ام الکتاب - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۵

2025-05-01T11:55:38Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۵
خط ۱:		خط ۱:
	'''[[ام الکتاب\|~~ام‌الكتاب~~]]،''' اصطلاحی قرآنی، كه سه بار در [[قرآن]]<ref>ال عمران، 7؛ رعد، 39؛ زخرف، 4.</ref> و در سه معنی به ~~كار~~ رفته است:		'''[[ام الکتاب\|ام‌الکتاب]]،''' اصطلاحی قرآنی، که سه بار در [[قرآن]]<ref>ال عمران، 7؛ رعد، 39؛ زخرف، 4.</ref> و در سه معنی به کار رفته است:

	# به معنی ~~«محكمات»~~ (← ~~محكمات~~) [[قرآن]] كه متشابهات را باید مطابق با آن‌ها تفسیر ~~كرد~~ و فهمید<ref>همین دایره المعارف← محكمات و متشابهات.</ref>؛		# به معنی «محکمات» (← محکمات) [[قرآن]] که متشابهات را باید مطابق با آن‌ها تفسیر کرد و فهمید<ref>همین دایره المعارف← محكمات و متشابهات.</ref>؛
	# به معنی «لوح محفوظ» كه مراد از آن قضای الهی است. این معنا بیشتر از آیه‌های سوره رعد و زخرف دریافت می‌شود<ref name=":0"> '''''مجموعه رسایل ملاصدرا'''''. تهران، 1302، 282.</ref><ref name=":1">ابن‌عربی، فصوص، شرح داوود قیصری، تهران: چاپ اول، 1299، 27.</ref>؛		# به معنی «لوح محفوظ» که مراد از آن قضای الهی است. این معنا بیشتر از آیه‌های سوره رعد و زخرف دریافت می‌شود<ref name=":0"> '''''مجموعه رسایل ملاصدرا'''''. تهران، 1302، 282.</ref><ref name=":1">ابن‌عربی، فصوص، شرح داوود قیصری، تهران: چاپ اول، 1299، 27.</ref>؛
	# به معنی سوره ~~«فاتحه‌الكتاب»~~ بدان سبب كه این سوره اولاً، در آغاز [[قرآن]] آمده، ثانیاً، مقاصد اصلی ~~قران~~ و سرفصل‌های معانی این ~~كتاب~~ را در بردارد، از ان به ~~ام‌الكتاب،~~ تعبیر شده است.		# به معنی سوره «فاتحه‌الکتاب» بدان سبب که این سوره اولاً، در آغاز [[قرآن]] آمده، ثانیاً، مقاصد اصلی [[قرآن]] و سرفصل‌های معانی این کتاب را در بردارد، از ان به ام‌الکتاب، تعبیر شده است.

	فلاسفه مسلمان نیز این اصطلاح را در معانی دیگری به ~~كار~~ می‌برند. فی‌المثل نفس ~~كلیه~~ را از آن جهت كه مظهر اشیاء در مقام تفصیل است، ~~ام‌الكتاب~~ نامیده‌اند. در جهان بینی عرفانی انسان ~~كامل~~ را نیز از جهت روح و عقلش، ~~ام‌الكتاب~~ می‌گویند<ref name=":0" /><ref name=":1" />، و در جهان شناسی عرفانی ابن عربی و پیروان وی از ''تعیّن اوّل'' به ~~ام‌الكتاب~~ نیز تعبیر می‌شود. بدین معنا كه در جریان ظهور حق در اینه‌ جهان، چون ذات احدیت (= خدا) یك مرتبه تنزّل یابد و با اسماء و صفات (= [[اسماء الحسنی]]) لحاظ شود ان را به نام‌هایی چون ''~~عقل‌كل~~''، ''قلم''، ''لوح''، ''روح‌اعظم''، ''حقیقت'' ''محمدی'' و ''~~ام‌الكتاب~~'' می‌نامند<ref>لاهیجی، '''''شرح گلشن‌راز'''''. تهران: 1371ش، ص5. </ref>.		فلاسفه مسلمان نیز این اصطلاح را در معانی دیگری به کار می‌برند. فی‌المثل نفس کلیه را از آن جهت که مظهر اشیاء در مقام تفصیل است، ام‌الکتاب نامیده‌اند. در جهان بینی عرفانی انسان کامل را نیز از جهت روح و عقلش، ام‌الکتاب می‌گویند<ref name=":0" /><ref name=":1" />، و در جهان شناسی عرفانی ابن عربی و پیروان وی از ''تعیّن اوّل'' به ام‌الکتاب نیز تعبیر می‌شود. بدین معنا که در جریان ظهور حق در اینه‌ جهان، چون ذات احدیت (= خدا) یک مرتبه تنزّل یابد و با اسماء و صفات (= [[اسماء الحسنی]]) لحاظ شود ان را به نام‌هایی چون ''عقل‌کل''، ''قلم''، ''لوح''، ''روح‌اعظم''، ''حقیقت'' ''محمدی'' و ''ام‌الکتاب'' می‌نامند<ref>لاهیجی، '''''شرح گلشن‌راز'''''. تهران: 1371ش، ص5. </ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	اصغر دادبه و امیر حسین ساکت اف		اصغر دادبه و امیر حسین ساکت اف
			[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]

