اسماعيل (ع) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۹

2025-05-10T12:09:41Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۹
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:اسماعیل(ع) فرزند ابراهیم (ع).jpg\|بندانگشتی\|اسماعیل(ع)، برگرفته از سایت مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت قابل بازیابی [https://farsi.balaghah.net/content/%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%D9%8A%D9%84-%D8%B9 حضرت-اسماعيل-ع/https://farsi.balaghah.net/content]]]		[[پرونده:اسماعیل(ع) فرزند ابراهیم (ع).jpg\|بندانگشتی\|اسماعیل(ع)، برگرفته از سایت مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت قابل بازیابی [https://farsi.balaghah.net/content/%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%D9%8A%D9%84-%D8%B9 حضرت-اسماعيل-ع/https://farsi.balaghah.net/content]]]
	'''اسماعیل (ع)'''، فرزند حضرت ابراهیم (ع) از کنیز مصریش هاجر. در منابع اسلامی او ملقب به ذبیح و از پیامبران الهی است<ref>مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص ~~63؛~~ ابن حنبل. '''''المسند'''''. ج 4، بیروت: ص ~~324؛~~ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص ~~100؛~~ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 148 و 179. </ref>. نام او 11 بار در ''[[قرآن\|قرآن کریم]]'' آمده است.		'''اسماعیل (ع)'''، فرزند حضرت ابراهیم (ع) از کنیز مصریش هاجر. در منابع اسلامی او ملقب به ذبیح و از پیامبران الهی است<ref>مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 63. </ref><ref>ابن حنبل. '''''المسند'''''. ج 4، بیروت: ص 324.</ref><ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 100.</ref><ref>ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 148 و 179.</ref>. نام او 11 بار در ''[[قرآن\|قرآن کریم]]'' آمده است.

	[[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] از دو واژه عبری اسمع و ~~ایل،~~ به معنای ”خدایا بشنو“، تشکیل شده است<ref>بغوی، حسین. '''''معالم التنزیل'''''. بیروت: 1405ق / 1985م، جزء 1، ص ~~153؛~~ مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، تهران: 1345، ص 145.</ref>. در ''کتاب مقدس'' (پیدایش، باب 16) از نحوه وجود یافتن [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] سخن به میان آمده و در منابع اسلامی نیز نازایی ساره همسر ابراهیم و زاده شدن [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] از هاجر ذکر شده است<ref>ابن سعد، محمد. '''''الطبقات الکبیر'''''. به کوشش ادوارد زاخاو، لیدن: بریل، 1322ق، جزء 1، ص ~~23؛~~ مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ~~ص53؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 89؛ یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25~~.</ref>. هم در ''کتاب مقدس'' (پیدایش، 41:21) و هم در روایات اسلامی بنا به فرمان الهی و درخواست ساره، ابراهیم هاجر و طفل خردسالش [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] را بیرون کرد. در روایات اخیر، وی آنان را به کوه فاران که محلی بی آب و علف در مکه بود برد و آن دو را به امان خدا گذاشت<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 90؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 146؛ یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.؛ طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1،ص129، 131-132؛ ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، جزء 1، ص 116.</ref>. چون تشنگی بر آن‌ها غلبه کرد، هاجر در پی آب 7 بار مسیر صفا تا مروه را پیمود و هیچ نیافت تا اینکه متوجه آبی روان در زیر پای [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] شد، آبی که به زمزم معروف شده است<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 90؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 146؛ یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.؛ طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1،ص129، 131-132؛ ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، جزء 1، ص 116.</ref>. ''کتاب مقدس'' نیز پیدا شدن آب در زیر پای [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] را ذکر کرده است (پیدایش، 18:21-19). در روایت ''کتاب مقدس'' اسحاق، فرزند ابراهیم از ساره، ذبیح معروف است و در منابع اسلامی [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]]؛ حتی در حدیثی از حضرت رسول (ص)، ایشان خود را «ابن‌الذبیحین» خوانده‌اند و آن اشاره است به [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] (ع) و عبدالله بن عبدالمطلب<ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 27؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 149، 150، 153؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 93-95؛ طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص 135-136، 140-141؛ احمد ابن حنبل. همان. ج 4، ص 324؛ مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 63-64.</ref>.		[[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] از دو واژه عبری اسمع و [[ایل]]، به معنای ”خدایا بشنو“، تشکیل شده است<ref>بغوی، حسین. '''''معالم التنزیل'''''. بیروت: 1405ق / 1985م، جزء 1، ص 153.</ref><ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، تهران: 1345، ص 145.</ref>. در ''کتاب مقدس'' (پیدایش، باب 16) از نحوه وجود یافتن [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] سخن به میان آمده و در منابع اسلامی نیز نازایی ساره همسر ابراهیم و زاده شدن [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] از هاجر ذکر شده است<ref>ابن سعد، محمد. '''''الطبقات الکبیر'''''. به کوشش ادوارد زاخاو، لیدن: بریل، 1322ق، جزء 1، ص 23.</ref><ref>مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص53.</ref><ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 89.</ref><ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.</ref>.

