https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C 2026-06-16T08:25:52Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C&diff=6969&oldid=prev 2025-05-07T21:09:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این استان براساس آخرین تغییرات در تقسیمات کشوری، دارای 10 شهرستان، 18 بخش، 61 دهستان و 27 شهر است. نام‌های شهرستان‌های استان عبارتند از [[اراک]]، آشتیان، تفرش، خُمین، دِلیجان، زرندیه، ساوه، شازند، کُمیجان و محلات. تمام شهرستان‌های استان به جز شهرستان زرندیه (به مرکزیت مامونیه)، بقیه دارای مرکزیتی همنام با شهرستان خود هستند&lt;ref&gt;دفتر تقسيمات کشوري. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نقشه و جدول تقسيمات کشوري&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: دفتر تقسيمات کشوري (وزارت کشور)، 1384.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این استان براساس آخرین تغییرات در تقسیمات کشوری، دارای 10 شهرستان، 18 بخش، 61 دهستان و 27 شهر است. نام‌های شهرستان‌های استان عبارتند از [[اراک]]، آشتیان، تفرش، خُمین، دِلیجان، زرندیه، ساوه، شازند، کُمیجان و محلات. تمام شهرستان‌های استان به جز شهرستان زرندیه (به مرکزیت مامونیه)، بقیه دارای مرکزیتی همنام با شهرستان خود هستند&lt;ref&gt;دفتر تقسيمات کشوري. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نقشه و جدول تقسيمات کشوري&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: دفتر تقسيمات کشوري (وزارت کشور)، 1384.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استان مرکزی، منطقه‌ای کوهستانی و در زاویه تلاقی رشته کوه‌های [[البرز]] و [[زاگرس]] قرار دارد. ناهمواری‌هایی که به اشکال مختلف کوه، کوهپایه، دشت و حتی کویر در استان وجود، در چگونگی شکل‌گیری مراکز انسانی و اقتصادی، به صورت شهر، روستا و مناطق عشایری کاملاً موثر بوده‌اند&lt;ref&gt;  سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح. '''''فرهنگ جغرافیایی کوههای کشور'''''. ج2.چ1. تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1379، ص1. &lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استان مرکزی، منطقه‌ای کوهستانی و در زاویه تلاقی رشته کوه‌های [[البرز]] و [[زاگرس]] قرار دارد. ناهمواری‌هایی که به اشکال مختلف کوه، کوهپایه، دشت و حتی کویر در استان وجود، در چگونگی شکل‌گیری مراکز انسانی و اقتصادی، به صورت شهر، روستا و مناطق عشایری کاملاً موثر بوده‌اند&lt;ref <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">name=":0"</ins>&gt;  سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح. '''''فرهنگ جغرافیایی کوههای کشور'''''. ج2.چ1. تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1379، ص1. &lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پست‌ترین نقاط استان مرکزی با ارتفاع بین 500- 1000م در شمال غربی استان و در جنوب شرقی شهرستان ساوه و در اطراف رودخانه قره‌چای قرار دارد، که منطقه‌ای همجوار با [[استان قم]] را تشکیل می‌دهد&lt;ref&gt;سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح. '''''فرهنگ جغرافیایی رودهای کشور'''''. ج3 چ1. تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1383، ص 256 (نقشه هیدرولوژی و توپوگرافی زیر حوضه دریاچ نمک).&lt;/ref&gt;. بلندترین نقطه استان، قلّه شهباز به ارتفاع 388/3 م در رشته کوه‌های راسْوَند (راسبَنْد) در جنوب غربی استان واقع شده است&lt;ref<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt;  منبع 4. ص 1.