https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 امام زاده - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-16T04:57:00Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&diff=5516&oldid=prev Samei در ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۷ 2025-05-03T12:57:53Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حشمت اله عزیزی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حشمت اله عزیزی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</ins></div></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&diff=4048&oldid=prev Samei در ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۳۸ 2025-04-23T15:38:37Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۳۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:Imamzadeh-Davood-Tehran-1.jpg|بندانگشتی|امام زاده داوود، قابل بازیابی از https://www.travital.com/attraction/imamzadeh-davood-tehran/]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[امام زاده|امام‌زاده]]،&#039;&#039;&#039; در عرف تشیع مراد از امام‌زاده فرزندان یا فرزند زادگان ائمه اطهار(ع) و بزرگان سادات و مقابر و مزار آنان در سراسر شهرها و روستاهای ایران است&lt;ref&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایرةالمعارف تشیع&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. انتشارات سازمان دایرةالمعارف تشیع، ج2، 1368، ص392.&lt;/ref&gt;. مهاجرت سادات حسنی و حسینی به نقاط امن سرزمین‌های شرقی اسلامی از زمان امویان&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; آغاز شد. این مهاجران به چهار گروه تقسیم می‌شوند: گروه نخستین، کسانی که برای فرار از بیدادگری‌ها و ستم‌‍‌های امویان و به خصوص حجاج بن یوسف ثقفی (؟ ق / ؟ م) راه مشرق را در پیش گرفتند؛ &lt;ref&gt;جعفریان، رسولی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ تشیع در ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قم: 1375، انصاریان، ج1، ص91.&lt;/ref&gt;گروه دوم، کسانی که در زمان ولایت عهدی [[علی بن موسی الرضا(ع)|امام‌رضا(ع)]] &lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (؟ ق / ؟ م) بدین سرزمین رسیدند؛ &lt;ref&gt;آملی، مولانا اولیاءالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ رویان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش منوچهر ستوده، تهران: 1348، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، ص77.&lt;/ref&gt;گروه سوم، کسانی که در خروج برخی از نوادگان علی(ع) چون زید بن علی (122ق / ؟ م)، نفس‌زکیه (145ق / ؟ م)، صاحب فخ (169ق / ؟ م) و ابن طباطبایی (196ق / ؟ م) بر خلفای عباسی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و اموی شرکت داشتند و پس از شکست آن‌ها بدین حدود گریختند؛ &lt;ref&gt;شكوة كرمانی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ تشیع در ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: هادی مشكوة، 1358.&lt;/ref&gt; گروه چهارم، که نسبت به سه گروه فزونی داشتند، در زمان [[علویان|حکومت علویان]] زیدی مذهب در [[استان مازندران|مازندران]] (؟ ق / ؟ م) روی به دربار ایشان نهادند. &lt;ref&gt;ابن‌اسفندیار، بهاءالدین محمد بن محمد بن حسن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ طبرستان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تصحیح عباس اقبال، تهران: 1366، پدیده، ج1، ص224.&lt;/ref&gt; پراکندگی سادات در تمام نقاط ایران یکسان نبود. و بیشتر به مناطق کوهستانی و مرکزی چون طبرستان و ری روی می‌آوردند و در صورتی که توسط مخالفان به شهادت نمی‌رسیدند به تدریج صورت بومیان محلی به خود می‌گرفتند و سادات امروزی مقیم در نقاط مخالف کشور از اعقاب آنان هستند&lt;ref&gt;مرعشی، ظهیرالدین، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ طبرستان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;رویان و مازندران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: نشر گستره، بی‌تا، ص67.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[امام زاده|امام‌زاده]]،&#039;&#039;&#039; در عرف تشیع مراد از امام‌زاده فرزندان یا فرزند زادگان ائمه اطهار(ع) و بزرگان سادات و مقابر و مزار آنان در سراسر شهرها و روستاهای ایران است&lt;ref&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایرةالمعارف تشیع&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. انتشارات سازمان دایرةالمعارف تشیع، ج2، 1368، ص392.&lt;/ref&gt;. مهاجرت سادات حسنی و حسینی به نقاط امن سرزمین‌های شرقی اسلامی از زمان امویان&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; آغاز شد. این مهاجران به چهار گروه تقسیم می‌شوند: گروه نخستین، کسانی که برای فرار از بیدادگری‌ها و ستم‌‍‌های امویان و به خصوص حجاج بن یوسف ثقفی (؟ ق / ؟ م) راه مشرق را در پیش گرفتند؛ &lt;ref&gt;جعفریان، رسولی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ تشیع در ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قم: 1375، انصاریان، ج1، ص91.&lt;/ref&gt;گروه دوم، کسانی که در زمان ولایت عهدی [[علی بن موسی الرضا(ع)|امام‌رضا(ع)]] &lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (؟ ق / ؟ م) بدین سرزمین رسیدند؛ &lt;ref&gt;آملی، مولانا اولیاءالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ رویان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش منوچهر ستوده، تهران: 1348، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، ص77.&lt;/ref&gt;گروه سوم، کسانی که در خروج برخی از نوادگان علی(ع) چون زید بن علی (122ق / ؟ م)، نفس‌زکیه (145ق / ؟ م)، صاحب فخ (169ق / ؟ م) و ابن طباطبایی (196ق / ؟ م) بر خلفای عباسی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و اموی شرکت داشتند و پس از شکست آن‌ها بدین حدود گریختند؛ &lt;ref&gt;شكوة كرمانی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ تشیع در ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: هادی مشكوة، 1358.&lt;/ref&gt; گروه چهارم، که نسبت به سه گروه فزونی داشتند، در زمان [[علویان|حکومت علویان]] زیدی مذهب در [[استان مازندران|مازندران]] (؟ ق / ؟ م) روی به دربار ایشان نهادند. &lt;ref&gt;ابن‌اسفندیار، بهاءالدین محمد بن محمد بن حسن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ طبرستان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تصحیح عباس اقبال، تهران: 1366، پدیده، ج1، ص224.&lt;/ref&gt; پراکندگی سادات در تمام نقاط ایران یکسان نبود. و بیشتر به مناطق کوهستانی و مرکزی چون طبرستان و ری روی می‌آوردند و در صورتی که توسط مخالفان به شهادت نمی‌رسیدند به تدریج صورت بومیان محلی به خود می‌گرفتند و سادات امروزی مقیم در نقاط مخالف کشور از اعقاب آنان هستند&lt;ref&gt;مرعشی، ظهیرالدین، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ طبرستان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;رویان و مازندران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: نشر گستره، بی‌تا، ص67.