اقتباس - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۵

2025-04-30T06:55:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۵
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	عباس جاهدجاه		عباس جاهدجاه
	[[~~index.php?title=~~رده:رسانه ها و ارتباطات]]		[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]
	[[~~index.php?title=~~رده:ارتباطات]]		[[رده:ارتباطات]]

Samei در ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۵

2025-04-30T06:55:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۵
خط ۱:		خط ۱:
	'''اقتباس،''' گرفتن، اخذ کردن، آموختن<ref>معین، محمد. '''''فرهنگ''''' '''''فارسی'''''. ذیل «اقتباس».</ref>، و فرا گرفتن علم و هنر و ادب از دیگری<ref>همایی، جلال‌الدین. '''''فنون بلاغت و صناعات ادبی'''''. تهران: توس، 1383، ص. 383.</ref>، که امروزه در برابر آن کلمه انطباق یا بازنویسی نیز به کار می‌رود. اصطلاح اقتباس تا قبل از قرن ششم وجود نداشت<ref>Macdonald, D.B; Bonebakker, S.A. "IKTIBĀS". EI2</ref>. اگر چه در ''الفهرست'' به کتاب ''المقتبس'' از مدائنی (د225ق / 840م) و کتاب دیگری از مرزبانی اشاره شده است، معلوم نیست که مراد از کلمه اقتباس در این دو تصنیف همان معنای اصطلاحی بوده باشد<ref>شاکر، احمد محمد. '''''دایره المعارف الاسلامیه'''''.ذیل «اقتباس».</ref>. برخی دانشمندان اقتباس را محدود به استفاده از عبارات قرآنی دانسته‌اند، در حالی که دیگران، در معنایی گسترده‌تر، آن را در مورد اصطلاحات فقه و دانش‌های دیگر نیز به کار برده‌اند<ref>عباسپور، هومن. '''''دانشنامه ادب فارسی، ج1: آسیای مرکزی'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: دانشنامه، 1375، ص 129.</ref>. گاه اقتباس با صنعت ارسال مثل جمع می‌شود، مانند: از لبت زنده گشت جان هما/ و من الماء کلُّ شیِء حی (همای شیرازی). گاه به ضرورت وزن، در کلام اقتباس شده تغییری داده می‌‌شود یا معنایی غیر از معنای اصلی از آن اراده می‌گردد<ref>همایی، جلال‌الدین. '''''فنون بلاغت و صناعات ادبی'''''. تهران: توس، 1383، ص. 391-392.</ref>.		'''اقتباس،''' گرفتن، اخذ کردن، آموختن<ref>معین، محمد. '''''فرهنگ''''' '''''فارسی'''''. ذیل «اقتباس».</ref>، و فرا گرفتن علم و هنر و ادب از دیگری<ref>همایی، جلال‌الدین. '''''فنون بلاغت و صناعات ادبی'''''. تهران: توس، 1383، ص. 383.</ref>، که امروزه در برابر آن کلمه انطباق یا بازنویسی نیز به کار می‌رود. اصطلاح اقتباس تا قبل از قرن ششم وجود نداشت<ref>Macdonald, D.B; Bonebakker, S.A. "IKTIBĀS". EI2</ref>. اگر چه در ''الفهرست'' به کتاب ''المقتبس'' از مدائنی (د225ق / 840م) و کتاب دیگری از مرزبانی اشاره شده است، معلوم نیست که مراد از کلمه اقتباس در این دو تصنیف همان معنای اصطلاحی بوده باشد<ref>شاکر، احمد محمد. '''''دایره المعارف الاسلامیه'''''.ذیل «اقتباس».</ref>. برخی دانشمندان اقتباس را محدود به استفاده از عبارات قرآنی دانسته‌اند، در حالی که دیگران، در معنایی گسترده‌تر، آن را در مورد اصطلاحات فقه و دانش‌های دیگر نیز به کار برده‌اند<ref>عباسپور، هومن. '''''دانشنامه ادب فارسی، ج1: آسیای مرکزی'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: دانشنامه، 1375، ص 129.</ref>. گاه اقتباس با صنعت ارسال مثل جمع می‌شود، مانند: از لبت زنده گشت جان هما/ و من الماء کلُّ شیِء حی (همای شیرازی). گاه به ضرورت وزن، در کلام اقتباس شده تغییری داده می‌‌شود یا معنایی غیر از معنای اصلی از آن اراده می‌گردد<ref>همایی، جلال‌الدین. '''''فنون بلاغت و صناعات ادبی'''''. تهران: توس، 1383، ص. 391-392.</ref>.

