https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%AD
اصلح - تاریخچهٔ نسخهها
2026-07-29T17:22:34Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%AD&diff=5280&oldid=prev
Samei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۱
2025-05-01T11:41:04Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اصْلَح'''، در لغت به معنی نیكوتر و شایستهتر است و در اصطلاح دانش كلام مراد از اصلح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>است كه خداوند نسبت به بندگان خود ان میكند كه نیكوترین و بهترین و شایستهترین است<ref> طوسی، خواجه نصیرالدین. '''''قواعد العقائد'''''. پیوست '''''تلخیص المحصل''''' معروف به '''''نقد المحصل'''''، به اهتمام عبدالله نورانی، تهران، مؤسسه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مك </del>گیل، دانشگاه تهران، 1359، ص 453. </ref><ref>شهرستانی، ابوالفتح محمد بن عبدالكریم بن ابی بكر، '''''نهایه الاقدام فی علم الكلام'''''، تصحیح الفرد جیوم، بیروت: دارالكتاب اللبنانی، بی تا، ص 398، 405-406.</ref> و این از ان روست كه خداوند لطیف است و نسبت به بندگان خود با لطف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</del>← لطف<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[ </del>عمل میكند. نظریه اصلح، نظریهای است كه از سوی معتزله پذیرفته شده<ref>ابن حزم. '''''الفصل فی الملل و الاهواء و النحل'''''. بیروت: دارالمعرفه، 1975م، ص 3/164-165.</ref> و اشاعره بر این اساس كه خداوند هر چه بخواهد انجام میدهد و هرچه انجام میدهد بهترین است و نیز بر این بنیاد كه هیچ چیز بر خدا واجب نیست، این نظریه را رد كردهاند،<ref>غزالی، ابوحامد محمد. '''''الاقتصاد فی الاعتقاد.''''' تحقیق الشیخ محمد مصطفی ابوالعلاء، مصر: مكتبه الجندی، 1392ق/1973م، ص 137 و 156.</ref> اما متكلمان امامیه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انرا </del>مورد تأیید قرار دادهاند<ref name=":0">علامه حلی. '''''كشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد'''''. به كوشش سید ابراهیم موسوی زنجانی، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، 1399ق / 1979م، ص 372-373.</ref>. از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انجا </del>كه «بهترین (= اصلح)» هم جنبه دینی دارد، هم جنبه دنیایی معتزله بصره ضمن تفسیر اصلح به سود (= نفع) چنین اظهار نظر كردهاند كه بر خداست تا «بهترینهای دینی» را برای مردم فراهم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اورد </del>و متعزله بغداد، اصلح را «حكمت و تدبیر» دانستهاند و بهترینهایی را كه خداوند باید برای مردم فراهم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اورد </del>هم دینی دانستهاند، هم دنیایی<ref name=":0" /><ref>بغدادی، عبدالقاهر. '''''الفرق بین الفرق'''''. تحقیق محمد محیالدین عبدالحمید، مصر: مكتبه محمدعلی صبیح و اولاده، بی تا، ص 182.</ref><ref>شهرستانی، ابوالفتح محمد بن عبدالكریم بن ابی بكر احمد. '''''نهایه الاقدام فی علم الكلام.''''' ص 405.</ref><ref>علامه حلی. '''''انوار الملكوت فی شرح الیاقوت'''''. تصحیح محمد نجمی زنجانی، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص 157.</ref> از این معانی گاه به نظریه «صلاح و اصلح» نیز تعبیر شده است. صلاح ← اصلح </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اصْلَح'''، در لغت به معنی نیكوتر و شایستهتر است و در اصطلاح دانش كلام مراد از اصلح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>است كه خداوند نسبت به بندگان خود ان میكند كه نیكوترین و بهترین و شایستهترین است<ref> طوسی، خواجه نصیرالدین. '''''قواعد العقائد'''''. پیوست '''''تلخیص المحصل''''' معروف به '''''نقد المحصل'''''، به اهتمام عبدالله نورانی، تهران، مؤسسه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مک </ins>گیل، دانشگاه تهران، 1359، ص 453. </ref><ref>شهرستانی، ابوالفتح محمد بن عبدالكریم بن ابی بكر، '''''نهایه الاقدام فی علم الكلام'''''، تصحیح الفرد جیوم، بیروت: دارالكتاب اللبنانی، بی تا، ص 398، 405-406.