&lt;</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</del>&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پست‌ترین نقاط استان مرکزی با ارتفاع بین 500- 1000م در شمال غربی استان و در جنوب شرقی شهرستان ساوه و در اطراف رودخانه قره‌چای قرار دارد، که منطقه‌ای همجوار با [[استان قم]] را تشکیل می‌دهد&lt;ref <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">name=":1"</ins>&gt;سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح. '''''فرهنگ جغرافیایی رودهای کشور'''''. ج3 چ1. تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1383، ص 256 (نقشه هیدرولوژی و توپوگرافی زیر حوضه دریاچ نمک).&lt;/ref&gt;. بلندترین نقطه استان، قلّه شهباز به ارتفاع 388/3 م در رشته کوه‌های راسْوَند (راسبَنْد) در جنوب غربی استان واقع شده است&lt;ref <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">name=":0" </ins>/&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پدیده چشمگیر دیگر در نقشه توپوگرافی (موضوع‌نگاری) استان مرکزی، کویر و فرورفتگی نسبتاً وسیعی در شمال مرکز اداری استان است که اصطلاحاً «چاله اراک» نامیده می‌شود. حدود 94 درصد از سطح این چاله پوشیده از نمکزار و حدود 6 درصد دیگر آن را دریاچه فصلی کوچکی تشکیل داده که به علت همجواری با روستای میقان، کویر میقان نام گرفته است&lt;ref&gt;کلینسکی، دانیل. '''''کویرهای ایران و خصوصیات ژئو مورفولوژیکی و پالئو کلیما تولوژی آن'''''. ترجمه دکتر عباس پاشائی. چ1. تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1381، ص49.&lt;/ref&gt;. این کویر یکی از منابع مهم معدنی استان مرکزی است که در آن معادن غنی سولفات سدیم یافت می‌شود. ظرفیت معادن این کویر که به هنگام پرآبی به صورت دریاچه‌ای با دو جزیره کوچک و بزرگ در می‌آید، حدود 8 میلیون تن برآورد شده که بیشترین مقدار آن در سطح جزیره‌های مذکور وجود دارد. در مجموع در سطح استان قریب به 500 هزار هکتار اراضی بیابانی و کویری به چشم می‌خورد که شهرستان ساوه بیشترین و شهرستان محلات کمترین میزان آن را در خود جای داده است&lt;ref&gt;سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش. '''''جغرافیایی استان مرکزی'''''. چ 5. تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، 1383، ص 19. &lt;/ref&gt;. حدود 75 درصد از سطح استان مرکزی را هم کوهستان‌ها فرا گرفته‌اند. وجود کویر درشمال و شمال شرق استان و کوهستان‌های مرتفع در جنوب و غرب استان، موجب ایجاد تنوع در آب و هوای استان شده، به طوری که جذب رطوب و تعدیل دما در مناطق کوهستانی و وجود منابع آبی مناسب موجب رونق کشاورزی و دامداری در مناطق مذکور شده است&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>. ص 5-3.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پدیده چشمگیر دیگر در نقشه توپوگرافی (موضوع‌نگاری) استان مرکزی، کویر و فرورفتگی نسبتاً وسیعی در شمال مرکز اداری استان است که اصطلاحاً «چاله اراک» نامیده می‌شود. حدود 94 درصد از سطح این چاله پوشیده از نمکزار و حدود 6 درصد دیگر آن را دریاچه فصلی کوچکی تشکیل داده که به علت همجواری با روستای میقان، کویر میقان نام گرفته است&lt;ref&gt;کلینسکی، دانیل. '''''کویرهای ایران و خصوصیات ژئو مورفولوژیکی و پالئو کلیما تولوژی آن'''''. ترجمه دکتر عباس پاشائی. چ1. تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1381، ص49.&lt;/ref&gt;. این کویر یکی از منابع مهم معدنی استان مرکزی است که در آن معادن غنی سولفات سدیم یافت می‌شود. ظرفیت معادن این کویر که به هنگام پرآبی به صورت دریاچه‌ای با دو جزیره کوچک و بزرگ در می‌آید، حدود 8 میلیون تن برآورد شده که بیشترین مقدار آن در سطح جزیره‌های مذکور وجود دارد. در مجموع در سطح استان قریب به 500 هزار هکتار اراضی بیابانی و کویری به چشم می‌خورد که شهرستان ساوه بیشترین و شهرستان محلات کمترین میزان آن را در خود جای داده است&lt;ref&gt;سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش. '''''جغرافیایی استان مرکزی'''''. چ 5. تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، 1383، ص 19. &lt;/ref&gt;. حدود 75 درصد از سطح استان مرکزی را هم کوهستان‌ها فرا گرفته‌اند. وجود کویر درشمال و شمال شرق استان و کوهستان‌های مرتفع در جنوب و غرب استان، موجب ایجاد تنوع در آب و هوای استان شده، به طوری که جذب رطوب و تعدیل دما در مناطق کوهستانی و وجود منابع آبی مناسب موجب رونق کشاورزی و دامداری در مناطق مذکور شده است&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''جغرافیایی استان مرکزی'''''. چ 5. تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، 1383، </ins>ص 5-3.