	گفته شده که [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] با دختری از قبیله جُرْهُم ازدواج کرد و زبان عربی را از جُرْهُمیان فرا گرفت<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص ~~90؛~~ طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص 131-~~132؛~~ یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 26، ~~221؛~~ ابن بابویه. '''''الخصال'''''. ج 1، بیروت: مؤسسه الاعلمی، 1410ق، ص ~~319؛~~ احمد بن حنبل. . ج 4، ص ~~324؛~~ مسعودی، علی. '''''اثبات الوصیه'''''. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه، ص26، 28.</ref>. ~~[[اسماعيل (ع)\|~~اسماعیل]] را ”ابوالعرب“ نیز خوانده‌اند، و اعراب خود را از نسل وی می‌دانند<ref>طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص ~~160؛~~ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص ~~101؛~~ مسعودی، علی. '''''اثبات الوصیه'''''. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه، ص ~~28؛~~ احمد ابن حنبل. . ج 4، ص 107، ~~324؛~~ مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 61، جزء 4، ص 106-~~107؛~~ ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، ج 1، ص 8.</ref>. همچنین، بنا بر روایات اسلامی، به فرمان الهی [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] در ساختن خانه کعبه و تطهیر آن از پلیدی‌ها به ابراهیم کمک کرد و تمامی مناسک و مراسم حج را نیز، همراه پدر به جای آورد. ~~(بقره~~/~~2/127)~~<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص91-~~92؛~~ طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص ~~129؛~~ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 153.</ref> وی پس از ابراهیم سال‌ها عهده‌دار امور خانه کعبه بود و هر ساله مراسم حج را به جای می‌آورد<ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص ~~221؛~~ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص ~~92؛~~ مسعودی، علی. '''''اثبات الوصیه'''''. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه،ص 28.</ref>. عمر او را 130 سال و گاهی بیش‌تر نیز آورده‌اند، قبر وی در ناحیه حجر در کنار قبر مادرش است<ref>طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص ~~160؛~~ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ~~ص101،ابن~~ هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، ج 1، ص 6؛ مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص ~~61؛~~ احمد بن حنبل. همان. ج 4، ص 324.</ref>.		هم در ''کتاب مقدس'' (پیدایش، 41:21) و هم در روایات اسلامی بنا به فرمان الهی و درخواست ساره، ابراهیم هاجر و طفل خردسالش [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] را بیرون کرد. در روایات اخیر، وی آنان را به کوه فاران که محلی بی آب و علف در [[مکه]] بود برد و آن دو را به امان خدا گذاشت<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 90.</ref><ref>ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 146.</ref><ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.</ref><ref>طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1،ص129، 131-132.</ref><ref>ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، جزء 1، ص 116.</ref>.

			چون تشنگی بر آن‌ها غلبه کرد، هاجر در پی آب 7 بار مسیر صفا تا مروه را پیمود و هیچ نیافت تا اینکه متوجه آبی روان در زیر پای [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] شد، آبی که به زمزم معروف شده است<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 90.</ref><ref>ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 146.</ref><ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.</ref><ref>طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1،ص129، 131-132.</ref><ref>ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، جزء 1، ص 116.</ref>.

			''کتاب مقدس'' نیز پیدا شدن آب در زیر پای [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] را ذکر کرده است (پیدایش، 18:21-19). در روایت ''کتاب مقدس'' اسحاق، فرزند ابراهیم از ساره، ذبیح معروف است و در منابع اسلامی [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]]؛ حتی در حدیثی از حضرت رسول (ص)، ایشان خود را «ابن‌الذبیحین» خوانده‌اند و آن اشاره است به [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] (ع) و عبدالله بن عبدالمطلب<ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 27.</ref><ref>ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 149، 150، 153.</ref><ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 93-95.</ref><ref>طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1، ص 135-136، 140-141.</ref><ref>احمد ابن حنبل. همان. ج 4، ص 324.</ref><ref>مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 63-64.</ref>.