</ref> و این از ان روست كه خداوند لطیف است و نسبت به بندگان خود با لطف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>← لطف<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>عمل میكند. نظریه اصلح، نظریهای است كه از سوی معتزله پذیرفته شده<ref>ابن حزم. '''''الفصل فی الملل و الاهواء و النحل'''''. بیروت: دارالمعرفه، 1975م، ص 3/164-165.</ref> و اشاعره بر این اساس كه خداوند هر چه بخواهد انجام میدهد و هرچه انجام میدهد بهترین است و نیز بر این بنیاد كه هیچ چیز بر خدا واجب نیست، این نظریه را رد كردهاند،<ref>غزالی، ابوحامد محمد. '''''الاقتصاد فی الاعتقاد.''''' تحقیق الشیخ محمد مصطفی ابوالعلاء، مصر: مكتبه الجندی، 1392ق/1973م، ص 137 و 156.</ref> اما متكلمان امامیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنرا </ins>مورد تأیید قرار دادهاند<ref name=":0">علامه حلی. '''''كشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد'''''. به كوشش سید ابراهیم موسوی زنجانی، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، 1399ق / 1979م، ص 372-373.</ref>. از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنجا </ins>كه «بهترین (= اصلح)» هم جنبه دینی دارد، هم جنبه دنیایی معتزله بصره ضمن تفسیر اصلح به سود (= نفع) چنین اظهار نظر كردهاند كه بر خداست تا «بهترینهای دینی» را برای مردم فراهم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آورد </ins>و متعزله بغداد، اصلح را «حكمت و تدبیر» دانستهاند و بهترینهایی را كه خداوند باید برای مردم فراهم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آورد </ins>هم دینی دانستهاند، هم دنیایی<ref name=":0" /><ref>بغدادی، عبدالقاهر. '''''الفرق بین الفرق'''''. تحقیق محمد محیالدین عبدالحمید، مصر: مكتبه محمدعلی صبیح و اولاده، بی تا، ص 182.</ref><ref>شهرستانی، ابوالفتح محمد بن عبدالكریم بن ابی بكر احمد. '''''نهایه الاقدام فی علم الكلام.''''' ص 405.</ref><ref>علامه حلی. '''''انوار الملكوت فی شرح الیاقوت'''''. تصحیح محمد نجمی زنجانی، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص 157.</ref> از این معانی گاه به نظریه «صلاح و اصلح» نیز تعبیر شده است. صلاح ← اصلح </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3365:rev-5280:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%AD&diff=3365&oldid=prev
Samei در ۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۶
2025-04-17T09:16:39Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اصْلَح'''، در لغت به معنی نیكوتر و شایستهتر است و در اصطلاح دانش كلام مراد از اصلح ان است كه خداوند نسبت به بندگان خود ان میكند كه نیكوترین و بهترین و شایستهترین است<ref> طوسی، خواجه نصیرالدین. '''''قواعد العقائد'''''. پیوست '''''تلخیص المحصل''''' معروف به '''''نقد المحصل'''''، به اهتمام عبدالله نورانی، تهران، مؤسسه مك گیل، دانشگاه تهران، 1359، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">453؛ </del>شهرستانی، ابوالفتح محمد بن عبدالكریم بن ابی بكر، '''''نهایه الاقدام فی علم الكلام'''''، تصحیح الفرد جیوم، بیروت: دارالكتاب اللبنانی، بی تا، ص 398، 405-406. </ref> و این از ان روست كه خداوند لطیف<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> ]← لطیف[ </del>است و نسبت به بندگان خود با لطف ]← لطف[ عمل میكند. نظریه اصلح، نظریهای است كه از سوی معتزله پذیرفته شده<ref>ابن حزم. '''''الفصل فی الملل و الاهواء و النحل'''''. بیروت: دارالمعرفه، 1975م، ص 3/164-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">165؛ ابن خیاط، الانتصار و الرد علی ابن، ، ص 26</del>.</ref> و اشاعره بر این اساس كه خداوند هر چه بخواهد انجام میدهد و هرچه انجام میدهد بهترین است و نیز بر این بنیاد كه هیچ چیز بر خدا واجب نیست، این نظریه را رد كردهاند،<ref>غزالی، ابوحامد محمد. '''''الاقتصاد فی الاعتقاد.''''' تحقیق الشیخ محمد مصطفی ابوالعلاء، مصر: مكتبه الجندی، 1392ق/1973م، ص 137 و 156.</ref> اما متكلمان امامیه انرا مورد تأیید قرار دادهاند<ref>علامه حلی. '''''كشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد'''''. به كوشش سید ابراهیم موسوی زنجانی، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، 1399ق / 1979م، ص 372-373.