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[کاشان]]، 86؛ [[شیراز]]، 52، [[قم]]، 46؛ داراب، 30؛ فسا، 27؛ گروس، 27؛ گرگان، 26؛ جهرم، 25؛ نطنز 25؛ محلات، 24؛ قائم‌شهر، 21؛ ملایر و توسیرکانی، 17؛ ساوه، 16؛ خمین، 15؛ کرج، 15؛ [[اصفهان]]، 14؛ سبزوار، 14؛ [[اراک]]، 12؛ نایین، 12؛ بابل، 11؛ [[بوشهر]]، 11؛ بیرجند، 11؛ [[همدان]]، 11؛ دامغان،10؛ رفسنجان، 10؛ [[کرمان]]، 10&lt;ref&gt;شعبانی، علی‌اكبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخچة وقف در اسلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1343، دانشگاه تهران، ص63، 81-135.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[کاشان]]، 86؛ [[شیراز]]، 52، [[قم]]، 46؛ داراب، 30؛ فسا، 27؛ گروس، 27؛ گرگان، 26؛ جهرم، 25؛ نطنز 25؛ محلات، 24؛ قائم‌شهر، 21؛ ملایر و توسیرکانی، 17؛ ساوه، 16؛ خمین، 15؛ کرج، 15؛ [[اصفهان]]، 14؛ سبزوار، 14؛ [[اراک]]، 12؛ نایین، 12؛ بابل، 11؛ [[بوشهر]]، 11؛ بیرجند، 11؛ [[همدان]]، 11؛ دامغان،10؛ رفسنجان، 10؛ [[کرمان]]، 10&lt;ref&gt;شعبانی، علی‌اكبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخچة وقف در اسلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1343، دانشگاه تهران، ص63، 81-135.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انتساب همه امام‌زاده‌ها به خاندان پیغمبر اسلام و امامان دوازده‌گانه محقق نیست و تعدادی از این بقعه‌ها که به امام‌زاده شهرت یافته‌اند به پیروان تصوف و اقطاب اهل سلوک تعلق داشته‌اند&lt;ref&gt;دهخدا، علی‌اكبر. '''''لغت‌نامه'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1342، ج8، ذیل‌ امام‌زاده.&lt;/ref&gt;. ظاهراً نخستین بنای فرقه امام‌زادگان در همان زمان دفنشان به صورت سایبانی ساده به وسیله علاقه‌مندان به وجود می‌آمد و به مرور با توجه زائران صورت زیارتگاهی به خود می‌گرفتند. در زمان حکومت‌های شیعی مذهب [[علویان]] طبرستان، [[آل بویه|آل‌بویه]]&lt;ref&gt;فقیهی، علی‌اصغر. '''''آل‌بویه و اوضاع زمان ایشان'''''. تهران: 1366، صفا.&lt;/ref&gt; (؟ ق / ؟ م) و [[صفویان]] (؟ ق / ؟ م) زیارت بقاع مقدس رونق گرفته و آباد کردن امام‌زاده‌ها مورد توجه خاص قرار گرفت.&lt;ref&gt;فلسفی، نصرالله. '''''زندگانی شاه عباس اول'''''. تهران: دانشگاه تهران، چاپ چهارم، 1374، ج2، ص354.&lt;/ref&gt; در زمان شاه طهماسب صفوی (؟ ق / ؟ م) ظاهراً تمامی مرقدها و بقاع مقدس امام‌زادگان مورد مرمت و تعمیر قرار گرفته است&lt;ref&gt;مشكوةكرمانی، احمد. '''''تاریخ تشیع در ایران'''''. تهران: 1358، هادی مشكوة، ص928.&lt;/ref&gt;. [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی‌شاه]] و [[ناصر الدین شاه قاجار|ناصرالدین‌شاه قاجار]] نیز به بقاع امام‌زادگان توجه داشتند.&lt;ref&gt;كریمان، حسین. '''''قصران.''''' تهران: 2536، انجمن آثار ملی.&lt;/ref&gt; ولی در واقع اهتمام تمام در مرمت و تعمیر و نگه‌داشت امام‌زادگان در یک سده اخیر به ویژه دوره جمهوری اسلامی انجام شده است که متأسفانه برای توسعه این اماکن گنبدهای تاریخی برخی از آنان تخریب شده است. از مهم‌ترین امام‌زاده‌های ایران می‌توان، حضرت عبدالعظیم حسنی در شهر ری، مرقد حضرت معصومه(س) در [[قم]] و مرقد حضرت شاه چراغ در [[شیراز]] نام برد&lt;ref&gt;برای آگاهی بیشتر: محمدی‌جلالی، بحرالعلوم گیلانی، محمد مهدی فقیه'''''. امام‌زادگان ری.''''' قم: مؤسسة فرهنگی انتشاراتی گرگان، 1379 و اشتهاری، محمد محمدی. '''''تاریخچة قم و حضرت معصومه'''''. قم: بی‌تا، بی‌نا.&lt;/ref&gt;. همچنین بسیاری از دهکده‌های ایران به نام امام‌زاده‌ای که در آن مدفون است خوانده می‌شوند&lt;ref&gt;معین، محمد. '''''فرهنگ فارسی'''''. تهران: 1371، امیركبیر، چاپ هشتم، ج1، ص347.&lt;/ref&gt;. مانند امام‌زاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاسم، </del>امام‌زاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی، </del>امام‌زاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احمد، </del>محمدیه.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انتساب همه امام‌زاده‌ها به خاندان پیغمبر اسلام و امامان دوازده‌گانه محقق نیست و تعدادی از این بقعه‌ها که به امام‌زاده شهرت یافته‌اند به پیروان تصوف و اقطاب اهل سلوک تعلق داشته‌اند&lt;ref&gt;دهخدا، علی‌اكبر. '''''لغت‌نامه'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1342، ج8، ذیل‌ امام‌زاده.&lt;/ref&gt;. ظاهراً نخستین بنای فرقه امام‌زادگان در همان زمان دفنشان به صورت سایبانی ساده به وسیله علاقه‌مندان به وجود می‌آمد و به مرور با توجه زائران صورت زیارتگاهی به خود می‌گرفتند. در زمان حکومت‌های شیعی مذهب [[علویان]] طبرستان، [[آل بویه|آل‌بویه]]&lt;ref&gt;فقیهی، علی‌اصغر. '''''آل‌بویه و اوضاع زمان ایشان'''''. تهران: 1366، صفا.&lt;/ref&gt; (؟ ق / ؟ م) و [[صفویان]] (؟ ق / ؟ م) زیارت بقاع مقدس رونق گرفته و آباد کردن امام‌زاده‌ها مورد توجه خاص قرار گرفت.&lt;ref&gt;فلسفی، نصرالله. '''''زندگانی شاه عباس اول'''''. تهران: دانشگاه تهران، چاپ چهارم، 1374، ج2، ص354.&lt;/ref&gt; در زمان شاه طهماسب صفوی (؟ ق / ؟ م) ظاهراً تمامی مرقدها و بقاع مقدس امام‌زادگان مورد مرمت و تعمیر قرار گرفته است&lt;ref&gt;مشكوةكرمانی، احمد. '''''تاریخ تشیع در ایران'''''. تهران: 1358، هادی مشكوة، ص928.&lt;/ref&gt;. [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی‌شاه]] و [[ناصر الدین شاه قاجار|ناصرالدین‌شاه قاجار]] نیز به بقاع امام‌زادگان توجه داشتند.&lt;ref&gt;كریمان، حسین. '''''قصران.''''' تهران: 2536، انجمن آثار ملی.&lt;/ref&gt; ولی در واقع اهتمام تمام در مرمت و تعمیر و نگه‌داشت امام‌زادگان در یک سده اخیر به ویژه دوره جمهوری اسلامی انجام شده است که متأسفانه برای توسعه این اماکن گنبدهای تاریخی برخی از آنان تخریب شده است. از مهم‌ترین امام‌زاده‌های ایران می‌توان، حضرت عبدالعظیم حسنی در شهر ری، مرقد حضرت معصومه(س) در [[قم]] و مرقد حضرت شاه چراغ در [[شیراز]] نام برد&lt;ref&gt;برای آگاهی بیشتر: محمدی‌جلالی، بحرالعلوم گیلانی، محمد مهدی فقیه'''''. امام‌زادگان ری.''''' قم: مؤسسة فرهنگی انتشاراتی گرگان، 1379 و اشتهاری، محمد محمدی. '''''تاریخچة قم و حضرت معصومه'''''. قم: بی‌تا، بی‌نا.&lt;/ref&gt;. همچنین بسیاری از دهکده‌های ایران به نام امام‌زاده‌ای که در آن مدفون است خوانده می‌شوند&lt;ref&gt;معین، محمد. '''''فرهنگ فارسی'''''. تهران: 1371، امیركبیر، چاپ هشتم، ج1، ص347.&lt;/ref&gt;. مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.travital.com/attraction/imamzadeh-davood-tehran/ </ins>امام‌زاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاسم]، [https://www.beytoote.com/iran/shrine/ntroducing2-shrine1-jafar.html </ins>امام‌زاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی]، [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_(%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86) </ins>امام‌زاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احمد]، </ins>محمدیه.