	هر گاه اقتباس را مترادف بازنویسی بدانیم و غرض، بازسازی هیئت اثری ادبی در قالبی نو باشد، معادل کلمه انگلیسی adaptation یا adoption تلقی شده است؛ مانند رمان که برای فیلم یا تئاتر بازنویسی شود، یا نمایشنامه که به صورت رمان درآید. بسیاری از قصّه‌های «هزار و یک شب» برای سینما، رادیو، تئاتر، و ادبیات کودکان بازنویسی شده است<ref>قاسم‌نژاد، علی. '''''دانشنامه ادب فارسی ج2: فرهنگنامه ادب فارسی'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: دانشنامه، 1376، ص 115- 116، ذیل«اقتباس ادبی».</ref>. در قلمرو ادبیات، اقتباس محتوایی یا مضمونی معمول‌تر از اقتباس تاریخی است، بسیاری از داستان‌های ایران پس از اسلام، اقتباس یا ترجمه از منابع فارسی پیش از [[اسلام]] است، مانند شاهنامه و ویس و رامین. برخی کتاب‌ها و داستان‌ها از کشوری به کشور دیگر سفر می‌کنند و جنبه بین‌المللی می‌یابند، مانند حکایات کلیله و دمنه که از هند به ایران و سپس به نقاط دیگر عالم سفر کرده و آثار اقتباسی شگفت‌انگیزی به وجود آورده است<ref>فرشیدورد، خسرو. '''''درباره ادبیات و نقد ادبی'''''. تهران: امیرکبیر، 1363، جلد 2، ص.683-684.</ref>. یکی از کارکردهای مهم اقتباس احیای مجدّد آثار کهنه ادبی است که به عللی توانایی ایجاد ارتباط با مخاطب را از دست داده‌اند. اقتباس، با ایجاد هماهنگی میان اثر ادبی کهن و تحولات اجتماعی نوین، نقش مهمی ایفا می‌کند.		هر گاه اقتباس را مترادف بازنویسی بدانیم و غرض، بازسازی هیئت اثری ادبی در قالبی نو باشد، معادل کلمه انگلیسی adaptation یا adoption تلقی شده است؛ مانند رمان که برای فیلم یا تئاتر بازنویسی شود، یا نمایشنامه که به صورت رمان درآید. بسیاری از قصّه‌های «هزار و یک شب» برای سینما، رادیو، تئاتر، و ادبیات کودکان بازنویسی شده است<ref>قاسم‌نژاد، علی. '''''دانشنامه ادب فارسی ج2: فرهنگنامه ادب فارسی'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: دانشنامه، 1376، ص 115- 116، ذیل«اقتباس ادبی».</ref>. در قلمرو ادبیات، اقتباس محتوایی یا مضمونی معمول‌تر از اقتباس تاریخی است، بسیاری از داستان‌های ایران پس از اسلام، اقتباس یا ترجمه از منابع فارسی پیش از [[اسلام]] است، مانند شاهنامه و ویس و رامین. برخی کتاب‌ها و داستان‌ها از کشوری به کشور دیگر سفر می‌کنند و جنبه بین‌المللی می‌یابند، مانند حکایات کلیله و دمنه که از هند به [[ایران]] و سپس به نقاط دیگر عالم سفر کرده و آثار اقتباسی شگفت‌انگیزی به وجود آورده است<ref>فرشیدورد، خسرو. '''''درباره ادبیات و نقد ادبی'''''. تهران: امیرکبیر، 1363، جلد 2، ص.683-684.</ref>. یکی از کارکردهای مهم اقتباس احیای مجدّد آثار کهنه ادبی است که به عللی توانایی ایجاد ارتباط با مخاطب را از دست داده‌اند. اقتباس، با ایجاد هماهنگی میان اثر ادبی کهن و تحولات اجتماعی نوین، نقش مهمی ایفا می‌کند.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

