https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%87_2اسماعیلیه 2 - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-16T04:56:29Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%87_2&diff=5502&oldid=prevSamei در ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۳2025-05-03T12:33:32Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اسماعیلیه'''، یکی از فرق شیعه منسوب به اسماعیل فرزند [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام جعفر صادق]] (ششمین پیشوای شیعیان دوازده امامی) که در اواسط قرن 2 ق. / 8 م. پدیدار گشت. [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] همچون شیعیان امامی، [[امامت]] را به نص میدانستند، اما درباره سلسله امامان پس از [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام صادق (ع)]]، با دیگر پیروان آن امام دچار اختلاف گشتند. این فرقه پس از [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام جعفر صادق (ع)]] در مقابل امام موسی کاظم (ع) به امامت برادر او (اسماعیل) قائل شدند و بعد از آن به شاخهها و گروههای متعدد منقسم شدند.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>1</sup> </del>در حال حاضر، [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] که عمدتاً به شاخه نزاری این فرقه تعلق دارند، در بیش از 25 کشور در قارههای آسیا و افریقا و اروپا و امریکا پراکندهاند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اسماعیلیه'''، یکی از فرق شیعه منسوب به اسماعیل فرزند [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام جعفر صادق]] (ششمین پیشوای شیعیان دوازده امامی) که در اواسط قرن 2 ق. / 8 م. پدیدار گشت. [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] همچون شیعیان امامی، [[امامت]] را به نص میدانستند، اما درباره سلسله امامان پس از [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام صادق (ع)]]، با دیگر پیروان آن امام دچار اختلاف گشتند. این فرقه پس از [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام جعفر صادق (ع)]] در مقابل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امام موسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بن جعفر </ins>کاظم(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|امام موسی کاظم (ع)]] </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امامت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>برادر او (اسماعیل) قائل شدند و بعد از آن به شاخهها و گروههای متعدد منقسم شدند. در حال حاضر، [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] که عمدتاً به شاخه نزاری این فرقه تعلق دارند، در بیش از 25 کشور در قارههای آسیا و افریقا و اروپا و امریکا پراکندهاند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چگونگی ظهور [[اسماعیلیه]] و تاریخ شکلگیری آن تا هنگام تأسیس خلافت فاطمی در 297 ق. / 910 م. هنوز کاملاً بر محققان روشن نیست. با توجه به اینکه منابع معتبر برجامانده از آن دوره نخستین ـ که حدود یک قرن و نیم بهطول انجامید ـ بویژه آثار اصیل اسماعیلی، بسیار اندک است، بهنظر نمیرسد که محققان هرگز بتوانند تمامی ابهامات مربوط به تاریخ و اصول عقاید [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] نخستین را مرتفع کنند. با این وصف، در نتیجه مطالعات جدید که از حدود سال 1349 ق. / 1930 م. برپایه متون اسماعیلی برجا مانده از دوره فاطمیان و دورههای بعدی شروع شده، اکنون شناخت بهتری از ماهیت حرکت و تعالیم [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] نخستین حاصل شده است<ref>Daftary, F., '''''The Isma`ilis: Their History and Doctrines''''', Cambridge, 1990, 1-4, 22-29.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چگونگی ظهور [[اسماعیلیه]] و تاریخ شکلگیری آن تا هنگام تأسیس خلافت فاطمی در 297 ق. / 910 م. هنوز کاملاً بر محققان روشن نیست. با توجه به اینکه منابع معتبر برجامانده از آن دوره نخستین ـ که حدود یک قرن و نیم بهطول انجامید ـ بویژه آثار اصیل اسماعیلی، بسیار اندک است، بهنظر نمیرسد که محققان هرگز بتوانند تمامی ابهامات مربوط به تاریخ و اصول عقاید [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] نخستین را مرتفع کنند. با این وصف، در نتیجه مطالعات جدید که از حدود سال 1349 ق. / 1930 م. برپایه متون اسماعیلی برجا مانده از دوره فاطمیان و دورههای بعدی شروع شده، اکنون شناخت بهتری از ماهیت حرکت و تعالیم [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] نخستین حاصل شده است<ref>Daftary, F., '''''The Isma`ilis: Their History and Doctrines''''', Cambridge, 1990, 1-4, 22-29.