https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2 البرز - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-16T16:11:21Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2&diff=7354&oldid=prev Maedeh: /* نیز نگاه کنید به */ 2025-05-09T08:20:19Z <p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://iranology-e.ir/%D8%B3%D8%A8%D9%84%D8%A7%D9%86 سبلان]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://iranology-e.ir/%D8%B3%D8%A8%D9%84%D8%A7%D9%86 سبلان]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://iranology-e.ir/%D9%82%D9%84%D9%87_%D8%AF%D9%86%D8%A7 قله دنا]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://iranology-e.ir/%D9%82%D9%84%D9%87_%D8%AF%D9%86%D8%A7 قله دنا]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://iranology-e.ir/%D9%82%D9%84%D9%87_%D9%87%D8%A7 قله ها]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://iranology-e.ir/%D9%82%D9%84%D9%87_%D9%87%D8%A7 قله ها]                                                                                       </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del>                                                                                     </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ              ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ              ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l36">خط ۳۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:جغرافیا]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیا]]</div></td></tr> </table> Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2&diff=7353&oldid=prev Maedeh در ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۹ 2025-05-09T08:19:25Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استان تهران</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF دماوند]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دماوند</del>]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">     </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2 البرز]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[قله ها]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]              </del>                                                                                        <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%86%D8%AF الوند</ins>]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [https://iranology-e.ir/%D8%A8%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF بینالود</ins>]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D8%AA%D9%81%D8%AA%D8%A7%D9%86 تفتان]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D8%B2%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%B3 زاگرس</ins>]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [https://iranology-e.ir/%D8%B2%D8%B1%D8%AF_%DA%A9%D9%88%D9%87 زرد کوه]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [https://iranology-e.ir/%D8%B3%D8%A8%D9%84%D8%A7%D9%86 سبلان</ins>]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D9%82%D9%84%D9%87_%D8%AF%D9%86%D8%A7 قله دنا]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D9%82%D9%84%D9%87_%D9%87%D8%A7 </ins>قله ها]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>                                                                                       </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ              ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ              ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیا]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:جغرافیا]]</div></td></tr> </table> Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2&diff=7123&oldid=prev Samei در ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۹ 2025-05-08T11:39:16Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''البرز،''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترين </del>واحد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوهستاني </del>شمال كشور است كه با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دره‌هاي عميق </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قله‌هاي بسيار </del>مرتفع به صورت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قوسي عظيم </del>با جهت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باختري</del>- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاوري </del>فلات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزي ايران </del>را از [[دریاچه خزر|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درياي </del>خرز]] جدا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌سازد </del>و مانع ورود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بادهاي </del>باران آور به داخل فلات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين ديواره </del>مرتفع در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم‌بندي كوه‌هاي ايران، </del>در قسمت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوه‌هاي شمالي جاي مي‌گيرد </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چين‌خوردگي‌هاي </del>بزرگ آلپ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هيماليا </del>هستند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>رشته‌ كوه‌ها از آرارات در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركيه </del>شروع شده و پس از عبور از سواحل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنوبي </del>[[دریاچه خزر|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درياي </del>خزر]] و [[استان خراسان شمالی|خراسان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمالي</del>]] با طول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقريبي </del>1800 كم به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوه‌هاي </del>هندوكش در افغانستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌پيوندد</del>&lt;ref&gt; '''''اطلس زمين‌شناسي (اطلس ملّي ايران)'''''. نگارش دوم، چ1، تهران: 1382، سازمان نقشه‌برداري كشور (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور''''')،''''' ص1-2.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''البرز،''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترین </ins>واحد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوهستانی </ins>شمال كشور است كه با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دره‌های عمیق </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قله‌های بسیار </ins>مرتفع به صورت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قوسی عظیم </ins>با جهت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باختری</ins>- <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاوری </ins>فلات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی ایران </ins>را از [[دریاچه خزر|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دریای </ins>خرز]] جدا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌سازد </ins>و مانع ورود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بادهای </ins>باران آور به داخل فلات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این دیواره </ins>مرتفع در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم‌بندی كوه‌های ایران، </ins>در قسمت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوه‌های شمالی جای می‌گیرد </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چین‌خوردگی‌های </ins>بزرگ آلپ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیمالیا </ins>هستند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>رشته‌ كوه‌ها از آرارات در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركیه </ins>شروع شده و پس از عبور از سواحل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنوبی </ins>[[دریاچه خزر|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دریای </ins>خزر]] و [[استان خراسان شمالی|خراسان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمالی</ins>]] با طول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقریبی </ins>1800 كم به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوه‌های </ins>هندوكش در افغانستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌پیوندد</ins>&lt;ref&gt; '''''اطلس زمين‌شناسي (اطلس ملّي ايران)'''''. نگارش دوم، چ1، تهران: 1382، سازمان نقشه‌برداري كشور (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور''''')،''''' ص1-2.