</ref>. از انجا كه «بهترین (= اصلح)» هم جنبه دینی دارد، هم جنبه دنیایی معتزله بصره ضمن تفسیر اصلح به سود (= نفع) چنین اظهار نظر كردهاند كه بر خداست تا «بهترینهای دینی» را برای مردم فراهم اورد و متعزله بغداد، اصلح را «حكمت و تدبیر» دانستهاند و بهترینهایی را كه خداوند باید برای مردم فراهم اورد هم دینی دانستهاند، هم دنیایی<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همو</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان.</del>''''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همانجا؛ </del>شهرستانی، ابوالفتح محمد بن عبدالكریم بن ابی بكر احمد. '''''نهایه الاقدام فی علم الكلام.''''' ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">405؛ بغدادی، عبدالقاهر</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''الفرق بین الفرق'''''. تحقیق محمد محیالدین عبدالحمید، مصر: مكتبه محمدعلی صبیح و اولاده، بی تا، ص 182؛ </del>علامه حلی. '''''انوار الملكوت فی شرح الیاقوت'''''. تصحیح محمد نجمی زنجانی، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص 157.</ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del>از این معانی گاه به نظریه «صلاح و اصلح» نیز تعبیر شده است. صلاح ← اصلح </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اصْلَح'''، در لغت به معنی نیكوتر و شایستهتر است و در اصطلاح دانش كلام مراد از اصلح ان است كه خداوند نسبت به بندگان خود ان میكند كه نیكوترین و بهترین و شایستهترین است<ref> طوسی، خواجه نصیرالدین. '''''قواعد العقائد'''''. پیوست '''''تلخیص المحصل''''' معروف به '''''نقد المحصل'''''، به اهتمام عبدالله نورانی، تهران، مؤسسه مك گیل، دانشگاه تهران، 1359، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">453. </ref><ref></ins>شهرستانی، ابوالفتح محمد بن عبدالكریم بن ابی بكر، '''''نهایه الاقدام فی علم الكلام'''''، تصحیح الفرد جیوم، بیروت: دارالكتاب اللبنانی، بی تا، ص 398، 405-406.</ref> و این از ان روست كه خداوند لطیف است و نسبت به بندگان خود با لطف ]← لطف[ عمل میكند. نظریه اصلح، نظریهای است كه از سوی معتزله پذیرفته شده<ref>ابن حزم. '''''الفصل فی الملل و الاهواء و النحل'''''. بیروت: دارالمعرفه، 1975م، ص 3/164-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">165</ins>.</ref> و اشاعره بر این اساس كه خداوند هر چه بخواهد انجام میدهد و هرچه انجام میدهد بهترین است و نیز بر این بنیاد كه هیچ چیز بر خدا واجب نیست، این نظریه را رد كردهاند،<ref>غزالی، ابوحامد محمد. '''''الاقتصاد فی الاعتقاد.''''' تحقیق الشیخ محمد مصطفی ابوالعلاء، مصر: مكتبه الجندی، 1392ق/1973م، ص 137 و 156.</ref> اما متكلمان امامیه انرا مورد تأیید قرار دادهاند<ref <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">name=":0"</ins>>علامه حلی. '''''كشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد'''''. به كوشش سید ابراهیم موسوی زنجانی، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، 1399ق / 1979م، ص 372-373.</ref>. از انجا كه «بهترین (= اصلح)» هم جنبه دینی دارد، هم جنبه دنیایی معتزله بصره ضمن تفسیر اصلح به سود (= نفع) چنین اظهار نظر كردهاند كه بر خداست تا «بهترینهای دینی» را برای مردم فراهم اورد و متعزله بغداد، اصلح را «حكمت و تدبیر» دانستهاند و بهترینهایی را كه خداوند باید برای مردم فراهم اورد هم دینی دانستهاند، هم دنیایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref name=":0" /></ins><ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بغدادی، عبدالقاهر</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الفرق بین الفرق</ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تحقیق محمد محیالدین عبدالحمید، مصر: مكتبه محمدعلی صبیح و اولاده، بی تا، ص 182.</ref><ref></ins>شهرستانی، ابوالفتح محمد بن عبدالكریم بن ابی بكر احمد. '''''نهایه الاقدام فی علم الكلام.''''' ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">405</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref><ref></ins>علامه حلی. '''''انوار الملكوت فی شرح الیاقوت'''''. تصحیح محمد نجمی زنجانی، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص 157.</ref> از این معانی گاه به نظریه «صلاح و اصلح» نیز تعبیر شده است. صلاح ← اصلح </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اسلام]]<br /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ </del>==</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ </ins>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(1398). دانشنامه ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2969:rev-3365:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%AD&diff=2969&oldid=prev
