https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86 امشاسپندان - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-20T13:40:46Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86&diff=7824&oldid=prev Samei در ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۶ 2025-05-10T11:46:41Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زرتشتی، دین]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[زرتشت]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[زرتشتی، دین]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[زرتشت]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جایگاه امشاسپندان در جهان‌شناسی مزدایی ،سایت جاویدان خرد،قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://www.javidankherad.ir/article_49922.html</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جایگاه امشاسپندان در جهان‌شناسی مزدایی ،سایت جاویدان خرد،قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://www.javidankherad.ir/article_49922.html</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامعلوم</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان و مذاهب]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان و مذاهب]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان]]</div></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86&diff=6214&oldid=prev Karimian در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۱ 2025-05-05T12:01:35Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== پیوند به بیرون ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درباره امشاسپندان، سایت سپندارمذ، قابل بازیابی از [https://sepandarmaz.ir/امشاسپندان/ /امشاسپندان/https://sepandarmaz.ir]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جایگاه امشاسپندان در جهان‌شناسی مزدایی ،سایت جاویدان خرد،قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://www.javidankherad.ir/article_49922.html</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان و مذاهب]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان و مذاهب]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان]]</div></td></tr> </table> Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86&diff=6201&oldid=prev Karimian در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۳ 2025-05-05T11:53:16Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[امشاسپندان]]&#039;&#039;&#039;، موجوداتی مینوی که در نظام هستی در [[زرتشتی، دین|دین زرتشتی]] پس از اهورا مزدا قرار دارند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[امشاسپندان]]&#039;&#039;&#039;، موجوداتی مینوی که در نظام هستی در [[زرتشتی، دین|دین زرتشتی]] پس از اهورا مزدا قرار دارند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:امشاسپندان.jpg|بندانگشتی|امشاسپندان،برگرفته از سایت سپندارمذ.قابل بازیابی [https://sepandarmaz.ir/%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/ /امشاسپندان/https://sepandarmaz.ir]]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امشاسپندان]] تجلیات اهورا مزدا به شمار می‌آیند و نماینده او در امر آفرینش و نگاهداری عالم و همچنین هدایت انسان و راهیابی او به سعادت جاودانی هستند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امشاسپندان]] تجلیات اهورا مزدا به شمار می‌آیند و نماینده او در امر آفرینش و نگاهداری عالم و همچنین هدایت انسان و راهیابی او به سعادت جاودانی هستند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادیان و مذاهب]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادیان]]</ins></div></td></tr> </table> Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86&diff=6194&oldid=prev Karimian در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۴ 2025-05-05T11:44:45Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6188:rev-6194:php=table --> </table> Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86&diff=6188&oldid=prev Karimian در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۲ 2025-05-05T11:42:28Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امشاسپندان]] تجلیات اهورا مزدا به شمار می‌آیند و نماینده او در امر آفرینش و نگاهداری عالم و همچنین هدایت انسان و راهیابی او به سعادت جاودانی هستند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امشاسپندان]] تجلیات اهورا مزدا به شمار می‌آیند و نماینده او در امر آفرینش و نگاهداری عالم و همچنین هدایت انسان و راهیابی او به سعادت جاودانی هستند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امشاسپندان|امشاسپند]] از ریشه اوستایی اَمِشَه سْپِنْتَه(ameša spenta) است که آن نیز از دو بخش امشه به معنای جاودان و بی‌مرگ، و سپنته به معنای مقدس و افزونی بخش ترکیب شده است و به معنی «مقدس بی مرگ» یا «مقدس جاودان» است. در سرودهای ''گاثاها''ی زرتشت این وجودهای برتر مینوی عبارت‌اند از وَهُوَمَنه (بهمن)، اَشَه وَهیْشَته (اردیبهشت)، خِشَثْرَه وَیْرَیه (شهریور)، سْپِنْتَه آرمیتی (اسفند) هَئوْرَوتاتَه (خرداد)، اَمُرِتاتَه (مرداد)&lt;ref&gt;'''''یشت‌ها'''''. هرمزدیشت، ص 25، یسنه، 1:47.&lt;/ref&gt;. این گروه در گاثاها گاه با هم، گاه برخی با یکدیگر و گاه به تنهایی نام برده شده‌اند، اما در هیچ جای آن واژه «امشاسپند» ذکر نشده است؛ تنها پس از گاثاها، نخستین بار در ''یسنه'' ''هفت هاتی'' (3:39، 6:42) است که با این نام مواجه می‌شویم. در ''اوستا''، امشاسپندان به دو گروه مؤنث و مذکر تقسیم شده‌اند. وهومنه، اشه وخشتره و یرید در گروه امشاسپندان مذکر و آرمیتی، هئوروتاته و امرتاته در گروه امشاسپندان مؤنث قرار می‌گیرند&lt;ref&gt;یسنه، 3:39؛ 12:65.