https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%87 2026-06-16T05:23:02Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=5293&oldid=prev 2025-05-01T12:03:06Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[امور عامه]]،''' اصطلاحی در فلسفه اولی یا مابعدالطبیعه (= متافیزیک) برای شناسائی ویژگی‌های موجود از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>حیث که موجود است. مضمون و معنی امور عامه در فلسفه اسلامی از زمان ابن‌سینا، د 428ق/ 1037م، و حتی پیش از او نیز وجود داشته و مقدمه‌ای بر الهیات به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌امده </del>است&lt;ref&gt;قطب‌الدین رازی. '''''«شرح بر شروح خواجه نصیر و امام فخر بر اشارات و تنبیهات»'''''. در حاشیه ابن‌سینا، الاشارات و التنّبیهات، تهران: 1403ق، 3/1، حاشیه 1.&lt;/ref&gt;. اما نخستین بار جرجانی، د 816ق/ 1413م، ان را اصطلاح کرد و در تعریف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>گفت «ان چیزهائی که به قسم خاصی از اقسام موجود، یعنی [[واجب]] و [[جوهر فرد|جوهر]] و عرض، اختصاص ندارند»&lt;ref&gt;جرجانی. '''''التعریفات.'''''بیروت: 1990م، ص38.&lt;/ref&gt;. یعنی بر هرگونه موجود صادق است. ابن‌سینا در دو بخش نخست «الهیات» شفا بحث مفصلی از امور عامه اورده است. طبق نظر او، در فلسفه ـ همان مباحثی که از ارسطو با نام مابعد الطبیعه شهرت یافته ـ موجود، پیش از ان‌که صفت خاصی بگیرد و موضوع علم خاصی گردد، تنها از ان حیث که موجود است موضوع امور عامه خواهد بود&lt;ref&gt;ابن‌‌سینا. '''''شفا''''' «الهیات». به کوشش ابراهیم مدکور، قاهره: 1960م، ص10- 17.&lt;/ref&gt;. بنابراین امور عامه عبارتند از: وجود، [[ماهیت]]، وحدت، شیئیت، کلیت، علیت و نظائر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان‌ها</del>. به سخنی دیگر، فلسفه اولی ـ مابعدالطبیعه= متافیزیک ـ را دو بخش الهیات به معنی اعم و الهیات به معنی اخص تقسیم کرده‌اند که بخش نخستین همان امور عامه یا الهیات به معنی اعم و بخش دومین، امور خاصه یا الهیات به معنی اخص خوانده‌اند بخش اول به موجود از حیث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان‌که </del>موجود است، قطع نظر از داشتن هرگونه صفت ؟ و [[ماهیت]] می‌پردازد و بخش دوم ذات و صفات و افعال خدا را مورد بحث قرار می‌دهد&lt;ref&gt;به عنوان نمونه: نکـ: سبزواری. شرح منظومه حکمت الهی قمشه‌ای؛ المرقشه، حکمت‌الهی: عام و خاص... .&lt;/ref&gt;. صدرالدین شیرازی مشهور به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملاصدرا، </del>د. 1050ق / 1640م با تفصیل بیشتر از امور عامه بحث کرده و ضمن پاسخ دادن به منتقدان به تبیین معانی و مفاهیم مربوط به امور عامه پرداخته است&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. '''''الاسفار'''''. قم: 1378ق، 1/28- 35.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[امور عامه]]،''' اصطلاحی در فلسفه اولی یا مابعدالطبیعه (= متافیزیک) برای شناسائی ویژگی‌های موجود از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>حیث که موجود است. مضمون و معنی امور عامه در فلسفه اسلامی از زمان ابن‌سینا، د 428ق/ 1037م، و حتی پیش از او نیز وجود داشته و مقدمه‌ای بر الهیات به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌آمده </ins>است&lt;ref&gt;قطب‌الدین رازی. '''''«شرح بر شروح خواجه نصیر و امام فخر بر اشارات و تنبیهات»'''''. در حاشیه ابن‌سینا، الاشارات و التنّبیهات، تهران: 1403ق، 3/1، حاشیه 1.&lt;/ref&gt;. اما نخستین بار جرجانی، د 816ق/ 1413م، ان را اصطلاح کرد و در تعریف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>گفت «ان چیزهائی که به قسم خاصی از اقسام موجود، یعنی [[واجب]] و [[جوهر فرد|جوهر]] و عرض، اختصاص ندارند»&lt;ref&gt;جرجانی. '''''التعریفات.'''''بیروت: 1990م، ص38.&lt;/ref&gt;. یعنی بر هرگونه موجود صادق است. ابن‌سینا در دو بخش نخست «الهیات» شفا بحث مفصلی از امور عامه اورده است. طبق نظر او، در فلسفه ـ همان مباحثی که از ارسطو با نام مابعد الطبیعه شهرت یافته ـ موجود، پیش از ان‌که صفت خاصی بگیرد و موضوع علم خاصی گردد، تنها از ان حیث که موجود است موضوع امور عامه خواهد بود&lt;ref&gt;ابن‌‌سینا. '''''شفا''''' «الهیات». به کوشش ابراهیم مدکور، قاهره: 1960م، ص10- 17.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنابراین امور عامه عبارتند از: وجود، [[ماهیت]]، وحدت، شیئیت، کلیت، علیت و نظائر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌ها</ins>. به سخنی دیگر، فلسفه اولی ـ مابعدالطبیعه= متافیزیک ـ را دو بخش الهیات به معنی اعم و الهیات به معنی اخص تقسیم کرده‌اند که بخش نخستین همان امور عامه یا الهیات به معنی اعم و بخش دومین، امور خاصه یا الهیات به معنی اخص خوانده‌اند بخش اول به موجود از حیث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌که </ins>موجود است، قطع نظر از داشتن هرگونه صفت ؟ و [[ماهیت]] می‌پردازد و بخش دوم ذات و صفات و افعال خدا را مورد بحث قرار می‌دهد&lt;ref&gt;به عنوان نمونه: نکـ: سبزواری. شرح منظومه حکمت الهی قمشه‌ای؛ المرقشه، حکمت‌الهی: عام و خاص... .&lt;/ref&gt;. صدرالدین شیرازی مشهور به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ملاصدرا]]، </ins>د. 1050ق / 1640م با تفصیل بیشتر از امور عامه بحث کرده و ضمن پاسخ دادن به منتقدان به تبیین معانی و مفاهیم مربوط به امور عامه پرداخته است&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. '''''الاسفار'''''. قم: 1378ق، 1/28- 35.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3376:rev-5293:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=3376&oldid=prev 2025-04-17T12:01:38Z

<p><span class="autocomment">ماخذ</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[امور عامه]]،''' اصطلاحی در فلسفه اولی یا مابعدالطبیعه (= متافیزیک) برای شناسائی ویژگی‌های موجود از ان حیث که موجود است. مضمون و معنی امور عامه در فلسفه اسلامی از زمان ابن‌سینا، د 428ق/ 1037م، و حتی پیش از او نیز وجود داشته و مقدمه‌ای بر الهیات به شمار می‌امده است&lt;ref&gt;قطب‌الدین رازی. '''''«شرح بر شروح خواجه نصیر و امام فخر بر اشارات و تنبیهات»'''''. در حاشیه ابن‌سینا، الاشارات و التنّبیهات، تهران: 1403ق، 3/1، حاشیه 1.&lt;/ref&gt;. اما نخستین بار جرجانی، د 816ق/ 1413م، ان را اصطلاح کرد و در تعریف ان گفت «ان چیزهائی که به قسم خاصی از اقسام موجود، یعنی واجب و جوهر و عرض، اختصاص ندارند»&lt;ref&gt;جرجانی. '''''التعریفات.'''''بیروت: 1990م، ص38.&lt;/ref&gt;. یعنی بر هرگونه موجود صادق است. ابن‌سینا در دو بخش نخست «الهیات» شفا بحث مفصلی از امور عامه اورده است. طبق نظر او، در فلسفه ـ همان مباحثی که از ارسطو با نام مابعد الطبیعه شهرت یافته ـ موجود، پیش از ان‌که صفت خاصی بگیرد و موضوع علم خاصی گردد، تنها از ان حیث که موجود است موضوع امور عامه خواهد بود&lt;ref&gt;ابن‌‌سینا. '''''شفا''''' «الهیات». به کوشش ابراهیم مدکور، قاهره: 1960م، ص10- 17.&lt;/ref&gt;. بنابراین امور عامه عبارتند از: وجود، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماهیت، </del>وحدت، شیئیت، کلیت، علیت و نظائر ان‌ها. به سخنی دیگر، فلسفه اولی ـ مابعدالطبیعه= متافیزیک ـ را دو بخش الهیات به معنی اعم و الهیات به معنی اخص تقسیم کرده‌اند که بخش نخستین همان امور عامه یا الهیات به معنی اعم و بخش دومین، امور خاصه یا الهیات به معنی اخص خوانده‌اند بخش اول به موجود از حیث ان‌که موجود است، قطع نظر از داشتن هرگونه صفت ؟ و ماهیت می‌پردازد و بخش دوم ذات و صفات و افعال خدا را مورد بحث قرار می‌دهد&lt;ref&gt;به عنوان نمونه: نکـ: سبزواری. شرح منظومه حکمت الهی قمشه‌ای؛ المرقشه، حکمت‌الهی: عام و خاص... .&lt;/ref&gt;. صدرالدین شیرازی مشهور به ملاصدرا، د. 1050ق / 1640م با تفصیل بیشتر از امور عامه بحث کرده و ضمن پاسخ دادن به منتقدان به تبیین معانی و مفاهیم مربوط به امور عامه پرداخته است&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. '''''الاسفار'''''. قم: 1378ق، 1/28- 35.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[امور عامه]]،''' اصطلاحی در فلسفه اولی یا مابعدالطبیعه (= متافیزیک) برای شناسائی ویژگی‌های موجود از ان حیث که موجود است. مضمون و معنی امور عامه در فلسفه اسلامی از زمان ابن‌سینا، د 428ق/ 1037م، و حتی پیش از او نیز وجود داشته و مقدمه‌ای بر الهیات به شمار می‌امده است&lt;ref&gt;قطب‌الدین رازی. '''''«شرح بر شروح خواجه نصیر و امام فخر بر اشارات و تنبیهات»'''''. در حاشیه ابن‌سینا، الاشارات و التنّبیهات، تهران: 1403ق، 3/1، حاشیه 1.&lt;/ref&gt;. اما نخستین بار جرجانی، د 816ق/ 1413م، ان را اصطلاح کرد و در تعریف ان گفت «ان چیزهائی که به قسم خاصی از اقسام موجود، یعنی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>واجب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>جوهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرد|جوهر]] </ins>و عرض، اختصاص ندارند»&lt;ref&gt;جرجانی. '''''التعریفات.'''''بیروت: 1990م، ص38.&lt;/ref&gt;. یعنی بر هرگونه موجود صادق است. ابن‌سینا در دو بخش نخست «الهیات» شفا بحث مفصلی از امور عامه اورده است. طبق نظر او، در فلسفه ـ همان مباحثی که از ارسطو با نام مابعد الطبیعه شهرت یافته ـ موجود، پیش از ان‌که صفت خاصی بگیرد و موضوع علم خاصی گردد، تنها از ان حیث که موجود است موضوع امور عامه خواهد بود&lt;ref&gt;ابن‌‌سینا. '''''شفا''''' «الهیات». به کوشش ابراهیم مدکور، قاهره: 1960م، ص10- 17.