Maedeh در ۱۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۳
2025-04-11T18:33:29Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اصْلَح'''، در لغت به معنی نیكوتر و شایستهتر است و در اصطلاح دانش كلام مراد از اصلح ان است كه خداوند نسبت به بندگان خود ان میكند كه نیكوترین و بهترین و شایستهترین است<ref> طوسی، خواجه نصیرالدین. '''''قواعد العقائد'''''. پیوست '''''تلخیص المحصل''''' معروف به '''''نقد المحصل'''''، به اهتمام عبدالله نورانی، تهران، مؤسسه مك گیل، دانشگاه تهران، 1359، ص 453؛ شهرستانی، ابوالفتح محمد بن عبدالكریم بن ابی بكر، '''''نهایه الاقدام فی علم الكلام'''''، تصحیح الفرد جیوم، بیروت: دارالكتاب اللبنانی، بی تا، ص 398، 405-406. </ref> و این از ان روست كه خداوند لطیف<sup>*</sup> ]← لطیف[ است و نسبت به بندگان خود با لطف ]← لطف[ عمل میكند. نظریه اصلح، نظریهای است كه از سوی معتزله پذیرفته شده<ref>ابن حزم. '''''الفصل فی الملل و الاهواء و النحل'''''. بیروت: دارالمعرفه، 1975م، ص 3/164-165؛ ابن خیاط، الانتصار و الرد علی ابن، ، ص 26.</ref> و اشاعره بر این اساس كه خداوند هر چه بخواهد انجام میدهد و هرچه انجام میدهد بهترین است و نیز بر این بنیاد كه هیچ چیز بر خدا واجب نیست، این نظریه را رد كردهاند،<ref>غزالی، ابوحامد محمد. '''''الاقتصاد فی الاعتقاد.''''' تحقیق الشیخ محمد مصطفی ابوالعلاء، مصر: مكتبه الجندی، 1392ق/1973م، ص 137 و 156.</ref> اما متكلمان امامیه انرا مورد تأیید قرار دادهاند<ref>علامه حلی. '''''كشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد'''''. به كوشش سید ابراهیم موسوی زنجانی، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، 1399ق / 1979م، ص 372-373.</ref>. از انجا كه «بهترین (= اصلح)» هم جنبه دینی دارد، هم جنبه دنیایی معتزله بصره ضمن تفسیر اصلح به سود (= نفع) چنین اظهار نظر كردهاند كه بر خداست تا «بهترینهای دینی» را برای مردم فراهم اورد و متعزله بغداد، اصلح را «حكمت و تدبیر» دانستهاند و بهترینهایی را كه خداوند باید برای مردم فراهم اورد هم دینی دانستهاند، هم دنیایی<ref>همو. '''''همان.''''' همانجا؛ شهرستانی، ابوالفتح محمد بن عبدالكریم بن ابی بكر احمد. '''''نهایه الاقدام فی علم الكلام.''''' ص 405؛ بغدادی، عبدالقاهر. '''''الفرق بین الفرق'''''. تحقیق محمد محیالدین عبدالحمید، مصر: مكتبه محمدعلی صبیح و اولاده، بی تا، ص 182؛ علامه حلی. '''''انوار الملكوت فی شرح الیاقوت'''''. تصحیح محمد نجمی زنجانی، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص 157.</ref>. از این معانی گاه به نظریه «صلاح و اصلح» نیز تعبیر شده است. صلاح ← اصلح </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اصْلَح'''، در لغت به معنی نیكوتر و شایستهتر است و در اصطلاح دانش كلام مراد از اصلح ان است كه خداوند نسبت به بندگان خود ان میكند كه نیكوترین و بهترین و شایستهترین است<ref> طوسی، خواجه نصیرالدین. '''''قواعد العقائد'''''. پیوست '''''تلخیص المحصل''''' معروف به '''''نقد المحصل'''''، به اهتمام عبدالله نورانی، تهران، مؤسسه مك گیل، دانشگاه تهران، 1359، ص 453؛ شهرستانی، ابوالفتح محمد بن عبدالكریم بن ابی بكر، '''''نهایه الاقدام فی علم الكلام'''''، تصحیح الفرد جیوم، بیروت: دارالكتاب اللبنانی، بی تا، ص 398، 405-406. </ref> و این از ان روست كه خداوند لطیف<sup>*</sup> ]← لطیف[ است و نسبت به بندگان خود با لطف ]← لطف[ عمل میكند. نظریه اصلح، نظریهای است كه از سوی معتزله پذیرفته شده<ref>ابن حزم. '''''الفصل فی الملل و الاهواء و النحل'''''. بیروت: دارالمعرفه، 1975م، ص 3/164-165؛ ابن خیاط، الانتصار و الرد علی ابن، ، ص 26.