https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D8%8C_%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D8%AA%D9%82%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%86
امیرکبیر، میرزا تقی خان - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T08:55:06Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D8%8C_%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D8%AA%D9%82%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%86&diff=5579&oldid=prev
Samei در ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۳
2025-05-03T15:23:37Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الهه جواهری</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الهه جواهری</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D8%8C_%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D8%AA%D9%82%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%86&diff=5578&oldid=prev
Samei: /* مآخذ */
2025-05-03T15:23:21Z
<p><span class="autocomment">مآخذ</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:39.jpg|بندانگشتی|میرزا تقی خان امیرکبیر، قابل بازیابی از [https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D8%AC%D9%84%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-39/213956-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%AA%D9%82%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C https://faradeed.ir]]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''امیرکبیر، میرزا تقی خان،''' (1222-1268ق / 1807-1852م)، نخستین صدراعظم [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]].</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''امیرکبیر، میرزا تقی خان،''' (1222-1268ق / 1807-1852م)، نخستین صدراعظم [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]].</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در هزاوه فراهان از توابع اراک متولد شد. زمان ولادت وی محل تردید است<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف''''' '''''فارسی'''''. تهران: فرانکلین، 1345، ج 1، ص 252</ref><ref>شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار.''''' تهران: مدبر، 1374، ص 156.</ref><ref>'''''دایره المعارف بزرگ اسلامی،''' مدخل امیرکبیر.''</ref>. پدرش آشپز و ناظر دستگاه قائم مقام فراهانی بود و از آنجا که هوش و درایت فراوانی داشت تحت تعلیم و تربیت قائممقام قرار گرفت<ref>مکی، حسین. '''''زندگانی میرزا تقی خان امیرکبیر.''''' تهران: ایران، 1373، ص 81.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در هزاوه فراهان از توابع اراک متولد شد. زمان ولادت وی محل تردید است<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف''''' '''''فارسی'''''. تهران: فرانکلین، 1345، ج 1، ص 252</ref><ref>شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار.''''' تهران: مدبر، 1374، ص 156.</ref><ref>'''''دایره المعارف بزرگ اسلامی،''' مدخل امیرکبیر.''</ref>. پدرش آشپز و ناظر دستگاه قائم مقام فراهانی بود و از آنجا که هوش و درایت فراوانی داشت تحت تعلیم و تربیت قائممقام قرار گرفت<ref>مکی، حسین. '''''زندگانی میرزا تقی خان امیرکبیر.''''' تهران: ایران، 1373، ص 81.</ref>. پس از چندی به تدریج در دستگاه قائم مقام ترقی کرد و به منشیگری نظام ارتقا یافت و در اولین سفر سیاسی خود در 1244ق / 1828م به همراه هیئتی به منظور عذرخواهی از واقعه قتل گریبایدوف[Griboyedov] سفیر روس در ایران عازم روسیه شد<ref>برزآبادی فراهانی، مجتبی. '''''زندگی و افکار امیرکبیر.''''' تهران: اوستا، 1380، ص 60</ref><ref>تقیزاده، حسن. «میرزا تقی خان امیرنظام»، '''''یغما'''''. تهران: 1355، س بیست و نهم، ش 1، ص 140.</ref>. دو سال بعد به همراه ولیعهد، ناصرالدین میرزا، برای دیدار تزار [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] به ایروان سفر کرد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از چندی به تدریج در دستگاه قائم مقام ترقی کرد و به منشیگری نظام ارتقا یافت و در اولین سفر سیاسی خود در 1244ق / 1828م به همراه هیئتی به منظور عذرخواهی از واقعه قتل گریبایدوف[Griboyedov] سفیر روس در ایران عازم روسیه شد<ref>برزآبادی فراهانی، مجتبی. '''''زندگی و افکار امیرکبیر.''''' تهران: اوستا، 1380، ص 60</ref><ref>تقیزاده، حسن. «میرزا تقی خان امیرنظام»، '''''یغما'''''. تهران: 1355، س بیست و نهم، ش 1، ص 140.