Samei در ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۳

2025-04-30T06:53:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۳
خط ۱:		خط ۱:
	'''اقتباس،''' گرفتن، اخذ کردن، آموختن<ref>معین، محمد. '''''فرهنگ''''' '''''فارسی'''''. ذیل «اقتباس».</ref>، و فرا گرفتن علم و هنر و ادب از دیگری<ref>همایی، جلال‌الدین. '''''فنون بلاغت و صناعات ادبی'''''. تهران: توس، 1383، ص. 383.</ref>، که امروزه در برابر آن کلمه انطباق یا بازنویسی نیز به کار می‌رود. اصطلاح اقتباس تا قبل از قرن ششم وجود نداشت<ref>Macdonald, D.B; Bonebakker, S.A. "IKTIBĀS". EI2</ref>. اگر چه در ''الفهرست'' به کتاب ''المقتبس'' از مدائنی (د225ق / 840م) و کتاب دیگری از مرزبانی اشاره شده است، معلوم نیست که مراد از کلمه اقتباس در این دو تصنیف همان معنای اصطلاحی بوده باشد<ref>شاکر، احمد محمد. '''''دایره المعارف الاسلامیه'''''.ذیل «اقتباس».</ref>. برخی دانشمندان اقتباس را محدود به استفاده از عبارات قرآنی دانسته‌اند، در حالی که دیگران، در معنایی گسترده‌تر، آن را در مورد اصطلاحات فقه و دانش‌های دیگر نیز به کار برده‌اند<ref>عباسپور، هومن. '''''دانشنامه ادب فارسی، ج1: آسیای مرکزی'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: دانشنامه، 1375، ص 129.</ref>. گاه اقتباس با صنعت ارسال مثل جمع می‌شود، مانند: از لبت زنده گشت جان هما/ و من الماء کلُّ شیِء حی (همای شیرازی). گاه به ضرورت وزن، در کلام اقتباس شده تغییری داده می‌‌شود یا معنایی غیر از معنای اصلی از آن اراده می‌گردد<ref>همایی، جلال‌الدین. '''''فنون بلاغت و صناعات ادبی'''''. تهران: توس، 1383، ص. 391-392.</ref>.		'''اقتباس،''' گرفتن، اخذ کردن، آموختن<ref>معین، محمد. '''''فرهنگ''''' '''''فارسی'''''. ذیل «اقتباس».</ref>، و فرا گرفتن علم و هنر و ادب از دیگری<ref>همایی، جلال‌الدین. '''''فنون بلاغت و صناعات ادبی'''''. تهران: توس، 1383، ص. 383.</ref>، که امروزه در برابر آن کلمه انطباق یا بازنویسی نیز به کار می‌رود. اصطلاح اقتباس تا قبل از قرن ششم وجود نداشت<ref>Macdonald, D.B; Bonebakker, S.A. "IKTIBĀS". EI2</ref>. اگر چه در ''الفهرست'' به کتاب ''المقتبس'' از مدائنی (د225ق / 840م) و کتاب دیگری از مرزبانی اشاره شده است، معلوم نیست که مراد از کلمه اقتباس در این دو تصنیف همان معنای اصطلاحی بوده باشد<ref>شاکر، احمد محمد. '''''دایره المعارف الاسلامیه'''''.ذیل «اقتباس».</ref>. برخی دانشمندان اقتباس را محدود به استفاده از عبارات قرآنی دانسته‌اند، در حالی که دیگران، در معنایی گسترده‌تر، آن را در مورد اصطلاحات فقه و دانش‌های دیگر نیز به کار برده‌اند<ref>عباسپور، هومن. '''''دانشنامه ادب فارسی، ج1: آسیای مرکزی'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: دانشنامه، 1375، ص 129.</ref>. گاه اقتباس با صنعت ارسال مثل جمع می‌شود، مانند: از لبت زنده گشت جان هما/ و من الماء کلُّ شیِء حی (همای شیرازی). گاه به ضرورت وزن، در کلام اقتباس شده تغییری داده می‌‌شود یا معنایی غیر از معنای اصلی از آن اراده می‌گردد<ref>همایی، جلال‌الدین. '''''فنون بلاغت و صناعات ادبی'''''. تهران: توس، 1383، ص. 391-392.</ref>.

	هر گاه اقتباس را مترادف بازنویسی بدانیم و غرض، بازسازی هیئت اثری ادبی در قالبی نو باشد، معادل کلمه انگلیسی adaptation یا adoption تلقی شده است؛ مانند رمان که برای فیلم یا تئاتر بازنویسی شود، یا نمایشنامه که به صورت رمان درآید. بسیاری از قصّه‌های «هزار و یک شب» برای سینما، رادیو، تئاتر، و ادبیات کودکان بازنویسی شده است<ref>قاسم‌نژاد، علی. '''''دانشنامه ادب فارسی ج2: فرهنگنامه ادب فارسی'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: دانشنامه، 1376، ص 115- 116، ذیل«اقتباس ادبی».</ref>. در قلمرو ادبیات، اقتباس محتوایی یا مضمونی معمول‌تر از اقتباس تاریخی است، بسیاری از داستان‌های ایران پس از اسلام، اقتباس یا ترجمه از منابع فارسی پیش از اسلام است، مانند شاهنامه و ویس و رامین. برخی کتاب‌ها و داستان‌ها از کشوری به کشور دیگر سفر می‌کنند و جنبه بین‌المللی می‌یابند، مانند حکایات کلیله و دمنه که از هند به ایران و سپس به نقاط دیگر عالم سفر کرده و آثار اقتباسی شگفت‌انگیزی به وجود آورده است<ref>فرشیدورد، خسرو. '''''درباره ادبیات و نقد ادبی'''''. تهران: امیرکبیر، 1363، جلد 2، ص.683-684.</ref>. یکی از کارکردهای مهم اقتباس احیای مجدّد آثار کهنه ادبی است که به عللی توانایی ایجاد ارتباط با مخاطب را از دست داده‌اند. اقتباس، با ایجاد هماهنگی میان اثر ادبی کهن و تحولات اجتماعی نوین، نقش مهمی ایفا می‌کند.		هر گاه اقتباس را مترادف بازنویسی بدانیم و غرض، بازسازی هیئت اثری ادبی در قالبی نو باشد، معادل کلمه انگلیسی adaptation یا adoption تلقی شده است؛ مانند رمان که برای فیلم یا تئاتر بازنویسی شود، یا نمایشنامه که به صورت رمان درآید. بسیاری از قصّه‌های «هزار و یک شب» برای سینما، رادیو، تئاتر، و ادبیات کودکان بازنویسی شده است<ref>قاسم‌نژاد، علی. '''''دانشنامه ادب فارسی ج2: فرهنگنامه ادب فارسی'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: دانشنامه، 1376، ص 115- 116، ذیل«اقتباس ادبی».</ref>. در قلمرو ادبیات، اقتباس محتوایی یا مضمونی معمول‌تر از اقتباس تاریخی است، بسیاری از داستان‌های ایران پس از اسلام، اقتباس یا ترجمه از منابع فارسی پیش از [[اسلام]] است، مانند شاهنامه و ویس و رامین. برخی کتاب‌ها و داستان‌ها از کشوری به کشور دیگر سفر می‌کنند و جنبه بین‌المللی می‌یابند، مانند حکایات کلیله و دمنه که از هند به ایران و سپس به نقاط دیگر عالم سفر کرده و آثار اقتباسی شگفت‌انگیزی به وجود آورده است<ref>فرشیدورد، خسرو. '''''درباره ادبیات و نقد ادبی'''''. تهران: امیرکبیر، 1363، جلد 2، ص.683-684.</ref>. یکی از کارکردهای مهم اقتباس احیای مجدّد آثار کهنه ادبی است که به عللی توانایی ایجاد ارتباط با مخاطب را از دست داده‌اند. اقتباس، با ایجاد هماهنگی میان اثر ادبی کهن و تحولات اجتماعی نوین، نقش مهمی ایفا می‌کند.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	عباس جاهدجاه		عباس جاهدجاه
	[[index.php?title=رده:رسانه ها و ارتباطات]]		[[index.php?title=رده:رسانه ها و ارتباطات]]
	[[رده:ارتباطات]]		[[index.php?title=رده:ارتباطات]]

