آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ </del>به بعد اختلاف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرزي </del>چند ساله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بين ايران </del>و عراق رنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تازه‌اي </del>به خود گرفت و به عنوان مسئلۀ اروند رود شناخته شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از 1338 (1959م) اروند رود به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جای </ins>شط‌العرب به كار برده شد. دولت عراق تا 1975م از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پذیرفتن </ins>نام اروند بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>رود سر باز زد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همین </ins>سال براساس قرارداد به طور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسمی </ins>نام اروندرود را به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جای </ins>شط العرب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پذیرفت </ins>و از آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ </ins>به بعد اختلاف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرزی </ins>چند ساله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین ایران </ins>و عراق رنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تازه‌ای </ins>به خود گرفت و به عنوان مسئلۀ اروند رود شناخته شد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشكور، محمدجواد. اروند رود و مسئله شط‌العرب. تهران: ناشر ؟، 1348، ص357.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1975م براساس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيماني بين ايران </del>و عراق، مقرر شد كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طرفين مرزهاي آبي </del>خود را اروند رود از محل به هم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيوستن نهرخين </del>تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دريا </del>براساس خط تالوگ (خط القعر) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعيين </del>كنند و در صورت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تغييرات ناشي </del>از علل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبيعي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسير اصلي </del>قابل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشتيراني، </del>مرز همان تالوگ باشد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1975م براساس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیمانی بین ایران </ins>و عراق، مقرر شد كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طرفین مرزهای آبی </ins>خود را اروند رود از محل به هم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیوستن نهرخین </ins>تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دریا </ins>براساس خط تالوگ (خط القعر) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعیین </ins>كنند و در صورت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تغییرات ناشی </ins>از علل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبیعی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسیر اصلی </ins>قابل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشتیرانی، </ins>مرز همان تالوگ باشد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفری والدانی، اصغر. بررسی تاریخی اختلافات مرزی ایران و عراق. تهران: ناشر ؟، 1367، ص 36 و 37.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>قرارداد به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكي </del>از اختلافات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديرينه </del>دو كشور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پايان </del>داده شد؛ اما پس از انقلاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران، </del>روابط دو كشور به شدت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيره </del>شد و اعلام لغو قرارداد 1975م <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدمه‌اي براي </del>تجاوز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظامي </del>عراق به خاك <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران گرديد</del>. 31 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهريور </del>1359 سرآغاز جنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگي </del>شد كه 8 سال ادامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يافت </del>و تلفات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انساني </del>و خسارات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سنگيني </del>را بر دو كشور و منطقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحميل </del>كرد. دولت عراق به دنبال مقاومت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايرانيان </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درماندگي </del>خود، سرانجام قرارداد 1975 را مجدداً <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پذيرفت</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>قرارداد به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </ins>از اختلافات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیرینه </ins>دو كشور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایان </ins>داده شد؛ اما پس از انقلاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </ins>روابط دو كشور به شدت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیره </ins>شد و اعلام لغو قرارداد 1975م <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدمه‌ای برای </ins>تجاوز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظامی </ins>عراق به خاك <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران گردید</ins>. 31 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهریور </ins>1359 سرآغاز جنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگی </ins>شد كه 8 سال ادامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافت </ins>و تلفات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انسانی </ins>و خسارات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سنگینی </ins>را بر دو كشور و منطقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحمیل </ins>كرد. دولت عراق به دنبال مقاومت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانیان </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درماندگی </ins>خود، سرانجام قرارداد 1975 را مجدداً <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پذیرفت</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده: شوکت مقیمی</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.   