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امشاسپندان|امشاسپند]] از ریشه اوستایی اَمِشَه سْپِنْتَه(ameša spenta) است که آن نیز از دو بخش امشه به معنای جاودان و بی‌مرگ، و سپنته به معنای مقدس و افزونی بخش ترکیب شده است و به معنی «مقدس بی مرگ» یا «مقدس جاودان» است. در سرودهای ''گاثاها''ی زرتشت این وجودهای برتر مینوی عبارت‌اند از وَهُوَمَنه (بهمن)، اَشَه وَهیْشَته (اردیبهشت)، خِشَثْرَه وَیْرَیه (شهریور)، سْپِنْتَه آرمیتی (اسفند) هَئوْرَوتاتَه (خرداد)، اَمُرِتاتَه (مرداد)&lt;ref&gt;'''''یشت‌ها'''''. هرمزدیشت، ص 25، یسنه، 1:47.&lt;/ref&gt;. این گروه در گاثاها گاه با هم، گاه برخی با یکدیگر و گاه به تنهایی نام برده شده‌اند، اما در هیچ جای آن واژه «امشاسپند» ذکر نشده است؛ تنها پس از گاثاها، نخستین بار در ''یسنه'' ''هفت هاتی'' (3:39، 6:42) است که با این نام مواجه می‌شویم. در ''اوستا''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امشاسپندان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به دو گروه مؤنث و مذکر تقسیم شده‌اند. وهومنه، اشه وخشتره و یرید در گروه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امشاسپندان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مذکر و آرمیتی، هئوروتاته و امرتاته در گروه امشاسپندان مؤنث قرار می‌گیرند&lt;ref&gt;یسنه، 3:39؛ 12:65.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این میان وهومنه بر سایر امشاسپندان برتری دارد و امشاسپندان دیگر همنشین وی هستند&lt;ref&gt;یسنه، 9:24؛ 3:39.&lt;/ref&gt;. با اینکه در جاهایی اهورا مزدا در کنار 6 امشاسپند جای داده شده و آنها یک مجموعه 7 عضوی را ساخته‌اند، اما در مرتبه پس از اهورا مزدا قرار دارند و از موجودات مادون خود برترند و بر آنها اشراف و غلبه دارند. از این رو آنان دارای صفات تیزبین، بسیار زورمند و دلیر هستند و چون اهورا مزدا از جنس نورند، راه امشاسپندان نیز درخشان خوانده شده است&lt;ref&gt;فروردین یشت، 82:23.&lt;/ref&gt;. در متون پهلوی امشاسپندان جایگاه برتر خود را همچنان حفظ کرده‌اند و در ''بندهش'' بر آفرینش آنان پیش از هر چیز دیگر تأکید شده است&lt;ref&gt;Bd, I/31, Quoted From Zaehner, R.C. Zurvan, a. Zoroastrian Dilemma, .Oxford, Oxford University Press, 1955, PP. 281-282&lt;/ref&gt;. همچنین در ''ایادگار جاماسپی'' نیز علاوه بر آنکه آنان نخستین آفریدگان هرمزد دانسته شده‌اند، چگونگی آفرینش آنان به روشن شدن چراغی از چراغ دیگر تشبیه شده است&lt;ref&gt;Ayātkāri Žamās Pik, Giuspeppe, Messina (ed), Rom, 1939, PP. 36-37.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این میان وهومنه بر سایر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امشاسپندان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>برتری دارد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امشاسپندان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دیگر همنشین وی هستند&lt;ref&gt;یسنه، 9:24؛ 3:39.&lt;/ref&gt;. با اینکه در جاهایی اهورا مزدا در کنار 6 امشاسپند جای داده شده و آنها یک مجموعه 7 عضوی را ساخته‌اند، اما در مرتبه پس از اهورا مزدا قرار دارند و از موجودات مادون خود برترند و بر آنها اشراف و غلبه دارند. از این رو آنان دارای صفات تیزبین، بسیار زورمند و دلیر هستند و چون اهورا مزدا از جنس نورند، راه امشاسپندان نیز درخشان خوانده شده است&lt;ref&gt;فروردین یشت، 82:23.&lt;/ref&gt;. در متون پهلوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امشاسپندان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>جایگاه برتر خود را همچنان حفظ کرده‌اند و در ''بندهش'' بر آفرینش آنان پیش از هر چیز دیگر تأکید شده است&lt;ref&gt;Bd, I/31, Quoted From Zaehner, R.C. Zurvan, a. Zoroastrian Dilemma, .Oxford, Oxford University Press, 1955, PP. 281-282&lt;/ref&gt;. همچنین در ''ایادگار جاماسپی'' نیز علاوه بر آنکه آنان نخستین آفریدگان هرمزد دانسته شده‌اند، چگونگی آفرینش آنان به روشن شدن چراغی از چراغ دیگر تشبیه شده است&lt;ref&gt;Ayātkāri Žamās Pik, Giuspeppe, Messina (ed), Rom, 1939, PP. 36-37.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ''گاثاها'' هر یک از امشاسپندان تجسم بخشی از صفات اهورا مزدا هستند، اما در متون متأخر مزدایی با آفرینش مادّی اهورا مزدا ارتباط یافته‌اند: بهمن حامی حیوانات، اردیبهشت حامی آتش، شهریور حامی فلزات، سپندارمذ حامی زمین، خرداد حامی آب و امرداد حامی گیاهان شده است؛ سپندمینو را نیز موکل بر انسان کرده‌اند.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ''گاثاها'' هر یک از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امشاسپندان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تجسم بخشی از صفات اهورا مزدا هستند، اما در متون متأخر مزدایی با آفرینش مادّی اهورا مزدا ارتباط یافته‌اند: بهمن حامی حیوانات، اردیبهشت حامی آتش، شهریور حامی فلزات، سپندارمذ حامی زمین، خرداد حامی آب و امرداد حامی گیاهان شده است؛ سپندمینو را نیز موکل بر انسان کرده‌اند.