</ref>. دو سال بعد به همراه ولیعهد، ناصرالدین میرزا، برای دیدار تزار [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] به ایروان سفر کرد.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمان اقامت ناصرالدین میرزا در [[تبریز]] امیر به ریاست سپاه آذربایجان و پیشکاری ولیعهد منصوب شد<ref name=":0">شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار.''''' تهران: مدبر، 1374، ص 160.</ref><ref>اعتمادالسلطنه، محمدحسن. '''''صدرالتواریخ'''''. به کوشش محمد مشیری، تهران: 1349، ص 202، 205، 206.</ref>. او همچنین مأموریت یافت تا در کنفرانسی که در ارزنه الروم برای حل اختلافات ایران و عثمانی تشکیل شده بود شرکت کند. او در این مأموریت تسلط خود را بر امور سیاسی ثابت کرد و حقوق از دست رفته ایران را بازگرداند<ref>بهنود، مسعود. '''''کشتهگان بر سر قدرت'''''. تهران: علم، 1378، ص 70-72.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمان اقامت ناصرالدین میرزا در [[تبریز]] امیر به ریاست سپاه آذربایجان و پیشکاری ولیعهد منصوب شد<ref name=":0">شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار.''''' تهران: مدبر، 1374، ص 160.</ref><ref>اعتمادالسلطنه، محمدحسن. '''''صدرالتواریخ'''''. به کوشش محمد مشیری، تهران: 1349، ص 202، 205، 206.</ref>. او همچنین مأموریت یافت تا در کنفرانسی که در ارزنه الروم برای حل اختلافات ایران و عثمانی تشکیل شده بود شرکت کند. او در این مأموریت تسلط خود را بر امور سیاسی ثابت کرد و حقوق از دست رفته ایران را بازگرداند<ref>بهنود، مسعود. '''''کشتهگان بر سر قدرت'''''. تهران: علم، 1378، ص 70-72.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اوضاع کشور پس از عزل امیر آشفته و نابسامان شد و دشمنان امیر از بیم این که امیر دوباره به صدارت منصوب شود فرمان قتل امیر را از شاه گرفتند و سرانجام توسط علی خان حاجبالدوله در حمام فین [[کاشان]] به قتل رسید<ref>شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار.''''' تهران: مدبر، 1374، ص.170.</ref>. امیر ابتدا در کاشان مدفون شد، اما به اصرار همسرش عزتالدوله، که خواهر تنی [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] بود، پیکر او را به کربلا منتقل کردند<ref>مکی، حسین. '''''زندگانی میرزا تقی خان امیرکبیر.''''' تهران: ایران، 1373، ص 654.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اوضاع کشور پس از عزل امیر آشفته و نابسامان شد و دشمنان امیر از بیم این که امیر دوباره به صدارت منصوب شود فرمان قتل امیر را از شاه گرفتند و سرانجام توسط علی خان حاجبالدوله در حمام فین [[کاشان]] به قتل رسید<ref>شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار.''''' تهران: مدبر، 1374، ص.170.</ref>. امیر ابتدا در کاشان مدفون شد، اما به اصرار همسرش عزتالدوله، که خواهر تنی [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] بود، پیکر او را به کربلا منتقل کردند<ref>مکی، حسین. '''''زندگانی میرزا تقی خان امیرکبیر.''''' تهران: ایران، 1373، ص 654.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نیز نگاه کنید به</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>نیز نگاه کنید به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرزا تقی خان امیرکبیر</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناصرالیدن </del>شاه قاجار</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[میرزا تقی خان امیرکبیر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ناصرالدین </ins>شاه قاجار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[وقایع اتفاقیه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''؛ نیزنک: مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف''''' '''''فارسی'''''. تهران: فرانکلین، 1345، ج 1، ص 252؛ شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار.''''' تهران: مدبر، 1374، ص 156.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2- مکی، حسین. '''''زندگانی میرزا تقی خان امیرکبیر.''''' تهران: ایران، 1373، ص 81.