<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://iranology-e.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84</id>
	<title>انجیل - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://iranology-e.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-06T01:55:30Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84&amp;diff=7830&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei: /* منبع اصلی */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84&amp;diff=7830&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-10T12:27:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;منبع اصلی&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۷&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l28&quot;&gt;خط ۲۸:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۲۸:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انجیل مرقس، سایت دانشنامه اسلامی، قابل بازیابی از [https://wiki.ahlolbait.com/انجیل_مرقس https://wiki.ahlolbait.com]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انجیل مرقس، سایت دانشنامه اسلامی، قابل بازیابی از [https://wiki.ahlolbait.com/انجیل_مرقس https://wiki.ahlolbait.com]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;index.php?title=&lt;/del&gt;رده:ادیان و مذاهب]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;index.php?title=&lt;/del&gt;رده:ادیان]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== نویسنده مقاله ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نامعلوم&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ادیان و مذاهب]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ادیان]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-7829:rev-7830:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84&amp;diff=7829&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei در ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۵</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84&amp;diff=7829&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-10T12:25:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۵&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;انجیل&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، هر یک از چهار کتاب نخست از مجموعه &amp;#039;&amp;#039;عهد جدید&amp;#039;&amp;#039; در &amp;#039;&amp;#039;کتاب مقدس&amp;#039;&amp;#039; [[مسیحی، دین|مسیحیان]] که به ترتیب به متّی، مُرقُس، لوقا و یوحنا منسوب‌اند. در زبان عامه این کلمه به کل مجموعه &amp;#039;&amp;#039;عهد جدید&amp;#039;&amp;#039;، یعنی کتاب مقدس مسیحیان اطلاق می‌شود.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;انجیل&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، هر یک از چهار کتاب نخست از مجموعه &amp;#039;&amp;#039;عهد جدید&amp;#039;&amp;#039; در &amp;#039;&amp;#039;کتاب مقدس&amp;#039;&amp;#039; [[مسیحی، دین|مسیحیان]] که به ترتیب به متّی، مُرقُس، لوقا و یوحنا منسوب‌اند. در زبان عامه این کلمه به کل مجموعه &amp;#039;&amp;#039;عهد جدید&amp;#039;&amp;#039;، یعنی کتاب مقدس مسیحیان اطلاق می‌شود.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;واژه [[انجیل]] معرب اِواگلّیون(Euaggelion) یونانی و اِوانگلیوم(Evangelium) لاتینی به معنی ”مژده“ و ”بشارت“ است&amp;lt;ref&amp;gt;غیاث‌الدین محمد رامپوری. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;غیاث اللغات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بمبئی: 1349 ق، ص &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;78؛ &lt;/del&gt;معین، محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ فارسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: امیرکبیر، ج 5، ص 183.&amp;lt;/ref&amp;gt; و مقصود از آن بشارت الهی رستگاری و بخشایش و ظهور سلطنت خداوند است که از طریق زندگی [[عیسی (ع)|عیسی]] بر روی زمین، مرگ و رستاخیز او از بین مردگان، و در نهایت ظهور دوباره‌اش در آخرالزمان، و داوری و قدرت بخشایندگی و سلطنت الهی‌اش بر عالم تحقق می‌یابد. این ”بشارت“ که نخست شفاهی بود به تدریج صورت نوشتاری گرفت و در سده‌های نخست میلادی نوشته‌های متعددی آن را تبیین می‌کرد. بعدها بزرگان مسیحی بر آن شدند که از میان این نوشته‌ها تعدادی را برگزینند و معتبر اعلام کنند&amp;lt;ref&amp;gt;یوسف دره حداد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الدفاع عن المسیحیه (فی انجیل به حسب متّی)&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بیروت: 1988، ص &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;29؛&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;واژه [[انجیل]] معرب اِواگلّیون(Euaggelion) یونانی و اِوانگلیوم(Evangelium) لاتینی به معنی ”مژده“ و ”بشارت“ است&amp;lt;ref&amp;gt;غیاث‌الدین محمد رامپوری. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;غیاث اللغات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بمبئی: 1349 ق، ص &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;78.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;معین، محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ فارسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: امیرکبیر، ج 5، ص 183.&amp;lt;/ref&amp;gt; و مقصود از آن بشارت الهی رستگاری و بخشایش و ظهور سلطنت خداوند است که از طریق زندگی [[عیسی (ع)|عیسی]] بر روی زمین، مرگ و رستاخیز او از بین مردگان، و در نهایت ظهور دوباره‌اش در آخرالزمان، و داوری و قدرت بخشایندگی و سلطنت الهی‌اش بر عالم تحقق می‌یابد. این ”بشارت“ که نخست شفاهی بود به تدریج صورت نوشتاری گرفت و در سده‌های نخست میلادی نوشته‌های متعددی آن را تبیین می‌کرد. بعدها بزرگان مسیحی بر آن شدند که از میان این نوشته‌ها تعدادی را برگزینند و معتبر اعلام کنند&amp;lt;ref&amp;gt;یوسف دره حداد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الدفاع عن المسیحیه (فی انجیل به حسب متّی)&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بیروت: 1988، ص &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;29.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Bruce, F. E. »The Fourfold Gospel«, &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The New Bide Commentary&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ed. F. Davidson, Grand Rapids: 1953, P. 59;&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Douglas, J. D. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The New Bible .Dictionary&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. Grand Rapids: 1970, P. 484&amp;lt;/ref&amp;gt;. فرآیند تعیین انجیل‌های معتبر از اواخر سده 2 م بر اساس فهرست اوریگن و دیگران از کتاب‌ها و انجیل‌های معتبر، به تدریج شکل گرفت و در نهایت چهار انجیل رسمی موجود با تصویب شوراهای کلیسایی در اواخر سده 4 و اوایل سده 5 م صورت قطعی و ثابت یافتند&amp;lt;ref&amp;gt;Bruce. ibid. p. 58; Ellicot, Ch. J. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Ellicot&#039;s Commentary on the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. Grand Rapids: 1959, P. XI/XIII; &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Schonfield, H. J. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;A History of The Biblical Literature&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. New York: 1962, P. 73.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[پرونده:انجیل یوحنا.jpg|بندانگشتی|انجیل یوحنا، برگرفته از سایت تسنیم، قابل بازیابی از[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/06/20/1182800//نسخه-واقعی-تورات-و-انجیل-موجود-و-در-دسترس-جویندگان-حق-است https://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/06/20/1182800/]]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[انجیل]] متّی نخستین [[انجیل]] است که تاریخ نگارش آن به اواخر سده 1 م باز می‌گردد. اصل [[انجیل]] متی به زبان یونانی است و در سه بخش به معرفی [[عیسی (ع)]]، رسالت او، سفرش به اورشلیم، دستگیری، مصائب، و سرانجام مرگ او می‌پردازد. محققان معاصر درباره انتساب این انجیل به متّی حواری تردید دارند&amp;lt;ref&amp;gt;Metzger, B. M. &amp;amp; Coogan, M. M. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The Oxford Companion to the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. New York: 1993, P. 502 &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Scroggie, W. G. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;A Guide to the Gospels&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. London: 1965, PP. 131-133&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Moule, C. D. F. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The Birth of the New Testament&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. London: 1976, PP. 87-88.&amp;lt;/ref&amp;gt;. &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Bruce, F. E. »The Fourfold Gospel«, &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The New Bide Commentary&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ed. F. Davidson, Grand Rapids: 1953, P. 59; Douglas, J. D. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The New Bible .Dictionary&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. Grand Rapids: 1970, P. 484&amp;lt;/ref&amp;gt;. فرآیند تعیین انجیل‌های معتبر از اواخر سده 2 م بر اساس فهرست اوریگن و دیگران از کتاب‌ها و انجیل‌های معتبر، به تدریج شکل گرفت &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در نهایت چهار &lt;/del&gt;انجیل &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رسمی موجود با تصویب شوراهای کلیسایی در اواخر سده 4 &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اوایل سده 5 م صورت قطعی و ثابت یافتند&amp;lt;ref&amp;gt;Bruce. ibid. p. 58; Ellicot, Ch. J. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Ellicot&#039;s Commentary on the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. Grand Rapids: 1959, P. XI/XIII; Schonfield, H. J. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;A History of The Biblical Literature&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. New York: 1962, P. 73.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجیل مُرقُس دومین &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کوتاه‌ترین &lt;/ins&gt;انجیل &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;است &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بر خلاف &lt;/ins&gt;انجیل &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;متّی متشکل &lt;/ins&gt;از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;واحدهای مستقلی است که هر یک داستان جداگانه‌ای را دنبال می‌کند&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;محققان &lt;/ins&gt;در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;توافق با آباء کلیسا، مؤلف این &lt;/ins&gt;[[انجیل]] &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;را یوحنا مرقس، مترجم پطرس حواری و &lt;/ins&gt;تاریخ نگارش &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آن‌را در حدود 70 &lt;/ins&gt;م &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;و &lt;/ins&gt;به زبان یونانی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;می‌دانند&lt;/ins&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;   Moffat&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;J&lt;/ins&gt;. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Intod Translation of &lt;/ins&gt;the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;London&lt;/ins&gt;: P. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;XXX&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;-&lt;/ins&gt;Scroggie, W. G. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;A Guide to the Gospels&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. London: 1965, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/ins&gt;PP. 133&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[پرونده:&lt;/del&gt;انجیل &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یوحنا.jpg|بندانگشتی|انجیل یوحنا، برگرفته &lt;/del&gt;از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سایت تسنیم، قابل بازیابی از[https://www&lt;/del&gt;.&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;tasnimnews.com/fa/news/1395/06/20/1182800//نسخه-واقعی-تورات-و-انجیل-موجود-و-&lt;/del&gt;در&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;-دسترس-جویندگان-حق-است https://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/06/20/1182800/]]]&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[انجیل]] &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;متّی نخستین [[انجیل]] است که &lt;/del&gt;تاریخ نگارش &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آن به اواخر سده 1 &lt;/del&gt;م &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;باز می‌گردد. اصل [[انجیل]] متی &lt;/del&gt;به زبان یونانی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;است و در سه بخش به معرفی [[عیسی (ع)]]، رسالت او، سفرش به اورشلیم، دستگیری، مصائب، و سرانجام مرگ او می‌پردازد. محققان معاصر درباره انتساب این انجیل به متّی حواری تردید دارند&lt;/del&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Metzger&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;B. M. &amp;amp; Coogan, M. M&lt;/del&gt;. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;The Oxford Companion to &lt;/del&gt;the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;New York&lt;/del&gt;: &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1993, &lt;/del&gt;P. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;502; &lt;/del&gt;Scroggie, W. G. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;A Guide to the Gospels&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. London: 1965, PP. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;131-&lt;/del&gt;133&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;; Moule, C. D. F. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The Birth of the New Testament&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. London: 1976, PP. 87-88.&amp;lt;/ref&amp;gt;. &lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجیل مُرقُس دومین و کوتاه‌ترین انجیل است و بر خلاف انجیل متّی متشکل از واحدهای مستقلی است که هر یک داستان جداگانه‌ای را دنبال می‌کند. محققان در توافق با آباء کلیسا، مؤلف این [[انجیل]] را یوحنا مرقس، مترجم پطرس حواری و تاریخ نگارش آن‌را در حدود 70 م و به زبان یونانی می‌دانند&lt;/del&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;   Moffat, J. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Intod Translation of the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. London: P. XXX; Scroggie. Ibid. PP. 133-134; &lt;/del&gt;Metzger &amp;amp; Coogan. Ibid. PP. 492-493, 496&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;134&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Metzger &amp;amp; Coogan. Ibid. PP. 492-493, 496&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انجیل لوقا سومین انجیل است. نویسنده آن به باور غالب محققان، یوحنا زبدی، حواری عیسی نیست، &amp;lt;ref&amp;gt;Scroggie. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ibid&lt;/del&gt;. PP. 136-137&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;; &lt;/del&gt;Metzger &amp;amp; Coogan. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ibid&lt;/del&gt;. PP. 374-375&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;; &lt;/del&gt;Schonfield. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ibid&lt;/del&gt;. PP. 202-204&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;; Ellicot. Ibid. P. VI/XXXIV.&lt;/del&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt; بلکه لوقا دوست و همراه پولس رسول، نویسنده کتاب اعمال رسولان در عهد &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جدید&amp;lt;ref&amp;gt;Luke – Acts.&amp;lt;/ref&amp;gt;، &lt;/del&gt;است که آن را در اواخر سده 1 م و به زبان یونانی نوشته است&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;-   &lt;/del&gt;  Metzger &amp;amp; Coogan. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ibid&lt;/del&gt;. PP. 469 – 471&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;; Scroggie&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ibid&lt;/del&gt;. PP. 134-135&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;; &lt;/del&gt;Moffat. Ibid. P. XXXI; Moule. Ibid. 92.&amp;lt;/ref&amp;gt;. انجیل یوحنا از نظر سبک و محتوی و ویژگی‌های کلامی و مسیح‌شناسی متفاوت با سه انجیل دیگر است و بیشتر در رساندن پیام از طریق واقعیت‌های تاریخی زندگی [[عیسی (ع)]] به خواننده است.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انجیل لوقا سومین انجیل است. نویسنده آن به باور غالب محققان، یوحنا زبدی، حواری عیسی نیست،&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Ellicot, Ch. J. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Ellicot&#039;s Commentary on the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. Grand Rapids: 1959,. P. VI/XXXIV.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Scroggie&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, W. G&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;A Guide to the Gospels&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;London: 1965, &lt;/ins&gt;PP. 136-137&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;Metzger&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, B. M. &lt;/ins&gt;&amp;amp; Coogan&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, M. M&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;The Oxford Companion to the Bible&lt;/ins&gt;.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039; New York&#039;&#039;: 1993,&#039;&#039; &lt;/ins&gt;PP. 374-375&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;Schonfield&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, H&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;J&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;A History of The Biblical Literature&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. New York: 1962, &lt;/ins&gt;PP. 202-204&amp;lt;/ref&amp;gt; بلکه لوقا دوست و همراه پولس رسول، نویسنده کتاب اعمال رسولان در عهد &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جدید، &lt;/ins&gt;است که آن را در اواخر سده 1 م و به زبان یونانی نوشته است&amp;lt;ref &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;name=&quot;:0&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;  Metzger&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, B. M. &lt;/ins&gt;&amp;amp; Coogan&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, M&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;M&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;The Oxford Companion to the Bible. New York: 1993,&#039;&#039;  &lt;/ins&gt;PP. 469 – 471&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&quot;:1&quot;&amp;gt;Schonfield, H. J&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;A History of The Biblical Literature&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;New York: 1962, &lt;/ins&gt;PP. 134-135&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;Moffat. Ibid. P. XXXI; Moule. Ibid. 92.&amp;lt;/ref&amp;gt;. انجیل یوحنا از نظر سبک و محتوی و ویژگی‌های کلامی و مسیح‌شناسی متفاوت با سه انجیل دیگر است و بیشتر در رساندن پیام از طریق واقعیت‌های تاریخی زندگی [[عیسی (ع)]] به خواننده است.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;با مطالعه مقایسه‌ای سه [[انجیل]] نخست مشابهت‌های بسیار و تفاوت‌های چندی میان آن‌ها به چشم می‌آید که بیانگر نوعی ارتباط ادبی و شباهت‌هایی در سبک و محتوی و توالی تاریخی وقایع میان این سه انجیل و اختلاف آن‌ها با انجیل چهارم است. این رابطه و همانندی‌ها موجب شده است که این سه انجیل را «انجیل‌های هم نظر»&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.Synoptic Gospels&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/del&gt;&amp;gt; یا «نظیر» بنامند و در توجیه آن نظرهای گوناگونی، همچون استفاده هر سه مؤلف از منبع شفاهی واحد، استفاده نویسندگان دو [[انجیل]] از انجیل دیگر (مرقس) و... را مطرح کنند&amp;lt;ref&amp;gt;.