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با رحلت [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام جعفر صادق (ع)]] در 148 ق. / 764 م. پیروان آن حضرت از میان شیعیان امامی به گروههایی منقسم شدند که دو گروه از آنها را میتوان بهعنوان نخستین گروههای اسماعیلی شناخت<ref>جوینی، عطاملک. '''''تاریخ جهانگشا'''''. بهکوشش محمد قزوینی، لیدن: 1937 م.، ج 3، ص 179ـ216 و 222ـ239.</ref>. طبق برخی روایات، [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام صادق (ع)]] ابتدا فرزند ارشد خود اسماعیل را به جانشینی برگزیده و نص امامت را بر او قرار داده بود، ولی طبق روایت اکثر منابع، اسماعیل چند سال قبل از پدر وفات یافته بوده است. دو گروه اسماعیلی یادشده که در حقیقت پس از وفات اسماعیل و در زمان حیات [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام صادق (ع)]] بهصورت دستههای شبهاسماعیلی پدیدار شده بودند، پس از درگذشت آن امام از دیگر شیعیان امامی جدا شدند و حیات مستقل خود را در کوفه آغاز کردند<ref>نوبختی، حسن. '''''فرق الشیعه'''''. بهکوشش ریتر، استانبول: 1931 م، 57 ـ 58.</ref>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>4</sup></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با رحلت [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام جعفر صادق (ع)]] در 148 ق. / 764 م. پیروان آن حضرت از میان شیعیان امامی به گروههایی منقسم شدند که دو گروه از آنها را میتوان بهعنوان نخستین گروههای اسماعیلی شناخت<ref>جوینی، عطاملک. '''''تاریخ جهانگشا'''''. بهکوشش محمد قزوینی، لیدن: 1937 م.، ج 3، ص 179ـ216 و 222ـ239.</ref>. طبق برخی روایات، [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام صادق (ع)]] ابتدا فرزند ارشد خود اسماعیل را به جانشینی برگزیده و نص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امامت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را بر او قرار داده بود، ولی طبق روایت اکثر منابع، اسماعیل چند سال قبل از پدر وفات یافته بوده است. دو گروه اسماعیلی یادشده که در حقیقت پس از وفات اسماعیل و در زمان حیات [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام صادق (ع)]] بهصورت دستههای شبهاسماعیلی پدیدار شده بودند، پس از درگذشت آن امام از دیگر شیعیان امامی جدا شدند و حیات مستقل خود را در کوفه آغاز کردند<ref>نوبختی، حسن. '''''فرق الشیعه'''''. بهکوشش ریتر، استانبول: 1931 م، 57 ـ 58.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید حسن امین</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از دایره المعارف بزرگ اسلامی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از دایره المعارف بزرگ اسلامی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</ins></div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%87_2&diff=3995&oldid=prevSamei در ۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۸2025-04-22T18:08:50Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اسماعیلیه'''، یکی از فرق شیعه منسوب به اسماعیل فرزند [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام جعفر صادق]] (ششمین پیشوای شیعیان دوازده امامی) که در اواسط قرن 2 ق. / 8 م. پدیدار گشت. اسماعیلیان همچون شیعیان امامی، امامت را به نص میدانستند، اما <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دربارة سلسلة </del>امامان پس از [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام صادق (ع)]]، با دیگر پیروان آن امام دچار اختلاف گشتند. این فرقه پس از امام جعفر صادق (ع) در مقابل امام موسی کاظم (ع) به امامت برادر او (اسماعیل) قائل شدند و بعد از آن به شاخهها و گروههای متعدد منقسم شدند.