</ref> و اشاعره بر این اساس كه خداوند هر چه بخواهد انجام میدهد و هرچه انجام میدهد بهترین است و نیز بر این بنیاد كه هیچ چیز بر خدا واجب نیست، این نظریه را رد كردهاند،<ref>غزالی، ابوحامد محمد. '''''الاقتصاد فی الاعتقاد.''''' تحقیق الشیخ محمد مصطفی ابوالعلاء، مصر: مكتبه الجندی، 1392ق/1973م، ص 137 و 156.</ref> اما متكلمان امامیه انرا مورد تأیید قرار دادهاند<ref>علامه حلی. '''''كشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد'''''. به كوشش سید ابراهیم موسوی زنجانی، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، 1399ق / 1979م، ص 372-373.</ref>. از انجا كه «بهترین (= اصلح)» هم جنبه دینی دارد، هم جنبه دنیایی معتزله بصره ضمن تفسیر اصلح به سود (= نفع) چنین اظهار نظر كردهاند كه بر خداست تا «بهترینهای دینی» را برای مردم فراهم اورد و متعزله بغداد، اصلح را «حكمت و تدبیر» دانستهاند و بهترینهایی را كه خداوند باید برای مردم فراهم اورد هم دینی دانستهاند، هم دنیایی<ref>همو. '''''همان.''''' همانجا؛ شهرستانی، ابوالفتح محمد بن عبدالكریم بن ابی بكر احمد. '''''نهایه الاقدام فی علم الكلام.''''' ص 405؛ بغدادی، عبدالقاهر. '''''الفرق بین الفرق'''''. تحقیق محمد محیالدین عبدالحمید، مصر: مكتبه محمدعلی صبیح و اولاده، بی تا، ص 182؛ علامه حلی. '''''انوار الملكوت فی شرح الیاقوت'''''. تصحیح محمد نجمی زنجانی، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص 157.</ref>. از این معانی گاه به نظریه «صلاح و اصلح» نیز تعبیر شده است. صلاح ← اصلح </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== '''ماخذ:''' == </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ماخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2876:rev-2969:php=table -->
</table>
Maedeh
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%AD&diff=2876&oldid=prev
Maedeh در ۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۴
2025-04-05T19:04:19Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اَصْلَح</del>'''، در لغت به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني نيكوتر </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شايستهتر </del>است و در اصطلاح دانش كلام مراد از اصلح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>است كه خداوند نسبت به بندگان خود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن ميكند </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيكوترين </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهترين </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شايستهترين </del>است<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1)</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>روست كه خداوند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لطيف</del><sup>*</sup> ]← <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لطيف</del>[ است و نسبت به بندگان خود با لطف ]← لطف[ عمل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميكند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظرية </del>اصلح، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظريهاي </del>است كه از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوي </del>معتزله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پذيرفته </del>شده<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(2)</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و اشاعره بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>اساس كه خداوند هر چه بخواهد انجام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميدهد </del>و هرچه انجام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميدهد بهترين </del>است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين بنياد </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هيچ چيز </del>بر خدا واجب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيست، اين نظريه </del>را رد كردهاند،<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(3)</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> اما متكلمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اماميه آنرا </del>مورد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأييد </del>قرار