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استان مرکزی در زیر حوضه [[دریاچه نمک]] از حوضه آبریز ایران مرکزی قرار دارد. در این حوضه رودهای متعددی جریان دارد که رودهای قره‌چای و مَزْدَقان (مزلقان) چای، در شمال استان و قم رود که با نام لعل بار از مناطق جنوبی استان سرچشمه می‌گیرد، از جمله مهم‌ترین رودهای استان هستند که همه آنها در نهایت به [[دریاچه نمک]] (در استان قم) سرازیر می‌شوند. در سال‌های اخیر سدهای مخزنی ساوه و پانزده خرداد (در نزدیکی دلیجان) بر روی رودهای قم‌رود و قره‌چای با هدف مهار و ذخیره‌سازی آب‌های سطحی استان، احداث شده است&lt;ref&gt;  <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  الف: منبع </del>5. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همانجا ب</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منبع 8.ص </del>15.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استان مرکزی در زیر حوضه [[دریاچه نمک]] از حوضه آبریز ایران مرکزی قرار دارد. در این حوضه رودهای متعددی جریان دارد که رودهای قره‌چای و مَزْدَقان (مزلقان) چای، در شمال استان و قم رود که با نام لعل بار از مناطق جنوبی استان سرچشمه می‌گیرد، از جمله مهم‌ترین رودهای استان هستند که همه آنها در نهایت به [[دریاچه نمک]] (در استان قم) سرازیر می‌شوند. در سال‌های اخیر سدهای مخزنی ساوه و پانزده خرداد (در نزدیکی دلیجان) بر روی رودهای قم‌رود و قره‌چای با هدف مهار و ذخیره‌سازی آب‌های سطحی استان، احداث شده است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref name=":1" /&gt;</ins>&lt;ref&gt;  <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش. '''''جغرافیایی استان مرکزی'''''. چ </ins>5. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، 1383،ص </ins>15.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استان مرکزی، یکی از پنج قطب صنعتی کشور است که پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران، </del>اصفهان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوزستان، </del>دارای بیشترین ارزش فعالیت‌های صنعتی در سال 1382 بوده است&lt;ref&gt;    مرکز آمار ایران. '''''سالنامه آماری کشور (سال 1383)''''' تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور). 1384' ص 314.&lt;/ref&gt;. این استان در سال 1384 نیز همین مقام را داشته است&lt;ref&gt;   مرکز آمار ایران. در سالنامه آماری کشور (سال 1385). تهران: مرکز آمار ایران (معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی- ریاست جمهوری)، 1386، ص 301.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استان مرکزی، یکی از پنج قطب صنعتی کشور است که پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|تهران]]، [[</ins>اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان خوزستان|خوزستان]]، </ins>دارای بیشترین ارزش فعالیت‌های صنعتی در سال 1382 بوده است&lt;ref&gt;    مرکز آمار ایران. '''''سالنامه آماری کشور (سال 1383)''''' تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور). 1384' ص 314.&lt;/ref&gt;. این استان در سال 1384 نیز همین مقام را داشته است&lt;ref&gt;   مرکز آمار ایران. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>سالنامه آماری کشور (سال 1385)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: مرکز آمار ایران (معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی- ریاست جمهوری)، 1386، ص 301.