Samei در ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۳

2025-04-30T06:53:14Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۳
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	عباس جاهدجاه		عباس جاهدجاه
	[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]		[[index.php?title=رده:رسانه ها و ارتباطات]]
			[[رده:ارتباطات]]

Samei در ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۳

2025-04-24T18:13:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۳
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	عباس جاهدجاه		عباس جاهدجاه
			[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]

Samei: /* مآخذ */

2025-04-13T19:28:04Z

مآخذ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۸
خط ۳:		خط ۳:
	هر گاه اقتباس را مترادف بازنویسی بدانیم و غرض، بازسازی هیئت اثری ادبی در قالبی نو باشد، معادل کلمه انگلیسی adaptation یا adoption تلقی شده است؛ مانند رمان که برای فیلم یا تئاتر بازنویسی شود، یا نمایشنامه که به صورت رمان درآید. بسیاری از قصّه‌های «هزار و یک شب» برای سینما، رادیو، تئاتر، و ادبیات کودکان بازنویسی شده است<ref>قاسم‌نژاد، علی. '''''دانشنامه ادب فارسی ج2: فرهنگنامه ادب فارسی'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: دانشنامه، 1376، ص 115- 116، ذیل«اقتباس ادبی».</ref>. در قلمرو ادبیات، اقتباس محتوایی یا مضمونی معمول‌تر از اقتباس تاریخی است، بسیاری از داستان‌های ایران پس از اسلام، اقتباس یا ترجمه از منابع فارسی پیش از اسلام است، مانند شاهنامه و ویس و رامین. برخی کتاب‌ها و داستان‌ها از کشوری به کشور دیگر سفر می‌کنند و جنبه بین‌المللی می‌یابند، مانند حکایات کلیله و دمنه که از هند به ایران و سپس به نقاط دیگر عالم سفر کرده و آثار اقتباسی شگفت‌انگیزی به وجود آورده است<ref>فرشیدورد، خسرو. '''''درباره ادبیات و نقد ادبی'''''. تهران: امیرکبیر، 1363، جلد 2، ص.683-684.</ref>. یکی از کارکردهای مهم اقتباس احیای مجدّد آثار کهنه ادبی است که به عللی توانایی ایجاد ارتباط با مخاطب را از دست داده‌اند. اقتباس، با ایجاد هماهنگی میان اثر ادبی کهن و تحولات اجتماعی نوین، نقش مهمی ایفا می‌کند.		هر گاه اقتباس را مترادف بازنویسی بدانیم و غرض، بازسازی هیئت اثری ادبی در قالبی نو باشد، معادل کلمه انگلیسی adaptation یا adoption تلقی شده است؛ مانند رمان که برای فیلم یا تئاتر بازنویسی شود، یا نمایشنامه که به صورت رمان درآید. بسیاری از قصّه‌های «هزار و یک شب» برای سینما، رادیو، تئاتر، و ادبیات کودکان بازنویسی شده است<ref>قاسم‌نژاد، علی. '''''دانشنامه ادب فارسی ج2: فرهنگنامه ادب فارسی'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: دانشنامه، 1376، ص 115- 116، ذیل«اقتباس ادبی».</ref>. در قلمرو ادبیات، اقتباس محتوایی یا مضمونی معمول‌تر از اقتباس تاریخی است، بسیاری از داستان‌های ایران پس از اسلام، اقتباس یا ترجمه از منابع فارسی پیش از اسلام است، مانند شاهنامه و ویس و رامین. برخی کتاب‌ها و داستان‌ها از کشوری به کشور دیگر سفر می‌کنند و جنبه بین‌المللی می‌یابند، مانند حکایات کلیله و دمنه که از هند به ایران و سپس به نقاط دیگر عالم سفر کرده و آثار اقتباسی شگفت‌انگیزی به وجود آورده است<ref>فرشیدورد، خسرو. '''''درباره ادبیات و نقد ادبی'''''. تهران: امیرکبیر، 1363، جلد 2، ص.683-684.</ref>. یکی از کارکردهای مهم اقتباس احیای مجدّد آثار کهنه ادبی است که به عللی توانایی ایجاد ارتباط با مخاطب را از دست داده‌اند. اقتباس، با ایجاد هماهنگی میان اثر ادبی کهن و تحولات اجتماعی نوین، نقش مهمی ایفا می‌کند.