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زرتشتی، دین]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زرتشت]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> </table> Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86&diff=6184&oldid=prev Karimian در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۸ 2025-05-05T11:38:25Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''امشاسپندان'''، موجوداتی مینوی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در نظام هستی در [[زرتشتی، دین|دین زرتشتی]] پس از اهورا مزدا قرار دارند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امشاسپندان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>'''، موجوداتی مینوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در نظام هستی در [[زرتشتی، دین|دین زرتشتی]] پس از اهورا مزدا قرار دارند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امشاسپندان تجلیات اهورا مزدا به شمار می‌آیند و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمایندة </del>او در امر آفرینش و نگاهداری عالم و همچنین هدایت انسان و راهیابی او به سعادت جاودانی هستند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امشاسپندان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تجلیات اهورا مزدا به شمار می‌آیند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نماینده </ins>او در امر آفرینش و نگاهداری عالم و همچنین هدایت انسان و راهیابی او به سعادت جاودانی هستند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امشاسپند از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریشة </del>اوستایی اَمِشَه سْپِنْتَه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[1] </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>آن نیز از دو بخش امشه به معنای جاودان و بی‌مرگ، و سپنته به معنای مقدس و افزونی بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركیب </del>شده است و به معنی «مقدس بی مرگ» یا «مقدس جاودان» است. در سرودهای ''گاثاها''ی زرتشت این وجودهای برتر مینوی عبارت‌اند از وَهُوَمَنه (بهمن)، اَشَه وَهیْشَته (اردیبهشت)، خِشَثْرَه وَیْرَیه (شهریور)، سْپِنْتَه آرمیتی (اسفند) هَئوْرَوتاتَه (خرداد)، اَمُرِتاتَه (مرداد)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;1&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; این گروه در گاثاها گاه با هم، گاه برخی با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكدیگر </del>و گاه به تنهایی نام برده شده‌اند، اما در هیچ جای آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژة </del>«امشاسپند» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر </del>نشده است؛ تنها پس از گاثاها، نخستین بار در ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یسنة</del>'' ''هفت هاتی'' (3:39، 6:42) است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>با این نام مواجه می‌شویم. در ''اوستا''، امشاسپندان به دو گروه مؤنث و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مذكر </del>تقسیم شده‌اند. وهومنه، اشه وخشتره و یرید در گروه امشاسپندان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مذكر </del>و آرمیتی، هئوروتاته و امرتاته در گروه امشاسپندان مؤنث قرار می‌گیرند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امشاسپندان|</ins>امشاسپند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریشه </ins>اوستایی اَمِشَه سْپِنْتَه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(ameša spenta) </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>آن نیز از دو بخش امشه به معنای جاودان و بی‌مرگ، و سپنته به معنای مقدس و افزونی بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکیب </ins>شده است و به معنی «مقدس بی مرگ» یا «مقدس جاودان» است. در سرودهای ''گاثاها''ی زرتشت این وجودهای برتر مینوی عبارت‌اند از وَهُوَمَنه (بهمن)، اَشَه وَهیْشَته (اردیبهشت)، خِشَثْرَه وَیْرَیه (شهریور)، سْپِنْتَه آرمیتی (اسفند) هَئوْرَوتاتَه (خرداد)، اَمُرِتاتَه (مرداد)&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''یشت‌ها'''''. هرمزدیشت، ص 25، یسنه، </ins>1<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:47.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>این گروه در گاثاها گاه با هم، گاه برخی با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکدیگر </ins>و گاه به تنهایی نام برده شده‌اند، اما در هیچ جای آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژه </ins>«امشاسپند» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر </ins>نشده است؛ تنها پس از گاثاها، نخستین بار در ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یسنه</ins>'' ''هفت هاتی'' (3:39، 6:42) است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>با این نام مواجه می‌شویم. در ''اوستا''، امشاسپندان به دو گروه مؤنث و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مذکر </ins>تقسیم شده‌اند. وهومنه، اشه وخشتره و یرید در گروه امشاسپندان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مذکر </ins>و آرمیتی، هئوروتاته و امرتاته در گروه امشاسپندان مؤنث قرار می‌گیرند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یسنه، 3:39؛ 12:65.