&lt;/ref&gt;. بنابراین امور عامه عبارتند از: وجود، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ماهیت]]، </ins>وحدت، شیئیت، کلیت، علیت و نظائر ان‌ها. به سخنی دیگر، فلسفه اولی ـ مابعدالطبیعه= متافیزیک ـ را دو بخش الهیات به معنی اعم و الهیات به معنی اخص تقسیم کرده‌اند که بخش نخستین همان امور عامه یا الهیات به معنی اعم و بخش دومین، امور خاصه یا الهیات به معنی اخص خوانده‌اند بخش اول به موجود از حیث ان‌که موجود است، قطع نظر از داشتن هرگونه صفت ؟ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ماهیت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>می‌پردازد و بخش دوم ذات و صفات و افعال خدا را مورد بحث قرار می‌دهد&lt;ref&gt;به عنوان نمونه: نکـ: سبزواری. شرح منظومه حکمت الهی قمشه‌ای؛ المرقشه، حکمت‌الهی: عام و خاص... .&lt;/ref&gt;. صدرالدین شیرازی مشهور به ملاصدرا، د. 1050ق / 1640م با تفصیل بیشتر از امور عامه بحث کرده و ضمن پاسخ دادن به منتقدان به تبیین معانی و مفاهیم مربوط به امور عامه پرداخته است&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. '''''الاسفار'''''. قم: 1378ق، 1/28- 35.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ماهیت]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[واجب]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[جوهر فرد]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ </del>==</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ </ins>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(1398). دانشنامه ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=2975&oldid=prev 2025-04-11T18:50:04Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[امور عامه]]،&#039;&#039;&#039; اصطلاحی در فلسفه اولی یا مابعدالطبیعه (= متافیزیک) برای شناسائی ویژگی‌های موجود از ان حیث که موجود است. مضمون و معنی امور عامه در فلسفه اسلامی از زمان ابن‌سینا، د 428ق/ 1037م، و حتی پیش از او نیز وجود داشته و مقدمه‌ای بر الهیات به شمار می‌امده است&lt;ref&gt;قطب‌الدین رازی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;«شرح بر شروح خواجه نصیر و امام فخر بر اشارات و تنبیهات»&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. در حاشیه ابن‌سینا، الاشارات و التنّبیهات، تهران: 1403ق، 3/1، حاشیه 1.&lt;/ref&gt;. اما نخستین بار جرجانی، د 816ق/ 1413م، ان را اصطلاح کرد و در تعریف ان گفت «ان چیزهائی که به قسم خاصی از اقسام موجود، یعنی واجب و جوهر و عرض، اختصاص ندارند»&lt;ref&gt;جرجانی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;التعریفات.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;بیروت: 1990م، ص38.&lt;/ref&gt;. یعنی بر هرگونه موجود صادق است. ابن‌سینا در دو بخش نخست «الهیات» شفا بحث مفصلی از امور عامه اورده است. طبق نظر او، در فلسفه ـ همان مباحثی که از ارسطو با نام مابعد الطبیعه شهرت یافته ـ موجود، پیش از ان‌که صفت خاصی بگیرد و موضوع علم خاصی گردد، تنها از ان حیث که موجود است موضوع امور عامه خواهد بود&lt;ref&gt;ابن‌‌سینا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شفا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; «الهیات». به کوشش ابراهیم مدکور، قاهره: 1960م، ص10- 17.&lt;/ref&gt;. بنابراین امور عامه عبارتند از: وجود، ماهیت، وحدت، شیئیت، کلیت، علیت و نظائر ان‌ها. به سخنی دیگر، فلسفه اولی ـ مابعدالطبیعه= متافیزیک ـ را دو بخش الهیات به معنی اعم و الهیات به معنی اخص تقسیم کرده‌اند که بخش نخستین همان امور عامه یا الهیات به معنی اعم و بخش دومین، امور خاصه یا الهیات به معنی اخص خوانده‌اند بخش اول به موجود از حیث ان‌که موجود است، قطع نظر از داشتن هرگونه صفت ؟ و ماهیت می‌پردازد و بخش دوم ذات و صفات و افعال خدا را مورد بحث قرار می‌دهد&lt;ref&gt;به عنوان نمونه: نکـ: سبزواری. شرح منظومه حکمت الهی قمشه‌ای؛ المرقشه، حکمت‌الهی: عام و خاص... .&lt;/ref&gt;. صدرالدین شیرازی مشهور به ملاصدرا، د. 1050ق / 1640م با تفصیل بیشتر از امور عامه بحث کرده و ضمن پاسخ دادن به منتقدان به تبیین معانی و مفاهیم مربوط به امور عامه پرداخته است&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الاسفار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قم: 1378ق، 1/28- 35.