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&diff=4046&oldid=prev Samei در ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۳۲ 2025-04-23T15:32:41Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۳۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[امام زاده|امام‌زاده]]،''' در عرف تشیع مراد از امام‌زاده فرزندان یا فرزند زادگان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ائمهاطهار</del>(ع) و بزرگان سادات و مقابر و مزار آنان در سراسر شهرها و روستاهای ایران است&lt;ref&gt;'''''دایرةالمعارف تشیع'''''. انتشارات سازمان دایرةالمعارف تشیع، ج2، 1368، ص392.&lt;/ref&gt;. مهاجرت سادات حسنی و حسینی به نقاط امن سرزمین‌های شرقی اسلامی از زمان امویان&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; آغاز شد. این مهاجران به چهار گروه تقسیم می‌شوند: گروه نخستین، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كسانی كه </del>برای فرار از بیدادگری‌ها و ستم‌‍‌های امویان و به خصوص حجاج بن یوسف ثقفی (؟ ق / ؟ م) راه مشرق را در پیش گرفتند؛ &lt;ref&gt;جعفریان، رسولی. '''''تاریخ تشیع در ایران'''''. قم: 1375، انصاریان، ج1، ص91.&lt;/ref&gt;گروه دوم، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كسانی كه </del>در زمان ولایت عهدی امام‌رضا(ع) &lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (؟ ق / ؟ م) بدین سرزمین رسیدند؛ &lt;ref&gt;آملی، مولانا اولیاءالله. '''''تاریخ رویان'''''. به كوشش منوچهر ستوده، تهران: 1348، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، ص77.&lt;/ref&gt;گروه سوم، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كسانی كه </del>در خروج برخی از نوادگان علی(ع) چون زید بن علی (122ق / ؟ م)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نفس‌زكیه </del>(145ق / ؟ م)، صاحب فخ (169ق / ؟ م) و ابن طباطبایی (196ق / ؟ م) بر خلفای عباسی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و اموی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شركت </del>داشتند و پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكست </del>آن‌ها بدین حدود گریختند؛ &lt;ref&gt;شكوة كرمانی. '''''تاریخ تشیع در ایران'''''. تهران: هادی مشكوة، 1358.&lt;/ref&gt; گروه چهارم، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>نسبت به سه گروه فزونی داشتند، در زمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكومت </del>علویان زیدی مذهب در مازندران (؟ ق / ؟ م) روی به دربار ایشان نهادند. &lt;ref&gt;ابن‌اسفندیار، بهاءالدین محمد بن محمد بن حسن. '''''تاریخ طبرستان'''''. تصحیح عباس اقبال، تهران: 1366، پدیده، ج1، ص224.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پراكندگی </del>سادات در تمام نقاط ایران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكسان </del>نبود. و بیشتر به مناطق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوهستانی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی </del>چون طبرستان و ری روی می‌آوردند و در صورتی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>توسط مخالفان به شهادت نمی‌رسیدند به تدریج صورت بومیان محلی به خود می‌گرفتند و سادات امروزی مقیم در نقاط مخالف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشور </del>از اعقاب آنان هستند&lt;ref&gt;مرعشی، ظهیرالدین، '''''تاریخ طبرستان'''''، '''''رویان و مازندران'''''. تهران: نشر گستره، بی‌تا، ص67.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[امام زاده|امام‌زاده]]،''' در عرف تشیع مراد از امام‌زاده فرزندان یا فرزند زادگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ائمه اطهار</ins>(ع) و بزرگان سادات و مقابر و مزار آنان در سراسر شهرها و روستاهای ایران است&lt;ref&gt;'''''دایرةالمعارف تشیع'''''. انتشارات سازمان دایرةالمعارف تشیع، ج2، 1368، ص392.&lt;/ref&gt;. مهاجرت سادات حسنی و حسینی به نقاط امن سرزمین‌های شرقی اسلامی از زمان امویان&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; آغاز شد. این مهاجران به چهار گروه تقسیم می‌شوند: گروه نخستین، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کسانی که </ins>برای فرار از بیدادگری‌ها و ستم‌‍‌های امویان و به خصوص حجاج بن یوسف ثقفی (؟ ق / ؟ م) راه مشرق را در پیش گرفتند؛ &lt;ref&gt;جعفریان، رسولی. '''''تاریخ تشیع در ایران'''''. قم: 1375، انصاریان، ج1، ص91.&lt;/ref&gt;گروه دوم، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کسانی که </ins>در زمان ولایت عهدی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[علی بن موسی الرضا(ع)|</ins>امام‌رضا(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (؟ ق / ؟ م) بدین سرزمین رسیدند؛ &lt;ref&gt;آملی، مولانا اولیاءالله. '''''تاریخ رویان'''''. به كوشش منوچهر ستوده، تهران: 1348، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، ص77.&lt;/ref&gt;گروه سوم، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کسانی که </ins>در خروج برخی از نوادگان علی(ع) چون زید بن علی (122ق / ؟ م)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نفس‌زکیه </ins>(145ق / ؟ م)، صاحب فخ (169ق / ؟ م) و ابن طباطبایی (196ق / ؟ م) بر خلفای عباسی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و اموی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرکت </ins>داشتند و پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکست </ins>آن‌ها بدین حدود گریختند؛ &lt;ref&gt;شكوة كرمانی. '''''تاریخ تشیع در ایران'''''. تهران: هادی مشكوة، 1358.&lt;/ref&gt; گروه چهارم، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>نسبت به سه گروه فزونی داشتند، در زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>علویان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|حکومت علویان]] </ins>زیدی مذهب در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان مازندران|</ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(؟ ق / ؟ م) روی به دربار ایشان نهادند. &lt;ref&gt;ابن‌اسفندیار، بهاءالدین محمد بن محمد بن حسن. '''''تاریخ طبرستان'''''. تصحیح عباس اقبال، تهران: 1366، پدیده، ج1، ص224.&lt;/ref&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پراکندگی </ins>سادات در تمام نقاط ایران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکسان </ins>نبود. و بیشتر به مناطق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوهستانی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکزی </ins>چون طبرستان و ری روی می‌آوردند و در صورتی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>توسط مخالفان به شهادت نمی‌رسیدند به تدریج صورت بومیان محلی به خود می‌گرفتند و سادات امروزی مقیم در نقاط مخالف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشور </ins>از اعقاب آنان هستند&lt;ref&gt;مرعشی، ظهیرالدین، '''''تاریخ طبرستان'''''، '''''رویان و مازندران'''''. تهران: نشر گستره، بی‌تا، ص67.