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محدوده‌ای که امروز از آن به نام استان مرکزی و شهرستان اراک یاد می‌شود، بخشی از سرزمینی بوده که در گذشته به عراق عجم معرف بوده است. حمدالله مستوفی در «ذکر ولایات عراق عجم» می‌نویسد که: «و آن نُه تومان است و در چهل پاره‌ شهر. و اکثر بلادش هوای معتدل دارد و بعضی به گرمی و بعضی به سردی مایلست. حدودش با ولایات آذربایجان و [[استان کردستان|کردستان]] و [[استان خوزستان|خوزستان]] و [[استان فارس|فارس]] و مَفازه و قُومِس و جیلانات پیوسته است.»&lt;ref&gt;  مستفی قزوینی، حمدالله. '''''نزهه‌القلوب'''''. به کوشش دکتر محمد دبیر سیاقی. چ1. قزوین: حدیث امروز، 1381، ص 88. &lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محدوده‌ای که امروز از آن به نام استان مرکزی و شهرستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اراک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>یاد می‌شود، بخشی از سرزمینی بوده که در گذشته به عراق عجم معرف بوده است. حمدالله مستوفی در «ذکر ولایات عراق عجم» می‌نویسد که: «و آن نُه تومان است و در چهل پاره‌ شهر. و اکثر بلادش هوای معتدل دارد و بعضی به گرمی و بعضی به سردی مایلست. حدودش با ولایات آذربایجان و [[استان کردستان|کردستان]] و [[استان خوزستان|خوزستان]] و [[استان فارس|فارس]] و مَفازه و قُومِس و جیلانات پیوسته است.»&lt;ref&gt;  مستفی قزوینی، حمدالله. '''''نزهه‌القلوب'''''. به کوشش دکتر محمد دبیر سیاقی. چ1. قزوین: حدیث امروز، 1381، ص 88. &lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«دارالنصرت قلمرو عراق» در زمان فرمانروایی کریمخان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زند، </del>در قانون تقسیمات کشوری مصوب 24 ذیقعده 1325 نیز همان با نام ولایت عراق شناخته می‌شد تا اینکه در سال 1326، با تاسیس استان مرکزی به مرکزیت تهران بخشی از ولایات مذکور در این استان جای گرفت&lt;ref&gt;امیر احمدیان، بهرام. '''''تقسیمات کشوری'''''. چ1 تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1383 صص </del>78، 83، 96، &lt;/ref&gt;.  در سال 1356 خورشیدی، با جدایی شهرستان‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران، </del>[[کرج]] و [[استان قزوین|قزوین]] از [[استان مرکزی]]، مرکزیت استان مذکور به شهر اراک منتقل گردید و این استان بدون تغییر در نام آن که مناسبتی با شکل‌گیری جدید آن نداشت، مجدداً کوچک‌تر شد و این بار شهرستان قم از آن منتزع و به صورت یکی از استان‌های جدید‌التاسیس کشور در آمد و از آن پس تا حال حاضر، استان مرکزی بدون تغییر در مرزهای خود، همچنان به عنوان یکی از استان‌های سی‌گانه کشور، در تقسیمات کشوری جای دارد&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صص </del>82، 83 و 101.&lt;/ref&gt;. استان مرکزی در محدوده فعلی خود در سرشماری سال 1375 دارای 812، 228،1 تن جمعیت بود&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منبع 11</del>. ص 86.&lt;/ref&gt; که این تعداد در سرشماری سال 1385 به 257,351،1 رسیده است&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منبع 12</del>. ص 103.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«دارالنصرت قلمرو عراق» در زمان فرمانروایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کریم خان زند|</ins>کریمخان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زند]]، </ins>در قانون تقسیمات کشوری مصوب 24 ذیقعده 1325 نیز همان با نام ولایت عراق شناخته می‌شد تا اینکه در سال 1326، با تاسیس استان مرکزی به مرکزیت تهران بخشی از ولایات مذکور در این استان جای گرفت&lt;ref&gt;امیر احمدیان، بهرام. '''''تقسیمات کشوری'''''. چ1 تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1383، ص </ins>78، 83، 96، &lt;/ref&gt;.  