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[امور عامه]]،&#039;&#039;&#039; اصطلاحی در فلسفه اولی یا مابعدالطبیعه (= متافیزیک) برای شناسائی ویژگی‌های موجود از ان حیث که موجود است. مضمون و معنی امور عامه در فلسفه اسلامی از زمان ابن‌سینا، د 428ق/ 1037م، و حتی پیش از او نیز وجود داشته و مقدمه‌ای بر الهیات به شمار می‌امده است&lt;ref&gt;قطب‌الدین رازی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;«شرح بر شروح خواجه نصیر و امام فخر بر اشارات و تنبیهات»&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. در حاشیه ابن‌سینا، الاشارات و التنّبیهات، تهران: 1403ق، 3/1، حاشیه 1.&lt;/ref&gt;. اما نخستین بار جرجانی، د 816ق/ 1413م، ان را اصطلاح کرد و در تعریف ان گفت «ان چیزهائی که به قسم خاصی از اقسام موجود، یعنی واجب و جوهر و عرض، اختصاص ندارند»&lt;ref&gt;جرجانی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;التعریفات.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;بیروت: 1990م، ص38.&lt;/ref&gt;. یعنی بر هرگونه موجود صادق است. ابن‌سینا در دو بخش نخست «الهیات» شفا بحث مفصلی از امور عامه اورده است. طبق نظر او، در فلسفه ـ همان مباحثی که از ارسطو با نام مابعد الطبیعه شهرت یافته ـ موجود، پیش از ان‌که صفت خاصی بگیرد و موضوع علم خاصی گردد، تنها از ان حیث که موجود است موضوع امور عامه خواهد بود&lt;ref&gt;ابن‌‌سینا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شفا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; «الهیات». به کوشش ابراهیم مدکور، قاهره: 1960م، ص10- 17.&lt;/ref&gt;. بنابراین امور عامه عبارتند از: وجود، ماهیت، وحدت، شیئیت، کلیت، علیت و نظائر ان‌ها. به سخنی دیگر، فلسفه اولی ـ مابعدالطبیعه= متافیزیک ـ را دو بخش الهیات به معنی اعم و الهیات به معنی اخص تقسیم کرده‌اند که بخش نخستین همان امور عامه یا الهیات به معنی اعم و بخش دومین، امور خاصه یا الهیات به معنی اخص خوانده‌اند بخش اول به موجود از حیث ان‌که موجود است، قطع نظر از داشتن هرگونه صفت ؟ و ماهیت می‌پردازد و بخش دوم ذات و صفات و افعال خدا را مورد بحث قرار می‌دهد&lt;ref&gt;به عنوان نمونه: نکـ: سبزواری. شرح منظومه حکمت الهی قمشه‌ای؛ المرقشه، حکمت‌الهی: عام و خاص... .&lt;/ref&gt;. صدرالدین شیرازی مشهور به ملاصدرا، د. 1050ق / 1640م با تفصیل بیشتر از امور عامه بحث کرده و ضمن پاسخ دادن به منتقدان به تبیین معانی و مفاهیم مربوط به امور عامه پرداخته است&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الاسفار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قم: 1378ق، 1/28- 35.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> '''ماخذ:''' </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ماخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=2870&oldid=prev 2025-04-05T18:23:56Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''امور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عامه،</del>''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصطلاحي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفة اولي يا مابعدالطبيعه </del>(= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متافيزيك</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي شناسائي ويژگي‌هاي </del>موجود از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن حيث كه </del>موجود است. مضمون و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني </del>امور عامه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفة اسلامي </del>از زمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌سينا، </del>د 428ق/ 1037م، و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حتي پيش </del>از او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>وجود داشته و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدمه‌اي </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهيات </del>به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌آمده </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;1&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; اما <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستين </del>بار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جرجاني، </del>د 816ق/ 1413م، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>را اصطلاح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد </del>و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعريف آن </del>گفت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«آن چيزهائي كه </del>به قسم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاصي </del>از اقسام موجود، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعني </del>واجب و جوهر و عرض، اختصاص ندارند»<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعني </del>بر هرگونه موجود صادق است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌سينا </del>در دو بخش نخست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الهيات» </del>شفا بحث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مفصلي </del>از امور عامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آورده </del>است. طبق نظر او، در فلسفه ـ همان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مباحثي كه </del>از ارسطو با نام مابعد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الطبيعه </del>شهرت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يافته </del>ـ موجود، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيش </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌كه </del>صفت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاصي بگيرد </del>و موضوع علم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاصي </del>گردد، تنها از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن حيث كه </del>موجود است موضوع امور عامه خواهد بود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنابراين </del>امور عامه عبارتند از: وجود، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماهيت، </del>وحدت، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيئيت، كليت، عليت </del>و نظائر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌ها</del>. به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سخني ديگر، فلسفة اولي </del>ـ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مابعدالطبيعه</del>= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متافيزيك </del>ـ را دو بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهيات </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني </del>اعم و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهيات </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني </del>اخص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم كرده‌اند كه </del>بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستين </del>همان امور عامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا الهيات </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني </del>اعم و بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دومين، </del>امور خاصه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا الهيات </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني </del>اخص خوانده‌اند بخش اول به موجود از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حيث آن‌كه </del>موجود است، قطع نظر از داشتن هرگونه صفت ؟ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماهيت مي‌پردازد </del>و بخش دوم ذات و صفات و افعال خدا را مورد بحث قرار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌دهد.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدرالدين شيرازي </del>مشهور به ملاصدرا، د. 1050ق / 1640م با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفصيل بيشتر </del>از امور عامه بحث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده </del>و ضمن پاسخ دادن به منتقدان به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبيين معاني </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مفاهيم </del>مربوط به امور عامه پرداخته است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عامه]]،</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصطلاحی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفه اولی یا مابعدالطبیعه </ins>(= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متافیزیک</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای شناسائی ویژگی‌های </ins>موجود از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان حیث که </ins>موجود است. مضمون و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی </ins>امور عامه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفه اسلامی </ins>از زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌سینا، </ins>د 428ق/ 1037م، و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حتی پیش </ins>از او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>وجود داشته و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدمه‌ای </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهیات </ins>به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌امده </ins>است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قطب‌الدین