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طبق آماری (1352ش) در سراسر ایران حدود 1059 امام‌زاده شمارش شده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>استان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی </del>بیشتری امام‌زاده را دارد و در استان سیستان و بلوچستان نیز امام‌زاده‌ای وجود ندارد. &lt;ref&gt;'''''روزنامه‌ی كیهان'''''. شماره‌ی 9111 (دوشنبه 28/ آبان1352).&lt;/ref&gt; آمار [[امام زاده|امام‌زاده‌]]&lt;nowiki/&gt;ها در برخی شهرهای ایران این‌گونه است: تهران و حومه و ری قدیم112.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طبق آماری (1352ش) در سراسر ایران حدود 1059 امام‌زاده شمارش شده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که [[</ins>استان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکزی]] </ins>بیشتری امام‌زاده را دارد و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>استان سیستان و بلوچستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز امام‌زاده‌ای وجود ندارد. &lt;ref&gt;'''''روزنامه‌ی كیهان'''''. شماره‌ی 9111 (دوشنبه 28/ آبان1352).&lt;/ref&gt; آمار [[امام زاده|امام‌زاده‌]]&lt;nowiki/&gt;ها در برخی شهرهای ایران این‌گونه است: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>و حومه و ری قدیم112.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاشان، </del>86؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیراز، </del>52، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قم، </del>46؛ داراب، 30؛ فسا، 27؛ گروس، 27؛ گرگان، 26؛ جهرم، 25؛ نطنز 25؛ محلات، 24؛ قائم‌شهر، 21؛ ملایر و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توسیركانی، </del>17؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساده، </del>16؛ خمین، 15؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرج، </del>15؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصفهان، </del>14؛ سبزوار، 14؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اراك، </del>12؛ نایین، 12؛ بابل، 11؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بوشهر، </del>11؛ بیرجند، 11؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همدان، </del>11؛ دامغان،10؛ رفسنجان، 10؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرمان، </del>10&lt;ref&gt;شعبانی، علی‌اكبر. '''''تاریخچة وقف در اسلام'''''. تهران: 1343، دانشگاه تهران، ص63، 81-135.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کاشان]]، </ins>86؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شیراز]]، </ins>52، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قم]]، </ins>46؛ داراب، 30؛ فسا، 27؛ گروس، 27؛ گرگان، 26؛ جهرم، 25؛ نطنز 25؛ محلات، 24؛ قائم‌شهر، 21؛ ملایر و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توسیرکانی، </ins>17؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساوه، </ins>16؛ خمین، 15؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرج، </ins>15؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اصفهان]]، </ins>14؛ سبزوار، 14؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اراک]]، </ins>12؛ نایین، 12؛ بابل، 11؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بوشهر]]، </ins>11؛ بیرجند، 11؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[همدان]]، </ins>11؛ دامغان،10؛ رفسنجان، 10؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کرمان]]، </ins>10&lt;ref&gt;شعبانی، علی‌اكبر. '''''تاریخچة وقف در اسلام'''''. تهران: 1343، دانشگاه تهران، ص63، 81-135.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انتساب همه امام‌زاده‌ها به خاندان پیغمبر اسلام و امامان دوازده‌گانه محقق نیست و تعدادی از این بقعه‌ها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>به امام‌زاده شهرت یافته‌اند به پیروان تصوف و اقطاب اهل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلوك </del>تعلق داشته‌اند&lt;ref&gt;دهخدا، علی‌اكبر. '''''لغت‌نامه'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1342، ج8، ذیل‌ امام‌زاده.&lt;/ref&gt;. ظاهراً نخستین بنای فرقه امام‌زادگان در همان زمان دفنشان به صورت سایبانی ساده به وسیله علاقه‌مندان به وجود می‌آمد و به مرور با توجه زائران صورت زیارتگاهی به خود می‌گرفتند. در زمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكومت‌های </del>شیعی مذهب علویان طبرستان، آل‌بویه&lt;ref&gt;فقیهی، علی‌اصغر. '''''آل‌بویه و اوضاع زمان ایشان'''''. تهران: 1366، صفا.&lt;/ref&gt; (؟ ق / ؟ م) و صفویان (؟ ق / ؟ م) زیارت بقاع مقدس رونق گرفته و آباد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كردن </del>امام‌زاده‌ها مورد توجه خاص قرار گرفت.&lt;ref&gt;فلسفی، نصرالله. '''''زندگانی شاه عباس اول'''''. تهران: دانشگاه تهران، چاپ چهارم، 1374، ج2، ص354.&lt;/ref&gt; در زمان شاه طهماسب صفوی (؟ ق / ؟ م) ظاهراً تمامی مرقدها و بقاع مقدس امام‌زادگان مورد مرمت و تعمیر قرار گرفته است&lt;ref&gt;مشكوةكرمانی، احمد. '''''تاریخ تشیع در ایران'''''. تهران: 1358، هادی مشكوة، ص928.&lt;/ref&gt;. فتحعلی‌شاه و ناصرالدین‌شاه قاجار نیز به بقاع امام‌زادگان توجه داشتند.&lt;ref&gt;كریمان، حسین. '''''قصران.''''' تهران: 2536، انجمن آثار ملی.&lt;/ref&gt; ولی در واقع اهتمام تمام در مرمت و تعمیر و نگه‌داشت امام‌زادگان در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>سده اخیر به ویژه دوره جمهوری اسلامی انجام شده است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>متأسفانه برای توسعه این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اماكن </del>گنبدهای تاریخی برخی از آنان تخریب شده است. از مهم‌ترین امام‌زاده‌های ایران می‌توان، حضرت عبدالعظیم حسنی در شهر ری، مرقد حضرت معصومه(س) در قم و مرقد حضرت شاه چراغ در شیراز نام برد&lt;ref&gt;برای آگاهی بیشتر: محمدی‌جلالی، بحرالعلوم گیلانی، محمد مهدی فقیه'''''. امام‌زادگان ری.''''' قم: مؤسسة فرهنگی انتشاراتی گرگان، 1379 و اشتهاری، محمد محمدی. '''''تاریخچة قم و حضرت معصومه'''''. قم: بی‌تا، بی‌نا.&lt;/ref&gt;. همچنین بسیاری از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهكده‌های </del>ایران به نام امام‌زاده‌ای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در آن مدفون است خوانده می‌شوند&lt;ref&gt;معین، محمد. '''''فرهنگ فارسی'''''. تهران: 1371، امیركبیر، چاپ هشتم، ج1، ص347.