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3- برزآبادی فراهانی، مجتبی. '''''زندگی و افکار امیرکبیر.''''' تهران: اوستا، 1380، ص 60؛ تقیزاده، حسن. «میرزا تقی خان امیرنظام»، '''''یغما'''''. تهران: 1355، س بیست و نهم، ش 1، ص 140.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4- شمیم. همان. ص 160؛ اعتمادالسلطنه، محمدحسن. '''''صدرالتواریخ'''''. به کوشش محمد مشیری، تهران: 1349، ص 202، 205، 206.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5- بهنود، مسعود. '''''کشتهگان بر سر قدرت'''''. تهران: علم، 1378، ص 70-72.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6- مکی. همان. ص 152.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7- بهنود. همان. ص 80.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8- شمیم. همان. ص 160.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9- برزآبادی. همان. ص 9-11.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10- بهنود. همان. ص 91.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11- مکی. همان. ص 605-606.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">12- همان. ص 524.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">13- شمیم، همان. ص 170.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">14- مکی، همان. ص 654.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الهه جواهری</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الهه جواهری</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----[1].</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D8%8C_%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D8%AA%D9%82%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%86&diff=5576&oldid=prev
Samei در ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۰
2025-05-03T15:20:00Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''امیرکبیر، میرزا تقی خان،''' (1222-1268ق / 1807-1852م)، نخستین صدراعظم ناصرالدین شاه.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''امیرکبیر، میرزا تقی خان،''' (1222-1268ق / 1807-1852م)، نخستین صدراعظم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ناصرالدین شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار|ناصرالدین شاه]]</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در هزاوه فراهان از توابع اراک متولد شد. زمان ولادت وی محل تردید است.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> پدرش آشپز و ناظر دستگاه قائم مقام فراهانی بود و از آنجا که هوش و درایت فراوانی داشت تحت تعلیم و تربیت قائممقام قرار گرفت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در هزاوه فراهان از توابع اراک متولد شد. زمان ولادت وی محل تردید است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف''''' '''''فارسی'''''</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران: فرانکلین، 1345، ج 1، ص 252</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار.''''' تهران: مدبر، 1374، ص 156.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>'''''دایره المعارف بزرگ اسلامی،''' مدخل امیرکبیر.''</ref>. </ins>پدرش آشپز و ناظر دستگاه قائم مقام فراهانی بود و از آنجا که هوش و درایت فراوانی داشت تحت تعلیم و تربیت قائممقام قرار گرفت<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکی، حسین. '''''زندگانی میرزا تقی خان امیرکبیر.''''' تهران: ایران، 1373، ص 81.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از چندی به تدریج در دستگاه قائم مقام ترقی کرد و به منشیگری نظام ارتقا یافت و در اولین سفر سیاسی خود در 1244ق / 1828م به همراه هیئتی به منظور عذرخواهی از واقعه قتل گریبایدوف[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>] سفیر روس در ایران عازم روسیه شد.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(3)</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> دو سال بعد به همراه ولیعهد، ناصرالدین میرزا، برای دیدار تزار روسیه به ایروان سفر کرد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از چندی به تدریج در دستگاه قائم مقام ترقی کرد و به منشیگری نظام ارتقا یافت و در اولین سفر سیاسی خود در 1244ق / 1828م به همراه هیئتی به منظور عذرخواهی از واقعه قتل گریبایدوف[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Griboyedov</ins>] سفیر روس در ایران عازم روسیه شد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>برزآبادی فراهانی، مجتبی. '''''زندگی و افکار امیرکبیر</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' تهران: اوستا، 1380، ص 60</ref></ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقیزاده، حسن. «میرزا تقی خان امیرنظام»، '''''یغما'''''. تهران: 1355، س بیست و نهم، ش 1، ص 140.