رازی. '''''«شرح بر شروح خواجه نصیر و امام فخر بر اشارات و تنبیهات»'''''. در حاشیه ابن‌سینا، الاشارات و التنّبیهات، تهران: 1403ق، 3/1، حاشیه </ins>1<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>اما <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستین </ins>بار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جرجانی، </ins>د 816ق/ 1413م، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>را اصطلاح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعریف ان </ins>گفت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ان چیزهائی که </ins>به قسم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاصی </ins>از اقسام موجود، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعنی </ins>واجب و جوهر و عرض، اختصاص ندارند»&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جرجانی. '''''التعریفات.'''''بیروت: 1990م، ص38.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. یعنی </ins>بر هرگونه موجود صادق است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌سینا </ins>در دو بخش نخست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الهیات» </ins>شفا بحث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مفصلی </ins>از امور عامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اورده </ins>است. طبق نظر او، در فلسفه ـ همان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مباحثی که </ins>از ارسطو با نام مابعد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الطبیعه </ins>شهرت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافته </ins>ـ موجود، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیش </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان‌که </ins>صفت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاصی بگیرد </ins>و موضوع علم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاصی </ins>گردد، تنها از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان حیث که </ins>موجود است موضوع امور عامه خواهد بود&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌‌سینا. '''''شفا''''' «الهیات». به کوشش ابراهیم مدکور، قاهره: 1960م، ص10- 17.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. بنابراین </ins>امور عامه عبارتند از: وجود، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماهیت، </ins>وحدت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیئیت، کلیت، علیت </ins>و نظائر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان‌ها</ins>. به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سخنی دیگر، فلسفه اولی </ins>ـ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مابعدالطبیعه</ins>= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متافیزیک </ins>ـ را دو بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهیات </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی </ins>اعم و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهیات </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی </ins>اخص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم کرده‌اند که </ins>بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستین </ins>همان امور عامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا الهیات </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی </ins>اعم و بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دومین، </ins>امور خاصه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا الهیات </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی </ins>اخص خوانده‌اند بخش اول به موجود از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حیث ان‌که </ins>موجود است، قطع نظر از داشتن هرگونه صفت ؟ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماهیت می‌پردازد </ins>و بخش دوم ذات و صفات و افعال خدا را مورد بحث قرار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌دهد</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به عنوان نمونه: نکـ: سبزواری. شرح منظومه حکمت الهی قمشه‌ای؛ المرقشه، حکمت‌الهی: عام و خاص... .</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. صدرالدین شیرازی </ins>مشهور به ملاصدرا، د. 1050ق / 1640م با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفصیل بیشتر </ins>از امور عامه بحث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده </ins>و ضمن پاسخ دادن به منتقدان به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبیین معانی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مفاهیم </ins>مربوط به امور عامه پرداخته است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدرالدین شیرازی. '''''الاسفار'''''. قم: 1378ق، 1/28- 35.