&lt;/ref&gt;. مانند امام‌زاده قاسم، امام‌زاده علی، امام‌زاده احمد، محمدیه.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انتساب همه امام‌زاده‌ها به خاندان پیغمبر اسلام و امامان دوازده‌گانه محقق نیست و تعدادی از این بقعه‌ها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>به امام‌زاده شهرت یافته‌اند به پیروان تصوف و اقطاب اهل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلوک </ins>تعلق داشته‌اند&lt;ref&gt;دهخدا، علی‌اكبر. '''''لغت‌نامه'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1342، ج8، ذیل‌ امام‌زاده.&lt;/ref&gt;. ظاهراً نخستین بنای فرقه امام‌زادگان در همان زمان دفنشان به صورت سایبانی ساده به وسیله علاقه‌مندان به وجود می‌آمد و به مرور با توجه زائران صورت زیارتگاهی به خود می‌گرفتند. در زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومت‌های </ins>شیعی مذهب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>علویان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>طبرستان، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آل بویه|</ins>آل‌بویه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&lt;ref&gt;فقیهی، علی‌اصغر. '''''آل‌بویه و اوضاع زمان ایشان'''''. تهران: 1366، صفا.&lt;/ref&gt; (؟ ق / ؟ م) و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>صفویان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(؟ ق / ؟ م) زیارت بقاع مقدس رونق گرفته و آباد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کردن </ins>امام‌زاده‌ها مورد توجه خاص قرار گرفت.&lt;ref&gt;فلسفی، نصرالله. '''''زندگانی شاه عباس اول'''''. تهران: دانشگاه تهران، چاپ چهارم، 1374، ج2، ص354.&lt;/ref&gt; در زمان شاه طهماسب صفوی (؟ ق / ؟ م) ظاهراً تمامی مرقدها و بقاع مقدس امام‌زادگان مورد مرمت و تعمیر قرار گرفته است&lt;ref&gt;مشكوةكرمانی، احمد. '''''تاریخ تشیع در ایران'''''. تهران: 1358، هادی مشكوة، ص928.&lt;/ref&gt;. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فتحعلی شاه قاجار|</ins>فتحعلی‌شاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ناصر الدین شاه قاجار|</ins>ناصرالدین‌شاه قاجار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز به بقاع امام‌زادگان توجه داشتند.&lt;ref&gt;كریمان، حسین. '''''قصران.''''' تهران: 2536، انجمن آثار ملی.&lt;/ref&gt; ولی در واقع اهتمام تمام در مرمت و تعمیر و نگه‌داشت امام‌زادگان در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>سده اخیر به ویژه دوره جمهوری اسلامی انجام شده است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>متأسفانه برای توسعه این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اماکن </ins>گنبدهای تاریخی برخی از آنان تخریب شده است. از مهم‌ترین امام‌زاده‌های ایران می‌توان، حضرت عبدالعظیم حسنی در شهر ری، مرقد حضرت معصومه(س) در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و مرقد حضرت شاه چراغ در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نام برد&lt;ref&gt;برای آگاهی بیشتر: محمدی‌جلالی، بحرالعلوم گیلانی، محمد مهدی فقیه'''''. امام‌زادگان ری.''''' قم: مؤسسة فرهنگی انتشاراتی گرگان، 1379 و اشتهاری، محمد محمدی. '''''تاریخچة قم و حضرت معصومه'''''. قم: بی‌تا، بی‌نا.&lt;/ref&gt;. همچنین بسیاری از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهکده‌های </ins>ایران به نام امام‌زاده‌ای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در آن مدفون است خوانده می‌شوند&lt;ref&gt;معین، محمد. '''''فرهنگ فارسی'''''. تهران: 1371، امیركبیر، چاپ هشتم، ج1، ص347.&lt;/ref&gt;. مانند امام‌زاده قاسم، امام‌زاده علی، امام‌زاده احمد، محمدیه.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ناصر الدین شاه قاجار]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فتحعلی شاه قاجار]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[صفویان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آل بویه]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[علویان]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حشمت اله عزیزی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حشمت اله عزیزی</div></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&diff=2428&oldid=prev Nazli در ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۱ 2025-01-05T12:41:08Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[امام زاده|امام‌زاده]]،''' در عرف تشیع مراد از امام‌زاده فرزندان یا فرزند زادگان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ائمةاطهار</del>(ع) و بزرگان سادات و مقابر و مزار آنان در سراسر شهرها و روستاهای ایران است&lt;ref&gt;'''''دایرةالمعارف تشیع'''''. انتشارات سازمان دایرةالمعارف تشیع، ج2، 1368، ص392.&lt;/ref&gt;. مهاجرت سادات حسنی و حسینی به نقاط امن سرزمین‌های شرقی اسلامی از زمان امویان&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; آغاز شد. این مهاجران به چهار گروه تقسیم می‌شوند: گروه نخستین، كسانی كه برای فرار از بیدادگری‌ها و ستم‌‍‌های امویان و به خصوص حجاج بن یوسف ثقفی (؟ ق / ؟ م) راه مشرق را در پیش گرفتند؛ &lt;ref&gt;جعفریان، رسولی. '''''تاریخ تشیع در ایران'''''. قم: 1375، انصاریان، ج1، ص91.&lt;/ref&gt;گروه دوم، كسانی كه در زمان ولایت عهدی امام‌رضا(ع) &lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (؟ ق / ؟ م) بدین سرزمین رسیدند؛ &lt;ref&gt;آملی، مولانا اولیاءالله. '''''تاریخ رویان'''''. به كوشش منوچهر ستوده، تهران: 1348، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، ص77.&lt;/ref&gt;گروه سوم، كسانی كه در خروج برخی از نوادگان علی(ع) چون زید بن علی (122ق / ؟ م)، نفس‌زكیه (145ق / ؟ م)، صاحب فخ (169ق / ؟ م) و ابن طباطبایی (196ق / ؟ م) بر خلفای عباسی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و اموی شركت داشتند و پس از شكست آن‌ها بدین حدود گریختند؛ &lt;ref&gt;شكوة كرمانی. '''''تاریخ تشیع در ایران'''''. تهران: هادی مشكوة، 1358.&lt;/ref&gt; گروه چهارم، كه نسبت به سه گروه فزونی داشتند، در زمان حكومت علویان زیدی مذهب در مازندران (؟ ق / ؟ م) روی به دربار ایشان نهادند. &lt;ref&gt;ابن‌اسفندیار، بهاءالدین محمد بن محمد بن حسن. '''''تاریخ طبرستان'''''. تصحیح عباس اقبال، تهران: 1366، پدیده، ج1، ص224.&lt;/ref&gt; پراكندگی سادات در تمام نقاط ایران یكسان نبود. و بیشتر به مناطق كوهستانی و مركزی چون طبرستان و ری روی می‌آوردند و در صورتی كه توسط مخالفان به شهادت نمی‌رسیدند به تدریج صورت بومیان محلی به خود می‌گرفتند و سادات امروزی مقیم در نقاط مخالف كشور از اعقاب آنان هستند&lt;ref&gt;مرعشی، ظهیرالدین، '''''تاریخ طبرستان'''''، '''''رویان و مازندران'''''. تهران: نشر گستره، بی‌تا، ص67.