در سال 1356 خورشیدی، با جدایی شهرستان‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|تهران]]، </ins>[[کرج]] و [[استان قزوین|قزوین]] از [[استان مرکزی]]، مرکزیت استان مذکور به شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اراک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>منتقل گردید و این استان بدون تغییر در نام آن که مناسبتی با شکل‌گیری جدید آن نداشت، مجدداً کوچک‌تر شد و این بار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قم|</ins>شهرستان قم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از آن منتزع و به صورت یکی از استان‌های جدید‌التاسیس کشور در آمد و از آن پس تا حال حاضر، استان مرکزی بدون تغییر در مرزهای خود، همچنان به عنوان یکی از استان‌های سی‌گانه کشور، در تقسیمات کشوری جای دارد&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیر احمدیان، بهرام. '''''تقسیمات کشوری'''''</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چ1 تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1383، ص </ins>82، 83 و 101.&lt;/ref&gt;. استان مرکزی در محدوده فعلی خود در سرشماری سال 1375 دارای 812، 228،1 تن جمعیت بود&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکز آمار ایران. در '''''سالنامه آماری کشور (سال 1385)'''''</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران: مرکز آمار ایران (معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی- ریاست جمهوری)، 1386، </ins>ص 86.&lt;/ref&gt; که این تعداد در سرشماری سال 1385 به 257,351،1 رسیده است&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستفی قزوینی، حمدالله</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''نزهه‌القلوب'''''. به کوشش دکتر محمد دبیر سیاقی. چ1. قزوین: حدیث امروز، 1381، </ins>ص 103.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استان مرکزی افزون بر جاذبه‌های تاریخی در مرکز استان ( اراک) و در برخی از شهرهای آن، به سبب تنوع آب و هوا، از ارتفاعات جنوب و غرب استان و سرچشمه‌های رود قره چای گرفته تا نواحی خوش آب و هوای محلات و چشمه‌های آبگرم آن و نیز برخورداری از برخی جاذبه‌های دیگر نظیر دریاچه سد پانزده خرداد و مانند آنها در مجموع دارای زمینه‌های مساعدی برای توسعه گردشگری است&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">    الف: منبع 8. صص 59- 50. ب: </del>شهام، دکتر افشین و مهندس هیلدا دادفر. '''''جغرافیای جهانگردی ایران'''''. چ2. تهران: طراوت 1384، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صص </del>170- 168.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استان مرکزی افزون بر جاذبه‌های تاریخی در مرکز استان ( <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اراک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) و در برخی از شهرهای آن، به سبب تنوع آب و هوا، از ارتفاعات جنوب و غرب استان و سرچشمه‌های رود قره چای گرفته تا نواحی خوش آب و هوای محلات و چشمه‌های آبگرم آن و نیز برخورداری از برخی جاذبه‌های دیگر نظیر دریاچه سد پانزده خرداد و مانند آنها در مجموع دارای زمینه‌های مساعدی برای توسعه گردشگری است&lt;ref&gt;شهام، دکتر افشین و مهندس هیلدا دادفر. '''''جغرافیای جهانگردی ایران'''''. چ2. تهران: طراوت 1384، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص </ins>170- 168.