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این میان وهومنه بر سایر امشاسپندان برتری دارد و امشاسپندان دیگر همنشین وی هستند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;3&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اینكه </del>در جاهایی اهورا مزدا در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنار </del>6 امشاسپند جای داده شده و آنها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك مجموعة </del>7 عضوی را ساخته‌اند، اما در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرتبة </del>پس از اهورا مزدا قرار دارند و از موجودات مادون خود برترند و بر آنها اشراف و غلبه دارند. از این رو آنان دارای صفات تیزبین، بسیار زورمند و دلیر هستند و چون اهورا مزدا از جنس نورند، راه امشاسپندان نیز درخشان خوانده شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در متون پهلوی امشاسپندان جایگاه برتر خود را همچنان حفظ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده‌اند </del>و در ''بندهش'' بر آفرینش آنان پیش از هر چیز دیگر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأكید </del>شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; همچنین در ''ایادگار جاماسپی'' نیز علاوه بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنكه </del>آنان نخستین آفریدگان هرمزد دانسته شده‌اند، چگونگی آفرینش آنان به روشن شدن چراغی از چراغ دیگر تشبیه شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این میان وهومنه بر سایر امشاسپندان برتری دارد و امشاسپندان دیگر همنشین وی هستند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یسنه، 9:24؛ </ins>3<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:39.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اینکه </ins>در جاهایی اهورا مزدا در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کنار </ins>6 امشاسپند جای داده شده و آنها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک مجموعه </ins>7 عضوی را ساخته‌اند، اما در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرتبه </ins>پس از اهورا مزدا قرار دارند و از موجودات مادون خود برترند و بر آنها اشراف و غلبه دارند. از این رو آنان دارای صفات تیزبین، بسیار زورمند و دلیر هستند و چون اهورا مزدا از جنس نورند، راه امشاسپندان نیز درخشان خوانده شده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فروردین یشت، 82:23.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در متون پهلوی امشاسپندان جایگاه برتر خود را همچنان حفظ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده‌اند </ins>و در ''بندهش'' بر آفرینش آنان پیش از هر چیز دیگر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأکید </ins>شده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Bd, I/31, Quoted From Zaehner, R.C. Zurvan, a. Zoroastrian Dilemma, .Oxford, Oxford University Press, 1955, PP. 281-282</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>همچنین در ''ایادگار جاماسپی'' نیز علاوه بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنکه </ins>آنان نخستین آفریدگان هرمزد دانسته شده‌اند، چگونگی آفرینش آنان به روشن شدن چراغی از چراغ دیگر تشبیه شده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ayātkāri Žamās Pik, Giuspeppe, Messina (ed), Rom, 1939, PP. 36-37.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ''گاثاها'' هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>از امشاسپندان تجسم بخشی از صفات اهورا مزدا هستند، اما در متون متأخر مزدایی با آفرینش مادّی اهورا مزدا ارتباط یافته‌اند: بهمن حامی حیوانات، اردیبهشت حامی آتش، شهریور حامی فلزات، سپندارمذ حامی زمین، خرداد حامی آب و امرداد حامی گیاهان شده است؛ سپندمینو را نیز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موكل </del>بر انسان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده‌اند</del>.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ''گاثاها'' هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>از امشاسپندان تجسم بخشی از صفات اهورا مزدا هستند، اما در متون متأخر مزدایی با آفرینش مادّی اهورا مزدا ارتباط یافته‌اند: بهمن حامی حیوانات، اردیبهشت حامی آتش، شهریور حامی فلزات، سپندارمذ حامی زمین، خرداد حامی آب و امرداد حامی گیاهان شده است؛ سپندمینو را نیز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موکل </ins>بر انسان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده‌اند</ins>.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1-     '''''یشت‌ها'''''. هرمزدیشت، ص 25، یسنه، 1:47.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2-     یسنه، 3:39؛ 12:65.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3-     یسنه، 9:24؛ 3:39.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4-     فروردین یشت، 82:23.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5-             Bd, I/31, Quoted From Zaehner, R.C. Zurvan, a. Zoroastrian Dilemma, Oxford, Oxford University Press, 1955, PP. 281-282.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6-             Ayātkāri Žamās Pik, Giuspeppe, Messina (ed), Rom, 1939, PP. 36-37.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7-  یسنه، 7:30، 4:34، 4:43، 3:47، 6، 5:48-6، 7:51.