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[امام زاده|امام‌زاده]]،''' در عرف تشیع مراد از امام‌زاده فرزندان یا فرزند زادگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ائمهاطهار</ins>(ع) و بزرگان سادات و مقابر و مزار آنان در سراسر شهرها و روستاهای ایران است&lt;ref&gt;'''''دایرةالمعارف تشیع'''''. انتشارات سازمان دایرةالمعارف تشیع، ج2، 1368، ص392.&lt;/ref&gt;. مهاجرت سادات حسنی و حسینی به نقاط امن سرزمین‌های شرقی اسلامی از زمان امویان&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; آغاز شد. این مهاجران به چهار گروه تقسیم می‌شوند: گروه نخستین، كسانی كه برای فرار از بیدادگری‌ها و ستم‌‍‌های امویان و به خصوص حجاج بن یوسف ثقفی (؟ ق / ؟ م) راه مشرق را در پیش گرفتند؛ &lt;ref&gt;جعفریان، رسولی. '''''تاریخ تشیع در ایران'''''. قم: 1375، انصاریان، ج1، ص91.&lt;/ref&gt;گروه دوم، كسانی كه در زمان ولایت عهدی امام‌رضا(ع) &lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (؟ ق / ؟ م) بدین سرزمین رسیدند؛ &lt;ref&gt;آملی، مولانا اولیاءالله. '''''تاریخ رویان'''''. به كوشش منوچهر ستوده، تهران: 1348، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، ص77.&lt;/ref&gt;گروه سوم، كسانی كه در خروج برخی از نوادگان علی(ع) چون زید بن علی (122ق / ؟ م)، نفس‌زكیه (145ق / ؟ م)، صاحب فخ (169ق / ؟ م) و ابن طباطبایی (196ق / ؟ م) بر خلفای عباسی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و اموی شركت داشتند و پس از شكست آن‌ها بدین حدود گریختند؛ &lt;ref&gt;شكوة كرمانی. '''''تاریخ تشیع در ایران'''''. تهران: هادی مشكوة، 1358.&lt;/ref&gt; گروه چهارم، كه نسبت به سه گروه فزونی داشتند، در زمان حكومت علویان زیدی مذهب در مازندران (؟ ق / ؟ م) روی به دربار ایشان نهادند. &lt;ref&gt;ابن‌اسفندیار، بهاءالدین محمد بن محمد بن حسن. '''''تاریخ طبرستان'''''. تصحیح عباس اقبال، تهران: 1366، پدیده، ج1، ص224.&lt;/ref&gt; پراكندگی سادات در تمام نقاط ایران یكسان نبود. و بیشتر به مناطق كوهستانی و مركزی چون طبرستان و ری روی می‌آوردند و در صورتی كه توسط مخالفان به شهادت نمی‌رسیدند به تدریج صورت بومیان محلی به خود می‌گرفتند و سادات امروزی مقیم در نقاط مخالف كشور از اعقاب آنان هستند&lt;ref&gt;مرعشی، ظهیرالدین، '''''تاریخ طبرستان'''''، '''''رویان و مازندران'''''. تهران: نشر گستره، بی‌تا، ص67.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طبق آماری (1352ش) در سراسر ایران حدود 1059 امام‌زاده شمارش شده كه استان مركزی بیشتری امام‌زاده را دارد و در استان سیستان و بلوچستان نیز امام‌زاده‌ای وجود ندارد. &lt;ref&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;روزنامه‌ی كیهان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. شماره‌ی 9111 (دوشنبه 28/ آبان1352).&lt;/ref&gt; آمار [[امام زاده|امام‌زاده‌]]&lt;nowiki/&gt;ها در برخی شهرهای ایران این‌گونه است: تهران و حومه و ری قدیم112.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طبق آماری (1352ش) در سراسر ایران حدود 1059 امام‌زاده شمارش شده كه استان مركزی بیشتری امام‌زاده را دارد و در استان سیستان و بلوچستان نیز امام‌زاده‌ای وجود ندارد. &lt;ref&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;روزنامه‌ی كیهان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. شماره‌ی 9111 (دوشنبه 28/ آبان1352).&lt;/ref&gt; آمار [[امام زاده|امام‌زاده‌]]&lt;nowiki/&gt;ها در برخی شهرهای ایران این‌گونه است: تهران و حومه و ری قدیم112.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>كاشان، 86؛ شیراز، 52، قم، 46؛ داراب، 30؛ فسا، 27؛ گروس، 27؛ گرگان، 26؛ جهرم، 25؛ نطنز 25؛ محلات، 24؛ قائم‌شهر، 21؛ ملایر و توسیركانی، 17؛ ساده، 16؛ خمین، 15؛ كرج، 15؛ اصفهان، 14؛ سبزوار، 14؛ اراك، 12؛ نایین، 12؛ بابل، 11؛ بوشهر، 11؛ بیرجند، 11؛ همدان، 11؛ دامغان،10؛ رفسنجان، 10؛ كرمان، 10&lt;ref&gt;شعبانی، علی‌اكبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخچة وقف در اسلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1343، دانشگاه تهران، ص63، 81-135.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>كاشان، 86؛ شیراز، 52، قم، 46؛ داراب، 30؛ فسا، 27؛ گروس، 27؛ گرگان، 26؛ جهرم، 25؛ نطنز 25؛ محلات، 24؛ قائم‌شهر، 21؛ ملایر و توسیركانی، 17؛ ساده، 16؛ خمین، 15؛ كرج، 15؛ اصفهان، 14؛ سبزوار، 14؛ اراك، 12؛ نایین، 12؛ بابل، 11؛ بوشهر، 11؛ بیرجند، 11؛ همدان، 11؛ دامغان،10؛ رفسنجان، 10؛ كرمان، 10&lt;ref&gt;شعبانی، علی‌اكبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخچة وقف در اسلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1343، دانشگاه تهران، ص63، 81-135.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انتساب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همة </del>امام‌زاده‌ها به خاندان پیغمبر اسلام و امامان دوازده‌گانه محقق نیست و تعدادی از این بقعه‌ها كه به امام‌زاده شهرت یافته‌اند به پیروان تصوف و اقطاب اهل سلوك تعلق داشته‌اند&lt;ref&gt;دهخدا، علی‌اكبر. '''''لغت‌نامه'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1342، ج8، ذیل‌ امام‌زاده.&lt;/ref&gt;. ظاهراً نخستین بنای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرقة </del>امام‌زادگان در همان زمان دفنشان به صورت سایبانی ساده به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسیلة </del>علاقه‌مندان به وجود می‌آمد و به مرور با توجه زائران صورت زیارتگاهی به خود می‌گرفتند. در زمان حكومت‌های شیعی مذهب علویان طبرستان، آل‌بویه&lt;ref&gt;فقیهی، علی‌اصغر. '''''آل‌بویه و اوضاع زمان ایشان'''''. تهران: 1366، صفا.&lt;/ref&gt; (؟ ق / ؟ م) و صفویان (؟ ق / ؟ م) زیارت بقاع مقدس رونق گرفته و آباد كردن امام‌زاده‌ها مورد توجه خاص قرار گرفت.&lt;ref&gt;فلسفی، نصرالله. '''''زندگانی شاه عباس اول'''''. تهران: دانشگاه تهران، چاپ چهارم، 1374، ج2، ص354.&lt;/ref&gt; در زمان شاه طهماسب صفوی (؟ ق / ؟ م) ظاهراً تمامی مرقدها و بقاع مقدس امام‌زادگان مورد مرمت و تعمیر قرار گرفته است&lt;ref&gt;مشكوةكرمانی، احمد. '''''تاریخ تشیع در ایران'''''. تهران: 1358، هادی مشكوة، ص928.&lt;/ref&gt;. فتحعلی‌شاه و ناصرالدین‌شاه قاجار نیز به بقاع امام‌زادگان توجه داشتند.&lt;ref&gt;كریمان، حسین. '''''قصران.''''' تهران: 2536، انجمن آثار ملی.&lt;/ref&gt; ولی در واقع اهتمام تمام در مرمت و تعمیر و نگه‌داشت امام‌زادگان در یك <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>اخیر به ویژه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>جمهوری اسلامی انجام شده است كه متأسفانه برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توسعة </del>این اماكن گنبدهای تاریخی برخی از آنان تخریب شده است. از مهم‌ترین امام‌زاده‌های ایران می‌توان، حضرت عبدالعظیم حسنی در شهر ری، مرقد حضرت معصومه(س) در قم و مرقد حضرت شاه چراغ در شیراز نام برد&lt;ref&gt;برای آگاهی بیشتر: محمدی‌جلالی، بحرالعلوم گیلانی، محمد مهدی فقیه'''''. امام‌زادگان ری.''''' قم: مؤسسة فرهنگی انتشاراتی گرگان، 1379 و اشتهاری، محمد محمدی. '''''تاریخچة قم و حضرت معصومه'''''. قم: بی‌تا، بی‌نا.