	نیز نگاه کنید به		== نیز نگاه کنید به ==

			* [[استنساخ]]

	== مآخذ ==		== مآخذ ==

Samei: /* مآخذ */

2025-04-13T19:25:36Z

مآخذ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۵
خط ۱:		خط ۱:
	'''اقتباس،''' گرفتن، اخذ کردن، آموختن<ref>معین، محمد. '''''فرهنگ''''' '''''فارسی'''''. ذیل «اقتباس».</ref>، و فرا گرفتن علم و هنر و ادب از دیگری<ref>همایی، جلال‌الدین. '''''فنون بلاغت و صناعات ادبی'''''. تهران: توس، 1383، ص. 383.</ref>، که امروزه در برابر آن کلمه انطباق یا بازنویسی نیز به کار می‌رود. اصطلاح اقتباس تا قبل از قرن ششم وجود نداشت<ref>Macdonald, D.B; Bonebakker, S.A. "IKTIBĀS". EI2</ref>. اگر چه در ''الفهرست'' به کتاب ''المقتبس'' از مدائنی (د225ق / 840م) و کتاب دیگری از مرزبانی اشاره شده است، معلوم نیست که مراد از کلمه اقتباس در این دو تصنیف همان معنای اصطلاحی بوده باشد<ref>شاکر، احمد محمد. '''''دایره المعارف الاسلامیه'''''.ذیل «اقتباس».</ref>. برخی دانشمندان اقتباس را محدود به استفاده از عبارات قرآنی دانسته‌اند، در حالی که دیگران، در معنایی گسترده‌تر، آن را در مورد اصطلاحات فقه و دانش‌های دیگر نیز به کار برده‌اند<ref>عباسپور، هومن. '''''دانشنامه ادب فارسی، ج1: آسیای مرکزی'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: دانشنامه، 1375، ص 129.</ref>. گاه اقتباس با صنعت ارسال مثل جمع می‌شود، مانند: از لبت زنده گشت جان هما/ و من الماء کلُّ شیِء حی (همای شیرازی). گاه به ضرورت وزن، در کلام اقتباس شده تغییری داده می‌‌شود یا معنایی غیر از معنای اصلی از آن اراده می‌گردد<ref>همایی، جلال‌الدین. '''''فنون بلاغت و صناعات ادبی'''''. تهران: توس، 1383، ص. 391-392.</ref>.		'''اقتباس،''' گرفتن، اخذ کردن، آموختن<ref>معین، محمد. '''''فرهنگ''''' '''''فارسی'''''. ذیل «اقتباس».</ref>، و فرا گرفتن علم و هنر و ادب از دیگری<ref>همایی، جلال‌الدین. '''''فنون بلاغت و صناعات ادبی'''''. تهران: توس، 1383، ص. 383.</ref>، که امروزه در برابر آن کلمه انطباق یا بازنویسی نیز به کار می‌رود. اصطلاح اقتباس تا قبل از قرن ششم وجود نداشت<ref>Macdonald, D.B; Bonebakker, S.A. "IKTIBĀS". EI2</ref>. اگر چه در ''الفهرست'' به کتاب ''المقتبس'' از مدائنی (د225ق / 840م) و کتاب دیگری از مرزبانی اشاره شده است، معلوم نیست که مراد از کلمه اقتباس در این دو تصنیف همان معنای اصطلاحی بوده باشد<ref>شاکر، احمد محمد. '''''دایره المعارف الاسلامیه'''''.ذیل «اقتباس».</ref>. برخی دانشمندان اقتباس را محدود به استفاده از عبارات قرآنی دانسته‌اند، در حالی که دیگران، در معنایی گسترده‌تر، آن را در مورد اصطلاحات فقه و دانش‌های دیگر نیز به کار برده‌اند<ref>عباسپور، هومن. '''''دانشنامه ادب فارسی، ج1: آسیای مرکزی'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: دانشنامه، 1375، ص 129.</ref>. گاه اقتباس با صنعت ارسال مثل جمع می‌شود، مانند: از لبت زنده گشت جان هما/ و من الماء کلُّ شیِء حی (همای شیرازی). گاه به ضرورت وزن، در کلام اقتباس شده تغییری داده می‌‌شود یا معنایی غیر از معنای اصلی از آن اراده می‌گردد<ref>همایی، جلال‌الدین. '''''فنون بلاغت و صناعات ادبی'''''. تهران: توس، 1383، ص. 391-392.</ref>.