نهازي، غلامحسين. '''''بحران آب در خاورميانه'''''. تهران: مركز پژوهش‌هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه، 1378، ص110.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.   جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج2. '''''رودها و رودنامه ايران'''''. چ2. تهران: گيتاشناسي، 1376، ص106.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.   نوبان، مهرالزمان. '''''نام مكان‌هاي جغرافيايي در بستر زمان'''''. چ1. تهران: انتشارات ما، 1376، ص46.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.   فره‌وشي، بهرام. '''''«اروند رود»، مجله دانشكده ادبيات و علوم انساني'''''. تهران: 1348، سال 17، شمارۀ1، ص84.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.   مشكور، محمدجواد. '''''اروند رود و مسئله شط‌العرب'''''. تهران: ناشر ؟، 1348، ص357.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.   جعفري والداني، اصغر. '''''بررسي تاريخي اختلافات مرزي ايران و عراق'''''. تهران: ناشر ؟، 1367، ص 36 و 37.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شوکت مقیمی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-944:rev-1702:php=table --> </table>

Hasti https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%AF&diff=944&oldid=prev 2024-08-14T17:27:29Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;اروند رود يا شط‌العرب،&#039;&#039;&#039; مهم ترين رود در مرز مشترك ايران و عراق، از كوه‌هاي تركيه سرچشمه مي‌گيرد و به عنوان راه ورودي عراق به خليج فارس، پس از طي مسافتي به خليج مذكور سرازير مي‌شود.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; اروند رود با طول حدود 190 كم، از تلاقي رودهاي دجله و ف...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;اروند رود يا شط‌العرب،&#039;&#039;&#039; مهم ترين رود در مرز مشترك ايران و عراق، از كوه‌هاي تركيه سرچشمه مي‌گيرد و به عنوان راه ورودي عراق به خليج فارس، پس از طي مسافتي به خليج مذكور سرازير مي‌شود.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; اروند رود با طول حدود 190 كم، از تلاقي رودهاي دجله و فرات در نقطه‌اي به نام قرنه، در 110 كيلومتري شمال غرب آبادان و با جهت جنوب شرقي از كنار شهر بصره مي‌گذرد و در نقطه‌اي به طول حدود 48 درجه و 6 دقيقه شرقي و حدود 30 درجه و 27 دقيقه عرض شمالي به مرز ايران و عراق وارد مي‌شود و در خرمشهر شاخه غربي رود كارون به آن پيوسته و پس از عبور از آبادان در 8 كيلومتري جنوب اروند كنار به خليج فارس مي‌ريزد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; <br /> <br /> اروند رود با پهناي 1200 تا 1300 متر يكي از عريض‌ترين رودهاي قابل كشتيراني در جهان است به گونه‌اي كه كشتي‌هاي بزرگ اقيانوس پيما قادر به عبور از آن هستند. عمق اروندرود از 15 تا 35 و گاهي تا 45 متر است. خرمشهر و آبادان (در ايران) و بصره، ابوالخصيب وفا و (در عراق)، از مهم‌ترين بندرهاي اروند رود هستند. اين رود در زمان هخامنشيان تيگر يا تيگرا و در زمان ساسانيان اروند رود نام داشته و شهر تيسفون، بزرگ‌ترين مركز تمدن و قدرت دنياي آن روز بر كرانۀ آن قرار داشته است.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;<br /> <br /> در تمام رواياتي كه در كتاب‌هاي پهلوي و عربي آمده، اروند رود از سرچشمه تا آبريز (مصب) دجله يا اروند رود خوانده شده است.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;<br /> <br /> اصطلاح شط‌العرب از حدود سدۀ 4ق به كار رفته و تا آن تاريخ نام آن در كتاب‌هاي جغرافيايي اسلام، دجلۀالعورا و به پارسي، دجله كور بوده است.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; (مسلمانان دجله و فرات را به مانند دو چشم آبي تصور مي‌كردند و چون آن دو به يكديگر مي‌پيوستند، مصب آن را دجله العورا يعني دجله يك چشم مي‌گفتند كه ايرانيان آن را اصطلاح را به دجله كور ترجمه كرده بودند).<br /> <br /> از 1338 (1959م) اروند رود به جاي شط‌العرب به كار برده شد. دولت عراق تا 1975م از پذيرفتن نام اروند بر اين رود سر باز زد ولي در همين سال براساس قرارداد به طور رسمي نام اروندرود را به جاي شط العرب پذيرفت و از آن تاريخ به بعد اختلاف مرزي چند ساله بين ايران و عراق رنگ تازه‌اي به خود گرفت و به عنوان مسئلۀ اروند رود شناخته شد.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;<br /> <br /> در 1975م براساس پيماني بين ايران و عراق، مقرر شد كه طرفين مرزهاي آبي خود را اروند رود از محل به هم پيوستن نهرخين تا دريا براساس خط تالوگ (خط القعر) تعيين كنند و در صورت تغييرات ناشي از علل طبيعي در مسير اصلي قابل كشتيراني، مرز همان تالوگ باشد.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; <br /> <br /> با اين قرارداد به يكي از اختلافات ديرينه دو كشور پايان داده شد؛ اما پس از انقلاب اسلامي در ايران، روابط دو كشور به شدت تيره شد و اعلام لغو قرارداد 1975م مقدمه‌اي براي تجاوز نظامي عراق به خاك ايران گرديد. 31 شهريور 1359 سرآغاز جنگ بزرگي شد كه 8 سال ادامه يافت و تلفات انساني و خسارات سنگيني را بر دو كشور و منطقه تحميل كرد. دولت عراق به دنبال مقاومت ايرانيان و درماندگي خود، سرانجام قرارداد 1975 را مجدداً پذيرفت.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.   نهازي، غلامحسين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;بحران آب در خاورميانه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مركز پژوهش‌هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه، 1378، ص110.<br /> <br /> 2.   جعفري، عباس. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;گيتاشناسي ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج2. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;رودها و رودنامه ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چ2. تهران: گيتاشناسي، 1376، ص106.<br /> <br /> 3.   نوبان، مهرالزمان. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نام مكان‌هاي جغرافيايي در بستر زمان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چ1. تهران: انتشارات ما، 1376، ص46.<br /> <br /> 4.   فره‌وشي، بهرام. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;«اروند رود»، مجله دانشكده ادبيات و علوم انساني&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1348، سال 17، شمارۀ1، ص84.<br /> <br /> 5.   مشكور، محمدجواد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اروند رود و مسئله شط‌العرب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: ناشر ؟، 1348، ص357.<br /> <br /> 6.   جعفري والداني، اصغر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;بررسي تاريخي اختلافات مرزي ايران و عراق&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: ناشر ؟، 1367، ص 36 و 37.<br /> <br /> شوکت مقیمی</div>

Samei