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>البرز سلسله كوهستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگي </del>در شمال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>است با طول 950 و عرض <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بين </del>25 تا 110 كم در نقاط مختلف كه مجموعاً 51500 كمـ از سطح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>را پوشانده است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>كوهستان از رسوبات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوران‌هاي </del>اول تا سوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمين‌شناسي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طي حركاتي </del>در دوران چهارم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پديد </del>آمده است&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفري، </del>عباس. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گيتا‌شناسي </del>ايران.''''' ج1'''''. كوه‌ها و كوهنامه ايران.''''' چ2'''''،''''' تهران: 1379، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گيتا‌شناسي، </del>ص67.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>البرز سلسله كوهستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگی </ins>در شمال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>است با طول 950 و عرض <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین </ins>25 تا 110 كم در نقاط مختلف كه مجموعاً 51500 كمـ از سطح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>را پوشانده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>كوهستان از رسوبات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوران‌های </ins>اول تا سوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمین‌شناسی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طی حركاتی </ins>در دوران چهارم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پدید </ins>آمده است&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفری، </ins>عباس. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گيتا‌شناسی </ins>ايران.''''' ج1'''''. كوه‌ها و كوهنامه ايران.''''' چ2'''''،''''' تهران: 1379، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گيتا‌شناسی، </ins>ص67.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلند‌ترين </del>قله البرز كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلندترين </del>قله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران نيز </del>هست، [[دماوند]] نام دارد كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داراي </del>5671 متر ارتفاع و پس از آن، علم‌كوه و تخت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سليمان، </del>سردشت، خلنو و گرمابسر، به ارتفاع 4650، 46643، 4378، 4375، 4220 از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قله‌هاي </del>مرتفع [[البرز]] هستند كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيشتر روزهاي </del>سال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پوشيده </del>از برف و منبع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأمين‌كننده </del>آب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي </del>روستاها و مزارع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاي </del>كوه هستند&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>'''''. ص67و72.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلند‌ترین </ins>قله البرز كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلندترین </ins>قله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران نیز </ins>هست، [[دماوند]] نام دارد كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای </ins>5671 متر ارتفاع و پس از آن، علم‌كوه و تخت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلیمان، </ins>سردشت، خلنو و گرمابسر، به ارتفاع 4650، 46643، 4378، 4375، 4220 از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قله‌های </ins>مرتفع [[البرز]] هستند كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیشتر روزهای </ins>سال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پوشیده </ins>از برف و منبع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأمین‌كننده </ins>آب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای </ins>روستاها و مزارع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پای </ins>كوه هستند&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفری، عباس. '''</ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گيتا‌شناسی ايران.</ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' ج1</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوه‌ها و كوهنامه ايران.''''' چ2'''''،''''' تهران: 1379، گيتا‌شناسی، </ins>ص67و72.&lt;/ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. واحد كوهستانی البرز را، در مسیر خود از غرب به شرق، می‌توان به سه قسمت تقسیم كرد و هر قسمت را با توجه به ویژگی‌های ساختاری، آب و هوا و پوشش گیاهی آن مورد مطالعه قرار داد</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واحد كوهستاني </del>البرز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را، در مسير خود </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غرب </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرق، مي‌توان به سه </del>قسمت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم كرد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هر </del>قسمت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را با توجه به ويژگي‌هاي ساختاري، آب </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هوا </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پوشش گياهي </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مورد مطالعه قرار داد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قسمت غربی </ins>البرز از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودخانه آستارا شروع شده و </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دره سفید رود ختم می‌شود. </ins>قسمت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی البرز از دره سفید رود شروع شده </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تا رودخانه فیروزكوه و رودخانه تالار امتداد می‌یابد. و بالاخره </ins>قسمت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقی البرز از رودخانه فیروزكوه و رودخانه تالار شروع شده </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تا رودخانه گرگان ادامه داشته </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای مشخصات زیر هستند: البرز غربی دارای 270 كم طول و بلندترین قله </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به نام آق‌داغ دارای 3303 متر ارتفاع است. عرض كوهستان البرز غربی كه رشته كوه‌های طوالش نیز نامیده می‌شود درنواحی شمال 30 كم، در بخش‌های مركزی حدود 60 كم و در قسمت‌های خاوری كه به دره سفیدرود ختم می‌شود، حدود 110 كم است</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قسمت غربي </del>البرز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از رودخانه آستارا شروع شده </del>و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دره سفيد رود ختم مي‌شود. </del>قسمت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزي </del>البرز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از دره سفيد رود شروع شده </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تا رودخانه فيروزكوه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودخانه تالار امتداد مي‌يابد. </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بالاخره </del>قسمت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقي </del>البرز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از رودخانه فيروزكوه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودخانه تالار شروع شده </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تا رودخانه گرگان ادامه داشته </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داراي مشخصات زير هستند: </del>البرز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غربي داراي 270 كم طول </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلندترين قله آن به نام آق‌داغ داراي 3303 متر ارتفاع است</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عرض كوهستان البرز غربي كه رشته كوه‌هاي طوالش نيز ناميده مي‌شود درنواحي شمال 30 كم، در بخش‌هاي مركزي حدود 60 كم و در قسمت‌هاي خاوري كه به دره سفيدرود ختم مي‌شود، حدود 110 كم است</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>البرز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی دارای 330 كم طول </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای عرض متوسط 85 كم است. البرز مركزی نسبت </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دو </ins>قسمت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر </ins>البرز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(غربی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقی) دارای دو ویژگی عمده است. نخست این‌كه مرتفع‌ترین كوه‌های سلسله جبال البرز </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر این‌كه پر آب‌ترین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیشتر رودخانه‌ها در همین </ins>قسمت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از </ins>البرز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرار دارد. این جریان‌های آبی به ویژه كرج </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاجرود كه به سوی جبهه جنوبی البرز جریان داشته </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسوبات حاصلخیزی را از خود بر جای گذاشته‌اند، خود موجب ایجاد مدنیت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبادانی در این قسمت از </ins>البرز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده‌اند&lt;ref&gt;تكميل‌همايون، ناصر. '''''تاريخ اجتماعی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگی تهران'''''. ج1،  تهران: 1377، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص111-109</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt;</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>البرز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزي داراي 330 كم طول و داراي </del>عرض <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متوسط 85 كم </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. البرز مركزي نسبت </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دو قسمت ديگر البرز (غربي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقي) داراي دو ويژگي عمده است</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخست اين‌كه مرتفع‌ترين كوه‌هاي سلسله جبال البرز و ديگر اين‌كه پر آب‌ترين و بيشتر رودخانه‌ها در همين قسمت از </del>البرز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرار </del>دارد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. اين جريان‌هاي آبي به ويژه كرج و جاجرود </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به سوي جبهه جنوبي البرز جريان داشته </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسوبات حاصلخيزي را از خود بر جاي گذاشته‌اند، خود موجب ايجاد مدنيت و آباداني در اين قسمت از البرز شده‌اند</del>&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكميل‌همايون، ناصر</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ اجتماعي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگي تهران</del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. ج1، چ1، </del>تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1377، دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، ص111-109</del>.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>البرز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاوری در باریك‌ترین قسمت خود، دارای 25 كیلو‌متر </ins>عرض است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و ارتفاعات در جهت شرق </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدریج كاهش یافته </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غالباً كمتر از 3500 متر هستند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلندترین قله </ins>البرز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاوری، شاهوار نام </ins>دارد كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در 25 كیلومتری شمال باختری شاهرود واقع شده </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای 3945 ارتفاع است</ins>&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفری، عباس. '''''گيتا‌شناسی ايران</ins>.''''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج1'''''. كوه‌ها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوهنامه ايران.''''' چ2'''''،</ins>''''' تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1379، گيتا‌شناسی، ص73</ins>.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">البرز خاوري در باريك‌ترين قسمت خود، داراي 25 كيلو‌متر عرض است و ارتفاعات در جهت شرق به تدريج كاهش يافته و غالباً كمتر از 3500 متر هستند. بلندترين قله البرز خاوري، شاهوار نام دارد كه در 25 كيلومتري شمال باختري شاهرود واقع شده و داراي 3945 ارتفاع است&lt;ref&gt;منبع 2. ص73.&lt;/ref&gt;. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از كوه البرز در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی </ins>منابع با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام‌های </ins>«پارشهور»، «ورنه»، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«هرایتی </ins>برز» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یاد </ins>شده است&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چكنگی، </ins>عليرضا. '''''فرهنگنامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تطبيقی نام‌های </ins>قديم و جديد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مكان‌های جغرافيايی </ins>ايران و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحی </ins>مجاور'''''. چ1، مشهد: 1378، آستان قدس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رضوی </ins>(بنياد پژوهش‌هاي <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی</ins>)، ص242.&lt;/ref&gt;. در متون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جغرافیایی قدیم، </ins>از جمله در حدود العالم و البدان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی دیگر نامی </ins>از البرز برده نشده و غالباً از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسامی قله‌های </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظیر </ins>دنباوند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>[[دماوند]] استفاده كرده‌اند&lt;ref&gt; '''''حدود العالم من المشرق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الی </ins>المغرب'''''. به كوشش دكتر منوچهر ستوده، تهران: 1362، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طهوری، </ins>ص147.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;لسترنج،گای</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جغرافيای تاريخی سرزمين‌های </ins>خلافت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقی</ins>'''''. ترجمه محمود عرفان، چ6، تهران: 1383، شركت انتشارات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگی، </ins>ص393 (زيرنويس2).  &lt;/ref&gt;. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاید </ins>تنها حمدالله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستوفی </ins>باشد كه در كتاب خود مشخصاً نام [[البرز]] را به كار برده است&lt;ref&gt;  <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستوفی قزوينی، </ins>حمدالله. '''''نزهه القلوب'''''. به تصحيح و تحشيه دكتر محمّد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دبيرسياقی، </ins>چ1، قزوين: 1381، حديث امروز،  ص142.