	هر گاه اقتباس را مترادف بازنویسی بدانیم و غرض، بازسازی هیئت اثری ادبی در قالبی نو باشد، معادل کلمه انگلیسی adaptation یا adoption تلقی شده است؛ مانند رمان که برای فیلم یا تئاتر بازنویسی شود، یا نمایشنامه که به صورت رمان درآید. بسیاری از قصّه‌های «هزار و یک شب» برای سینما، رادیو، تئاتر، و ادبیات کودکان بازنویسی شده است<ref>قاسم‌نژاد، علی. '''''دانشنامه ادب فارسی ج2: فرهنگنامه ادب فارسی'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: دانشنامه، 1376، ص 115- 116، ذیل«اقتباس ادبی».</ref>.~~<sup>7</sup>~~ در قلمرو ادبیات، اقتباس محتوایی یا مضمونی معمول‌تر از اقتباس تاریخی است، بسیاری از داستان‌های ایران پس از اسلام، اقتباس یا ترجمه از منابع فارسی پیش از اسلام است، مانند شاهنامه و ویس و رامین. برخی کتاب‌ها و داستان‌ها از کشوری به کشور دیگر سفر می‌کنند و جنبه بین‌المللی می‌یابند، مانند حکایات کلیله و دمنه که از هند به ایران و سپس به نقاط دیگر عالم سفر کرده و آثار اقتباسی شگفت‌انگیزی به وجود آورده است<ref>فرشیدورد، خسرو. '''''درباره ادبیات و نقد ادبی'''''. تهران: امیرکبیر، 1363، جلد 2، ص.683-684.</ref>. یکی از کارکردهای مهم اقتباس احیای مجدّد آثار کهنه ادبی است که به عللی توانایی ایجاد ارتباط با مخاطب را از دست داده‌اند. اقتباس، با ایجاد هماهنگی میان اثر ادبی کهن و تحولات اجتماعی نوین، نقش مهمی ایفا می‌کند.		هر گاه اقتباس را مترادف بازنویسی بدانیم و غرض، بازسازی هیئت اثری ادبی در قالبی نو باشد، معادل کلمه انگلیسی adaptation یا adoption تلقی شده است؛ مانند رمان که برای فیلم یا تئاتر بازنویسی شود، یا نمایشنامه که به صورت رمان درآید. بسیاری از قصّه‌های «هزار و یک شب» برای سینما، رادیو، تئاتر، و ادبیات کودکان بازنویسی شده است<ref>قاسم‌نژاد، علی. '''''دانشنامه ادب فارسی ج2: فرهنگنامه ادب فارسی'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: دانشنامه، 1376، ص 115- 116، ذیل«اقتباس ادبی».</ref>. در قلمرو ادبیات، اقتباس محتوایی یا مضمونی معمول‌تر از اقتباس تاریخی است، بسیاری از داستان‌های ایران پس از اسلام، اقتباس یا ترجمه از منابع فارسی پیش از اسلام است، مانند شاهنامه و ویس و رامین. برخی کتاب‌ها و داستان‌ها از کشوری به کشور دیگر سفر می‌کنند و جنبه بین‌المللی می‌یابند، مانند حکایات کلیله و دمنه که از هند به ایران و سپس به نقاط دیگر عالم سفر کرده و آثار اقتباسی شگفت‌انگیزی به وجود آورده است<ref>فرشیدورد، خسرو. '''''درباره ادبیات و نقد ادبی'''''. تهران: امیرکبیر، 1363، جلد 2، ص.683-684.</ref>. یکی از کارکردهای مهم اقتباس احیای مجدّد آثار کهنه ادبی است که به عللی توانایی ایجاد ارتباط با مخاطب را از دست داده‌اند. اقتباس، با ایجاد هماهنگی میان اثر ادبی کهن و تحولات اجتماعی نوین، نقش مهمی ایفا می‌کند.