			گفته شده که [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] با دختری از قبیله جُرْهُم ازدواج کرد و زبان عربی را از جُرْهُمیان فرا گرفت<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 90.</ref><ref>طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1، ص 131-132.</ref><ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 26، 221.</ref><ref>ابن بابویه. '''''الخصال'''''. ج 1، بیروت: مؤسسه الاعلمی، 1410ق، ص 319.</ref><ref>احمد بن حنبل. . ج 4، ص 324.</ref><ref>مسعودی، علی. '''''اثبات الوصیه'''''. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه، ص26، 28.</ref>. اسماعیل را ”ابوالعرب“ نیز خوانده‌اند، و اعراب خود را از نسل وی می‌دانند<ref>طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1، ص 160.</ref><ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 101.</ref><ref>مسعودی، علی. '''''اثبات الوصیه'''''. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه، ص 28.</ref><ref>احمد ابن حنبل. . ج 4، ص 107، 324.</ref><ref>مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 61، جزء 4، ص 106-107.</ref><ref>ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، ج 1، ص 8.</ref>. همچنین، بنا بر روایات اسلامی، به فرمان الهی [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] در ساختن خانه کعبه و تطهیر آن از پلیدی‌ها به ابراهیم کمک کرد و تمامی مناسک و مراسم حج را نیز، همراه پدر به جای آورد<ref>'''''قرآن کریم،''''' سوره بقره، آیه 127. </ref><ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص91-92.</ref><ref>طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1، ص 129.</ref><ref>ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 153.</ref>. وی پس از ابراهیم سال‌ها عهده‌دار امور خانه کعبه بود و هر ساله مراسم حج را به جای می‌آورد<ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 221.</ref><ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 92.</ref><ref>مسعودی، علی. '''''اثبات الوصیه'''''. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه،ص 28.</ref>. عمر او را 130 سال و گاهی بیش‌تر نیز آورده‌اند، قبر وی در ناحیه حجر در کنار قبر مادرش است<ref>طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1، ص 160.</ref><ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص101.</ref><ref>ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، ج 1، ص 6.</ref><ref>مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 61.</ref><ref>احمد بن حنبل. همان. ج 4، ص 324.</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

			* [[قرآن\|قرآن کریم]]
			* [[اسلام]]

	== '''مآخذ''' ==		== '''مآخذ''' ==
خط ۱۶:		خط ۲۵:
	== پیوند به بیرون ==		== پیوند به بیرون ==
	زندگینامه حضرت اسماعیل،سایت مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت ،برگرفته از [https://farsi.balaghah.net/content/حضرت-اسماعيل-ع /https://farsi.balaghah.net/content]		زندگینامه حضرت اسماعیل،سایت مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت ،برگرفته از [https://farsi.balaghah.net/content/حضرت-اسماعيل-ع /https://farsi.balaghah.net/content]

			== نویسنده مقاله ==
			نامعلوم
			[[رده:ادیان و مذاهب]]
			[[رده:ادیان]]

Karimian در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۴

2025-05-05T16:44:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۴
خط ۱:		خط ۱:
			[[پرونده:اسماعیل(ع) فرزند ابراهیم (ع).jpg\|بندانگشتی\|اسماعیل(ع)، برگرفته از سایت مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت قابل بازیابی [https://farsi.balaghah.net/content/%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%D9%8A%D9%84-%D8%B9 حضرت-اسماعيل-ع/https://farsi.balaghah.net/content]]]
	'''اسماعیل (ع)'''، فرزند حضرت ابراهیم (ع) از کنیز مصریش هاجر. در منابع اسلامی او ملقب به ذبیح و از پیامبران الهی است<ref>مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 63؛ ابن حنبل. '''''المسند'''''. ج 4، بیروت: ص 324؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 100؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 148 و 179. </ref>. نام او 11 بار در ''[[قرآن\|قرآن کریم]]'' آمده است.		'''اسماعیل (ع)'''، فرزند حضرت ابراهیم (ع) از کنیز مصریش هاجر. در منابع اسلامی او ملقب به ذبیح و از پیامبران الهی است<ref>مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 63؛ ابن حنبل. '''''المسند'''''. ج 4، بیروت: ص 324؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 100؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 148 و 179. </ref>. نام او 11 بار در ''[[قرآن\|قرآن کریم]]'' آمده است.