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----[1]. ameša spenta</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-5999:rev-6184:php=table --> </table> Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86&diff=5999&oldid=prev Samei در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۵۴ 2025-05-04T22:54:03Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۵۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''امشاسپندان'''، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موجوداتي مينوي </del>كه در نظام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هستي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دين زرتشتي </del>پس از اهورا مزدا قرار دارند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''امشاسپندان'''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موجوداتی مینوی </ins>كه در نظام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هستی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زرتشتی، دین|دین زرتشتی]] </ins>پس از اهورا مزدا قرار دارند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امشاسپندان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجليات </del>اهورا مزدا به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌آيند </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمايندة </del>او در امر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آفرينش </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگاهداري </del>عالم و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنين هدايت </del>انسان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راهيابي </del>او به سعادت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاوداني </del>هستند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امشاسپندان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجلیات </ins>اهورا مزدا به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌آیند </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمایندة </ins>او در امر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آفرینش </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگاهداری </ins>عالم و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین هدایت </ins>انسان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راهیابی </ins>او به سعادت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاودانی </ins>هستند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امشاسپند از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ريشة اوستايي </del>اَمِشَه سْپِنْتَه[1] است كه آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>از دو بخش امشه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معناي </del>جاودان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بي‌مرگ، </del>و سپنته به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معناي </del>مقدس و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افزوني </del>بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركيب </del>شده است و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني </del>«مقدس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بي </del>مرگ» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>«مقدس جاودان» است. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرودهاي </del>''گاثاها''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ي </del>زرتشت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين وجودهاي </del>برتر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مينوي </del>عبارت‌اند از وَهُوَمَنه (بهمن)، اَشَه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وَهيْشَته </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارديبهشت</del>)، خِشَثْرَه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وَيْرَيه </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهريور</del>)، سْپِنْتَه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرميتي </del>(اسفند) هَئوْرَوتاتَه (خرداد)، اَمُرِتاتَه (مرداد).&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>گروه در گاثاها گاه با هم، گاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكديگر </del>و گاه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنهايي </del>نام برده شده‌اند، اما در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هيچ جاي </del>آن واژة «امشاسپند» ذكر نشده است؛ تنها پس از گاثاها، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستين </del>بار در ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يسنة</del>'' ''هفت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هاتي</del>'' (3:39، 6:42) است كه با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>نام مواجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شويم</del>. در ''اوستا''، امشاسپندان به دو گروه مؤنث و مذكر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم </del>شده‌اند. وهومنه، اشه وخشتره و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يريد </del>در گروه امشاسپندان مذكر و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرميتي، </del>هئوروتاته و امرتاته در گروه امشاسپندان مؤنث قرار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گيرند</del>.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امشاسپند از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریشة اوستایی </ins>اَمِشَه سْپِنْتَه[1] است كه آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>از دو بخش امشه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنای </ins>جاودان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بی‌مرگ، </ins>و سپنته به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنای </ins>مقدس و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افزونی </ins>بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركیب </ins>شده است و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی </ins>«مقدس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بی </ins>مرگ» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>«مقدس جاودان» است. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرودهای </ins>''گاثاها''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ی </ins>زرتشت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این وجودهای </ins>برتر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مینوی </ins>عبارت‌اند از وَهُوَمَنه (بهمن)، اَشَه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وَهیْشَته </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اردیبهشت</ins>)، خِشَثْرَه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وَیْرَیه </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهریور</ins>)، سْپِنْتَه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرمیتی </ins>(اسفند) هَئوْرَوتاتَه (خرداد)، اَمُرِتاتَه (مرداد).&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>گروه در گاثاها گاه با هم، گاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكدیگر </ins>و گاه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنهایی </ins>نام برده شده‌اند، اما در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیچ جای </ins>آن واژة «امشاسپند» ذكر نشده است؛ تنها پس از گاثاها، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستین </ins>بار در ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یسنة</ins>'' ''هفت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هاتی</ins>'' (3:39، 6:42) است كه با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>نام مواجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شویم</ins>. در ''اوستا''، امشاسپندان به دو گروه مؤنث و مذكر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم </ins>شده‌اند. وهومنه، اشه وخشتره و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یرید </ins>در گروه امشاسپندان مذكر و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرمیتی، </ins>هئوروتاته و امرتاته در گروه امشاسپندان مؤنث قرار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گیرند</ins>.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين ميان </del>وهومنه بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساير </del>امشاسپندان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برتري </del>دارد و امشاسپندان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديگر همنشين وي </del>هستند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اينكه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاهايي </del>اهورا مزدا در كنار 6 امشاسپند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاي </del>داده شده و آنها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>مجموعة 7 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عضوي </del>را ساخته‌اند، اما در مرتبة پس از اهورا مزدا قرار دارند و از موجودات مادون خود برترند و بر آنها اشراف و غلبه دارند. از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>رو آنان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داراي </del>صفات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيزبين، بسيار </del>زورمند و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دلير </del>هستند و چون اهورا مزدا از جنس نورند، راه امشاسپندان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>درخشان خوانده شده است.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; در متون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهلوي </del>امشاسپندان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جايگاه </del>برتر خود را همچنان حفظ كرده‌اند و در ''بندهش'' بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آفرينش </del>آنان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيش </del>از هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چيز ديگر تأكيد </del>شده است.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنين </del>در ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايادگار جاماسپي</del>'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>علاوه بر آنكه آنان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستين آفريدگان </del>هرمزد دانسته شده‌اند، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چگونگي آفرينش </del>آنان به روشن شدن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چراغي </del>از چراغ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديگر تشبيه </del>شده است.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این میان </ins>وهومنه بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سایر </ins>امشاسپندان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برتری </ins>دارد و امشاسپندان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر همنشین وی </ins>هستند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اینكه </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاهایی </ins>اهورا مزدا در كنار 6 امشاسپند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جای </ins>داده شده و آنها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </ins>مجموعة 7 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عضوی </ins>را ساخته‌اند، اما در مرتبة پس از اهورا مزدا قرار دارند و از موجودات مادون خود برترند و بر آنها اشراف و غلبه دارند. از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>رو آنان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای </ins>صفات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیزبین، بسیار </ins>زورمند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دلیر </ins>هستند و چون اهورا مزدا از جنس نورند، راه امشاسپندان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>درخشان خوانده شده است.