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>دو سال بعد به همراه ولیعهد، ناصرالدین میرزا، برای دیدار تزار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 </ins>روسیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>به ایروان سفر کرد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمان اقامت ناصرالدین میرزا در تبریز امیر به ریاست سپاه آذربایجان و پیشکاری ولیعهد منصوب شد.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> او همچنین مأموریت یافت تا در کنفرانسی که در ارزنه الروم برای حل اختلافات ایران و عثمانی تشکیل شده بود شرکت کند. او در این مأموریت تسلط خود را بر امور سیاسی ثابت کرد و حقوق از دست رفته ایران را بازگرداند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمان اقامت ناصرالدین میرزا در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>امیر به ریاست سپاه آذربایجان و پیشکاری ولیعهد منصوب شد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref name=":0">شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار.''''' تهران: مدبر، 1374، ص 160</ins>.<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>اعتمادالسلطنه، محمدحسن. '''''صدرالتواریخ'''''. به کوشش محمد مشیری، تهران: 1349، ص 202، 205، 206.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>او همچنین مأموریت یافت تا در کنفرانسی که در ارزنه الروم برای حل اختلافات ایران و عثمانی تشکیل شده بود شرکت کند. او در این مأموریت تسلط خود را بر امور سیاسی ثابت کرد و حقوق از دست رفته ایران را بازگرداند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهنود، مسعود. '''''کشتهگان بر سر قدرت'''''. تهران: علم، 1378، ص 70-72.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ناصرالدین میرزا پس از رسیدن به سلطنت، لقب امیرنظام به میرزا تقی خان اعطا کرد و او را به صدارت منصوب کرد و کلیه امور کشوری و لشکری را به او واگذار کرد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> در این زمان اوضاع کشور پریشان و حکومت ملوکالطوایفی در سراسر کشور حکمفرما بود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ناصرالدین میرزا پس از رسیدن به سلطنت، لقب امیرنظام به میرزا تقی خان اعطا کرد و او را به صدارت منصوب کرد و کلیه امور کشوری و لشکری را به او واگذار کرد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکی، حسین. '''''زندگانی میرزا تقی خان امیرکبیر.''''' تهران: ایران، 1373، ص 81.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در این زمان اوضاع کشور پریشان و حکومت ملوکالطوایفی در سراسر کشور حکمفرما بود<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهنود، مسعود. '''''کشتهگان بر سر قدرت'''''. تهران: علم، 1378، ص 80.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نخستین اقدام امیر برای اصلاح امور کشور عبارت بود از کاهش نفوذ درباریان و قطع مستمریهای فوقالعاده، تمرکز امور اداری و مالیاتها و درآمدهای دولت، تنظیم بودجه، ایجاد تعادل بین درآمد و هزینه دولت، تشکیل سپاه منظم و از بین بردن ملوکالطوایفی.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نخستین اقدام امیر برای اصلاح امور کشور عبارت بود از کاهش نفوذ درباریان و قطع مستمریهای فوقالعاده، تمرکز امور اداری و مالیاتها و درآمدهای دولت، تنظیم بودجه، ایجاد تعادل بین درآمد و هزینه دولت، تشکیل سپاه منظم و از بین بردن ملوکالطوایفی.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمینه سیاست خارجی نیز اقدام به برقراری روابط دوستی و احترام متقابل با دولتها و اصلاح وضع سفارتخانههای ایران و جلوگیری از نفوذ کشورهای بیگانه در ایران کرد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.