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش. '''''جغرافیایی استان مرکزی'''''. چ 5. تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، 1383،ص. 59- 50</ins>&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جغرافیا]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-5830:rev-6969:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C&diff=5830&oldid=prev 2025-05-04T10:28:02Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C&amp;diff=5830&amp;oldid=5826">نمایش تغییرات</a>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C&diff=5826&oldid=prev 2025-05-04T10:17:07Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C&amp;diff=5826&amp;oldid=5824">نمایش تغییرات</a>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C&diff=5824&oldid=prev 2025-05-04T10:15:19Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C&amp;diff=5824&amp;oldid=968">نمایش تغییرات</a>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C&diff=968&oldid=prev 2024-08-14T17:58:16Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;مركزي&#039;&#039;&#039;، نام  استاني در نيمة غربي ايران و به مركزيت شهر اراك (نيز  اراك). اين استان از شمال با استان‌هاي تهران و قزوين، از غرب با استان همدان، از جنوب با استان لرستان، از جنوب شرق با استان اصفهان و از شرق با استان قم همسايه است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; استان مر...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;مركزي&#039;&#039;&#039;، نام  استاني در نيمة غربي ايران و به مركزيت شهر اراك (نيز  اراك).<br /> <br /> اين استان از شمال با استان‌هاي تهران و قزوين، از غرب با استان همدان، از جنوب با استان لرستان، از جنوب شرق با استان اصفهان و از شرق با استان قم همسايه است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; استان مركزي با مختصات جغرافيايي َ23  ْ33 تا َ35 ْ35 عرض شمالي و َ48  ْ75 تا َ04  ْ51 طول شرقي و 29406 كم&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; وسعت، 8/1 درصد از مساحت ايران را تشكيل مي‌دهد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; <br /> <br /> اين استان براساس آخرين تغييرات در تقسيمات كشوري، داراي 10 شهرستان، 18 بخش، 61 دهستان و 27 شهر است. نام‌هاي شهرستان‌هاي استان عبارتند از اراك، آشتيان، تفرش، خُمين، دِليجان، زرنديه، ساوه، شازند، كُميجان و محلات. تمام شهرستان‌هاي استان به جز شهرستان زرنديه (به مركزيت مامونيه)، بقيه داراي مركزيتي همنام با شهرستان خود هستند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; <br /> <br /> استان مركزي، منطقه‌اي كوهستاني و در زاوية تلاقي رشته كوه‌هاي البرز و زاگرس قرار دارد. ناهمواري‌هايي كه به اشكال مختلف كوه، كوهپايه، دشت و حتي كوير در استان وجود، در چگونگي شكل‌گيري مراكز انساني و اقتصادي، به صورت شهر، روستا و مناطق عشايري كاملاً موثر بوده‌اند .&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; پست‌ترين نقاط استان مركزي با ارتفاع بين<br /> <br /> 500- 1000م در شمال غربي استان و در جنوب شرقي شهرستان ساوه و در اطراف رودخانة قره‌چاي قرار دارد، كه منطقه‌اي همجوار با استان قم را تشكيل مي‌دهد.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;  بلندترين نقطة استان، قلّة شهباز به ارتفاع 388/3 م در رشته كوه‌هاي راسْوَند (راسبَنْد) در جنوب غربي استان واقع شده است.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; <br /> <br /> پديدة چشمگير ديگر در نقشة توپوگرافي[1] (موضوع‌نگاري) استان مركزي، كوير و فرورفتگي نسبتاً وسيعي در شمال مركز اداري استان است كه اصطلاحاً «چاله اراك» ناميده مي‌شود. حدود 94 درصد از سطح اين چاله پوشيده از نمكزار و حدود 6 درصد ديگر آن را درياچة فصلي كوچكي تشكيل داده كه به علت همجواري با روستاي ميقان، كوير ميقان نام گرفته است.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; اين كوير يكي از منابع مهم معدني استان مركزي است كه در آن معادن غني سولفات سديم يافت مي‌شود. ظرفيت معادن اين كوير كه به هنگام پرآبي به صورت درياچه‌اي با دو جزيرة كوچك و بزرگ در مي‌آيد، حدود 8 ميليون تن برآورد شده كه بيشترين مقدار آن در سطح جزيره‌هاي مذكور وجود دارد. در مجموع در سطح استان قريب به 500 هزار هكتار اراضي بياباني و كويري به چشم مي‌خورد كه شهرستان ساوه بيشترين و شهرستان محلات كمترين ميزان آن را در خود جاي داده است.