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==  '''ماخذ:''' ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    قطب‌الدين رازي. '''''«شرح بر شروح خواجه نصير و امام فخر بر اشارات و تنبيهات»'''''. در حاشية ابن‌سينا، الاشارات و التنّبيهات، تهران: 1403ق، 3/1، حاشية 1.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.    جرجاني. '''''التعريفات.'''''بيروت: 1990م، ص38.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.    ابن‌‌سينا. '''''شفا''''' «الهيات». به كوشش ابراهيم مدكور، قاهره: 1960م، ص10- 17.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.    به عنوان نمونه: نكـ: سبزواري. شرح منظومة حكمت الهي قمشه‌اي؛ المرقشه، حكمت‌الهي: عام و خاص... .</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.    صدرالدين شيرازي. '''''الاسفار'''''. قم: 1378ق، 1/28- 35.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1_%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=474&oldid=prev 2024-08-12T17:59:28Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;امور عامه،&#039;&#039;&#039; اصطلاحي در فلسفة اولي يا مابعدالطبيعه (= متافيزيك) براي شناسائي ويژگي‌هاي موجود از آن حيث كه موجود است. مضمون و معني امور عامه در فلسفة اسلامي از زمان ابن‌سينا، د 428ق/ 1037م، و حتي پيش از او نيز وجود داشته و مقدمه‌اي بر الهيات به شم...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;امور عامه،&#039;&#039;&#039; اصطلاحي در فلسفة اولي يا مابعدالطبيعه (= متافيزيك) براي شناسائي ويژگي‌هاي موجود از آن حيث كه موجود است. مضمون و معني امور عامه در فلسفة اسلامي از زمان ابن‌سينا، د 428ق/ 1037م، و حتي پيش از او نيز وجود داشته و مقدمه‌اي بر الهيات به شمار مي‌آمده است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; اما نخستين بار جرجاني، د 816ق/ 1413م، آن را اصطلاح كرد و در تعريف آن گفت «آن چيزهائي كه به قسم خاصي از اقسام موجود، يعني واجب و جوهر و عرض، اختصاص ندارند».&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; يعني بر هرگونه موجود صادق است. ابن‌سينا در دو بخش نخست «الهيات» شفا بحث مفصلي از امور عامه آورده است. طبق نظر او، در فلسفه ـ همان مباحثي كه از ارسطو با نام مابعد الطبيعه شهرت يافته ـ موجود، پيش از آن‌كه صفت خاصي بگيرد و موضوع علم خاصي گردد، تنها از آن حيث كه موجود است موضوع امور عامه خواهد بود.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; بنابراين امور عامه عبارتند از: وجود، ماهيت، وحدت، شيئيت، كليت، عليت و نظائر آن‌ها. به سخني ديگر، فلسفة اولي ـ مابعدالطبيعه= متافيزيك ـ را دو بخش الهيات به معني اعم و الهيات به معني اخص تقسيم كرده‌اند كه بخش نخستين همان امور عامه يا الهيات به معني اعم و بخش دومين، امور خاصه يا الهيات به معني اخص خوانده‌اند بخش اول به موجود از حيث آن‌كه موجود است، قطع نظر از داشتن هرگونه صفت ؟ و ماهيت مي‌پردازد و بخش دوم ذات و صفات و افعال خدا را مورد بحث قرار مي‌دهد.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; صدرالدين شيرازي مشهور به ملاصدرا، د. 1050ق / 1640م با تفصيل بيشتر از امور عامه بحث كرده و ضمن پاسخ دادن به منتقدان به تبيين معاني و مفاهيم مربوط به امور عامه پرداخته است.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.    قطب‌الدين رازي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;«شرح بر شروح خواجه نصير و امام فخر بر اشارات و تنبيهات»&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. در حاشية ابن‌سينا، الاشارات و التنّبيهات، تهران: 1403ق، 3/1، حاشية 1.<br /> <br /> 2.    جرجاني. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;التعريفات.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;بيروت: 1990م، ص38.<br /> <br /> 3.    ابن‌‌سينا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شفا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; «الهيات». به كوشش ابراهيم مدكور، قاهره: 1960م، ص10- 17.<br /> <br /> 4.    به عنوان نمونه: نكـ: سبزواري. شرح منظومة حكمت الهي قمشه‌اي؛ المرقشه، حكمت‌الهي: عام و خاص... .<br /> <br /> 5.    صدرالدين شيرازي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الاسفار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قم: 1378ق، 1/28- 35.<br /> <br /> منوچهر پزشک</div>

Samei