<sup>8</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> پارهای از اقدامات امیر در طول صدارت عبارت است از: تأسیس کارخانههای اسلحهسازی و توپسازی، ایجاد سربازخانه و استحکامات در مراکز مهم مرزی و تقویت نیروی دریایی، ایجاد لباس متحدالشکل نظامی برای سربازان و صاحب منصبان، تأسیس چاپارخانه و قراول خانه، ایجاد کارخانههای مختلف صنعتی و پارچهبافی، اقدام به استخراج معادن، ایجاد سد بر روی رودخانهها و حمایت از کشاورزان و بازرگانان داخلی و خارجی، افزایش صادرات و کاهش واردات، مبارزه با کهنهپرستی و دفاع از حقوق اقلیتهای مذهبی، تأسیس مدرسه دارالفنون<sup>*</sup> و انتشار روزنامه ''وقایع اتفاقیه''<sup>*</sup>، استخدام استادان خارجی و اعزام دانشجو به اروپا<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>>9</<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> ایجاد نظام اطلاعرسانی و خفیهنویسی<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و بنا کردن ساختمانهایی نظیر: بازار امیر (کفاشها)، ساختمان مسجد و مدرسه شیخ عبدالحسین، ساختمان کاروانسرای امیر و بنای امامزاده زید.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمینه سیاست خارجی نیز اقدام به برقراری روابط دوستی و احترام متقابل با دولتها و اصلاح وضع سفارتخانههای ایران و جلوگیری از نفوذ کشورهای بیگانه در ایران کرد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>پارهای از اقدامات امیر در طول صدارت عبارت است از: تأسیس کارخانههای اسلحهسازی و توپسازی، ایجاد سربازخانه و استحکامات در مراکز مهم مرزی و تقویت نیروی دریایی، ایجاد لباس متحدالشکل نظامی برای سربازان و صاحب منصبان، تأسیس چاپارخانه و قراول خانه، ایجاد کارخانههای مختلف صنعتی و پارچهبافی، اقدام به استخراج معادن، ایجاد سد بر روی رودخانهها و حمایت از کشاورزان و بازرگانان داخلی و خارجی، افزایش صادرات و کاهش واردات، مبارزه با کهنهپرستی و دفاع از حقوق اقلیتهای مذهبی، تأسیس مدرسه دارالفنون<sup>*</sup> و انتشار روزنامه ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>وقایع اتفاقیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>''<sup>*</sup>، استخدام استادان خارجی و اعزام دانشجو به اروپا<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برزآبادی فراهانی، مجتبی. '''''زندگی و افکار امیرکبیر.''''' تهران: اوستا، 1380، ص </ins>9<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-11.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>ایجاد نظام اطلاعرسانی و خفیهنویسی<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهنود، مسعود. '''''کشتهگان بر سر قدرت'''''. تهران: علم، 1378، ص 91.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و بنا کردن ساختمانهایی نظیر: بازار امیر (کفاشها)، ساختمان مسجد و مدرسه شیخ عبدالحسین، ساختمان کاروانسرای امیر و بنای امامزاده زید<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>مکی، حسین. '''''زندگانی میرزا تقی خان امیرکبیر</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' تهران: ایران، 1373، ص 605-606.</ref>. شاه به دلیل توطئه و دسیسههای مهد علیا و سفرای خارجی در 1268ق / 1852م فرمان عزل امیر را از صدارت صادر و او را به حکومت کاشان منصوب کرد</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکی، حسین. '''''زندگانی میرزا تقی خان امیرکبیر.''''' تهران: ایران، 1373، ص 524.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاه به دلیل توطئه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دسیسههای مهد علیا </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سفرای خارجی در 1268ق / 1852م </del>فرمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عزل </del>امیر را از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدارت صادر </del>و او را به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومت کاشان منصوب کرد.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">12</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوضاع کشور پس از عزل امیر آشفته </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نابسامان شد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دشمنان امیر از بیم این که امیر دوباره به صدارت منصوب شود </ins>فرمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قتل </ins>امیر را از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاه گرفتند </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرانجام توسط علی خان حاجبالدوله در حمام فین [[کاشان]] به قتل رسید<ref>شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار.''''' تهران: مدبر، 1374، ص.170.