خط ۱۱:		خط ۱۲:

	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	~~'''منبع اصلی'''~~[~~ویرایش \| ویرایش مبدأ~~]		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

	~~سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی،~~ مرکز ~~مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398)~~. ~~دانشنامه ایران~~. ~~تهران~~: ~~موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،~~		== پیوند به بیرون ==
			زندگینامه حضرت اسماعیل،سایت مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت ،برگرفته از [https://farsi.balaghah.net/content/حضرت-اسماعيل-ع /https://farsi.balaghah.net/content]

Karimian در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۴

2025-05-05T16:14:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۴
خط ۱:		خط ۱:
	'''اسماعیل (ع)'''، فرزند حضرت ابراهیم (ع) از کنیز مصریش هاجر. در منابع اسلامی او ملقب به ذبیح و از پیامبران الهی است<ref>مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 63؛ ابن حنبل. '''''المسند'''''. ج 4، بیروت: ص 324؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 100؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 148 و 179. </ref>. نام او 11 بار در ''[[قرآن\|قرآن کریم]]'' آمده است.		'''اسماعیل (ع)'''، فرزند حضرت ابراهیم (ع) از کنیز مصریش هاجر. در منابع اسلامی او ملقب به ذبیح و از پیامبران الهی است<ref>مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 63؛ ابن حنبل. '''''المسند'''''. ج 4، بیروت: ص 324؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 100؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 148 و 179. </ref>. نام او 11 بار در ''[[قرآن\|قرآن کریم]]'' آمده است.

	[[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] از دو واژه عبری اسمع و ایل، به معنای ”خدایا بشنو“، تشکیل شده است<ref>بغوی، حسین. '''''معالم التنزیل'''''. بیروت: 1405ق / 1985م، جزء 1، ص 153؛ مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، تهران: 1345، ص 145.</ref>. در ''کتاب مقدس'' (پیدایش، باب 16) از نحوه وجود یافتن [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] سخن به میان آمده و در منابع اسلامی نیز نازایی ساره همسر ابراهیم و زاده شدن [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] از هاجر ذکر شده است<ref>ابن سعد، محمد. '''''الطبقات الکبیر'''''. به کوشش ادوارد زاخاو، لیدن: بریل، 1322ق، جزء 1، ص 23؛ ~~مقدسی~~. ~~همان~~. جزء 3، ص53؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 89؛ یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.</ref>. هم در ''کتاب مقدس'' (پیدایش، 41:21) و هم در روایات اسلامی بنا به فرمان الهی و درخواست ساره، ابراهیم هاجر و طفل خردسالش [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] را بیرون کرد. در روایات اخیر، وی آنان را به کوه فاران که محلی بی آب و علف در مکه بود برد و آن دو را به امان خدا گذاشت.<~~sup~~>4</~~sup~~> چون تشنگی بر آن‌ها غلبه کرد، هاجر در پی آب 7 بار مسیر صفا تا مروه را پیمود و هیچ نیافت تا اینکه متوجه آبی روان در زیر پای [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] شد، آبی که به زمزم معروف شده است.<~~sup~~>5</~~sup~~> ''کتاب مقدس'' نیز پیدا شدن آب در زیر پای [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] را ذکر کرده است (پیدایش، 18:21-19). در روایت ''کتاب مقدس'' اسحاق، فرزند ابراهیم از ساره، ذبیح معروف است و در منابع اسلامی [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]]؛ حتی در حدیثی از حضرت رسول (ص)، ایشان خود را «ابن‌الذبیحین» خوانده‌اند و آن اشاره است به [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] (ع) و عبدالله بن عبدالمطلب.<~~sup~~>6</~~sup~~>		[[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] از دو واژه عبری اسمع و ایل، به معنای ”خدایا بشنو“، تشکیل شده است<ref>بغوی، حسین. '''''معالم التنزیل'''''. بیروت: 1405ق / 1985م، جزء 1، ص 153؛ مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، تهران: 1345، ص 145.</ref>. در ''کتاب مقدس'' (پیدایش، باب 16) از نحوه وجود یافتن [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] سخن به میان آمده و در منابع اسلامی نیز نازایی ساره همسر ابراهیم و زاده شدن [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] از هاجر ذکر شده است<ref>ابن سعد، محمد. '''''الطبقات الکبیر'''''. به کوشش ادوارد زاخاو، لیدن: بریل، 1322ق، جزء 1، ص 23؛ مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص53؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 89؛ یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.</ref>. هم در ''کتاب مقدس'' (پیدایش، 41:21) و هم در روایات اسلامی بنا به فرمان الهی و درخواست ساره، ابراهیم هاجر و طفل خردسالش [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] را بیرون کرد. در روایات اخیر، وی آنان را به کوه فاران که محلی بی آب و علف در مکه بود برد و آن دو را به امان خدا گذاشت<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 90؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 146؛ یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.؛ طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1،ص129، 131-132؛ ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، جزء 1، ص 116.</ref>. چون تشنگی بر آن‌ها غلبه کرد، هاجر در پی آب 7 بار مسیر صفا تا مروه را پیمود و هیچ نیافت تا اینکه متوجه آبی روان در زیر پای [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] شد، آبی که به زمزم معروف شده است<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 90؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 146؛ یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.؛ طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1،ص129، 131-132؛ ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، جزء 1، ص 116.</ref>. ''کتاب مقدس'' نیز پیدا شدن آب در زیر پای [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] را ذکر کرده است (پیدایش، 18:21-19). در روایت ''کتاب مقدس'' اسحاق، فرزند ابراهیم از ساره، ذبیح معروف است و در منابع اسلامی [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]]؛ حتی در حدیثی از حضرت رسول (ص)، ایشان خود را «ابن‌الذبیحین» خوانده‌اند و آن اشاره است به [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] (ع) و عبدالله بن عبدالمطلب<ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 27؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 149، 150، 153؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 93-95؛ طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص 135-136، 140-141؛ احمد ابن حنبل. همان. ج 4، ص 324؛ مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 63-64.</ref>.