	نیز نگاه کنید به		نیز نگاه کنید به

	== ~~مآخذ~~ ==		== مآخذ ==
			<references />

			== منبع اصلی ==
			[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

			== نویسنده مقاله ==
			عباس جاهدجاه

Samei در ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۴

2025-04-13T19:24:00Z

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''اقتباس،''' گرفتن، اخذ كردن، آموختن،<sup>1</sup> و فرا گرفتن علم و هنر و ادب از ديگري،<sup>2</sup> كه امروزه در برابر آن كلمة انطباق يا بازنويسي نيز به كار مي‌رود. اصطلاح اقتباس تا قبل از قرن ششم وجود نداشت.<sup>3</sup> اگر چه در ''الفهرست'' به كتاب ''المقتبس'' از مدائني (د225ق / 840م) و كتاب ديگري از مرزباني اشاره شده است، معلوم نيست كه مراد از كلمة اقتباس در اين دو تصنيف همان معناي اصطلاحي بوده باشد.<sup>4</sup> برخي دانشمندان اقتباس را محدود به استفاده از عبارات قرآني دانسته‌اند، در حالي كه ديگران، در معنايي گسترده‌تر، آن را در مورد اصطلاحات فقه و دانش‌هاي ديگر نيز به كار برده‌اند.<sup>5</sup> گاه اقتباس با صنعت ارسال مثل جمع مي‌شود، مانند: از لبت زنده گشت جان هما/ و من الماء كلُّ شيِء حي (هماي شيرازي). گاه به ضرورت وزن، در كلام اقتباس شده تغييري داده مي‌‌شود يا معنايي غير از معناي اصلي از آن اراده مي‌گردد.<sup>6</sup> هر گاه اقتباس را مترادف بازنويسي بدانيم و غرض، بازسازي هيئت اثري ادبي در قالبي نو باشد، معادل كلمة انگليسي adaptation يا adoption تلقي شده است؛ مانند رمان كه براي فيلم يا تئاتر بازنويسي شود، يا نمايشنامه كه به صورت رمان درآيد. بسياري از قصّه‌هاي «هزار و يك شب» براي سينما، راديو، تئاتر، و ادبيات كودكان بازنويسي شده است.<sup>7</sup> در قلمرو ادبيات، اقتباس محتوايي يا مضموني معمول‌تر از اقتباس تاريخي است، بسياري از داستان‌هاي ايران پس از اسلام، اقتباس يا ترجمه از منابع فارسي پيش از اسلام است، مانند شاهنامه و ويس و رامين. برخي كتاب‌ها و داستان‌ها از كشوري به كشور ديگر سفر مي‌كنند و جنبة بين‌المللي مي‌يابند، مانند حكايات كليله و دمنه كه از هند به ايران و سپس به نقاط ديگر عالم سفر كرده و آثار اقتباسي شگفت‌انگيزي به وجود آورده است.<sup>8</sup> يكي از كاركردهاي مهم اقتباس احياي مجدّد آثار كهنة ادبي است كه به عللي توانايي ايجاد ارتباط با مخاطب را از دست داده‌اند. اقتباس، با ايجاد هماهنگي ميان اثر ادبي كهن و تحولات اجتماعي نوين، نقش مهمي ايفا مي‌كند.
+'''اقتباس،''' گرفتن، اخذ کردن، آموختن<ref>معین، محمد. '''''فرهنگ''''' '''''فارسی'''''. ذیل «اقتباس».</ref>، و فرا گرفتن علم و هنر و ادب از دیگری<ref>همایی، جلال‌الدین. '''''فنون بلاغت و صناعات ادبی'''''. تهران: توس، 1383، ص. 383.</ref>، که امروزه در برابر آن کلمه انطباق یا بازنویسی نیز به کار می‌رود. اصطلاح اقتباس تا قبل از قرن ششم وجود نداشت<ref>Macdonald, D.B; Bonebakker, S.A. "IKTIBĀS". EI2</ref>. اگر چه در ''الفهرست'' به کتاب ''المقتبس'' از مدائنی (د225ق / 840م) و کتاب دیگری از مرزبانی اشاره شده است، معلوم نیست که مراد از کلمه اقتباس در این دو تصنیف همان معنای اصطلاحی بوده باشد<ref>شاکر، احمد محمد. '''''دایره المعارف الاسلامیه'''''.ذیل «اقتباس».</ref>. برخی دانشمندان اقتباس را محدود به استفاده از عبارات قرآنی دانسته‌اند، در حالی که دیگران، در معنایی گسترده‌تر، آن را در مورد اصطلاحات فقه و دانش‌های دیگر نیز به کار برده‌اند<ref>عباسپور، هومن. '''''دانشنامه ادب فارسی، ج1: آسیای مرکزی'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: دانشنامه، 1375، ص 129.</ref>. گاه اقتباس با صنعت ارسال مثل جمع می‌شود، مانند: از لبت زنده گشت جان هما/ و من الماء کلُّ شیِء حی (همای شیرازی). گاه به ضرورت وزن، در کلام اقتباس شده تغییری داده می‌‌شود یا معنایی غیر از معنای اصلی از آن اراده می‌گردد<ref>همایی، جلال‌الدین. '''''فنون بلاغت و صناعات ادبی'''''. تهران: توس، 1383، ص. 391-392.</ref>.
-'''مآخذ:'''
+نیز نگاه کنید به
-.    معين، محمد. '''''فرهنگ''''' '''''فارسي'''''. ذيل «اقتباس».
+== مآخذ ==