</ref>. امیر ابتدا در کاشان مدفون شد، اما به اصرار همسرش عزتالدوله، که خواهر تنی [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] بود، پیکر </ins>او را به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کربلا منتقل کردند</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکی، حسین. '''''زندگانی میرزا تقی خان امیرکبیر.''''' تهران: ایران، 1373، ص 654.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوضاع کشور پس از عزل امیر آشفته و نابسامان شد و دشمنان امیر از بیم این که امیر دوباره </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدارت منصوب شود فرمان قتل امیر را از شاه گرفتند و سرانجام توسط علی خان حاجبالدوله در حمام فین کاشان به قتل رسید.<sup>13</sup> امیر ابتدا در کاشان مدفون شد، اما به اصرار همسرش عزتالدوله، که خواهر تنی ناصرالدین شاه بود، پیکر او را به کربلا منتقل کردند.<sup>14</sup></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید </ins>به</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرزا تقی خان امیرکبیر</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناصرالیدن شاه قاجار</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرهالمعارف </del>بزرگ اسلامی'''''؛ نیزنک: مصاحب، غلامحسین. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرهالمعارف</del>''''' '''''فارسی'''''. تهران: فرانکلین، 1345، ج 1، ص 252؛ شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار.''''' تهران: مدبر، 1374، ص 156.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره المعارف </ins>بزرگ اسلامی'''''؛ نیزنک: مصاحب، غلامحسین. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره المعارف</ins>''''' '''''فارسی'''''. تهران: فرانکلین، 1345، ج 1، ص 252؛ شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار.''''' تهران: مدبر، 1374، ص 156.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- مکی، حسین. '''''زندگانی میرزا تقی خان امیرکبیر.''''' تهران: ایران، 1373، ص 81.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- مکی، حسین. '''''زندگانی میرزا تقی خان امیرکبیر.''''' تهران: ایران، 1373، ص 81.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l50">خط ۵۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الهه جواهری</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الهه جواهری</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----[1]. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Griboyedov</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----[1].</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D8%8C_%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D8%AA%D9%82%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%86&diff=5573&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''امیرکبیر، میرزا تقی خان،''' (1222-1268ق / 1807-1852م)، نخستین صدراعظم ناصرالدین شاه. در هزاوه فراهان از توابع اراک متولد شد. زمان ولادت وی محل تردید است.<sup>1</sup> پدرش آشپز و ناظر دستگاه قائم مقام فراهانی بود و از آنجا که هوش و درایت فراوانی داشت تحت تعلیم...» ایجاد کرد
2025-05-03T15:02:14Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''امیرکبیر، میرزا تقی خان،''' (1222-1268ق / 1807-1852م)، نخستین صدراعظم ناصرالدین شاه. در هزاوه فراهان از توابع اراک متولد شد. زمان ولادت وی محل تردید است.<sup>1</sup> پدرش آشپز و ناظر دستگاه قائم مقام فراهانی بود و از آنجا که هوش و درایت فراوانی داشت تحت تعلیم...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''امیرکبیر، میرزا تقی خان،''' (1222-1268ق / 1807-1852م)، نخستین صدراعظم ناصرالدین شاه.<br />
<br />
در هزاوه فراهان از توابع اراک متولد شد. زمان ولادت وی محل تردید است.<sup>1</sup> پدرش آشپز و ناظر دستگاه قائم مقام فراهانی بود و از آنجا که هوش و درایت فراوانی داشت تحت تعلیم و تربیت قائممقام قرار گرفت.<sup>2</sup><br />
<br />