&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Synoptic Problem&lt;/del&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;با مطالعه مقایسه‌ای سه [[انجیل]] نخست مشابهت‌های بسیار و تفاوت‌های چندی میان آن‌ها به چشم می‌آید که بیانگر نوعی ارتباط ادبی و شباهت‌هایی در سبک و محتوی و توالی تاریخی وقایع میان این سه انجیل و اختلاف آن‌ها با انجیل چهارم است. این رابطه و همانندی‌ها موجب شده است که این سه انجیل را «انجیل‌های هم نظر»&amp;lt;ref &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;name=&quot;:0&quot; /&lt;/ins&gt;&amp;gt;&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref name=&quot;:1&quot; &lt;/ins&gt;/&amp;gt; یا «نظیر» بنامند و در توجیه آن نظرهای گوناگونی، همچون استفاده هر سه مؤلف از منبع شفاهی واحد، استفاده نویسندگان دو [[انجیل]] از انجیل دیگر (مرقس) و... را مطرح کنند&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ellicot, Ch. J. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Ellicot&#039;s Commentary on the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. Grand Rapids: 1959,. P. VI/XXXIV&lt;/ins&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[مسیحی، دین]]&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[عیسی (ع)]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[مسیحی، دین]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;[[عیسی (ع)]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l28&quot;&gt;خط ۲۸:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۲۸:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انجیل مرقس، سایت دانشنامه اسلامی، قابل بازیابی از [https://wiki.ahlolbait.com/انجیل_مرقس https://wiki.ahlolbait.com]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انجیل مرقس، سایت دانشنامه اسلامی، قابل بازیابی از [https://wiki.ahlolbait.com/انجیل_مرقس https://wiki.ahlolbait.com]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ادیان و مذاهب]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;index.php?title=&lt;/ins&gt;رده:ادیان و مذاهب]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ادیان]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;index.php?title=&lt;/ins&gt;رده:ادیان]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6487:rev-7829:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84&amp;diff=6487&amp;oldid=prev</id>
		<title>Karimian در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۶</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84&amp;diff=6487&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-05T19:56:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۶&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l28&quot;&gt;خط ۲۸:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۲۸:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انجیل مرقس، سایت دانشنامه اسلامی، قابل بازیابی از [https://wiki.ahlolbait.com/انجیل_مرقس https://wiki.ahlolbait.com]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انجیل مرقس، سایت دانشنامه اسلامی، قابل بازیابی از [https://wiki.ahlolbait.com/انجیل_مرقس https://wiki.ahlolbait.com]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:ادیان و مذاهب]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:ادیان]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6486:rev-6487:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Karimian</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84&amp;diff=6486&amp;oldid=prev</id>
		<title>Karimian در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۴</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84&amp;diff=6486&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-05T19:54:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۴&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;انجیل&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، هر یک از چهار کتاب نخست از مجموعه &amp;#039;&amp;#039;عهد جدید&amp;#039;&amp;#039; در &amp;#039;&amp;#039;کتاب مقدس&amp;#039;&amp;#039; [[مسیحی، دین|مسیحیان]] که به ترتیب به متّی، مُرقُس، لوقا و یوحنا منسوب‌اند. در زبان عامه این کلمه به کل مجموعه &amp;#039;&amp;#039;عهد جدید&amp;#039;&amp;#039;، یعنی کتاب مقدس مسیحیان اطلاق می‌شود.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;انجیل&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، هر یک از چهار کتاب نخست از مجموعه &amp;#039;&amp;#039;عهد جدید&amp;#039;&amp;#039; در &amp;#039;&amp;#039;کتاب مقدس&amp;#039;&amp;#039; [[مسیحی، دین|مسیحیان]] که به ترتیب به متّی، مُرقُس، لوقا و یوحنا منسوب‌اند. در زبان عامه این کلمه به کل مجموعه &amp;#039;&amp;#039;عهد جدید&amp;#039;&amp;#039;، یعنی کتاب مقدس مسیحیان اطلاق می‌شود.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;واژه انجیل معرب اِواگلّیون(Euaggelion) یونانی و اِوانگلیوم(Evangelium) لاتینی به معنی ”مژده“ و ”بشارت“ است&amp;lt;ref&amp;gt;غیاث‌الدین محمد رامپوری. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;غیاث اللغات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بمبئی: 1349 ق، ص 78؛ معین، محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ فارسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: امیرکبیر، ج 5، ص 183.&amp;lt;/ref&amp;gt; و مقصود از آن بشارت الهی رستگاری و بخشایش و ظهور سلطنت خداوند است که از طریق زندگی عیسی بر روی زمین، مرگ و رستاخیز او از بین مردگان، و در نهایت ظهور دوباره‌اش در آخرالزمان، و داوری و قدرت بخشایندگی و سلطنت الهی‌اش بر عالم تحقق می‌یابد. این ”بشارت“ که نخست شفاهی بود به تدریج صورت نوشتاری گرفت و در سده‌های نخست میلادی نوشته‌های متعددی آن را تبیین می‌کرد. بعدها بزرگان مسیحی بر آن شدند که از میان این نوشته‌ها تعدادی را برگزینند و معتبر اعلام کنند&amp;lt;ref&amp;gt;یوسف دره حداد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الدفاع عن المسیحیه (فی انجیل به حسب متّی)&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بیروت: 1988، ص 29؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;واژه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;انجیل&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;معرب اِواگلّیون(Euaggelion) یونانی و اِوانگلیوم(Evangelium) لاتینی به معنی ”مژده“ و ”بشارت“ است&amp;lt;ref&amp;gt;غیاث‌الدین محمد رامپوری. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;غیاث اللغات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بمبئی: 1349 ق، ص 78؛ معین، محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ فارسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: امیرکبیر، ج 5، ص 183.