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; در متون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهلوی </ins>امشاسپندان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جایگاه </ins>برتر خود را همچنان حفظ كرده‌اند و در ''بندهش'' بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آفرینش </ins>آنان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیش </ins>از هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چیز دیگر تأكید </ins>شده است.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین </ins>در ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایادگار جاماسپی</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>علاوه بر آنكه آنان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستین آفریدگان </ins>هرمزد دانسته شده‌اند، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چگونگی آفرینش </ins>آنان به روشن شدن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چراغی </ins>از چراغ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر تشبیه </ins>شده است.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ''گاثاها'' هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>از امشاسپندان تجسم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشي </del>از صفات اهورا مزدا هستند، اما در متون متأخر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مزدايي </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آفرينش مادّي </del>اهورا مزدا ارتباط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يافته‌اند</del>: بهمن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حامي حيوانات، ارديبهشت حامي </del>آتش، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهريور حامي </del>فلزات، سپندارمذ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حامي زمين، </del>خرداد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حامي </del>آب و امرداد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حامي گياهان </del>شده است؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سپندمينو </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>موكل بر انسان كرده‌اند.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ''گاثاها'' هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </ins>از امشاسپندان تجسم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشی </ins>از صفات اهورا مزدا هستند، اما در متون متأخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مزدایی </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آفرینش مادّی </ins>اهورا مزدا ارتباط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافته‌اند</ins>: بهمن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حامی حیوانات، اردیبهشت حامی </ins>آتش، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهریور حامی </ins>فلزات، سپندارمذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حامی زمین، </ins>خرداد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حامی </ins>آب و امرداد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حامی گیاهان </ins>شده است؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سپندمینو </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>موكل بر انسان كرده‌اند.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1-     '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يشت‌ها</del>'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هرمزديشت، </del>ص 25، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يسنه، </del>1:47.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1-     '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یشت‌ها</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هرمزدیشت، </ins>ص 25، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یسنه، </ins>1:47.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2-     <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يسنه، </del>3:39؛ 12:65.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2-     <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یسنه، </ins>3:39؛ 12:65.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3-     <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يسنه، </del>9:24؛ 3:39.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3-     <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یسنه، </ins>9:24؛ 3:39.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4-     <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فروردين يشت، </del>82:23.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4-     <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فروردین یشت، </ins>82:23.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5-             Bd, I/31, Quoted From Zaehner, R.C. Zurvan, a. Zoroastrian Dilemma, Oxford, Oxford University Press, 1955, PP. 281-282.