دادهاند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(4)</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنجا </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«بهترين </del>(= اصلح)» هم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنبة ديني </del>دارد، هم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنبة دنيايي معتزلة </del>بصره ضمن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفسير </del>اصلح به سود (= نفع) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنين </del>اظهار نظر كردهاند كه بر خداست تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«بهترينهاي ديني» </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي </del>مردم فراهم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آورد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متعزلة </del>بغداد، اصلح را «حكمت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدبير» </del>دانستهاند و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهترينهايي </del>را كه خداوند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بايد براي </del>مردم فراهم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آورد </del>هم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديني </del>دانستهاند، هم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دنيايي.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(5)</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين معاني </del>گاه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظرية </del>«صلاح و اصلح» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز تعبير </del>شده است. صلاح ← اصلح </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصْلَح</ins>'''، در لغت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی نیكوتر </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شایستهتر </ins>است و در اصطلاح دانش كلام مراد از اصلح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>است كه خداوند نسبت به بندگان خود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان میكند </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیكوترین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهترین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شایستهترین </ins>است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> طوسی، خواجه نصیرالدین. '''''قواعد العقائد'''''. پیوست '''''تلخیص المحصل''''' معروف به '''''نقد المحصل'''''، به اهتمام عبدالله نورانی، تهران، مؤسسه مك گیل، دانشگاه تهران، 1359، ص 453؛ شهرستانی، ابوالفتح محمد بن عبدالكریم بن ابی بكر، '''''نهایه الاقدام فی علم الكلام'''''، تصحیح الفرد جیوم، بیروت: دارالكتاب اللبنانی، بی تا، ص 398، 405-406. </ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>روست كه خداوند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لطیف</ins><sup>*</sup> ]← <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لطیف</ins>[ است و نسبت به بندگان خود با لطف ]← لطف[ عمل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میكند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظریه </ins>اصلح، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظریهای </ins>است كه از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوی </ins>معتزله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پذیرفته </ins>شده<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن حزم. '''''الفصل فی الملل و الاهواء و النحل'''''. بیروت: دارالمعرفه، 1975م، ص 3/164-165؛ ابن خیاط، الانتصار و الرد علی ابن، ، ص 26.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و اشاعره بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>اساس كه خداوند هر چه بخواهد انجام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میدهد </ins>و هرچه انجام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میدهد بهترین </ins>است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این بنیاد </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیچ چیز </ins>بر خدا واجب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیست، این نظریه </ins>را رد كردهاند،<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزالی، ابوحامد محمد. '''''الاقتصاد فی الاعتقاد.''''' تحقیق الشیخ محمد مصطفی ابوالعلاء، مصر: مكتبه الجندی، 1392ق/1973م، ص 137 و 156.