<sup>1</sup> در حال حاضر، اسماعیلیان که عمدتاً به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاخة </del>نزاری این فرقه تعلق دارند، در بیش از 25 کشور در قارههای آسیا و افریقا و اروپا و امریکا پراکندهاند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اسماعیلیه'''، یکی از فرق شیعه منسوب به اسماعیل فرزند [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام جعفر صادق]] (ششمین پیشوای شیعیان دوازده امامی) که در اواسط قرن 2 ق. / 8 م. پدیدار گشت. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اسماعیلیه|</ins>اسماعیلیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>همچون شیعیان امامی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امامت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را به نص میدانستند، اما <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درباره سلسله </ins>امامان پس از [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام صادق (ع)]]، با دیگر پیروان آن امام دچار اختلاف گشتند. این فرقه پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امام جعفر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بن محمد </ins>صادق(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|امام جعفر صادق (ع)]] </ins>در مقابل امام موسی کاظم (ع) به امامت برادر او (اسماعیل) قائل شدند و بعد از آن به شاخهها و گروههای متعدد منقسم شدند.<sup>1</sup> در حال حاضر، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اسماعیلیه|</ins>اسماعیلیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که عمدتاً به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاخه </ins>نزاری این فرقه تعلق دارند، در بیش از 25 کشور در قارههای آسیا و افریقا و اروپا و امریکا پراکندهاند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چگونگی ظهور [[اسماعیلیه]] و تاریخ شکلگیری آن تا هنگام تأسیس خلافت فاطمی در 297 ق. / 910 م. هنوز کاملاً بر محققان روشن نیست. با توجه به اینکه منابع معتبر برجامانده از آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>نخستین ـ که حدود یک قرن و نیم بهطول انجامید ـ بویژه آثار اصیل اسماعیلی، بسیار اندک است، بهنظر نمیرسد که محققان هرگز بتوانند تمامی ابهامات مربوط به تاریخ و اصول عقاید اسماعیلیان نخستین را مرتفع کنند. با این وصف، در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نتیجة </del>مطالعات جدید که از حدود سال 1349 ق. / 1930 م. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برپایة </del>متون اسماعیلی برجا مانده از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>فاطمیان و دورههای بعدی شروع شده، اکنون شناخت بهتری از ماهیت حرکت و تعالیم اسماعیلیان نخستین حاصل شده است<ref>Daftary, F., '''''The Isma`ilis: Their History and Doctrines''''', Cambridge, 1990, 1-4, 22-29.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چگونگی ظهور [[اسماعیلیه]] و تاریخ شکلگیری آن تا هنگام تأسیس خلافت فاطمی در 297 ق. / 910 م. هنوز کاملاً بر محققان روشن نیست. با توجه به اینکه منابع معتبر برجامانده از آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>نخستین ـ که حدود یک قرن و نیم بهطول انجامید ـ بویژه آثار اصیل اسماعیلی، بسیار اندک است، بهنظر نمیرسد که محققان هرگز بتوانند تمامی ابهامات مربوط به تاریخ و اصول عقاید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اسماعیلیه|</ins>اسماعیلیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نخستین را مرتفع کنند. با این وصف، در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نتیجه </ins>مطالعات جدید که از حدود سال 1349 ق. / 1930 م. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برپایه </ins>متون اسماعیلی برجا مانده از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>فاطمیان و دورههای بعدی شروع شده، اکنون شناخت بهتری از ماهیت حرکت و تعالیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اسماعیلیه|</ins>اسماعیلیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نخستین حاصل شده است<ref>Daftary, F., '''''The Isma`ilis: Their History and Doctrines''''', Cambridge, 1990, 1-4, 22-29.