Samei در ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۰

2025-05-01T11:50:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	'''[[ام الکتاب\|ام‌الكتاب]]،''' اصطلاحی قرآنی، كه سه بار در قرآن<ref>ال عمران، 7؛ رعد، 39؛ زخرف، 4.</ref> و در سه معنی به كار رفته است:		'''[[ام الکتاب\|ام‌الكتاب]]،''' اصطلاحی قرآنی، كه سه بار در [[قرآن]]<ref>ال عمران، 7؛ رعد، 39؛ زخرف، 4.</ref> و در سه معنی به كار رفته است:

	# به معنی «محكمات» (← محكمات) ~~قران~~ كه متشابهات را باید مطابق با ~~ان‌ها~~ تفسیر كرد و فهمید<ref>همین دایره المعارف← محكمات و متشابهات.</ref>؛		# به معنی «محكمات» (← محكمات) [[قرآن]] كه متشابهات را باید مطابق با آن‌ها تفسیر كرد و فهمید<ref>همین دایره المعارف← محكمات و متشابهات.</ref>؛
	# به معنی «لوح محفوظ» كه مراد از ان قضای الهی است. این معنا بیشتر از ~~ایه‌های~~ سوره رعد و زخرف دریافت می‌شود<ref name=":0"> '''''مجموعه رسایل ملاصدرا'''''. تهران، 1302، 282.</ref><ref name=":1">ابن‌عربی، فصوص، شرح داوود قیصری، تهران: چاپ اول، 1299، 27.</ref>؛		# به معنی «لوح محفوظ» كه مراد از آن قضای الهی است. این معنا بیشتر از آیه‌های سوره رعد و زخرف دریافت می‌شود<ref name=":0"> '''''مجموعه رسایل ملاصدرا'''''. تهران، 1302، 282.</ref><ref name=":1">ابن‌عربی، فصوص، شرح داوود قیصری، تهران: چاپ اول، 1299، 27.</ref>؛
	# به معنی سوره «فاتحه‌الكتاب» بدان سبب كه این سوره اولاً، در آغاز ~~قران امده،~~ ثانیاً، مقاصد اصلی قران و سرفصل‌های معانی این كتاب را در بردارد، از ان به ام‌الكتاب، تعبیر شده است.		# به معنی سوره «فاتحه‌الكتاب» بدان سبب كه این سوره اولاً، در آغاز [[قرآن]] آمده، ثانیاً، مقاصد اصلی قران و سرفصل‌های معانی این كتاب را در بردارد، از ان به ام‌الكتاب، تعبیر شده است.