&lt;/ref&gt;. همچنین بسیاری از دهكده‌های ایران به نام امام‌زاده‌ای كه در آن مدفون است خوانده می‌شوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">15</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; مانند امام‌زاده قاسم، امام‌زاده علی، امام‌زاده احمد، محمدیه.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انتساب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همه </ins>امام‌زاده‌ها به خاندان پیغمبر اسلام و امامان دوازده‌گانه محقق نیست و تعدادی از این بقعه‌ها كه به امام‌زاده شهرت یافته‌اند به پیروان تصوف و اقطاب اهل سلوك تعلق داشته‌اند&lt;ref&gt;دهخدا، علی‌اكبر. '''''لغت‌نامه'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1342، ج8، ذیل‌ امام‌زاده.&lt;/ref&gt;. ظاهراً نخستین بنای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرقه </ins>امام‌زادگان در همان زمان دفنشان به صورت سایبانی ساده به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسیله </ins>علاقه‌مندان به وجود می‌آمد و به مرور با توجه زائران صورت زیارتگاهی به خود می‌گرفتند. در زمان حكومت‌های شیعی مذهب علویان طبرستان، آل‌بویه&lt;ref&gt;فقیهی، علی‌اصغر. '''''آل‌بویه و اوضاع زمان ایشان'''''. تهران: 1366، صفا.&lt;/ref&gt; (؟ ق / ؟ م) و صفویان (؟ ق / ؟ م) زیارت بقاع مقدس رونق گرفته و آباد كردن امام‌زاده‌ها مورد توجه خاص قرار گرفت.&lt;ref&gt;فلسفی، نصرالله. '''''زندگانی شاه عباس اول'''''. تهران: دانشگاه تهران، چاپ چهارم، 1374، ج2، ص354.&lt;/ref&gt; در زمان شاه طهماسب صفوی (؟ ق / ؟ م) ظاهراً تمامی مرقدها و بقاع مقدس امام‌زادگان مورد مرمت و تعمیر قرار گرفته است&lt;ref&gt;مشكوةكرمانی، احمد. '''''تاریخ تشیع در ایران'''''. تهران: 1358، هادی مشكوة، ص928.&lt;/ref&gt;. فتحعلی‌شاه و ناصرالدین‌شاه قاجار نیز به بقاع امام‌زادگان توجه داشتند.&lt;ref&gt;كریمان، حسین. '''''قصران.''''' تهران: 2536، انجمن آثار ملی.&lt;/ref&gt; ولی در واقع اهتمام تمام در مرمت و تعمیر و نگه‌داشت امام‌زادگان در یك <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>اخیر به ویژه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>جمهوری اسلامی انجام شده است كه متأسفانه برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توسعه </ins>این اماكن گنبدهای تاریخی برخی از آنان تخریب شده است. از مهم‌ترین امام‌زاده‌های ایران می‌توان، حضرت عبدالعظیم حسنی در شهر ری، مرقد حضرت معصومه(س) در قم و مرقد حضرت شاه چراغ در شیراز نام برد&lt;ref&gt;برای آگاهی بیشتر: محمدی‌جلالی، بحرالعلوم گیلانی، محمد مهدی فقیه'''''. امام‌زادگان ری.''''' قم: مؤسسة فرهنگی انتشاراتی گرگان، 1379 و اشتهاری، محمد محمدی. '''''تاریخچة قم و حضرت معصومه'''''. قم: بی‌تا، بی‌نا.&lt;/ref&gt;. همچنین بسیاری از دهكده‌های ایران به نام امام‌زاده‌ای كه در آن مدفون است خوانده می‌شوند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معین، محمد. '''''فرهنگ فارسی'''''. تهران: 1371، امیركبیر، چاپ هشتم، ج1، ص347.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>مانند امام‌زاده قاسم، امام‌زاده علی، امام‌زاده احمد، محمدیه.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ماخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.   </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.   </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.    </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.   </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.   </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7.    </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8.   </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9.    </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10.  </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11.  </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">12.  </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">13.  </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">14.  </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">15.  معین، محمد. '''''فرهنگ فارسی'''''. تهران: 1371، امیركبیر، چاپ هشتم، ج1، ص347.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حشمت اله عزیزی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حشمت اله عزیزی</div></td></tr> </table> Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&diff=2427&oldid=prev Nazli در ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۸ 2025-01-05T12:38:20Z <p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&amp;diff=2427&amp;oldid=726">نمایش تغییرات</a> Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&diff=726&oldid=prev Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''امام‌زاده،''' در عرف تشيع مراد از امام‌زاده فرزندان يا فرزند زادگان ائمةاطهار(ع) و بزرگان سادات و مقابر و مزار آنان در سراسر شهرها و روستاهاي ايران است.<sup>1</sup> مهاجرت سادات حسني و حسيني به نقاط امن سرزمين‌هاي شرقي اسلامي از زمان امويان<sup>*</sup...» ایجاد کرد 2024-08-13T15:36:56Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;امام‌زاده،&#039;&#039;&#039; در عرف تشيع مراد از امام‌زاده فرزندان يا فرزند زادگان ائمةاطهار(ع) و بزرگان سادات و مقابر و مزار آنان در سراسر شهرها و روستاهاي ايران است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; مهاجرت سادات حسني و حسيني به نقاط امن سرزمين‌هاي شرقي اسلامي از زمان امويان&lt;sup&gt;*&lt;/sup...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;امام‌زاده،&#039;&#039;&#039; در عرف تشيع مراد از امام‌زاده فرزندان يا فرزند زادگان ائمةاطهار(ع) و بزرگان سادات و مقابر و مزار آنان در سراسر شهرها و روستاهاي ايران است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; مهاجرت سادات حسني و حسيني به نقاط امن سرزمين‌هاي شرقي اسلامي از زمان امويان&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; آغاز شد. اين مهاجران به چهار گروه تقسيم مي‌شوند: گروه نخستين، كساني كه براي فرار از بيدادگري‌ها و ستم‌‍‌هاي امويان و به خصوص حجاج بن يوسف ثقفي (؟ ق / ؟ م) راه مشرق را در پيش گرفتند؛&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; گروه دوم، كساني كه در زمان ولايت عهدي امام‌رضا(ع) &lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (؟ ق / ؟ م) بدين سرزمين رسيدند؛&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; گروه سوم، كساني كه در خروج برخي از نوادگان علي(ع) چون زيد بن علي (122ق / ؟ م)، نفس‌زكيه (145ق / ؟ م)، صاحب فخ (169ق / ؟ م) و ابن طباطبا (196ق / ؟ م) بر خلفاي عباسي&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و اموي شركت داشتند و پس از شكست آن‌ها بدين حدود گريختند؛&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; گروه چهارم، كه نسبت به سه گروه فزوني داشتند، در زمان حكومت علويان زيدي مذهب در مازندران (؟ ق / ؟ م) روي به دربار ايشان نهادند.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; پراكندگي سادات در تمام نقاط ايران يكسان نبود. و بيشتر به مناطق كوهستاني و مركزي چون طبرستان و ري روي مي‌آوردند و در صورتي كه توسط مخالفان به شهادت نمي‌رسيدند به تدريج صورت بوميان محلي به خود مي‌گرفتند و سادات امروزي مقيم در نقاط مخالف كشور از اعقاب آنان هستند.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; <br /> <br /> طبق آماري (1352ش) در سراسر ايران حدود 1059 امام‌زاده شمارش شده كه استان مركزي بيشتري امام‌زاده را دارد و در استان سيستان و بلوچستان نيز امام‌زاده‌اي وجود ندارد.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; آمار امام‌زاده‌ها در برخي شهرهاي ايران اين‌گونه است: تهران و حومه و ري قديم112.<br /> <br /> كاشان، 86؛ شيراز، 52، قم، 46؛ داراب، 30؛ فسا، 27؛ گروس، 27؛ گرگان، 26؛ جهرم، 25؛ نطنز 25؛ محلات، 24؛ قائم‌شهر، 21؛ ملاير و توسيركاني، 17؛ ساده، 16؛ خمين، 15؛ كرج، 15؛ اصفهان، 14؛ سبزوار، 14؛ اراك، 12؛ نايين، 12؛ بابل، 11؛ بوشهر، 11؛ بيرجند، 11؛ همدان، 11؛ دامغان،10؛ رفسنجان، 10؛ كرمان، 10. <br /> <br /> انتساب همة امام‌زاده‌ها به خاندان پيغمبر اسلام و امامان دوازده‌گانه محقق نيست و تعدادي از اين بقعه‌ها كه به امام‌زاده شهرت يافته‌اند به پيروان تصوف و اقطاب اهل سلوك تعلق داشته‌اند.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; ظاهراً نخستين بناي فرقة امام‌زادگان در همان زمان دفنشان به صورت سايباني ساده به وسيلة علاقه‌مندان به وجود مي‌آمد و به مرور با توجه زائران صورت زيارتگاهي به خود مي‌گرفتند. در زمان حكومت‌هاي شيعي مذهب علويان طبرستان، آل‌بويه&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt; (؟ ق / ؟ م) و صفويان (؟ ق / ؟ م) زيارت بقاع مقدس رونق گرفته و آباد كردن امام‌زاده‌ها مورد توجه خاص قرار گرفت.&lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt; در زمان شاه طهماسب صفوي (؟ ق / ؟ م) ظاهراً تمامي مرقدها و بقاع مقدس امام‌زادگان مورد مرمت و تعمير قرار گرفته است.&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt; فتحعلي‌شاه و ناصرالدين‌شاه قاجار نيز به بقاع امام‌زادگان توجه داشتند.&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt; ولي در واقع اهتمام تمام در مرمت و تعمير و نگه‌داشت امام‌زادگان در يك سدة اخير به ويژه دورة جمهوري اسلامي انجام شده است كه متأسفانه براي توسعة اين اماكن گنبدهاي تاريخي برخي از آنان تخريب شده است. از مهم‌ترين امام‌زاده‌هاي ايران مي‌توان، حضرت عبدالعظيم حسني در شهر ري، مرقد حضرت معصومه(س) در قم و مرقد حضرت شاه چراغ در شيراز نام برد.&lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt; همچنين بسياري از دهكده‌هاي ايران به نام امام‌زاده‌اي كه در آن مدفون است خوانده مي‌شوند.&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt; مانند امام‌زاده قاسم، امام‌زاده علي، امام‌زاده احمد، محمديه.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.    &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دايرةالمعارف تشيع&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. انتشارات سازمان دايرةالمعارف تشيع، ج2، 1368، ص392.<br /> <br /> 2.    جعفريان، رسولي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ تشيع در ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قم: 1375، انصاريان، ج1، ص91.<br /> <br /> 3.    آملي، مولانا اولياءالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ رويان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش منوچهر ستوده، تهران: 1348، انتشارات بنياد فرهنگ ايران، ص77.<br /> <br /> 4.    شكوة كرماني. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ تشيع در ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: هادي مشكوة، 1358.<br /> <br /> 5.    ابن‌اسفنديار، بهاءالدين محمد بن محمد بن حسن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ طبرستان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تصحيح عباس اقبال، تهران: 1366، پديده، ج1، ص224.<br /> <br /> 6.    مرعشي، ظهيرالدين، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ طبرستان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;رويان و مازندران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: نشر گستره، بي‌تا، ص67.<br /> <br /> 7.    &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;روزنامه‌ي كيهان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. شماره‌ي 9111 (دوشنبه 28/ آبان1352).<br /> <br /> 8.    شعباني، علي‌اكبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخچة وقف در اسلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1343، دانشگاه تهران، ص63، 81-135.<br /> <br /> 9.    دهخدا، علي‌اكبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;لغت‌نامه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: دانشگاه تهران، 1342، ج8، ذيل‌ امام‌زاده.<br /> <br /> 10.  فقيهي، علي‌اصغر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;آل‌بويه و اوضاع زمان ايشان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1366، صفا.<br /> <br /> 11.  فلسفي، نصرالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;زندگاني شاه عباس اول&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: دانشگاه تهران، چاپ چهارم، 1374، ج2، ص354.<br /> <br /> 12.  مشكوةكرماني، احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ تشيع در ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1358، هادي مشكوة، ص928.<br /> <br /> 13.  كريمان، حسين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;قصران.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: 2536، انجمن آثار ملي.<br /> <br /> 14.  براي آگاهي بيشتر: محمدي‌جلالي، بحرالعلوم گيلاني، محمد مهدي فقيه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. امام‌زادگان ري.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; قم: مؤسسة فرهنگي انتشاراتي گرگان، 1379 و اشتهاري، محمد محمدي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخچة قم و حضرت معصومه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قم: بي‌تا، بي‌نا.<br /> <br /> 15.  معين، محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ فارسي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1371، اميركبير، چاپ هشتم، ج1، ص347.<br /> <br /> <br /> حشمت اله عزیزی</div> Samei