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با رحلت [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام جعفر صادق (ع)]] در 148 ق. / 764 م. پیروان آن حضرت از میان شیعیان امامی به گروههایی منقسم شدند که دو گروه از آنها را میتوان بهعنوان نخستین گروههای اسماعیلی شناخت<ref>جوینی، عطاملک. '''''تاریخ جهانگشا'''''. بهکوشش محمد قزوینی، لیدن: 1937 م.، ج 3، ص 179ـ216 و 222ـ239.</ref>. طبق برخی روایات، [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام صادق (ع)]] ابتدا فرزند ارشد خود اسماعیل را به جانشینی برگزیده و نص امامت را بر او قرار داده بود، ولی طبق روایت اکثر منابع، اسماعیل چند سال قبل از پدر وفات یافته بوده است. دو گروه اسماعیلی یادشده که در حقیقت پس از وفات اسماعیل و در زمان حیات امام صادق (ع) بهصورت دستههای شبهاسماعیلی پدیدار شده بودند، پس از درگذشت آن امام از دیگر شیعیان امامی جدا شدند و حیات مستقل خود را در کوفه آغاز کردند<ref>نوبختی، حسن. '''''فرق الشیعه'''''. بهکوشش ریتر، استانبول: 1931 م، 57 ـ 58.</ref>.<sup>4</sup></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با رحلت [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام جعفر صادق (ع)]] در 148 ق. / 764 م. پیروان آن حضرت از میان شیعیان امامی به گروههایی منقسم شدند که دو گروه از آنها را میتوان بهعنوان نخستین گروههای اسماعیلی شناخت<ref>جوینی، عطاملک. '''''تاریخ جهانگشا'''''. بهکوشش محمد قزوینی، لیدن: 1937 م.، ج 3، ص 179ـ216 و 222ـ239.</ref>. طبق برخی روایات، [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام صادق (ع)]] ابتدا فرزند ارشد خود اسماعیل را به جانشینی برگزیده و نص امامت را بر او قرار داده بود، ولی طبق روایت اکثر منابع، اسماعیل چند سال قبل از پدر وفات یافته بوده است. دو گروه اسماعیلی یادشده که در حقیقت پس از وفات اسماعیل و در زمان حیات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفر بن محمد </ins>صادق(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|امام صادق (ع)]] </ins>بهصورت دستههای شبهاسماعیلی پدیدار شده بودند، پس از درگذشت آن امام از دیگر شیعیان امامی جدا شدند و حیات مستقل خود را در کوفه آغاز کردند<ref>نوبختی، حسن. '''''فرق الشیعه'''''. بهکوشش ریتر، استانبول: 1931 م، 57 ـ 58.</ref>.<sup>4</sup></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نیز نگاه کنید به</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>نیز نگاه کنید به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امام جعفر بن محمد صادق(ع)]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[امام جعفر بن محمد صادق(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اسماعیلیه</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید حسن امین</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. Daftary, F., '''''The Isma`ilis: Their History and Doctrines''''', Cambridge, 1990, 1-4, 22-29.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//icro</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ سازمان فرهنگ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398)</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//alhoda</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. جوینی، عطاملک. '''''تاریخ جهانگشا'''''. بهکوشش محمد قزوینی، لیدن</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1937 م</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، ج 3، ص 179ـ216 </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">222ـ239</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> نوبختی، حسن. '''''فرق الشیعه'''''. بهکوشش ریتر، استانبول</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1931 م، 57 ـ 58.