	فلاسفه مسلمان نیز این اصطلاح را در معانی دیگری به كار می‌برند. فی‌المثل نفس كلیه را از آن جهت كه مظهر اشیاء در مقام تفصیل است، ام‌الكتاب نامیده‌اند. در جهان بینی عرفانی انسان كامل را نیز از جهت روح و عقلش، ام‌الكتاب می‌گویند<ref name=":0" /><ref name=":1" />، و در جهان شناسی عرفانی ابن عربی و پیروان وی از ''تعیّن اوّل'' به ام‌الكتاب نیز تعبیر می‌شود. بدین معنا كه در جریان ظهور حق در اینه‌ جهان، چون ذات احدیت (= خدا) یك مرتبه تنزّل یابد و با اسماء و صفات (= [[اسماء الحسنی]]) لحاظ شود ان را به نام‌هایی چون ''عقل‌كل''، ''قلم''، ''لوح''، ''روح‌اعظم''، ''حقیقت'' ''محمدی'' و ''ام‌الكتاب'' می‌نامند<ref>لاهیجی، '''''شرح گلشن‌راز'''''. تهران: 1371ش، ص5. </ref>.		فلاسفه مسلمان نیز این اصطلاح را در معانی دیگری به كار می‌برند. فی‌المثل نفس كلیه را از آن جهت كه مظهر اشیاء در مقام تفصیل است، ام‌الكتاب نامیده‌اند. در جهان بینی عرفانی انسان كامل را نیز از جهت روح و عقلش، ام‌الكتاب می‌گویند<ref name=":0" /><ref name=":1" />، و در جهان شناسی عرفانی ابن عربی و پیروان وی از ''تعیّن اوّل'' به ام‌الكتاب نیز تعبیر می‌شود. بدین معنا كه در جریان ظهور حق در اینه‌ جهان، چون ذات احدیت (= خدا) یك مرتبه تنزّل یابد و با اسماء و صفات (= [[اسماء الحسنی]]) لحاظ شود ان را به نام‌هایی چون ''عقل‌كل''، ''قلم''، ''لوح''، ''روح‌اعظم''، ''حقیقت'' ''محمدی'' و ''ام‌الكتاب'' می‌نامند<ref>لاهیجی، '''''شرح گلشن‌راز'''''. تهران: 1371ش، ص5. </ref>.

Samei در ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۵

2025-04-17T11:25:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۵
خط ۱:		خط ۱:
	'''[[ام الکتاب\|ام‌الكتاب]]،''' اصطلاحی ~~قرانی،~~ كه سه بار در ~~قران~~<ref>ال عمران، 7؛ رعد، 39؛ زخرف، 4.</ref> و در سه معنی به كار رفته است: 1) به معنی «محكمات» (← محكمات) قران كه متشابهات را باید مطابق با ان‌ها تفسیر كرد و فهمید<ref>همین دایره المعارف← محكمات و متشابهات.</ref>؛ 2) به معنی «لوح محفوظ» كه مراد از ان قضای الهی است. این معنا بیشتر از ایه‌های سوره رعد و زخرف دریافت می‌شود<ref> '''''مجموعه رسایل ملاصدرا'''''. تهران، 1302، ~~282؛~~ ابن‌عربی، فصوص، شرح داوود قیصری، تهران: چاپ اول، 1299، 27.</ref>؛ 3) به معنی سوره «فاتحه‌الكتاب» بدان سبب كه این سوره اولاً، در ~~اغاز~~ قران امده، ثانیاً، مقاصد اصلی قران و سرفصل‌های معانی این كتاب را در بردارد، از ان به ام‌الكتاب، تعبیر شده است. فلاسفه مسلمان نیز این اصطلاح را در معانی دیگری به كار می‌برند. فی‌المثل نفس كلیه را از ان جهت كه مظهر اشیاء در مقام تفصیل است، ام‌الكتاب نامیده‌اند. در جهان بینی عرفانی انسان كامل را نیز از جهت روح و عقلش، ام‌الكتاب ~~می‌گویند،~~<ref> ~~'''''همان'''''.~~</~~ref~~> و در جهان شناسی عرفانی ابن عربی و پیروان وی از ''تعیّن اوّل'' به ام‌الكتاب نیز تعبیر می‌شود. بدین معنا كه در جریان ظهور حق در اینه‌ جهان، چون ذات احدیت (= خدا) یك مرتبه تنزّل یابد و با اسماء و صفات (= ~~اسماء‌الحسنی~~) لحاظ شود ان را به نام‌هایی چون ''عقل‌كل''، ''قلم''، ''لوح''، ''روح‌اعظم''، ''حقیقت'' ''محمدی'' و ''ام‌الكتاب'' می‌نامند<ref>لاهیجی، '''''شرح گلشن‌راز'''''. تهران: 1371ش، ص5. </ref>.		'''[[ام الکتاب\|ام‌الكتاب]]،''' اصطلاحی قرآنی، كه سه بار در قرآن<ref>ال عمران، 7؛ رعد، 39؛ زخرف، 4.</ref> و در سه معنی به كار رفته است:

			# به معنی «محكمات» (← محكمات) قران كه متشابهات را باید مطابق با ان‌ها تفسیر كرد و فهمید<ref>همین دایره المعارف← محكمات و متشابهات.</ref>؛
			# به معنی «لوح محفوظ» كه مراد از ان قضای الهی است. این معنا بیشتر از ایه‌های سوره رعد و زخرف دریافت می‌شود<ref name=":0"> '''''مجموعه رسایل ملاصدرا'''''. تهران، 1302، 282.</ref><ref name=":1">ابن‌عربی، فصوص، شرح داوود قیصری، تهران: چاپ اول، 1299، 27.</ref>؛
			# به معنی سوره «فاتحه‌الكتاب» بدان سبب كه این سوره اولاً، در آغاز قران امده، ثانیاً، مقاصد اصلی قران و سرفصل‌های معانی این كتاب را در بردارد، از ان به ام‌الكتاب، تعبیر شده است.

			فلاسفه مسلمان نیز این اصطلاح را در معانی دیگری به كار می‌برند. فی‌المثل نفس كلیه را از آن جهت كه مظهر اشیاء در مقام تفصیل است، ام‌الكتاب نامیده‌اند. در جهان بینی عرفانی انسان كامل را نیز از جهت روح و عقلش، ام‌الكتاب می‌گویند<ref name=":0" /><ref name=":1" />، و در جهان شناسی عرفانی ابن عربی و پیروان وی از ''تعیّن اوّل'' به ام‌الكتاب نیز تعبیر می‌شود. بدین معنا كه در جریان ظهور حق در اینه‌ جهان، چون ذات احدیت (= خدا) یك مرتبه تنزّل یابد و با اسماء و صفات (= [[اسماء الحسنی]]) لحاظ شود ان را به نام‌هایی چون ''عقل‌كل''، ''قلم''، ''لوح''، ''روح‌اعظم''، ''حقیقت'' ''محمدی'' و ''ام‌الكتاب'' می‌نامند<ref>لاهیجی، '''''شرح گلشن‌راز'''''. تهران: 1371ش، ص5. </ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

			* [[اسلام]]
			* [[اسماء الحسنی]]<br />

	== ~~ماخذ~~ ==		== مآخذ ==
	<references />		<references />

	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی ~~الهدی،~~		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	اصغر دادبه و امیر حسین ساکت اف		اصغر دادبه و امیر حسین ساکت اف