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از كوه البرز در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي </del>منابع با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام‌هاي </del>«پارشهور»، «ورنه»، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«هرايتي </del>برز» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ياد </del>شده است&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چكنگي، </del>عليرضا. '''''فرهنگنامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تطبيقي نام‌هاي </del>قديم و جديد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مكان‌هاي جغرافيايي </del>ايران و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحي </del>مجاور'''''. چ1، مشهد: 1378، آستان قدس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رضوي </del>(بنياد پژوهش‌هاي <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي</del>)، ص242.&lt;/ref&gt;.در متون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جغرافيايي قديم، </del>از جمله در حدود العالم و البدان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي ديگر نامي </del>از البرز برده نشده و غالباً از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسامي قله‌هاي </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظير </del>دنباوند و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>[[دماوند]] استفاده كرده‌اند&lt;ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الف- </del>'''''حدود العالم من المشرق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الي </del>المغرب'''''. به كوشش دكتر منوچهر ستوده، تهران: 1362، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طهوري، </del>ص147.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''     ب-''' لسترنج،گاي</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جغرافياي تاريخي سرزمين‌هاي </del>خلافت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقي</del>'''''. ترجمه محمود عرفان، چ6، تهران: 1383، شركت انتشارات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگي، </del>ص393 (زيرنويس2).  &lt;/ref&gt;.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; شايد </del>تنها حمدالله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستوفي </del>باشد كه در كتاب خود مشخصاً نام [[البرز]] را به كار برده است&lt;ref&gt;  <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستوفي‌قزويني، </del>حمدالله. '''''نزهه القلوب'''''. به تصحيح و تحشيه دكتر محمّد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دبيرسياقي، </del>چ1، قزوين: 1381، حديث امروز،  ص142 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و منبع 7- ب</del>.&lt;/ref&gt;.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[دماوند]]                                                                                                            <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">      </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[استان تهران]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[دماوند]]     </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[قله ها]]</ins>                                                                                                      <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ              ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ              ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جغرافیا]]</ins></div></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2&diff=6171&oldid=prev Maedeh در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۷ 2025-05-05T11:27:33Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دماوند]]                                                                                                                   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[دماوند]]                                                                                                                   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ              ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ              ==</div></td></tr> </table> Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2&diff=6158&oldid=prev Maedeh: /* مآخذ              */ 2025-05-05T11:15:28Z <p><span class="autocomment">مآخذ             </span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از كوه البرز در برخي منابع با نام‌هاي «پارشهور»، «ورنه»، «هرايتي برز» ياد شده است&lt;ref&gt;چكنگي، عليرضا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامه تطبيقي نام‌هاي قديم و جديد مكان‌هاي جغرافيايي ايران و نواحي مجاور&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چ1، مشهد: 1378، آستان قدس رضوي (بنياد پژوهش‌هاي اسلامي)، ص242.&lt;/ref&gt;.در متون جغرافيايي قديم، از جمله در حدود العالم و البدان و برخي ديگر نامي از البرز برده نشده و غالباً از اسامي قله‌هاي آن نظير دنباوند و يا [[دماوند]] استفاده كرده‌اند&lt;ref&gt; الف- &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;حدود العالم من المشرق الي المغرب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش دكتر منوچهر ستوده، تهران: 1362، طهوري، ص147.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از كوه البرز در برخي منابع با نام‌هاي «پارشهور»، «ورنه»، «هرايتي برز» ياد شده است&lt;ref&gt;چكنگي، عليرضا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامه تطبيقي نام‌هاي قديم و جديد مكان‌هاي جغرافيايي ايران و نواحي مجاور&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چ1، مشهد: 1378، آستان قدس رضوي (بنياد پژوهش‌هاي اسلامي)، ص242.&lt;/ref&gt;.در متون جغرافيايي قديم، از جمله در حدود العالم و البدان و برخي ديگر نامي از البرز برده نشده و غالباً از اسامي قله‌هاي آن نظير دنباوند و يا [[دماوند]] استفاده كرده‌اند&lt;ref&gt; الف- &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;حدود العالم من المشرق الي المغرب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش دكتر منوچهر ستوده، تهران: 1362، طهوري، ص147.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''     ب-''' لسترنج،گاي. '''''جغرافياي تاريخي سرزمين‌هاي خلافت شرقي'''''. ترجمه محمود عرفان، چ6، تهران: 1383، شركت انتشارات علمي و فرهنگي، ص393 (زيرنويس2).  &lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; شايد تنها حمدالله مستوفي باشد كه در كتاب خود مشخصاً نام [[البرز]] را به كار برده است&lt;ref&gt;  مستوفي‌قزويني، حمدالله. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزههالقلوب</del>'''''. به تصحيح و تحشيه دكتر محمّد دبيرسياقي، چ1، قزوين: 1381، حديث امروز،  ص142 و منبع 7- ب.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''     ب-''' لسترنج،گاي. '''''جغرافياي تاريخي سرزمين‌هاي خلافت شرقي'''''. ترجمه محمود عرفان، چ6، تهران: 1383، شركت انتشارات علمي و فرهنگي، ص393 (زيرنويس2).  &lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; شايد تنها حمدالله مستوفي باشد كه در كتاب خود مشخصاً نام [[البرز]] را به كار برده است&lt;ref&gt;  مستوفي‌قزويني، حمدالله. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزهه القلوب</ins>'''''. به تصحيح و تحشيه دكتر محمّد دبيرسياقي، چ1، قزوين: 1381، حديث امروز،  ص142 و منبع 7- ب.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> </table> Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2&diff=6157&oldid=prev Maedeh: /* مآخذ              */ 2025-05-05T11:15:07Z <p><span class="autocomment">مآخذ             </span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از كوه البرز در برخي منابع با نام‌هاي «پارشهور»، «ورنه»، «هرايتي برز» ياد شده است&lt;ref&gt;چكنگي، عليرضا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامه تطبيقي نام‌هاي قديم و جديد مكان‌هاي جغرافيايي ايران و نواحي مجاور&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چ1، مشهد: 1378، آستان قدس رضوي (بنياد پژوهش‌هاي اسلامي)، ص242.