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلخیص از</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''دایرﺓالمعارف بزرگ اسلامی'''''</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدخل اسلام + اسماعیلیه</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سید حسن امین</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سید حسن امین</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلخیص از دایره المعارف بزرگ اسلامی</ins></div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%87_2&diff=3994&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''اسماعیلیه'''، یکی از فرق شیعه منسوب به اسماعیل فرزند امام جعفر صادق (ششمین پیشوای شیعیان دوازده امامی) که در اواسط قرن 2 ق. / 8 م. پدیدار گشت. اسماعیلیان همچون شیعیان امامی، امامت را به نص میدانستند، اما دربارة سلسل...» ایجاد کرد2025-04-22T18:04:51Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''اسماعیلیه'''، یکی از فرق شیعه منسوب به اسماعیل فرزند <a href="/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82(%D8%B9)" title="امام جعفر بن محمد صادق(ع)">امام جعفر صادق</a> (ششمین پیشوای شیعیان دوازده امامی) که در اواسط قرن 2 ق. / 8 م. پدیدار گشت. اسماعیلیان همچون شیعیان امامی، امامت را به نص میدانستند، اما دربارة سلسل...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''اسماعیلیه'''، یکی از فرق شیعه منسوب به اسماعیل فرزند [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام جعفر صادق]] (ششمین پیشوای شیعیان دوازده امامی) که در اواسط قرن 2 ق. / 8 م. پدیدار گشت. اسماعیلیان همچون شیعیان امامی، امامت را به نص میدانستند، اما دربارة سلسلة امامان پس از [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام صادق (ع)]]، با دیگر پیروان آن امام دچار اختلاف گشتند. این فرقه پس از امام جعفر صادق (ع) در مقابل امام موسی کاظم (ع) به امامت برادر او (اسماعیل) قائل شدند و بعد از آن به شاخهها و گروههای متعدد منقسم شدند.<sup>1</sup> در حال حاضر، اسماعیلیان که عمدتاً به شاخة نزاری این فرقه تعلق دارند، در بیش از 25 کشور در قارههای آسیا و افریقا و اروپا و امریکا پراکندهاند.<br />
<br />
چگونگی ظهور [[اسماعیلیه]] و تاریخ شکلگیری آن تا هنگام تأسیس خلافت فاطمی در 297 ق. / 910 م. هنوز کاملاً بر محققان روشن نیست. با توجه به اینکه منابع معتبر برجامانده از آن دورة نخستین ـ که حدود یک قرن و نیم بهطول انجامید ـ بویژه آثار اصیل اسماعیلی، بسیار اندک است، بهنظر نمیرسد که محققان هرگز بتوانند تمامی ابهامات مربوط به تاریخ و اصول عقاید اسماعیلیان نخستین را مرتفع کنند. با این وصف، در نتیجة مطالعات جدید که از حدود سال 1349 ق. / 1930 م. برپایة متون اسماعیلی برجا مانده از دورة فاطمیان و دورههای بعدی شروع شده، اکنون شناخت بهتری از ماهیت حرکت و تعالیم اسماعیلیان نخستین حاصل شده است<ref>Daftary, F., '''''The Isma`ilis: Their History and Doctrines''''', Cambridge, 1990, 1-4, 22-29.</ref>.<br />
<br />
با رحلت [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام جعفر صادق (ع)]] در 148 ق. / 764 م. پیروان آن حضرت از میان شیعیان امامی به گروههایی منقسم شدند که دو گروه از آنها را میتوان بهعنوان نخستین گروههای اسماعیلی شناخت<ref>جوینی، عطاملک. '''''تاریخ جهانگشا'''''. بهکوشش محمد قزوینی، لیدن: 1937 م.، ج 3، ص 179ـ216 و 222ـ239.</ref>. طبق برخی روایات، [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|امام صادق (ع)]] ابتدا فرزند ارشد خود اسماعیل را به جانشینی برگزیده و نص امامت را بر او قرار داده بود، ولی طبق روایت اکثر منابع، اسماعیل چند سال قبل از پدر وفات یافته بوده است. دو گروه اسماعیلی یادشده که در حقیقت پس از وفات اسماعیل و در زمان حیات امام صادق (ع) بهصورت دستههای شبهاسماعیلی پدیدار شده بودند، پس از درگذشت آن امام از دیگر شیعیان امامی جدا شدند و حیات مستقل خود را در کوفه آغاز کردند<ref>نوبختی، حسن. '''''فرق الشیعه'''''. بهکوشش ریتر، استانبول: 1931 م، 57 ـ 58.</ref>.<sup>4</sup><br />
<br />
نیز نگاه کنید به<br />
<br />
[[امام جعفر بن محمد صادق(ع)]]<br />
<br />
== مآخذ: ==<br />
1. <br />
<br />
2. Daftary, F., '''''The Isma`ilis: Their History and Doctrines''''', Cambridge, 1990, 1-4, 22-29.<br />
<br />
3. جوینی، عطاملک. '''''تاریخ جهانگشا'''''. بهکوشش محمد قزوینی، لیدن: 1937 م.، ج 3، ص 179ـ216 و 222ـ239.<br />
<br />
4. نوبختی، حسن. '''''فرق الشیعه'''''. بهکوشش ریتر، استانبول: 1931 م، 57 ـ 58.<br />
<br />
تلخیص از: '''''دایرﺓالمعارف بزرگ اسلامی'''''. مدخل اسلام + اسماعیلیه<br />
<br />
== نویسنده مقاله ==<br />
سید حسن امین</div>Samei