	گفته شده که [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] با دختری از قبیله جُرْهُم ازدواج کرد و زبان عربی را از جُرْهُمیان فرا گرفت.<~~sup~~>7</~~sup~~> [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] را ”ابوالعرب“ نیز خوانده‌اند، و اعراب خود را از نسل وی می‌دانند.<~~sup~~>8</~~sup~~> همچنین، بنا بر روایات اسلامی، به فرمان الهی [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] در ساختن خانه کعبه و تطهیر آن از پلیدی‌ها به ابراهیم کمک کرد و تمامی مناسک و مراسم حج را نیز، همراه پدر به جای آورد. (بقره/2/127)<~~sup~~>9</~~sup~~> وی پس از ابراهیم سال‌ها عهده‌دار امور خانه کعبه بود و هر ساله مراسم حج را به جای می‌آورد.<~~sup~~>10</~~sup~~> عمر او را 130 سال و گاهی بیش‌تر نیز آورده‌اند، قبر وی در ناحیه حجر در کنار قبر مادرش است.<~~sup~~>11</~~sup~~>		گفته شده که [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] با دختری از قبیله جُرْهُم ازدواج کرد و زبان عربی را از جُرْهُمیان فرا گرفت<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 90؛ طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص 131-132؛ یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 26، 221؛ ابن بابویه. '''''الخصال'''''. ج 1، بیروت: مؤسسه الاعلمی، 1410ق، ص 319؛ احمد بن حنبل. . ج 4، ص 324؛ مسعودی، علی. '''''اثبات الوصیه'''''. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه، ص26، 28.</ref>. [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] را ”ابوالعرب“ نیز خوانده‌اند، و اعراب خود را از نسل وی می‌دانند<ref>طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص 160؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 101؛ مسعودی، علی. '''''اثبات الوصیه'''''. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه، ص 28؛ احمد ابن حنبل. . ج 4، ص 107، 324؛ مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 61، جزء 4، ص 106-107؛ ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، ج 1، ص 8.</ref>. همچنین، بنا بر روایات اسلامی، به فرمان الهی [[اسماعيل (ع)\|اسماعیل]] در ساختن خانه کعبه و تطهیر آن از پلیدی‌ها به ابراهیم کمک کرد و تمامی مناسک و مراسم حج را نیز، همراه پدر به جای آورد. (بقره/2/127)<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص91-92؛ طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص 129؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 153.</ref> وی پس از ابراهیم سال‌ها عهده‌دار امور خانه کعبه بود و هر ساله مراسم حج را به جای می‌آورد<ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 221؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 92؛ مسعودی، علی. '''''اثبات الوصیه'''''. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه،ص 28.</ref>. عمر او را 130 سال و گاهی بیش‌تر نیز آورده‌اند، قبر وی در ناحیه حجر در کنار قبر مادرش است<ref>طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص 160؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص101،ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، ج 1، ص 6؛ مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 61؛ احمد بن حنبل. همان. ج 4، ص 324.</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

	== '''مآخذ''' ==		== '''مآخذ''' ==
	1-		<references />

	2-		== منبع اصلی ==
			'''منبع اصلی'''[ویرایش \| ویرایش مبدأ]

	3-		سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

	4- ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 145.؛ مسعودی، علی. '''''اثبات الوصیه'''''. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه، ص 26؛ مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 60؛ طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1، ص 129-130.