&lt;/ref&gt;.در متون جغرافيايي قديم، از جمله در حدود العالم و البدان و برخي ديگر نامي از البرز برده نشده و غالباً از اسامي قله‌هاي آن نظير دنباوند و يا [[دماوند]] استفاده كرده‌اند&lt;ref&gt; الف- &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;حدود العالم من المشرق الي المغرب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش دكتر منوچهر ستوده، تهران: 1362، طهوري، ص147.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از كوه البرز در برخي منابع با نام‌هاي «پارشهور»، «ورنه»، «هرايتي برز» ياد شده است&lt;ref&gt;چكنگي، عليرضا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامه تطبيقي نام‌هاي قديم و جديد مكان‌هاي جغرافيايي ايران و نواحي مجاور&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چ1، مشهد: 1378، آستان قدس رضوي (بنياد پژوهش‌هاي اسلامي)، ص242.&lt;/ref&gt;.در متون جغرافيايي قديم، از جمله در حدود العالم و البدان و برخي ديگر نامي از البرز برده نشده و غالباً از اسامي قله‌هاي آن نظير دنباوند و يا [[دماوند]] استفاده كرده‌اند&lt;ref&gt; الف- &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;حدود العالم من المشرق الي المغرب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش دكتر منوچهر ستوده، تهران: 1362، طهوري، ص147.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''     ب-''' لسترنج،گاي. '''''جغرافياي تاريخي سرزمين‌هاي خلافت شرقي'''''. ترجمه محمود عرفان، چ6، تهران: 1383، شركت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''     ب-''' لسترنج،گاي. '''''جغرافياي تاريخي سرزمين‌هاي خلافت شرقي'''''. ترجمه محمود عرفان، چ6، تهران: 1383، شركت انتشارات علمي و فرهنگي، ص393 (زيرنويس2).  &lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; شايد تنها حمدالله مستوفي باشد كه در كتاب خود مشخصاً نام [[البرز]] را به كار برده است&lt;ref&gt;  مستوفي‌قزويني، حمدالله. '''''نزههالقلوب'''''. به تصحيح و تحشيه دكتر محمّد دبيرسياقي، چ1، قزوين: 1381، حديث امروز،  ص142 و منبع 7- ب.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''                                 ''' </del>انتشارات علمي و فرهنگي، ص393 (زيرنويس2).  &lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; شايد تنها حمدالله مستوفي باشد كه در كتاب خود مشخصاً نام [[البرز]] را به كار برده است&lt;ref&gt;  مستوفي‌قزويني، حمدالله. '''''نزههالقلوب'''''. به تصحيح و تحشيه دكتر محمّد دبيرسياقي، چ1، قزوين: 1381، حديث امروز،  ص142 و منبع 7- ب.&lt;/ref&gt;.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> </table> Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2&diff=6156&oldid=prev Maedeh در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۴ 2025-05-05T11:14:36Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>البرز مركزي داراي 330 كم طول و داراي عرض متوسط 85 كم است. البرز مركزي نسبت به دو قسمت ديگر البرز (غربي و شرقي) داراي دو ويژگي عمده است. نخست اين‌كه مرتفع‌ترين كوه‌هاي سلسله جبال البرز و ديگر اين‌كه پر آب‌ترين و بيشتر رودخانه‌ها در همين قسمت از البرز قرار دارد. اين جريان‌هاي آبي به ويژه كرج و جاجرود كه به سوي جبهه جنوبي البرز جريان داشته و رسوبات حاصلخيزي را از خود بر جاي گذاشته‌اند، خود موجب ايجاد مدنيت و آباداني در اين قسمت از البرز شده‌اند&lt;ref&gt;تكميل‌همايون، ناصر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ اجتماعي و فرهنگي تهران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج1، چ1، تهران: 1377، دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، ص111-109.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>البرز مركزي داراي 330 كم طول و داراي عرض متوسط 85 كم است. البرز مركزي نسبت به دو قسمت ديگر البرز (غربي و شرقي) داراي دو ويژگي عمده است. نخست اين‌كه مرتفع‌ترين كوه‌هاي سلسله جبال البرز و ديگر اين‌كه پر آب‌ترين و بيشتر رودخانه‌ها در همين قسمت از البرز قرار دارد. اين جريان‌هاي آبي به ويژه كرج و جاجرود كه به سوي جبهه جنوبي البرز جريان داشته و رسوبات حاصلخيزي را از خود بر جاي گذاشته‌اند، خود موجب ايجاد مدنيت و آباداني در اين قسمت از البرز شده‌اند&lt;ref&gt;تكميل‌همايون، ناصر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ اجتماعي و فرهنگي تهران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج1، چ1، تهران: 1377، دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، ص111-109.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>البرز خاوري در باريك‌ترين قسمت خود، داراي 25 كيلو‌متر عرض است و ارتفاعات در جهت شرق به تدريج كاهش يافته و غالباً كمتر از 3500 متر هستند. بلندترين قله البرز خاوري، شاهوار نام دارد كه در 25 كيلومتري شمال باختري شاهرود واقع شده و داراي 3945 ارتفاع است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>البرز خاوري در باريك‌ترين قسمت خود، داراي 25 كيلو‌متر عرض است و ارتفاعات در جهت شرق به تدريج كاهش يافته و غالباً كمتر از 3500 متر هستند. بلندترين قله البرز خاوري، شاهوار نام دارد كه در 25 كيلومتري شمال باختري شاهرود واقع شده و داراي 3945 ارتفاع است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منبع 2. ص73.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از كوه البرز در برخي منابع با نام‌هاي «پارشهور»، «ورنه»، «هرايتي برز» ياد شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در متون جغرافيايي قديم، از جمله در حدود العالم و البدان و برخي ديگر نامي از البرز برده نشده و غالباً از اسامي قله‌هاي آن نظير دنباوند و يا [[دماوند]] استفاده كرده‌اند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7&lt;/sup&gt; شايد تنها حمدالله مستوفي باشد كه در كتاب خود مشخصاً نام [[البرز]] را </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار برده است</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از كوه البرز در برخي منابع با نام‌هاي «پارشهور»، «ورنه»، «هرايتي برز» ياد شده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چكنگي، عليرضا. '''''فرهنگنامه تطبيقي نام‌هاي قديم و جديد مكان‌هاي جغرافيايي ايران و نواحي مجاور'''''. چ1، مشهد: 1378، آستان قدس رضوي (بنياد پژوهش‌هاي اسلامي)، ص242.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>در متون جغرافيايي قديم، از جمله در حدود العالم و البدان و برخي ديگر نامي از البرز برده نشده و غالباً از اسامي قله‌هاي آن نظير دنباوند و يا [[دماوند]] استفاده كرده‌اند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الف- '''''حدود العالم من المشرق الي المغرب'''''. </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوشش دكتر منوچهر ستوده، تهران: 1362، طهوري، ص147</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''     ب-''' لسترنج،گاي. '''''جغرافياي تاريخي سرزمين‌هاي خلافت شرقي'''''. ترجمه محمود عرفان، چ6، تهران: 1383، شركت  </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ:</del>'''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">                                 ''' انتشارات علمي و فرهنگي، ص393 (زيرنويس2).  &lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; شايد تنها حمدالله مستوفي باشد كه در كتاب خود مشخصاً نام [[البرز]] را به كار برده است&lt;ref&gt;  مستوفي‌قزويني، حمدالله. '''''نزههالقلوب''</ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. به تصحيح و تحشيه دكتر محمّد دبيرسياقي، چ1، قزوين: 1381، حديث امروز،  ص142 و منبع 7- ب.&lt;/ref&gt;.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. </del>  <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دماوند]]                                                                                                                </ins>   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. </del>   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ </ins>  <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">           ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.   </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غلامحسین تکمیل همایون</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.   منبع 2. ص73.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.   چكنگي، عليرضا. '''''فرهنگنامه تطبيقي نام‌هاي قديم و جديد مكان‌هاي جغرافيايي ايران و نواحي مجاور'''''. چ1، مشهد: 1378، آستان قدس رضوي (بنياد پژوهش‌هاي اسلامي)، ص242.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''7.  '''الف- '''''حدود العالم من المشرق الي المغرب'''''. به كوشش دكتر منوچهر ستوده، تهران: 1362، طهوري، ص147.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''     ب-''' لسترنج،گاي. '''''جغرافياي تاريخي سرزمين‌هاي خلافت شرقي'''''. ترجمه محمود عرفان، چ6، تهران: 1383، شركت   </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''                                 ''' انتشارات علمي و فرهنگي، ص393 (زيرنويس2).  </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8.   مستوفي‌قزويني، حمدالله. '''''نزههالقلوب'''''. به تصحيح و تحشيه دكتر محمّد دبيرسياقي، چ1، قزوين: 1381، حديث امروز،  ص142 و منبع 7- ب.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">                                                                                                                      </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">   غلامحسین تکمیل همایون               </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table> Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2&diff=6152&oldid=prev Maedeh در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۴ 2025-05-05T11:04:40Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''البرز،''' مهم‌ترين واحد كوهستاني شمال كشور است كه با دره‌هاي عميق و قله‌هاي بسيار مرتفع به صورت قوسي عظيم با جهت باختري- خاوري فلات مركزي ايران را از درياي خرز جدا مي‌سازد و مانع ورود بادهاي باران آور به داخل فلات مي‌شود. اين <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديوارة </del>مرتفع در تقسيم‌بندي كوه‌هاي ايران، در قسمت كوه‌هاي شمالي جاي مي‌گيرد كه بخشي از چين‌خوردگي‌هاي بزرگ آلپ و هيماليا هستند. اين رشته‌ كوه‌ها از آرارات در تركيه شروع شده و پس از عبور از سواحل جنوبي درياي خزر و خراسان شمالي با طول تقريبي 1800 كم به كوه‌هاي هندوكش در افغانستان مي‌پيوندد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''البرز،''' مهم‌ترين واحد كوهستاني شمال كشور است كه با دره‌هاي عميق و قله‌هاي بسيار مرتفع به صورت قوسي عظيم با جهت باختري- خاوري فلات مركزي ايران را از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دریاچه خزر|</ins>درياي خرز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>جدا مي‌سازد و مانع ورود بادهاي باران آور به داخل فلات مي‌شود. اين <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديواره </ins>مرتفع در تقسيم‌بندي كوه‌هاي ايران، در قسمت كوه‌هاي شمالي جاي مي‌گيرد كه بخشي از چين‌خوردگي‌هاي بزرگ آلپ و هيماليا هستند. اين رشته‌ كوه‌ها از آرارات در تركيه شروع شده و پس از عبور از سواحل جنوبي <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دریاچه خزر|</ins>درياي خزر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان خراسان شمالی|</ins>خراسان شمالي<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با طول تقريبي 1800 كم به كوه‌هاي هندوكش در افغانستان مي‌پيوندد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''اطلس زمين‌شناسي (اطلس ملّي ايران)'''''. نگارش دوم، چ1، تهران: 1382، سازمان نقشه‌برداري كشور (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور''''')،''''' ص1-2.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>البرز سلسله كوهستان بزرگي در شمال ايران است با طول 950 و عرض بين 25 تا 110 كم در نقاط مختلف كه مجموعاً 51500 كمـ از سطح ايران را پوشانده است. اين كوهستان از رسوبات دوران‌هاي اول تا سوم زمين‌شناسي و طي حركاتي در دوران چهارم پديد آمده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>البرز سلسله كوهستان بزرگي در شمال ايران است با طول 950 و عرض بين 25 تا 110 كم در نقاط مختلف كه مجموعاً 51500 كمـ از سطح ايران را پوشانده است. اين كوهستان از رسوبات دوران‌هاي اول تا سوم زمين‌شناسي و طي حركاتي در دوران چهارم پديد آمده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفري، عباس. '''''گيتا‌شناسي ايران.''''' ج1'''''. كوه‌ها و كوهنامه ايران.''''' چ2'''''،''''' تهران: 1379، گيتا‌شناسي، ص67.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بلند‌ترين <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلة </del>البرز كه بلندترين <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلة </del>ايران نيز هست، دماوند نام دارد كه داراي 5671 متر ارتفاع و پس از آن، علم‌كوه و تخت سليمان، سردشت، خلنو و گرمابسر، به ارتفاع 4650، 46643، 4378، 4375، 4220 از قله‌هاي مرتفع البرز هستند كه بيشتر روزهاي سال پوشيده از برف و منبع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأمين‌كنندة </del>آب براي روستاها و مزارع پاي كوه هستند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بلند‌ترين <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قله </ins>البرز كه بلندترين <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قله </ins>ايران نيز هست، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دماوند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نام دارد كه داراي 5671 متر ارتفاع و پس از آن، علم‌كوه و تخت سليمان، سردشت، خلنو و گرمابسر، به ارتفاع 4650، 46643، 4378، 4375، 4220 از قله‌هاي مرتفع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>البرز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>هستند كه بيشتر روزهاي سال پوشيده از برف و منبع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأمين‌كننده </ins>آب براي روستاها و مزارع پاي كوه هستند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> '''''همان'''''. ص67و72.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>واحد كوهستاني البرز را، در مسير خود از غرب به شرق، مي‌توان به سه قسمت تقسيم كرد و هر قسمت را با توجه به ويژگي‌هاي ساختاري، آب و هوا و پوشش گياهي آن مورد مطالعه قرار داد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>واحد كوهستاني البرز را، در مسير خود از غرب به شرق، مي‌توان به سه قسمت تقسيم كرد و هر قسمت را با توجه به ويژگي‌هاي ساختاري، آب و هوا و پوشش گياهي آن مورد مطالعه قرار داد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قسمت غربي البرز از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودخانة </del>آستارا شروع شده و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درة </del>سفيد رود ختم مي‌شود. قسمت مركزي البرز از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درة </del>سفيد رود شروع شده و تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودخانة </del>فيروزكوه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودخانة </del>تالار امتداد مي‌يابد. و بالاخره قسمت شرقي البرز از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودخانة </del>فيروزكوه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودخانة </del>تالار شروع شده و تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودخانة </del>گرگان ادامه داشته و داراي مشخصات زير هستند: البرز غربي داراي 270 كم طول و بلندترين <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلة </del>آن به نام آق‌داغ داراي 3303 متر ارتفاع است. عرض كوهستان البرز غربي كه رشته كوه‌هاي طوالش نيز ناميده مي‌شود درنواحي شمال 30 كم، در بخش‌هاي مركزي حدود 60 كم و در قسمت‌هاي خاوري كه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درة </del>سفيدرود ختم مي‌شود، حدود 110 كم است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قسمت غربي البرز از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودخانه </ins>آستارا شروع شده و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دره </ins>سفيد رود ختم مي‌شود. قسمت مركزي البرز از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دره </ins>سفيد رود شروع شده و تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودخانه </ins>فيروزكوه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودخانه </ins>تالار امتداد مي‌يابد. و بالاخره قسمت شرقي البرز از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودخانه </ins>فيروزكوه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودخانه </ins>تالار شروع شده و تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودخانه </ins>گرگان ادامه داشته و داراي مشخصات زير هستند: البرز غربي داراي 270 كم طول و بلندترين <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قله </ins>آن به نام آق‌داغ داراي 3303 متر ارتفاع است. عرض كوهستان البرز غربي كه رشته كوه‌هاي طوالش نيز ناميده مي‌شود درنواحي شمال 30 كم، در بخش‌هاي مركزي حدود 60 كم و در قسمت‌هاي خاوري كه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دره </ins>سفيدرود ختم مي‌شود، حدود 110 كم است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>البرز مركزي داراي 330 كم طول و داراي عرض متوسط 85 كم است. البرز مركزي نسبت به دو قسمت ديگر البرز (غربي و شرقي) داراي دو ويژگي عمده است. نخست اين‌كه مرتفع‌ترين كوه‌هاي سلسله جبال البرز و ديگر اين‌كه پر آب‌ترين و بيشتر رودخانه‌ها در همين قسمت از البرز قرار دارد. اين جريان‌هاي آبي به ويژه كرج و جاجرود كه به سوي <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جبهة </del>جنوبي البرز جريان داشته و رسوبات حاصلخيزي را از خود بر جاي گذاشته‌اند، خود موجب ايجاد مدنيت و آباداني در اين قسمت از البرز شده‌اند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>البرز مركزي داراي 330 كم طول و داراي عرض متوسط 85 كم است. البرز مركزي نسبت به دو قسمت ديگر البرز (غربي و شرقي) داراي دو ويژگي عمده است. نخست اين‌كه مرتفع‌ترين كوه‌هاي سلسله جبال البرز و ديگر اين‌كه پر آب‌ترين و بيشتر رودخانه‌ها در همين قسمت از البرز قرار دارد. اين جريان‌هاي آبي به ويژه كرج و جاجرود كه به سوي <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جبهه </ins>جنوبي البرز جريان داشته و رسوبات حاصلخيزي را از خود بر جاي گذاشته‌اند، خود موجب ايجاد مدنيت و آباداني در اين قسمت از البرز شده‌اند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكميل‌همايون، ناصر. '''''تاريخ اجتماعي و فرهنگي تهران'''''. ج1، چ1، تهران: 1377، دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، ص111-109.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>البرز خاوري در باريك‌ترين قسمت خود، داراي 25 كيلو‌متر عرض است و ارتفاعات در جهت شرق به تدريج كاهش يافته و غالباً كمتر از 3500 متر هستند. بلندترين <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلة </del>البرز خاوري، شاهوار نام دارد كه در 25 كيلومتري شمال باختري شاهرود واقع شده و داراي 3945 ارتفاع است.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>البرز خاوري در باريك‌ترين قسمت خود، داراي 25 كيلو‌متر عرض است و ارتفاعات در جهت شرق به تدريج كاهش يافته و غالباً كمتر از 3500 متر هستند. بلندترين <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قله </ins>البرز خاوري، شاهوار نام دارد كه در 25 كيلومتري شمال باختري شاهرود واقع شده و داراي 3945 ارتفاع است.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از كوه البرز در برخي منابع با نام‌هاي «پارشهور»، «ورنه»، «هرايتي برز» ياد شده است.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; در متون جغرافيايي قديم، از جمله در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>حدود العالم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>البدان<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>و برخي ديگر نامي از البرز برده نشده و غالباً از اسامي قله‌هاي آن نظير دنباوند و يا دماوند استفاده كرده‌اند.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; شايد تنها حمدالله مستوفي باشد كه در كتاب خود مشخصاً نام البرز را به كار برده است.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از كوه البرز در برخي منابع با نام‌هاي «پارشهور»، «ورنه»، «هرايتي برز» ياد شده است.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; در متون جغرافيايي قديم، از جمله در حدود العالم و البدان و برخي ديگر نامي از البرز برده نشده و غالباً از اسامي قله‌هاي آن نظير دنباوند و يا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دماوند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>استفاده كرده‌اند.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; شايد تنها حمدالله مستوفي باشد كه در كتاب خود مشخصاً نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>البرز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را به كار برده است.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1.   <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. ''''' اطلس زمين‌شناسي (اطلس ملّي ايران)'''''. نگارش دوم، چ1، تهران: 1382، سازمان نقشه‌برداري كشور (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور''''')،''''' ص1-2</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1.   .  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2.   <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفري، عباس. '''''گيتا‌شناسي ايران.''''' ج1'''''. كوه‌ها و كوهنامة ايران.''''' چ2'''''،''''' تهران: 1379، گيتا‌شناسي، ص67.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2.    </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.   '''''همان'''''. ص67و72</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4.   <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكميل‌همايون، ناصر. '''''تاريخ اجتماعي و فرهنگي تهران'''''. ج1، چ1، تهران: 1377، دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، ص111-109.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4.    </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5.   منبع 2. ص73.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5.   منبع 2. ص73.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6.   چكنگي، عليرضا. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگنامة </del>تطبيقي نام‌هاي قديم و جديد مكان‌هاي جغرافيايي ايران و نواحي مجاور'''''. چ1، مشهد: 1378، آستان قدس رضوي (بنياد پژوهش‌هاي اسلامي)، ص242.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6.   چكنگي، عليرضا. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگنامه </ins>تطبيقي نام‌هاي قديم و جديد مكان‌هاي جغرافيايي ايران و نواحي مجاور'''''. چ1، مشهد: 1378، آستان قدس رضوي (بنياد پژوهش‌هاي اسلامي)، ص242.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;7.  &#039;&#039;&#039;الف- &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;حدود العالم من المشرق الي المغرب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش دكتر منوچهر ستوده، تهران: 1362، طهوري، ص147.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;7.  &#039;&#039;&#039;الف- &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;حدود العالم من المشرق الي المغرب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش دكتر منوچهر ستوده، تهران: 1362، طهوري، ص147.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''     ب-''' لسترنج،گاي. '''''جغرافياي تاريخي سرزمين‌هاي خلافت شرقي'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة </del>محمود عرفان، چ6، تهران: 1383، شركت    </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''     ب-''' لسترنج،گاي. '''''جغرافياي تاريخي سرزمين‌هاي خلافت شرقي'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه </ins>محمود عرفان، چ6، تهران: 1383، شركت    </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;                                 &#039;&#039;&#039; انتشارات علمي و فرهنگي، ص393 (زيرنويس2).   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;                                 &#039;&#039;&#039; انتشارات علمي و فرهنگي، ص393 (زيرنويس2).   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>8.   مستوفي‌قزويني، حمدالله. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزهةالقلوب</del>'''''. به تصحيح و تحشيه دكتر محمّد دبيرسياقي، چ1، قزوين: 1381، حديث امروز،  ص142 و منبع 7- ب.