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> اما متكلمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امامیه انرا </ins>مورد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأیید </ins>قرار دادهاند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علامه حلی. '''''كشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد'''''. به كوشش سید ابراهیم موسوی زنجانی، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، 1399ق / 1979م، ص 372-373.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انجا </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«بهترین </ins>(= اصلح)» هم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنبه دینی </ins>دارد، هم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنبه دنیایی معتزله </ins>بصره ضمن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفسیر </ins>اصلح به سود (= نفع) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنین </ins>اظهار نظر كردهاند كه بر خداست تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«بهترینهای دینی» </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای </ins>مردم فراهم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اورد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متعزله </ins>بغداد، اصلح را «حكمت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدبیر» </ins>دانستهاند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهترینهایی </ins>را كه خداوند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باید برای </ins>مردم فراهم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اورد </ins>هم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دینی </ins>دانستهاند، هم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دنیایی</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همو. '''''همان.''''' همانجا؛ شهرستانی، ابوالفتح محمد بن عبدالكریم بن ابی بكر احمد. '''''نهایه الاقدام فی علم الكلام.''''' ص 405؛ بغدادی، عبدالقاهر. '''''الفرق بین الفرق'''''. تحقیق محمد محیالدین عبدالحمید، مصر: مكتبه محمدعلی صبیح و اولاده، بی تا، ص 182؛ علامه حلی. '''''انوار الملكوت فی شرح الیاقوت'''''. تصحیح محمد نجمی زنجانی، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص 157.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این معانی </ins>گاه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظریه </ins>«صلاح و اصلح» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز تعبیر </ins>شده است. صلاح ← اصلح </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ</del>:''' </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ</ins>:''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- طوسي، خواجه نصيرالدين. '''''قواعد العقائد'''''. پيوست '''''تلخيص المحصل''''' معروف </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''نقد المحصل'''''، به اهتمام عبدالله نوراني، تهران، مؤسسة مك گيل، دانشگاه تهران، 1359، ص 453؛ شهرستاني، ابوالفتح محمد بن عبدالكريم بن ابي بكر، '''''نهاية الاقدام في علم الكلام'''''، تصحيح آلفرد جيوم، بيروت: دارالكتاب اللبناني، بي تا، ص 398، 405-406. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2- ابن حزم. '''''الفصل في الملل و الاهواء و النحل'''''. بيروت: دارالمعرفة، 1975م، ص 3/164-165؛ ابن خياط، الانتصار و الرد علي ابن، ، ص 26.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3- غزالي، ابوحامد محمد. '''''الاقتصاد في الاعتقاد.''''' تحقيق الشيخ محمد مصطفي ابوالعلاء، مصر: مكتبة الجندي، 1392ق/1973م، ص 137 و 156.