پس از چندی به تدریج در دستگاه قائم مقام ترقی کرد و به منشیگری نظام ارتقا یافت و در اولین سفر سیاسی خود در 1244ق / 1828م به همراه هیئتی به منظور عذرخواهی از واقعه قتل گریبایدوف[1] سفیر روس در ایران عازم روسیه شد.<sup>(3)</sup> دو سال بعد به همراه ولیعهد، ناصرالدین میرزا، برای دیدار تزار روسیه به ایروان سفر کرد.<br />
<br />
در زمان اقامت ناصرالدین میرزا در تبریز امیر به ریاست سپاه آذربایجان و پیشکاری ولیعهد منصوب شد.<sup>4</sup> او همچنین مأموریت یافت تا در کنفرانسی که در ارزنه الروم برای حل اختلافات ایران و عثمانی تشکیل شده بود شرکت کند. او در این مأموریت تسلط خود را بر امور سیاسی ثابت کرد و حقوق از دست رفته ایران را بازگرداند.<sup>5</sup><br />
<br />
ناصرالدین میرزا پس از رسیدن به سلطنت، لقب امیرنظام به میرزا تقی خان اعطا کرد و او را به صدارت منصوب کرد و کلیه امور کشوری و لشکری را به او واگذار کرد.<sup>6</sup> در این زمان اوضاع کشور پریشان و حکومت ملوکالطوایفی در سراسر کشور حکمفرما بود.<sup>7</sup><br />
<br />
نخستین اقدام امیر برای اصلاح امور کشور عبارت بود از کاهش نفوذ درباریان و قطع مستمریهای فوقالعاده، تمرکز امور اداری و مالیاتها و درآمدهای دولت، تنظیم بودجه، ایجاد تعادل بین درآمد و هزینه دولت، تشکیل سپاه منظم و از بین بردن ملوکالطوایفی.<br />
<br />
در زمینه سیاست خارجی نیز اقدام به برقراری روابط دوستی و احترام متقابل با دولتها و اصلاح وضع سفارتخانههای ایران و جلوگیری از نفوذ کشورهای بیگانه در ایران کرد.<sup>8</sup> پارهای از اقدامات امیر در طول صدارت عبارت است از: تأسیس کارخانههای اسلحهسازی و توپسازی، ایجاد سربازخانه و استحکامات در مراکز مهم مرزی و تقویت نیروی دریایی، ایجاد لباس متحدالشکل نظامی برای سربازان و صاحب منصبان، تأسیس چاپارخانه و قراول خانه، ایجاد کارخانههای مختلف صنعتی و پارچهبافی، اقدام به استخراج معادن، ایجاد سد بر روی رودخانهها و حمایت از کشاورزان و بازرگانان داخلی و خارجی، افزایش صادرات و کاهش واردات، مبارزه با کهنهپرستی و دفاع از حقوق اقلیتهای مذهبی، تأسیس مدرسه دارالفنون<sup>*</sup> و انتشار روزنامه ''وقایع اتفاقیه''<sup>*</sup>، استخدام استادان خارجی و اعزام دانشجو به اروپا.<sup>9</sup> ایجاد نظام اطلاعرسانی و خفیهنویسی<sup>10</sup> و بنا کردن ساختمانهایی نظیر: بازار امیر (کفاشها)، ساختمان مسجد و مدرسه شیخ عبدالحسین، ساختمان کاروانسرای امیر و بنای امامزاده زید.<sup>11</sup><br />
<br />
شاه به دلیل توطئه و دسیسههای مهد علیا و سفرای خارجی در 1268ق / 1852م فرمان عزل امیر را از صدارت صادر و او را به حکومت کاشان منصوب کرد.<sup>12</sup><br />
<br />
اوضاع کشور پس از عزل امیر آشفته و نابسامان شد و دشمنان امیر از بیم این که امیر دوباره به صدارت منصوب شود فرمان قتل امیر را از شاه گرفتند و سرانجام توسط علی خان حاجبالدوله در حمام فین کاشان به قتل رسید.<sup>13</sup> امیر ابتدا در کاشان مدفون شد، اما به اصرار همسرش عزتالدوله، که خواهر تنی ناصرالدین شاه بود، پیکر او را به کربلا منتقل کردند.<sup>14</sup><br />
<br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1- '''''دایرهالمعارف بزرگ اسلامی'''''؛ نیزنک: مصاحب، غلامحسین. '''''دایرهالمعارف''''' '''''فارسی'''''. تهران: فرانکلین، 1345، ج 1، ص 252؛ شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار.''''' تهران: مدبر، 1374، ص 156.<br />
<br />
2- مکی، حسین. '''''زندگانی میرزا تقی خان امیرکبیر.''''' تهران: ایران، 1373، ص 81.<br />
<br />
3- برزآبادی فراهانی، مجتبی. '''''زندگی و افکار امیرکبیر.''''' تهران: اوستا، 1380، ص 60؛ تقیزاده، حسن. «میرزا تقی خان امیرنظام»، '''''یغما'''''. تهران: 1355، س بیست و نهم، ش 1، ص 140.<br />
<br />
4- شمیم. همان. ص 160؛ اعتمادالسلطنه، محمدحسن. '''''صدرالتواریخ'''''. به کوشش محمد مشیری، تهران: 1349، ص 202، 205، 206.<br />
<br />
5- بهنود، مسعود. '''''کشتهگان بر سر قدرت'''''. تهران: علم، 1378، ص 70-72.<br />
<br />
6- مکی. همان. ص 152.<br />
<br />
7- بهنود. همان. ص 80.<br />
<br />
8- شمیم. همان. ص 160.<br />
<br />
9- برزآبادی. همان. ص 9-11.<br />
<br />
10- بهنود. همان. ص 91.<br />
<br />
11- مکی. همان. ص 605-606.<br />
<br />
12- همان. ص 524.<br />
<br />
13- شمیم، همان. ص 170.<br />
<br />
14- مکی، همان. ص 654.<br />
<br />
<br />
الهه جواهری<br />
----[1]. Griboyedov</div>
Samei