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; حدود 75 درصد از سطح استان مركزي را هم كوهستان‌ها فرا گرفته‌اند. وجود كوير درشمال و شمال شرق استان و كوهستان‌هاي مرتفع در جنوب و غرب استان، موجب ايجاد تنوع در آب و هواي استان شده، به طوري كه جذب رطوب و تعديل دما در مناطق كوهستاني و وجود منابع آبي مناسب موجب رونق كشاورزي و دامداري در مناطق مذكور شده است.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; <br /> <br /> استان مركزي در زير حوضة درياچة نمك از حوضة آبريز ايران مركزي قرار دارد. در اين حوضه رودهاي متعددي جريان دارد كه رودهاي قره‌چاي و مَزْدَقان (مزلقان) چاي، در شمال استان و قم رود كه با نام لعل بار از مناطق جنوبي استان سرچشمه مي‌گيرد، از جمله مهم‌ترين رودهاي استان هستند كه همة آنها در نهايت به درياچة نمك (در استان قم) سرازير مي‌شوند. در سال‌هاي اخير سدهاي مخزني ساوه و پانزده خرداد (در نزديكي دليجان) بر روي رودهاي قم‌رود و قره‌چاي با هدف مهار و ذخيره‌سازي آب‌هاي سطحي استان، احداث شده است.&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt; <br /> <br /> استان مركزي، يكي از پنج قطب صنعتي كشور است كه پس از تهران، اصفهان و خوزستان، داراي بيشترين ارزش فعاليت‌هاي صنعتي در سال 1382 بوده است.&lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt; اين استان در سال 1384 نيز همين مقام را داشته است.&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt; <br /> <br /> محدوده‌اي كه امروز از آن به نام استان مركزي و شهرستان اراك ياد مي‌شود، بخشي از سرزميني بوده كه در گذشته به عراق عجم معرف بوده است. حمدالله مستوفي در «ذكر ولايات عراق عجم» مي‌نويسد كه: «و آن نُه تومان است و در چهل پاره‌ شهر. و اكثر بلادش هواي معتدل دارد و بعضي به گرمي و بعضي به سردي مايلست. حدودش با ولايات آذربايجان و كردستان و خوزستان و فارس و مَفازه و قُومِس و جيلانات پيوسته است.»&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt;<br /> <br /> «دارالنصرت قلمرو عراق» در زمان فرمانروايي كريمخان زند، در قانون تقسيمات كشوري مصوب 24 ذيقعده 1325 نيز همان با نام ولايت عراق شناخته مي‌شد تا اينكه در سال 1326، با تاسيس استان مركزي به مركزيت تهران بخشي از ولايات مذكور در اين استان جاي گرفت. &lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt; در سال 1356 خورشيدي، با جدايي شهرستان‌هاي تهران، كرج و قزوين از استان مركزي، مركزيت استان مذكور به شهر اراك منتقل گرديد و اين استان بدون تغيير در نام آن كه مناسبتي با شكل‌گيري جديد آن نداشت، مجدداً كوچك‌تر شد و اين بار شهرستان قم از آن منتزع و به صورت يكي از استان‌هاي جديد‌التاسيس كشور در آمد و از آن پس تا حال حاضر، استان مركزي بدون تغيير در مرزهاي خود، همچنان به عنوان يكي از استان‌هاي سي‌گانة كشور، در تقسيمات كشوري جاي دارد.&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt; استان مركزي در محدوده فعلي خود در سرشماري سال 1375 داراي 812، 228،1 تن جمعيت بود&lt;sup&gt;16&lt;/sup&gt; كه اين تعداد در سرشماري سال 1385 به 257,351،1 رسيده است.&lt;sup&gt;17&lt;/sup&gt;   <br /> <br /> استان مركزي افزون بر جاذبه‌هاي تاريخي در مركز استان (        اراك) و در برخي از شهرهاي آن، به سبب تنوع آب و هوا، از ارتفاعات جنوب و غرب استان و سرچشمه‌هاي رود قره چاي گرفته تا نواحي خوش آب و هواي محلات و چشمه‌هاي آبگرم آن و نيز برخورداري از برخي جاذبه‌هاي ديگر نظير درياچة سد پانزده خرداد و مانند آنها در مجموع داراي زمينه‌هاي مساعدي براي توسعه گردشگري است.&lt;sup&gt;18&lt;/sup&gt; <br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1-             سازمان نقشه‌برداري كشور. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اطلس و اطلاعات مكاني (استان مركزي)&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چ1. تهران: سازمان نقشه‌برداري كشور (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1384، ص 1.<br /> <br /> 2-             سازمان جغرافيايي نيروهاي مسلح. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اطلس راهنماي استان‌هاي ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چ2. تهران: سازمان جغرافيايي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح. 1384، ص 61. <br /> <br /> 3-             دفتر تقسيمات كشوري. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نقشه و جدول تقسيمات كشوري&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: دفتر تقسيمات كشوري (وزارت كشور)، 1384.<br /> <br /> 4-             سازمان جغرافيايي نيروهاي مسلح. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ جغرافيايي كوههاي كشور&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج2.چ1. تهران: سازمان جغرافيايي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، 1379، ص1. <br /> <br /> 5-             سازمان جغرافيايي نيروهاي مسلح. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ جغرافيايي رودهاي كشور&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج3 چ1. تهران: سازمان جغرافيايي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، 1383، ص 256 (نقشه هيدرولوژي و توپوگرافي زير حوضه درياچ نمك).<br /> <br /> 6-             منبع 4. ص 1. <br /> <br /> 7-             كلينسكي، دانيل. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;كويرهاي ايران و خصوصيات ژئو مورفولوژيكي و پالئو كليما تولوژي آن&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه دكتر عباس پاشائي. چ1. تهران: سازمان جغرافيايي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، 1381، ص49.<br /> <br /> 8-             سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزش. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جغرافيايي استان مركزي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چ 5. تهران: شركت چاپ و نشر كتاب‌هاي درسي ايران، 1383، ص 19. <br /> <br /> 9-             همان. ص 5-3. <br /> <br /> 10-           الف: منبع 5. همانجا<br /> <br /> ب: منبع 8.ص 15.  <br /> <br /> 11-           مركز آمار ايران. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سالنامه آماري كشور (سال 1383)&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور). 1384&#039; ص 314.<br /> <br /> 12-            مركز آمار ايران. در سالنامه آماري كشور (سال 1385). تهران: مركز آمار ايران (معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي- رياست جمهوري)، 1386، ص 301.<br /> <br /> 13-           مستفي قزويني، حمدالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نزهه‌القلوب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش دكتر محمد دبير سياقي. چ1. قزوين: حديث امروز، 1381، ص 88. <br /> <br /> 14-            امير احمديان، بهرام. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تقسيمات كشوري&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چ1 تهران: دفتر پژوهشهاي فرهنگي، 1383 صص 78، 83، 96، <br /> <br /> 15-           همان. صص 82، 83 و 101.<br /> <br /> 16-            منبع 11. ص 86.<br /> <br /> 17-           منبع 12. ص 103.<br /> <br /> 18-           الف: منبع 8. صص 59- 50.<br /> <br /> ب: شهام، دكتر افشين و مهندس هيلدا دادفر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جغرافياي جهانگردي ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چ2. تهران: طراوت 1384، صص 170- 168. <br /> <br /> <br /> غلامحسین تکمیل همایون<br /> <br />     <br /> ----[1] - Topography</div>

Samei