	5- ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 90؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 146؛ یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.؛ طبری. همان. ج 1، ص129، 131-132؛ ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، جزء 1، ص 116.

	6- یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 27؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 149، 150، 153؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 93-95؛ طبری. همان. ج 1، ص 135-136، 140-141؛ احمد ابن حنبل. همان. ج 4، ص 324؛ مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 63-64.

	7- ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 90؛ طبری. همان. ج 1، ص 131-132؛ یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 26، 221؛ ابن بابویه. '''''الخصال'''''. ج 1، بیروت: مؤسسهالاعلمی، 1410ق، ص 319؛ احمد بن حنبل. همان. ج 4، ص 324؛ مسعودی. همان. ص 26، 28.

	8- طبری. همان. ج 1، ص 160؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 101؛ مسعودی. همان. ص 28؛ احمد ابن حنبل. همان. ج 4، ص 107، 324؛ مقدسی، مطهر. '''''البدأ و ~~التاریخ'''''~~. ~~به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 61، جزء 4، ص 106-107؛ ابن هشام. همان. ج 1، ص 8~~.

	~~9- ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت~~: ~~ص91-92؛ طبری. همان. ج 1، ص 129؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم~~ و ~~دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 153.~~

	10- یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 221؛ اابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 92؛ مسعودی. همان. ص 28.

	11- طبری. همان. ج 1، ص 160؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص101، ابن هشام. همان. ج 1، ص 6؛ مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 61؛ احمد بن حنبل. همان. ج 4، ص 324.

Karimian در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۵

2025-05-05T15:45:59Z

نمایش تغییرات

Samei در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۵۸

2025-05-04T22:58:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۵۸
خط ۱:		خط ۱:
	'''اسماعيل (ع)'''، فرزند حضرت ابراهيم (ع) از كنيز مصريش هاجر. در منابع اسلامي او ملقب به ذبيح و از پيامبران الهي است.<sup>1</sup> نام او 11 بار در ''قرآن كريم'' آمده است.		'''اسماعيل (ع)'''، فرزند حضرت ابراهيم (ع) از كنيز مصريش هاجر. در منابع اسلامي او ملقب به ذبيح و از پيامبران الهي است.<sup>1</sup> نام او 11 بار در ''[[قرآن\|قرآن كريم]]'' آمده است.

	اسماعيل از دو واژة عبري اسمع و ايل، به معناي ”خدايا بشنو“، تشكيل شده است.<sup>2</sup> در ''كتاب مقدس'' (پيدايش، باب 16) از نحوة وجود يافتن اسماعيل سخن به ميان آمده و در منابع اسلامي نيز نازايي ساره همسر ابراهيم و زاده شدن اسماعيل از هاجر ذكر شده است.<sup>3</sup> هم در ''كتاب مقدس'' (پيدايش، 41:21) و هم در روايات اسلامي بنا به فرمان الهي و درخواست ساره، ابراهيم هاجر و طفل خردسالش اسماعيل را بيرون كرد. در روايات اخير، وي آنان را به كوه فاران كه محلي بي آب و علف در مكه بود برد و آن دو را به امان خدا گذاشت.<sup>4</sup> چون تشنگي بر آن‌ها غلبه كرد، هاجر در پي آب 7 بار مسير صفا تا مروه را پيمود و هيچ نيافت تا اينكه متوجه آبي روان در زير پاي اسماعيل شد، آبي كه به زمزم معروف شده است.<sup>5</sup> ''كتاب مقدس'' نيز پيدا شدن آب در زير پاي اسماعيل را ذكر كرده است (پيدايش، 18:21-19). در روايت ''كتاب مقدس'' اسحاق، فرزند ابراهيم از ساره، ذبيح معروف است و در منابع اسلامي اسماعيل؛ حتي در حديثي از حضرت رسول (ص)، ايشان خود را «ابن‌الذبيحين» خوانده‌اند و آن اشاره است به اسماعيل (ع) و عبدالله بن عبدالمطلب.<sup>6</sup>		اسماعيل از دو واژة عبري اسمع و ايل، به معناي ”خدايا بشنو“، تشكيل شده است.<sup>2</sup> در ''كتاب مقدس'' (پيدايش، باب 16) از نحوة وجود يافتن اسماعيل سخن به ميان آمده و در منابع اسلامي نيز نازايي ساره همسر ابراهيم و زاده شدن اسماعيل از هاجر ذكر شده است.<sup>3</sup> هم در ''كتاب مقدس'' (پيدايش، 41:21) و هم در روايات اسلامي بنا به فرمان الهي و درخواست ساره، ابراهيم هاجر و طفل خردسالش اسماعيل را بيرون كرد. در روايات اخير، وي آنان را به كوه فاران كه محلي بي آب و علف در مكه بود برد و آن دو را به امان خدا گذاشت.<sup>4</sup> چون تشنگي بر آن‌ها غلبه كرد، هاجر در پي آب 7 بار مسير صفا تا مروه را پيمود و هيچ نيافت تا اينكه متوجه آبي روان در زير پاي اسماعيل شد، آبي كه به زمزم معروف شده است.<sup>5</sup> ''كتاب مقدس'' نيز پيدا شدن آب در زير پاي اسماعيل را ذكر كرده است (پيدايش، 18:21-19). در روايت ''كتاب مقدس'' اسحاق، فرزند ابراهيم از ساره، ذبيح معروف است و در منابع اسلامي اسماعيل؛ حتي در حديثي از حضرت رسول (ص)، ايشان خود را «ابن‌الذبيحين» خوانده‌اند و آن اشاره است به اسماعيل (ع) و عبدالله بن عبدالمطلب.<sup>6</sup>