Maedeh در ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۷

2025-04-11T18:47:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۷
خط ۱:		خط ۱:
	'''[[ام الکتاب\|ام‌الكتاب]]،''' اصطلاحی قرانی، كه سه بار در قران<ref>ال عمران، 7؛ رعد، 39؛ زخرف، 4.</ref> و در سه معنی به كار رفته است: 1) به معنی «محكمات» (← محكمات) قران كه متشابهات را باید مطابق با ان‌ها تفسیر كرد و فهمید<ref>همین دایره المعارف← محكمات و متشابهات.</ref>؛ 2) به معنی «لوح محفوظ» كه مراد از ان قضای الهی است. این معنا بیشتر از ایه‌های سوره رعد و زخرف دریافت می‌شود<ref> '''''مجموعه رسایل ملاصدرا'''''. تهران، 1302، 282؛ ابن‌عربی، فصوص، شرح داوود قیصری، تهران: چاپ اول، 1299، 27.</ref>؛ 3) به معنی سوره «فاتحه‌الكتاب» بدان سبب كه این سوره اولاً، در اغاز قران امده، ثانیاً، مقاصد اصلی قران و سرفصل‌های معانی این كتاب را در بردارد، از ان به ام‌الكتاب، تعبیر شده است. فلاسفه مسلمان نیز این اصطلاح را در معانی دیگری به كار می‌برند. فی‌المثل نفس كلیه را از ان جهت كه مظهر اشیاء در مقام تفصیل است، ام‌الكتاب نامیده‌اند. در جهان بینی عرفانی انسان كامل را نیز از جهت روح و عقلش، ام‌الكتاب می‌گویند،<ref> '''''همان'''''.</ref> و در جهان شناسی عرفانی ابن عربی و پیروان وی از ''تعیّن اوّل'' به ام‌الكتاب نیز تعبیر می‌شود. بدین معنا كه در جریان ظهور حق در اینه‌ جهان، چون ذات احدیت (= خدا) یك مرتبه تنزّل یابد و با اسماء و صفات (= اسماء‌الحسنی) لحاظ شود ان را به نام‌هایی چون ''عقل‌كل''، ''قلم''، ''لوح''، ''روح‌اعظم''، ''حقیقت'' ''محمدی'' و ''ام‌الكتاب'' می‌نامند<ref>لاهیجی، '''''شرح گلشن‌راز'''''. تهران: 1371ش، ص5. </ref>.		'''[[ام الکتاب\|ام‌الكتاب]]،''' اصطلاحی قرانی، كه سه بار در قران<ref>ال عمران، 7؛ رعد، 39؛ زخرف، 4.</ref> و در سه معنی به كار رفته است: 1) به معنی «محكمات» (← محكمات) قران كه متشابهات را باید مطابق با ان‌ها تفسیر كرد و فهمید<ref>همین دایره المعارف← محكمات و متشابهات.</ref>؛ 2) به معنی «لوح محفوظ» كه مراد از ان قضای الهی است. این معنا بیشتر از ایه‌های سوره رعد و زخرف دریافت می‌شود<ref> '''''مجموعه رسایل ملاصدرا'''''. تهران، 1302، 282؛ ابن‌عربی، فصوص، شرح داوود قیصری، تهران: چاپ اول، 1299، 27.</ref>؛ 3) به معنی سوره «فاتحه‌الكتاب» بدان سبب كه این سوره اولاً، در اغاز قران امده، ثانیاً، مقاصد اصلی قران و سرفصل‌های معانی این كتاب را در بردارد، از ان به ام‌الكتاب، تعبیر شده است. فلاسفه مسلمان نیز این اصطلاح را در معانی دیگری به كار می‌برند. فی‌المثل نفس كلیه را از ان جهت كه مظهر اشیاء در مقام تفصیل است، ام‌الكتاب نامیده‌اند. در جهان بینی عرفانی انسان كامل را نیز از جهت روح و عقلش، ام‌الكتاب می‌گویند،<ref> '''''همان'''''.</ref> و در جهان شناسی عرفانی ابن عربی و پیروان وی از ''تعیّن اوّل'' به ام‌الكتاب نیز تعبیر می‌شود. بدین معنا كه در جریان ظهور حق در اینه‌ جهان، چون ذات احدیت (= خدا) یك مرتبه تنزّل یابد و با اسماء و صفات (= اسماء‌الحسنی) لحاظ شود ان را به نام‌هایی چون ''عقل‌كل''، ''قلم''، ''لوح''، ''روح‌اعظم''، ''حقیقت'' ''محمدی'' و ''ام‌الكتاب'' می‌نامند<ref>لاهیجی، '''''شرح گلشن‌راز'''''. تهران: 1371ش، ص5. </ref>.

	~~== '''ماخذ:''' ==~~

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==


			== ماخذ ==
			<references />

	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	دانشنامه ایران		سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	~~<sup>~~اصغر دادبه و ~~امیرحسین~~ ساکت اف~~</sup>~~		اصغر دادبه و امیر حسین ساکت اف