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''اقتباس،''' گرفتن، اخذ كردن، آموختن،¹ و فرا گرفتن علم و هنر و ادب از ديگري،² كه امروزه در برابر آن كلمة انطباق يا بازنويسي نيز به كار مي‌رود. اصطلاح اقتباس تا قبل از قرن ششم وجود نداشت.³ اگر چه در ''الفهرست'' به كتاب ''المقتبس'' از...» ایجاد کرد

2024-08-13T00:48:26Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''اقتباس،''' گرفتن، اخذ كردن، آموختن،1 و فرا گرفتن علم و هنر و ادب از ديگري،2 كه امروزه در برابر آن كلمة انطباق يا بازنويسي نيز به كار مي‌رود. اصطلاح اقتباس تا قبل از قرن ششم وجود نداشت.3 اگر چه در ''الفهرست'' به كتاب ''المقتبس'' از...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''اقتباس،''' گرفتن، اخذ كردن، آموختن،1 و فرا گرفتن علم و هنر و ادب از ديگري،2 كه امروزه در برابر آن كلمة انطباق يا بازنويسي نيز به كار مي‌رود. اصطلاح اقتباس تا قبل از قرن ششم وجود نداشت.3 اگر چه در ''الفهرست'' به كتاب ''المقتبس'' از مدائني (د225ق / 840م) و كتاب ديگري از مرزباني اشاره شده است، معلوم نيست كه مراد از كلمة اقتباس در اين دو تصنيف همان معناي اصطلاحي بوده باشد.4 برخي دانشمندان اقتباس را محدود به استفاده از عبارات قرآني دانسته‌اند، در حالي كه ديگران، در معنايي گسترده‌تر، آن را در مورد اصطلاحات فقه و دانش‌هاي ديگر نيز به كار برده‌اند.5 گاه اقتباس با صنعت ارسال مثل جمع مي‌شود، مانند: از لبت زنده گشت جان هما/ و من الماء كلُّ شيِء حي (هماي شيرازي). گاه به ضرورت وزن، در كلام اقتباس شده تغييري داده مي‌‌شود يا معنايي غير از معناي اصلي از آن اراده مي‌گردد.6 هر گاه اقتباس را مترادف بازنويسي بدانيم و غرض، بازسازي هيئت اثري ادبي در قالبي نو باشد، معادل كلمة انگليسي adaptation يا adoption تلقي شده است؛ مانند رمان كه براي فيلم يا تئاتر بازنويسي شود، يا نمايشنامه كه به صورت رمان درآيد. بسياري از قصّه‌هاي «هزار و يك شب» براي سينما، راديو، تئاتر، و ادبيات كودكان بازنويسي شده است.7 در قلمرو ادبيات، اقتباس محتوايي يا مضموني معمول‌تر از اقتباس تاريخي است، بسياري از داستان‌هاي ايران پس از اسلام، اقتباس يا ترجمه از منابع فارسي پيش از اسلام است، مانند شاهنامه و ويس و رامين. برخي كتاب‌ها و داستان‌ها از كشوري به كشور ديگر سفر مي‌كنند و جنبة بين‌المللي مي‌يابند، مانند حكايات كليله و دمنه كه از هند به ايران و سپس به نقاط ديگر عالم سفر كرده و آثار اقتباسي شگفت‌انگيزي به وجود آورده است.8 يكي از كاركردهاي مهم اقتباس احياي مجدّد آثار كهنة ادبي است كه به عللي توانايي ايجاد ارتباط با مخاطب را از دست داده‌اند. اقتباس، با ايجاد هماهنگي ميان اثر ادبي كهن و تحولات اجتماعي نوين، نقش مهمي ايفا مي‌كند.

'''مآخذ:'''

1. معين، محمد. '''''فرهنگ''''' '''''فارسي'''''. ذيل «اقتباس».

2. همايي، جلال‌الدين. '''''فنون بلاغت و صناعات ادبي'''''. تهران: توس، 1383، 383.

3. Macdonald, D.B; Bonebakker, S.A. "IKTIBĀS". EI2.

4. شاكر، احمد محمد. «اقتباس». '''''دايرةالمعارف الاسلامية'''''.

5. عباسپور، هومن. «اقتباس». '''''دانشنامة ادب فارسي، ج1: آسياي مركزي'''''. به كوشش حسن انوشه، تهران: دانشنامه، 1375، ص 129.

6. همايي. همان. 391- 392.

7. قاسم‌نژاد، علي. «اقتباس ادبي». '''''دانشنامة ادب فارسي ج2: فرهنگنامة ادب فارسي'''''. به كوشش حسن انوشه، تهران: دانشنامه، 1376، ص 115- 116.

8. فرشيدورد، خسرو. '''''دربارة ادبيات و نقد ادبي'''''. تهران: اميركبير، 1363: 2/683- 684.

عباس جاهدجاه