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''اسماعيل (ع)'''، فرزند حضرت ابراهيم (ع) از كنيز مصريش هاجر. در منابع اسلامي او ملقب به ذبيح و از پيامبران الهي است.¹ نام او 11 بار در ''قرآن كريم'' آمده است. اسماعيل از دو واژة عبري اسمع و ايل، به معناي ”خدايا بشنو“، تشكيل شده است.² در ''كت...» ایجاد کرد

2024-08-11T00:44:45Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''اسماعيل (ع)'''، فرزند حضرت ابراهيم (ع) از كنيز مصريش هاجر. در منابع اسلامي او ملقب به ذبيح و از پيامبران الهي است.1 نام او 11 بار در ''قرآن كريم'' آمده است. اسماعيل از دو واژة عبري اسمع و ايل، به معناي ”خدايا بشنو“، تشكيل شده است.2 در ''كت...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''اسماعيل (ع)'''، فرزند حضرت ابراهيم (ع) از كنيز مصريش هاجر. در منابع اسلامي او ملقب به ذبيح و از پيامبران الهي است.1 نام او 11 بار در ''قرآن كريم'' آمده است.

اسماعيل از دو واژة عبري اسمع و ايل، به معناي ”خدايا بشنو“، تشكيل شده است.2 در ''كتاب مقدس'' (پيدايش، باب 16) از نحوة وجود يافتن اسماعيل سخن به ميان آمده و در منابع اسلامي نيز نازايي ساره همسر ابراهيم و زاده شدن اسماعيل از هاجر ذكر شده است.3 هم در ''كتاب مقدس'' (پيدايش، 41:21) و هم در روايات اسلامي بنا به فرمان الهي و درخواست ساره، ابراهيم هاجر و طفل خردسالش اسماعيل را بيرون كرد. در روايات اخير، وي آنان را به كوه فاران كه محلي بي آب و علف در مكه بود برد و آن دو را به امان خدا گذاشت.4 چون تشنگي بر آن‌ها غلبه كرد، هاجر در پي آب 7 بار مسير صفا تا مروه را پيمود و هيچ نيافت تا اينكه متوجه آبي روان در زير پاي اسماعيل شد، آبي كه به زمزم معروف شده است.5 ''كتاب مقدس'' نيز پيدا شدن آب در زير پاي اسماعيل را ذكر كرده است (پيدايش، 18:21-19). در روايت ''كتاب مقدس'' اسحاق، فرزند ابراهيم از ساره، ذبيح معروف است و در منابع اسلامي اسماعيل؛ حتي در حديثي از حضرت رسول (ص)، ايشان خود را «ابن‌الذبيحين» خوانده‌اند و آن اشاره است به اسماعيل (ع) و عبدالله بن عبدالمطلب.6