Maedeh در ‏۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۳

2025-04-05T18:33:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۳
خط ۱:		خط ۱:
	'''~~ام‌الكتاب،~~''' ~~اصطلاحي قرآني،~~ كه سه بار در ~~قرآن~~<~~sup~~>1</~~sup~~> و در سه ~~معني~~ به كار رفته است: 1) به ~~معني~~ «محكمات» (← محكمات) ~~قرآن~~ كه متشابهات را ~~بايد~~ مطابق با ~~آن‌ها تفسير~~ كرد و ~~فهميد~~<~~sup~~>2</~~sup~~>؛ 2) به ~~معني~~ «لوح محفوظ» كه مراد از ~~آن قضاي الهي~~ است. ~~اين~~ معنا ~~بيشتر~~ از ~~آيه‌هاي سورة~~ رعد و زخرف ~~دريافت مي‌شود~~<~~sup~~>3</~~sup~~>؛ 3) به ~~معني سورة «فاتحة‌الكتاب»~~ بدان سبب كه ~~اين~~ سوره اولاً، در ~~آغاز قرآن آمده، ثانياً،~~ مقاصد ~~اصلي قرآن~~ و ~~سرفصل‌هاي معاني اين~~ كتاب را در بردارد، از آن به ام‌الكتاب، ~~تعبير~~ شده است. ~~فلاسفة~~ مسلمان ~~نيز اين~~ اصطلاح را در ~~معاني ديگري~~ به كار ~~مي‌برند~~. ~~في‌المثل~~ نفس ~~كليه~~ را از آن جهت كه مظهر ~~اشياء~~ در مقام ~~تفصيل~~ است، ام‌الكتاب ~~ناميده‌اند~~. در جهان ~~بيني عرفاني~~ انسان كامل را ~~نيز~~ از جهت روح و عقلش، ام‌الكتاب ~~مي‌گويند،~~<~~sup~~>4</~~sup~~> و در جهان ~~شناسي عرفاني~~ ابن ~~عربي~~ و ~~پيروان وي~~ از ''~~تعيّن~~ اوّل'' به ام‌الكتاب ~~نيز تعبير مي‌شود~~. ~~بدين~~ معنا كه در ~~جريان~~ ظهور حق در ~~آينة‌~~ جهان، چون ذات ~~احديت~~ (= خدا) يك مرتبه تنزّل ~~يابد~~ و با اسماء و صفات (= ~~اسماء‌الحسني~~) لحاظ شود آن را به ~~نام‌هايي~~ چون ''عقل‌كل''، ''قلم''، ''لوح''، ''روح‌اعظم''، ''~~حقيقت~~'' ''~~محمدي~~'' و ''ام‌الكتاب'' ~~مي‌نامند.~~<~~sup~~>5</~~sup~~>		'''[[ام الکتاب\|ام‌الكتاب]]،''' اصطلاحی قرانی، كه سه بار در قران<ref>ال عمران، 7؛ رعد، 39؛ زخرف، 4.</ref> و در سه معنی به كار رفته است: 1) به معنی «محكمات» (← محكمات) قران كه متشابهات را باید مطابق با ان‌ها تفسیر كرد و فهمید<ref>همین دایره المعارف← محكمات و متشابهات.</ref>؛ 2) به معنی «لوح محفوظ» كه مراد از ان قضای الهی است. این معنا بیشتر از ایه‌های سوره رعد و زخرف دریافت می‌شود<ref> '''''مجموعه رسایل ملاصدرا'''''. تهران، 1302، 282؛ ابن‌عربی، فصوص، شرح داوود قیصری، تهران: چاپ اول، 1299، 27.</ref>؛ 3) به معنی سوره «فاتحه‌الكتاب» بدان سبب كه این سوره اولاً، در اغاز قران امده، ثانیاً، مقاصد اصلی قران و سرفصل‌های معانی این كتاب را در بردارد، از ان به ام‌الكتاب، تعبیر شده است. فلاسفه مسلمان نیز این اصطلاح را در معانی دیگری به كار می‌برند. فی‌المثل نفس كلیه را از ان جهت كه مظهر اشیاء در مقام تفصیل است، ام‌الكتاب نامیده‌اند. در جهان بینی عرفانی انسان كامل را نیز از جهت روح و عقلش، ام‌الكتاب می‌گویند،<ref> '''''همان'''''.</ref> و در جهان شناسی عرفانی ابن عربی و پیروان وی از ''تعیّن اوّل'' به ام‌الكتاب نیز تعبیر می‌شود. بدین معنا كه در جریان ظهور حق در اینه‌ جهان، چون ذات احدیت (= خدا) یك مرتبه تنزّل یابد و با اسماء و صفات (= اسماء‌الحسنی) لحاظ شود ان را به نام‌هایی چون ''عقل‌كل''، ''قلم''، ''لوح''، ''روح‌اعظم''، ''حقیقت'' ''محمدی'' و ''ام‌الكتاب'' می‌نامند<ref>لاهیجی، '''''شرح گلشن‌راز'''''. تهران: 1371ش، ص5. </ref>.