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5-             Bd, I/31, Quoted From Zaehner, R.C. Zurvan, a. Zoroastrian Dilemma, Oxford, Oxford University Press, 1955, PP. 281-282.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6-             Ayātkāri Žamās Pik, Giuspeppe, Messina (ed), Rom, 1939, PP. 36-37.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6-             Ayātkāri Žamās Pik, Giuspeppe, Messina (ed), Rom, 1939, PP. 36-37.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7-  <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يسنه، </del>7:30، 4:34، 4:43، 3:47، 6، 5:48-6، 7:51.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7-  <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یسنه، </ins>7:30، 4:34، 4:43، 3:47، 6، 5:48-6، 7:51.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----[1]. ameša spenta</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----[1]. ameša spenta</div></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86&diff=151&oldid=prev Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''امشاسپندان'''، موجوداتي مينوي كه در نظام هستي در دين زرتشتي پس از اهورا مزدا قرار دارند. امشاسپندان تجليات اهورا مزدا به شمار مي‌آيند و نمايندة او در امر آفرينش و نگاهداري عالم و همچنين هدايت انسان و راهيابي او به سعادت جاوداني هستند. امشاس...» ایجاد کرد 2024-08-11T00:45:49Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;امشاسپندان&#039;&#039;&#039;، موجوداتي مينوي كه در نظام هستي در دين زرتشتي پس از اهورا مزدا قرار دارند. امشاسپندان تجليات اهورا مزدا به شمار مي‌آيند و نمايندة او در امر آفرينش و نگاهداري عالم و همچنين هدايت انسان و راهيابي او به سعادت جاوداني هستند. امشاس...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;امشاسپندان&#039;&#039;&#039;، موجوداتي مينوي كه در نظام هستي در دين زرتشتي پس از اهورا مزدا قرار دارند.<br /> <br /> امشاسپندان تجليات اهورا مزدا به شمار مي‌آيند و نمايندة او در امر آفرينش و نگاهداري عالم و همچنين هدايت انسان و راهيابي او به سعادت جاوداني هستند. <br /> <br /> امشاسپند از ريشة اوستايي اَمِشَه سْپِنْتَه[1] است كه آن نيز از دو بخش امشه به معناي جاودان و بي‌مرگ، و سپنته به معناي مقدس و افزوني بخش تركيب شده است و به معني «مقدس بي مرگ» يا «مقدس جاودان» است. در سرودهاي &#039;&#039;گاثاها&#039;&#039;ي زرتشت اين وجودهاي برتر مينوي عبارت‌اند از وَهُوَمَنه (بهمن)، اَشَه وَهيْشَته (ارديبهشت)، خِشَثْرَه وَيْرَيه (شهريور)، سْپِنْتَه آرميتي (اسفند) هَئوْرَوتاتَه (خرداد)، اَمُرِتاتَه (مرداد).&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; اين گروه در گاثاها گاه با هم، گاه برخي با يكديگر و گاه به تنهايي نام برده شده‌اند، اما در هيچ جاي آن واژة «امشاسپند» ذكر نشده است؛ تنها پس از گاثاها، نخستين بار در &#039;&#039;يسنة&#039;&#039; &#039;&#039;هفت هاتي&#039;&#039; (3:39، 6:42) است كه با اين نام مواجه مي‌شويم. در &#039;&#039;اوستا&#039;&#039;، امشاسپندان به دو گروه مؤنث و مذكر تقسيم شده‌اند. وهومنه، اشه وخشتره و يريد در گروه امشاسپندان مذكر و آرميتي، هئوروتاته و امرتاته در گروه امشاسپندان مؤنث قرار مي‌گيرند.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;<br /> <br /> در اين ميان وهومنه بر ساير امشاسپندان برتري دارد و امشاسپندان ديگر همنشين وي هستند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; با اينكه در جاهايي اهورا مزدا در كنار 6 امشاسپند جاي داده شده و آنها يك مجموعة 7 عضوي را ساخته‌اند، اما در مرتبة پس از اهورا مزدا قرار دارند و از موجودات مادون خود برترند و بر آنها اشراف و غلبه دارند. از اين رو آنان داراي صفات تيزبين، بسيار زورمند و دلير هستند و چون اهورا مزدا از جنس نورند، راه امشاسپندان نيز درخشان خوانده شده است.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; در متون پهلوي امشاسپندان جايگاه برتر خود را همچنان حفظ كرده‌اند و در &#039;&#039;بندهش&#039;&#039; بر آفرينش آنان پيش از هر چيز ديگر تأكيد شده است.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; همچنين در &#039;&#039;ايادگار جاماسپي&#039;&#039; نيز علاوه بر آنكه آنان نخستين آفريدگان هرمزد دانسته شده‌اند، چگونگي آفرينش آنان به روشن شدن چراغي از چراغ ديگر تشبيه شده است.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt;<br /> <br /> در &#039;&#039;گاثاها&#039;&#039; هر يك از امشاسپندان تجسم بخشي از صفات اهورا مزدا هستند، اما در متون متأخر مزدايي با آفرينش مادّي اهورا مزدا ارتباط يافته‌اند: بهمن حامي حيوانات، ارديبهشت حامي آتش، شهريور حامي فلزات، سپندارمذ حامي زمين، خرداد حامي آب و امرداد حامي گياهان شده است؛ سپندمينو را نيز موكل بر انسان كرده‌اند. <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> 1-     &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;يشت‌ها&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. هرمزديشت، ص 25، يسنه، 1:47.<br /> <br /> 2-     يسنه، 3:39؛ 12:65.<br /> <br /> 3-     يسنه، 9:24؛ 3:39.<br /> <br /> 4-     فروردين يشت، 82:23.<br /> <br /> 5-             Bd, I/31, Quoted From Zaehner, R.C. Zurvan, a. Zoroastrian Dilemma, Oxford, Oxford University Press, 1955, PP. 281-282.<br /> <br /> 6-             Ayātkāri Žamās Pik, Giuspeppe, Messina (ed), Rom, 1939, PP. 36-37.<br /> <br /> 7-  يسنه، 7:30، 4:34، 4:43، 3:47، 6، 5:48-6، 7:51.<br /> ----[1]. ameša spenta</div> Samei