گفته شده كه اسماعيل با دختري از قبيله جُرْهُم ازدواج كرد و زبان عربي را از جُرْهُميان فرا گرفت.7 اسماعيل را ”ابوالعرب“ نيز خوانده‌اند، و اعراب خود را از نسل وي مي‌دانند.8 همچنين، بنا بر روايات اسلامي، به فرمان الهي اسماعيل در ساختن خانة كعبه و تطهير آن از پليدي‌ها به ابراهيم كمك كرد و تمامي مناسك و مراسم حج را نيز، همراه پدر به جاي آورد. (بقره/2/127)9 وي پس از ابراهيم سال‌ها عهده‌دار امور خانة كعبه بود و هر ساله مراسم حج را به جاي مي‌آورد.10 عمر او را 130 سال و گاهي بيش‌تر نيز آورده‌اند، قبر وي در ناحية حجر در كنار قبر مادرش است.11

'''مآخذ:'''

1- مقدسي، مطهر. '''''البدأ و التاريخ'''''. به كوشش كلمان هوار، پاريس: 1903م، جزء 3، ص 63؛ ابن حنبل. '''''المسند'''''. ج 4، بيروت: ص 324؛ ابن اثير، علي. '''''الكامل'''''. ج 1، بيروت: ص 100؛ ابن كثير، ابوالفدا. '''''البداية و النهاية'''''. ج 1، به كوشش احمد ابوملحم و ديگران. بيروت: دارالكتب العلميه، 1409ق / 1989م، ص 148 و 179.

2- بغوي، حسين. '''''معالم التنزيل'''''. بيروت: 1405ق / 1985م، جزء 1، ص 153؛ مصاحب، غلامحسين. '''''دايرة المعارف فارسي'''''. ج 1، تهران: 1345، ص 145.

3- ابن سعد، محمد. '''''الطبقات الكبير'''''. به كوشش ادوارد زاخاو، ليدن: بريل، 1322ق، جزء 1، ص 23؛ مقدسي. همان. جزء 3، ص53؛ ابن اثير. همان. ج 1، ص 89؛ يعقوبي، احمد. '''''تاريخ اليعقوبي'''''. ج 1، بيروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.

4- ابن كثير. همان. ج 1، ص 145؛ مسعودي، علي. '''''اثبات الوصية'''''. نجف: مكتبة دارالكتب التجارية، ص 26؛ مقدسي. همان. جزء 3، ص 60؛ طبري. '''''تاريخ طبري'''''. ج 1، ص 129-130.

5- ابن اثير. همان. ج 1، ص 90؛ ابن كثير. همان. ج 1، ص 146؛ يعقوبي. همانجا؛ طبري. همان. ج 1، ص129، 131-132؛ ابن هشام، '''''السيرة النبوية'''''. بيروت: دارالكتاب العربي، 1990م، جزء 1، ص 116.

6- يعقوبي. همان. ج 1، ص 27؛ ابن كثير. همان. ج 1، ص 149، 150، 153؛ ابن اثير. همان. ج 1، ص 93، 95؛ طبري. همان. ج 1، ص 135-136، 140-141؛ احمد ابن حنبل. همان. ج 4، ص 324؛ مقدسي. همان. ج 3، ص 63-64.

7- ابن اثير. همان. ص 90؛ طبري. همان. ج 1، ص 131-132؛ يعقوبي. همان. ج 1، ص 26، 221؛ ابن بابويه. '''''الخصال'''''. ج 1، بيروت: مؤسسةالاعلمي، 1410ق، ص 319؛ احمد بن حنبل. همان. ج 4، ص 324؛ مسعودي. همان. ص 26، 28.

8- طبري. همان. ج 1، ص 160؛ ابن اثير. همان. ص 101؛ مسعودي. همان. ص 28؛ احمد ابن حنبل. همان. ج 4، ص 107، 324؛ مقدسي. همان. جزء 3، ص 61، جزء 4، ص 106-107؛ ابن هشام. همان. ج 1، ص 8.

9- ابن اثير. همان. ج 1، ص 91-92؛ طبري. همان. ج 1، ص 129؛ ابن كثير. همان. ج 1، ص 153.

10- يعقوبي. همان. ج 1، ص 221؛ ابن اثير. همان. ج 1، ص 92؛ مسعودي. همان. ص 28.

11- طبري. همان. ج 1، ص 160؛ ابن اثير. همان. ج 1، ص 101، ابن هشام. همان. ج 1، ص 6؛ مقدسي. همان. ج 3، ص 61؛ احمد بن حنبل. همان. ج 4، ص 324.