	'''~~مآخذ~~:'''		== '''ماخذ:''' ==

	~~1. آل عمران، 7؛ رعد، 39؛ زخرف، 4.~~		== نیز نگاه کنید به ==

	~~2. همين دايرهالمعارف← محكمات و متشابهات.~~

	~~3. '''''مجموعه رسايل ملاصدرا'''''. تهران، 1302، 282؛ ابن‌عربي، فصوص، شرح داوود قيصري، تهران: چاپ اول، 1299، 27.~~

	~~4. '''''همان'''''.~~		== منبع اصلی ==
			دانشنامه ایران
	~~5. لاهيجي، '''''شرح گلشن‌راز'''''. تهران: 1371ش، ص5.~~

			== نویسنده مقاله ==
	<sup>اصغر دادبه و امیرحسین ساکت اف</sup>		<sup>اصغر دادبه و امیرحسین ساکت اف</sup>

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''ام‌الكتاب،''' اصطلاحي قرآني، كه سه بار در قرآن¹ و در سه معني به كار رفته است: 1) به معني «محكمات» (← محكمات) قرآن كه متشابهات را بايد مطابق با آن‌ها تفسير كرد و فهميد²؛ 2) به معني «لوح محفوظ» كه مراد از آن قضاي الهي است. اين معنا بيشتر...» ایجاد کرد

2024-08-12T17:54:02Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''ام‌الكتاب،''' اصطلاحي قرآني، كه سه بار در قرآن1 و در سه معني به كار رفته است: 1) به معني «محكمات» (← محكمات) قرآن كه متشابهات را بايد مطابق با آن‌ها تفسير كرد و فهميد2؛ 2) به معني «لوح محفوظ» كه مراد از آن قضاي الهي است. اين معنا بيشتر...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''ام‌الكتاب،''' اصطلاحي قرآني، كه سه بار در قرآن1 و در سه معني به كار رفته است: 1) به معني «محكمات» (← محكمات) قرآن كه متشابهات را بايد مطابق با آن‌ها تفسير كرد و فهميد2؛ 2) به معني «لوح محفوظ» كه مراد از آن قضاي الهي است. اين معنا بيشتر از آيه‌هاي سورة رعد و زخرف دريافت مي‌شود3؛ 3) به معني سورة «فاتحة‌الكتاب» بدان سبب كه اين سوره اولاً، در آغاز قرآن آمده، ثانياً، مقاصد اصلي قرآن و سرفصل‌هاي معاني اين كتاب را در بردارد، از آن به ام‌الكتاب، تعبير شده است. فلاسفة مسلمان نيز اين اصطلاح را در معاني ديگري به كار مي‌برند. في‌المثل نفس كليه را از آن جهت كه مظهر اشياء در مقام تفصيل است، ام‌الكتاب ناميده‌اند. در جهان بيني عرفاني انسان كامل را نيز از جهت روح و عقلش، ام‌الكتاب مي‌گويند،4 و در جهان شناسي عرفاني ابن عربي و پيروان وي از ''تعيّن اوّل'' به ام‌الكتاب نيز تعبير مي‌شود. بدين معنا كه در جريان ظهور حق در آينة‌ جهان، چون ذات احديت (= خدا) يك مرتبه تنزّل يابد و با اسماء و صفات (= اسماء‌الحسني) لحاظ شود آن را به نام‌هايي چون ''عقل‌كل''، ''قلم''، ''لوح''، ''روح‌اعظم''، ''حقيقت'' ''محمدي'' و ''ام‌الكتاب'' مي‌نامند.5

'''مآخذ:'''

1. آل عمران، 7؛ رعد، 39؛ زخرف، 4.

2. همين دايرهالمعارف← محكمات و متشابهات.

3. '''''مجموعه رسايل ملاصدرا'''''. تهران، 1302، 282؛ ابن‌عربي، فصوص، شرح داوود قيصري، تهران: چاپ اول، 1299، 27.

4. '''''همان'''''.

5. لاهيجي، '''''شرح گلشن‌راز'''''. تهران: 1371ش، ص5.

اصغر دادبه و امیرحسین ساکت اف