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>8.   مستوفي‌قزويني، حمدالله. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزههالقلوب</ins>'''''. به تصحيح و تحشيه دكتر محمّد دبيرسياقي، چ1، قزوين: 1381، حديث امروز،  ص142 و منبع 7- ب.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>                                                                                                                       </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>                                                                                                                       </div></td></tr> </table> Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2&diff=972&oldid=prev Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''البرز،''' مهم‌ترين واحد كوهستاني شمال كشور است كه با دره‌هاي عميق و قله‌هاي بسيار مرتفع به صورت قوسي عظيم با جهت باختري- خاوري فلات مركزي ايران را از درياي خرز جدا مي‌سازد و مانع ورود بادهاي باران آور به داخل فلات مي‌شود. اين ديوارة مرتفع د...» ایجاد کرد 2024-08-14T18:03:25Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;البرز،&#039;&#039;&#039; مهم‌ترين واحد كوهستاني شمال كشور است كه با دره‌هاي عميق و قله‌هاي بسيار مرتفع به صورت قوسي عظيم با جهت باختري- خاوري فلات مركزي ايران را از درياي خرز جدا مي‌سازد و مانع ورود بادهاي باران آور به داخل فلات مي‌شود. اين ديوارة مرتفع د...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;البرز،&#039;&#039;&#039; مهم‌ترين واحد كوهستاني شمال كشور است كه با دره‌هاي عميق و قله‌هاي بسيار مرتفع به صورت قوسي عظيم با جهت باختري- خاوري فلات مركزي ايران را از درياي خرز جدا مي‌سازد و مانع ورود بادهاي باران آور به داخل فلات مي‌شود. اين ديوارة مرتفع در تقسيم‌بندي كوه‌هاي ايران، در قسمت كوه‌هاي شمالي جاي مي‌گيرد كه بخشي از چين‌خوردگي‌هاي بزرگ آلپ و هيماليا هستند. اين رشته‌ كوه‌ها از آرارات در تركيه شروع شده و پس از عبور از سواحل جنوبي درياي خزر و خراسان شمالي با طول تقريبي 1800 كم به كوه‌هاي هندوكش در افغانستان مي‌پيوندد.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;<br /> <br /> البرز سلسله كوهستان بزرگي در شمال ايران است با طول 950 و عرض بين 25 تا 110 كم در نقاط مختلف كه مجموعاً 51500 كمـ از سطح ايران را پوشانده است. اين كوهستان از رسوبات دوران‌هاي اول تا سوم زمين‌شناسي و طي حركاتي در دوران چهارم پديد آمده است.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;<br /> <br /> بلند‌ترين قلة البرز كه بلندترين قلة ايران نيز هست، دماوند نام دارد كه داراي 5671 متر ارتفاع و پس از آن، علم‌كوه و تخت سليمان، سردشت، خلنو و گرمابسر، به ارتفاع 4650، 46643، 4378، 4375، 4220 از قله‌هاي مرتفع البرز هستند كه بيشتر روزهاي سال پوشيده از برف و منبع تأمين‌كنندة آب براي روستاها و مزارع پاي كوه هستند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;<br /> <br /> واحد كوهستاني البرز را، در مسير خود از غرب به شرق، مي‌توان به سه قسمت تقسيم كرد و هر قسمت را با توجه به ويژگي‌هاي ساختاري، آب و هوا و پوشش گياهي آن مورد مطالعه قرار داد.<br /> <br /> قسمت غربي البرز از رودخانة آستارا شروع شده و به درة سفيد رود ختم مي‌شود. قسمت مركزي البرز از درة سفيد رود شروع شده و تا رودخانة فيروزكوه و رودخانة تالار امتداد مي‌يابد. و بالاخره قسمت شرقي البرز از رودخانة فيروزكوه و رودخانة تالار شروع شده و تا رودخانة گرگان ادامه داشته و داراي مشخصات زير هستند: البرز غربي داراي 270 كم طول و بلندترين قلة آن به نام آق‌داغ داراي 3303 متر ارتفاع است. عرض كوهستان البرز غربي كه رشته كوه‌هاي طوالش نيز ناميده مي‌شود درنواحي شمال 30 كم، در بخش‌هاي مركزي حدود 60 كم و در قسمت‌هاي خاوري كه به درة سفيدرود ختم مي‌شود، حدود 110 كم است. <br /> <br /> البرز مركزي داراي 330 كم طول و داراي عرض متوسط 85 كم است. البرز مركزي نسبت به دو قسمت ديگر البرز (غربي و شرقي) داراي دو ويژگي عمده است. نخست اين‌كه مرتفع‌ترين كوه‌هاي سلسله جبال البرز و ديگر اين‌كه پر آب‌ترين و بيشتر رودخانه‌ها در همين قسمت از البرز قرار دارد. اين جريان‌هاي آبي به ويژه كرج و جاجرود كه به سوي جبهة جنوبي البرز جريان داشته و رسوبات حاصلخيزي را از خود بر جاي گذاشته‌اند، خود موجب ايجاد مدنيت و آباداني در اين قسمت از البرز شده‌اند.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; <br /> <br /> البرز خاوري در باريك‌ترين قسمت خود، داراي 25 كيلو‌متر عرض است و ارتفاعات در جهت شرق به تدريج كاهش يافته و غالباً كمتر از 3500 متر هستند. بلندترين قلة البرز خاوري، شاهوار نام دارد كه در 25 كيلومتري شمال باختري شاهرود واقع شده و داراي 3945 ارتفاع است.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; <br /> <br /> از كوه البرز در برخي منابع با نام‌هاي «پارشهور»، «ورنه»، «هرايتي برز» ياد شده است.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; در متون جغرافيايي قديم، از جمله در &#039;&#039;&#039;حدود العالم&#039;&#039;&#039; و &#039;&#039;&#039;البدان&#039;&#039;&#039; و برخي ديگر نامي از البرز برده نشده و غالباً از اسامي قله‌هاي آن نظير دنباوند و يا دماوند استفاده كرده‌اند.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; شايد تنها حمدالله مستوفي باشد كه در كتاب خود مشخصاً نام البرز را به كار برده است.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt;<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.   . &#039;&#039;&#039;&#039;&#039; اطلس زمين‌شناسي (اطلس ملّي ايران)&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. نگارش دوم، چ1، تهران: 1382، سازمان نقشه‌برداري كشور (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;)،&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ص1-2.<br /> <br /> 2.   جعفري، عباس. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;گيتا‌شناسي ايران.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ج1&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. كوه‌ها و كوهنامة ايران.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; چ2&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;،&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: 1379، گيتا‌شناسي، ص67.<br /> <br /> 3.   &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص67و72.<br /> <br /> 4.   تكميل‌همايون، ناصر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ اجتماعي و فرهنگي تهران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج1، چ1، تهران: 1377، دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، ص111-109.<br /> <br /> 5.   منبع 2. ص73.<br /> <br /> 6.   چكنگي، عليرضا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامة تطبيقي نام‌هاي قديم و جديد مكان‌هاي جغرافيايي ايران و نواحي مجاور&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چ1، مشهد: 1378، آستان قدس رضوي (بنياد پژوهش‌هاي اسلامي)، ص242.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;7.  &#039;&#039;&#039;الف- &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;حدود العالم من المشرق الي المغرب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش دكتر منوچهر ستوده، تهران: 1362، طهوري، ص147.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;     ب-&#039;&#039;&#039; لسترنج،گاي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جغرافياي تاريخي سرزمين‌هاي خلافت شرقي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة محمود عرفان، چ6، تهران: 1383، شركت   <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;                                 &#039;&#039;&#039; انتشارات علمي و فرهنگي، ص393 (زيرنويس2).  <br /> <br /> 8.   مستوفي‌قزويني، حمدالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نزهةالقلوب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به تصحيح و تحشيه دكتر محمّد دبيرسياقي، چ1، قزوين: 1381، حديث امروز،  ص142 و منبع 7- ب.<br /> <br />                                                                                                                       <br /> <br /> <br />    غلامحسین تکمیل همایون               </div> Samei