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4- علامه حلي. '''''كشف المراد في شرح تجريد الاعتقاد'''''. به كوشش سيد ابراهيم موسوي زنجاني، بيروت: مؤسسة الاعلمي للمطبوعات، 1399ق / 1979م، ص 372-373.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5- همو. '''''همان.''''' همانجا؛ شهرستاني، ابوالفتح محمد بن عبدالكريم بن ابي بكر احمد. '''''نهاية الاقدام في علم الكلام.''''' ص 405؛ بغدادي، عبدالقاهر. '''''الفرق بين الفرق'''''. تحقيق محمد محيالدين عبدالحميد، مصر: مكتبة محمدعلي صبيح و اولاده، بي تا، ص 182؛ علامه حلي. '''''انوار الملكوت في شرح الياقوت'''''. تصحيح محمد نجمي زنجاني، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص 157.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-466:rev-2876:php=table -->
</table>
Maedeh
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%AD&diff=466&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''اَصْلَح'''، در لغت به معني نيكوتر و شايستهتر است و در اصطلاح دانش كلام مراد از اصلح آن است كه خداوند نسبت به بندگان خود آن ميكند كه نيكوترين و بهترين و شايستهترين است<sup>(1)</sup> و اين از آن روست كه خداوند لطيف<sup>*</sup> ]← لطيف[ است و نسبت به بندگ...» ایجاد کرد
2024-08-12T17:41:22Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''اَصْلَح'''، در لغت به معني نيكوتر و شايستهتر است و در اصطلاح دانش كلام مراد از اصلح آن است كه خداوند نسبت به بندگان خود آن ميكند كه نيكوترين و بهترين و شايستهترين است<sup>(1)</sup> و اين از آن روست كه خداوند لطيف<sup>*</sup> ]← لطيف[ است و نسبت به بندگ...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''اَصْلَح'''، در لغت به معني نيكوتر و شايستهتر است و در اصطلاح دانش كلام مراد از اصلح آن است كه خداوند نسبت به بندگان خود آن ميكند كه نيكوترين و بهترين و شايستهترين است<sup>(1)</sup> و اين از آن روست كه خداوند لطيف<sup>*</sup> ]← لطيف[ است و نسبت به بندگان خود با لطف ]← لطف[ عمل ميكند. نظرية اصلح، نظريهاي است كه از سوي معتزله پذيرفته شده<sup>(2)</sup> و اشاعره بر اين اساس كه خداوند هر چه بخواهد انجام ميدهد و هرچه انجام ميدهد بهترين است و نيز بر اين بنياد كه هيچ چيز بر خدا واجب نيست، اين نظريه را رد كردهاند،<sup>(3)</sup> اما متكلمان اماميه آنرا مورد تأييد قرار دادهاند.<sup>(4)</sup> از آنجا كه «بهترين (= اصلح)» هم جنبة ديني دارد، هم جنبة دنيايي معتزلة بصره ضمن تفسير اصلح به سود (= نفع) چنين اظهار نظر كردهاند كه بر خداست تا «بهترينهاي ديني» را براي مردم فراهم آورد و متعزلة بغداد، اصلح را «حكمت و تدبير» دانستهاند و بهترينهايي را كه خداوند بايد براي مردم فراهم آورد هم ديني دانستهاند، هم دنيايي.<sup>(5)</sup> از اين معاني گاه به نظرية «صلاح و اصلح» نيز تعبير شده است. صلاح ← اصلح <br />
<br />
'''مآخذ:''' <br />
<br />
1- طوسي، خواجه نصيرالدين. '''''قواعد العقائد'''''. پيوست '''''تلخيص المحصل''''' معروف به '''''نقد المحصل'''''، به اهتمام عبدالله نوراني، تهران، مؤسسة مك گيل، دانشگاه تهران، 1359، ص 453؛ شهرستاني، ابوالفتح محمد بن عبدالكريم بن ابي بكر، '''''نهاية الاقدام في علم الكلام'''''، تصحيح آلفرد جيوم، بيروت: دارالكتاب اللبناني، بي تا، ص 398، 405-406. <br />
<br />
2- ابن حزم. '''''الفصل في الملل و الاهواء و النحل'''''. بيروت: دارالمعرفة، 1975م، ص 3/164-165؛ ابن خياط، الانتصار و الرد علي ابن، ، ص 26.<br />
<br />
3- غزالي، ابوحامد محمد. '''''الاقتصاد في الاعتقاد.''''' تحقيق الشيخ محمد مصطفي ابوالعلاء، مصر: مكتبة الجندي، 1392ق/1973م، ص 137 و 156.<br />
<br />
4- علامه حلي. '''''كشف المراد في شرح تجريد الاعتقاد'''''. به كوشش سيد ابراهيم موسوي زنجاني، بيروت: مؤسسة الاعلمي للمطبوعات، 1399ق / 1979م، ص 372-373.<br />
<br />
5- همو. '''''همان.''''' همانجا؛ شهرستاني، ابوالفتح محمد بن عبدالكريم بن ابي بكر احمد. '''''نهاية الاقدام في علم الكلام.''''' ص 405؛ بغدادي، عبدالقاهر. '''''الفرق بين الفرق'''''. تحقيق محمد محيالدين عبدالحميد، مصر: مكتبة محمدعلي صبيح و اولاده، بي تا، ص 182؛ علامه حلي. '''''انوار الملكوت في شرح الياقوت'''''. تصحيح محمد نجمي زنجاني، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص 157.<br />
<br />
اصغر دادبه</div>
Samei