&amp;lt;/ref&amp;gt; و مقصود از آن بشارت الهی رستگاری و بخشایش و ظهور سلطنت خداوند است که از طریق زندگی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;عیسی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(ع)|عیسی]] &lt;/ins&gt;بر روی زمین، مرگ و رستاخیز او از بین مردگان، و در نهایت ظهور دوباره‌اش در آخرالزمان، و داوری و قدرت بخشایندگی و سلطنت الهی‌اش بر عالم تحقق می‌یابد. این ”بشارت“ که نخست شفاهی بود به تدریج صورت نوشتاری گرفت و در سده‌های نخست میلادی نوشته‌های متعددی آن را تبیین می‌کرد. بعدها بزرگان مسیحی بر آن شدند که از میان این نوشته‌ها تعدادی را برگزینند و معتبر اعلام کنند&amp;lt;ref&amp;gt;یوسف دره حداد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الدفاع عن المسیحیه (فی انجیل به حسب متّی)&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بیروت: 1988، ص 29؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bruce, F. E. »The Fourfold Gospel«, &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;The New Bide Commentary&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. ed. F. Davidson, Grand Rapids: 1953, P. 59; Douglas, J. D. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;The New Bible .Dictionary&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. Grand Rapids: 1970, P. 484&amp;lt;/ref&amp;gt;. فرآیند تعیین انجیل‌های معتبر از اواخر سده 2 م بر اساس فهرست اوریگن و دیگران از کتاب‌ها و انجیل‌های معتبر، به تدریج شکل گرفت و در نهایت چهار انجیل رسمی موجود با تصویب شوراهای کلیسایی در اواخر سده 4 و اوایل سده 5 م صورت قطعی و ثابت یافتند&amp;lt;ref&amp;gt;Bruce. ibid. p. 58; Ellicot, Ch. J. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Ellicot&amp;#039;s Commentary on the Bible&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. Grand Rapids: 1959, P. XI/XIII; Schonfield, H. J. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;A History of The Biblical Literature&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. New York: 1962, P. 73.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bruce, F. E. »The Fourfold Gospel«, &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;The New Bide Commentary&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. ed. F. Davidson, Grand Rapids: 1953, P. 59; Douglas, J. D. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;The New Bible .Dictionary&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. Grand Rapids: 1970, P. 484&amp;lt;/ref&amp;gt;. فرآیند تعیین انجیل‌های معتبر از اواخر سده 2 م بر اساس فهرست اوریگن و دیگران از کتاب‌ها و انجیل‌های معتبر، به تدریج شکل گرفت و در نهایت چهار انجیل رسمی موجود با تصویب شوراهای کلیسایی در اواخر سده 4 و اوایل سده 5 م صورت قطعی و ثابت یافتند&amp;lt;ref&amp;gt;Bruce. ibid. p. 58; Ellicot, Ch. J. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Ellicot&amp;#039;s Commentary on the Bible&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. Grand Rapids: 1959, P. XI/XIII; Schonfield, H. J. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;A History of The Biblical Literature&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. New York: 1962, P. 73.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[پرونده:انجیل یوحنا.jpg|بندانگشتی|انجیل یوحنا، برگرفته از سایت تسنیم، قابل بازیابی از[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/06/20/1182800//نسخه-واقعی-تورات-و-انجیل-موجود-و-در-دسترس-جویندگان-حق-است https://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/06/20/1182800/]]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[انجیل]] متّی نخستین [[انجیل]] است که تاریخ نگارش آن به اواخر سده 1 م باز می‌گردد. اصل [[انجیل]] متی به زبان یونانی است و در سه بخش به معرفی [[عیسی (ع)]]، رسالت او، سفرش به اورشلیم، دستگیری، مصائب، و سرانجام مرگ او می‌پردازد. محققان معاصر درباره انتساب این انجیل به متّی حواری تردید دارند&amp;lt;ref&amp;gt;Metzger, B. M. &amp;amp; Coogan, M. M. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The Oxford Companion to the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. New York: 1993, P. 502; Scroggie, W. G. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;A Guide to the Gospels&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. London: 1965, PP. 131-133; Moule, C. D. F. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The Birth of the New Testament&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. London: 1976, PP. 87-88.&amp;lt;/ref&amp;gt;. &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انجیل متّی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نخستین انجیل &lt;/del&gt;است که تاریخ نگارش &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آن به اواخر سده 1 &lt;/del&gt;م &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;باز می‌گردد. اصل انجیل متی &lt;/del&gt;به زبان یونانی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;است و در سه بخش به معرفی عیسی (ع)، رسالت او، سفرش به اورشلیم، دستگیری، مصائب، و سرانجام مرگ او می‌پردازد. محققان معاصر درباره انتساب این انجیل به متّی حواری تردید دارند&lt;/del&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Metzger, B. M. &amp;amp; Coogan&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;M. M&lt;/del&gt;. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;The Oxford Companion to &lt;/del&gt;the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;New York&lt;/del&gt;: &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1993, &lt;/del&gt;P. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;502&lt;/del&gt;; Scroggie&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, W&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;G. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;A Guide to the Gospels&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;London: 1965, &lt;/del&gt;PP. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;131&lt;/del&gt;-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;133&lt;/del&gt;; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Moule, C&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;D. F. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The Birth of the New Testament&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;London: 1976, &lt;/del&gt;PP. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;87&lt;/del&gt;-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;88&lt;/del&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجیل مُرقُس دومین و کوتاه‌ترین انجیل است و بر خلاف &lt;/ins&gt;انجیل متّی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;متشکل از واحدهای مستقلی &lt;/ins&gt;است که &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;هر یک داستان جداگانه‌ای را دنبال می‌کند. محققان در توافق با آباء کلیسا، مؤلف این [[انجیل]] را یوحنا مرقس، مترجم پطرس حواری و &lt;/ins&gt;تاریخ نگارش &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آن‌را در حدود 70 &lt;/ins&gt;م &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;و &lt;/ins&gt;به زبان یونانی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;می‌دانند&lt;/ins&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;   Moffat&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;J&lt;/ins&gt;. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Intod Translation of &lt;/ins&gt;the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;London&lt;/ins&gt;: P. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;XXX&lt;/ins&gt;; Scroggie. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ibid&lt;/ins&gt;. PP. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;133&lt;/ins&gt;-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;134&lt;/ins&gt;; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Metzger &amp;amp; Coogan&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ibid&lt;/ins&gt;. PP. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;492&lt;/ins&gt;-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;493, 496&lt;/ins&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انجیل &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مُرقُس دومین و کوتاه‌ترین &lt;/del&gt;انجیل است و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بر خلاف انجیل متّی متشکل از واحدهای مستقلی &lt;/del&gt;است که &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;هر یک داستان جداگانه‌ای &lt;/del&gt;را &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دنبال می‌کند. محققان &lt;/del&gt;در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;توافق با آباء کلیسا، مؤلف این انجیل را یوحنا مرقس، مترجم پطرس حواری و تاریخ نگارش آن‌را در حدود 70 &lt;/del&gt;م و به زبان یونانی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;می‌دانند&lt;/del&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;  &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; Moffat, J&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Intod Translation of the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;London: P&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;XXX&lt;/del&gt;; Scroggie. Ibid. PP. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;133&lt;/del&gt;-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;134&lt;/del&gt;; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Metzger &amp;amp; Coogan&lt;/del&gt;. Ibid. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;PP&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;492-493, 496&lt;/del&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انجیل &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;لوقا سومین &lt;/ins&gt;انجیل است&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. نویسنده آن به باور غالب محققان، یوحنا زبدی، حواری عیسی نیست، &amp;lt;ref&amp;gt;Scroggie. Ibid. PP. 136-137; Metzger &amp;amp; Coogan. Ibid. PP. 374-375; Schonfield. Ibid. PP. 202-204; Ellicot. Ibid. P. VI/XXXIV.&amp;lt;/ref&amp;gt; بلکه لوقا دوست &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;همراه پولس رسول، نویسنده کتاب اعمال رسولان در عهد جدید&amp;lt;ref&amp;gt;Luke – Acts.&amp;lt;/ref&amp;gt;، &lt;/ins&gt;است که &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آن &lt;/ins&gt;را در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اواخر سده 1 &lt;/ins&gt;م و به زبان یونانی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نوشته است&lt;/ins&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;-   &lt;/ins&gt;  &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Metzger &amp;amp; Coogan&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ibid&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;PP&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;469 – 471&lt;/ins&gt;; Scroggie. Ibid. PP. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;134&lt;/ins&gt;-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;135&lt;/ins&gt;; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Moffat&lt;/ins&gt;. Ibid. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;P. XXXI; Moule. Ibid&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;92&lt;/ins&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. انجیل یوحنا از نظر سبک و محتوی و ویژگی‌های کلامی و مسیح‌شناسی متفاوت با سه انجیل دیگر است و بیشتر در رساندن پیام از طریق واقعیت‌های تاریخی زندگی [[عیسی (ع)]] به خواننده است&lt;/ins&gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انجیل &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;لوقا سومین &lt;/del&gt;انجیل است. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نویسنده آن به باور غالب محققان، یوحنا زبدی، حواری عیسی نیست، &lt;/del&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Scroggie. Ibid. PP. 136-137; Metzger &amp;amp; Coogan. Ibid. PP. 374-375; Schonfield. Ibid. PP. 202-204; Ellicot. Ibid. P. VI/XXXIV&lt;/del&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بلکه لوقا دوست &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;همراه پولس رسول، نویسنده کتاب اعمال رسولان &lt;/del&gt;در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عهد جدید&amp;lt;ref&amp;gt;Luke – Acts&lt;/del&gt;.&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt;، است که آن &lt;/del&gt;را &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در اواخر سده 1 م و به زبان یونانی نوشته است&lt;/del&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;-     Metzger &amp;amp; Coogan. Ibid. PP. 469 – 471; Scroggie. Ibid. PP. 134-135; Moffat. Ibid. P. XXXI; Moule. Ibid. 92&lt;/del&gt;.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. انجیل یوحنا از نظر سبک و محتوی و ویژگی‌های کلامی و مسیح‌شناسی متفاوت با سه انجیل دیگر است و بیشتر در رساندن پیام از طریق واقعیت‌های تاریخی زندگی عیسی (ع) به خواننده است&lt;/del&gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;با مطالعه مقایسه‌ای سه [[انجیل]] نخست مشابهت‌های بسیار و تفاوت‌های چندی میان آن‌ها به چشم می‌آید که بیانگر نوعی ارتباط ادبی و شباهت‌هایی در سبک و محتوی و توالی تاریخی وقایع میان این سه &lt;/ins&gt;انجیل &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;و اختلاف آن‌ها با &lt;/ins&gt;انجیل &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;چهارم &lt;/ins&gt;است. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;این رابطه و همانندی‌ها موجب شده است که این سه انجیل را «انجیل‌های هم نظر»&lt;/ins&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Synoptic Gospels&lt;/ins&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یا «نظیر» بنامند &lt;/ins&gt;و در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;توجیه آن نظرهای گوناگونی، همچون استفاده هر سه مؤلف از منبع شفاهی واحد، استفاده نویسندگان دو [[انجیل]] از انجیل دیگر (مرقس) و..&lt;/ins&gt;. را &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مطرح کنند&lt;/ins&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Synoptic Problem&lt;/ins&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;با مطالعه مقایسه‌ای سه انجیل نخست مشابهت‌های بسیار و تفاوت‌های چندی میان آن‌ها &lt;/del&gt;به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;چشم می‌آید که بیانگر نوعی ارتباط ادبی و شباهت‌هایی در سبک و محتوی و توالی تاریخی وقایع میان این سه انجیل و اختلاف آن‌ها با انجیل چهارم است. این رابطه و همانندی‌ها موجب شده است که این سه انجیل را «انجیل‌های هم نظر»&amp;lt;ref&amp;gt;.Synoptic Gospels&amp;lt;/ref&amp;gt; یا «نظیر» بنامند و در توجیه آن نظرهای گوناگونی، همچون استفاده هر سه مؤلف از منبع شفاهی واحد، استفاده نویسندگان دو انجیل از انجیل دیگر (مرقس) و... را مطرح کنند&amp;lt;ref&amp;gt;.Synoptic Problem&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== نیز نگاه کنید &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[مسیحی، دین]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[عیسی (ع)]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== منبع اصلی ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== پیوند به بیرون ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجیل متی، سایت دانشنامه اسلامی، قابل بازیابی [https://wiki.ahlolbait.com//انجیل_متی ازhttps://wiki.ahlolbait.com]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجیل مرقس، سایت دانشنامه اسلامی، قابل بازیابی از [https://wiki.ahlolbait.com/انجیل_مرقس https://wiki.ahlolbait.com]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6476:rev-6486:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Karimian</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84&amp;diff=6476&amp;oldid=prev</id>
		<title>Karimian در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۸</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84&amp;diff=6476&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-05T19:28:36Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۸&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجيل&lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;، هر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;يك &lt;/del&gt;از چهار &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كتاب &lt;/del&gt;نخست از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مجموعة &lt;/del&gt;&#039;&#039;عهد &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جديد&lt;/del&gt;&#039;&#039; در &#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كتاب &lt;/del&gt;مقدس&#039;&#039; [[مسیحی، دین|مسیحیان]] &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كه &lt;/del&gt;به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ترتيب &lt;/del&gt;به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;متّي، &lt;/del&gt;مُرقُس، لوقا و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;يوحنا &lt;/del&gt;منسوب‌اند. در زبان عامه &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اين كلمه &lt;/del&gt;به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كل مجموعة &lt;/del&gt;&#039;&#039;عهد &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جديد&lt;/del&gt;&#039;&#039;، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;يعني كتاب &lt;/del&gt;مقدس &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مسيحيان &lt;/del&gt;اطلاق &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مي‌شود&lt;/del&gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجیل&lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;، هر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یک &lt;/ins&gt;از چهار &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کتاب &lt;/ins&gt;نخست از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مجموعه &lt;/ins&gt;&#039;&#039;عهد &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جدید&lt;/ins&gt;&#039;&#039; در &#039;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کتاب &lt;/ins&gt;مقدس&#039;&#039; [[مسیحی، دین|مسیحیان]] &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;که &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ترتیب &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;متّی، &lt;/ins&gt;مُرقُس، لوقا و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یوحنا &lt;/ins&gt;منسوب‌اند. در زبان عامه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;این کلمه &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کل مجموعه &lt;/ins&gt;&#039;&#039;عهد &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جدید&lt;/ins&gt;&#039;&#039;، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یعنی کتاب &lt;/ins&gt;مقدس &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مسیحیان &lt;/ins&gt;اطلاق &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;می‌شود&lt;/ins&gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;واژه &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجيل &lt;/del&gt;معرب &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اِواگلّيون[1] يوناني &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اِوانگليوم[2] لاتيني &lt;/del&gt;به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;معني &lt;/del&gt;”مژده“ و ”بشارت“ است&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; و مقصود از آن بشارت &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;الهي رستگاري &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بخشايش &lt;/del&gt;و ظهور سلطنت خداوند است &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كه &lt;/del&gt;از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;طريق زندگي عيسي &lt;/del&gt;بر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;روي زمين، &lt;/del&gt;مرگ و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رستاخيز &lt;/del&gt;او از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بين &lt;/del&gt;مردگان، و در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نهايت &lt;/del&gt;ظهور دوباره‌اش در آخرالزمان، و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;داوري &lt;/del&gt;و قدرت &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بخشايندگي &lt;/del&gt;و سلطنت &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;الهي‌اش &lt;/del&gt;بر عالم تحقق &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مي‌يابد&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اين &lt;/del&gt;”بشارت“ &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كه &lt;/del&gt;نخست &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شفاهي &lt;/del&gt;بود به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تدريج &lt;/del&gt;صورت &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نوشتاري &lt;/del&gt;گرفت و در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سده‌هاي &lt;/del&gt;نخست &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ميلادي نوشته‌هاي متعددي &lt;/del&gt;آن را &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تبيين مي‌كرد&lt;/del&gt;. بعدها بزرگان &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مسيحي &lt;/del&gt;بر آن شدند &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كه &lt;/del&gt;از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ميان اين &lt;/del&gt;نوشته‌ها &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تعدادي &lt;/del&gt;را &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;برگزينند &lt;/del&gt;و معتبر اعلام &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كنند.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt; فرآيند تعيين انجيل‌هاي معتبر از اواخر سدة 2 م بر اساس فهرست اوريگن و ديگران از كتاب‌ها و انجيل‌هاي معتبر، &lt;/del&gt;به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تدريج شكل گرفت و در نهايت چهار انجيل رسمي موجود با تصويب شوراهاي كليسايي در اواخر سدة 4 و اوايل سدة 5 م صورت قطعي و ثابت يافتند&lt;/del&gt;.&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;واژه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجیل &lt;/ins&gt;معرب &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اِواگلّیون(Euaggelion) یونانی &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اِوانگلیوم(Evangelium) لاتینی &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;معنی &lt;/ins&gt;”مژده“ و ”بشارت“ است&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;غیاث‌الدین محمد رامپوری. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;غیاث اللغات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بمبئی: 1349 ق، ص 78؛ معین، محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ فارسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: امیرکبیر، ج 5، ص 183.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt; و مقصود از آن بشارت &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;الهی رستگاری &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بخشایش &lt;/ins&gt;و ظهور سلطنت خداوند است &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;که &lt;/ins&gt;از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;طریق زندگی عیسی &lt;/ins&gt;بر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;روی زمین، &lt;/ins&gt;مرگ و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رستاخیز &lt;/ins&gt;او از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بین &lt;/ins&gt;مردگان، و در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نهایت &lt;/ins&gt;ظهور دوباره‌اش در آخرالزمان، و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;داوری &lt;/ins&gt;و قدرت &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بخشایندگی &lt;/ins&gt;و سلطنت &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;الهی‌اش &lt;/ins&gt;بر عالم تحقق &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;می‌یابد&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;این &lt;/ins&gt;”بشارت“ &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;که &lt;/ins&gt;نخست &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شفاهی &lt;/ins&gt;بود به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تدریج &lt;/ins&gt;صورت &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نوشتاری &lt;/ins&gt;گرفت و در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سده‌های &lt;/ins&gt;نخست &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;میلادی نوشته‌های متعددی &lt;/ins&gt;آن را &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تبیین می‌کرد&lt;/ins&gt;. بعدها بزرگان &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مسیحی &lt;/ins&gt;بر آن شدند &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;که &lt;/ins&gt;از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;میان این &lt;/ins&gt;نوشته‌ها &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تعدادی &lt;/ins&gt;را &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;برگزینند &lt;/ins&gt;و معتبر اعلام &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کنند&lt;/ins&gt;&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یوسف دره حداد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الدفاع عن المسیحیه (فی انجیل &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;حسب متّی)&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بیروت: 1988، ص 29؛&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجيل متّي نخستين انجيل است كه تاريخ نگارش آن به &lt;/del&gt;اواخر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سدة 1 &lt;/del&gt;م &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;باز مي‌گردد. اصل انجيل متي &lt;/del&gt;به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;زبان يوناني است &lt;/del&gt;و در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سه بخش به معرفي عيسي (ع)، رسالت او، سفرش به اورشليم، دستگيري، مصائب، &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرانجام مرگ او مي‌پردازد&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;محققان معاصر دربارة انتساب اين انجيل به متّي حواري ترديد دارند&lt;/del&gt;.&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;sup&amp;gt;4&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Bruce, F. E. »The Fourfold Gospel«, &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The New Bide Commentary&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ed. F. Davidson, Grand Rapids: 1953, P. 59; Douglas, J. D. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The New Bible .Dictionary&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. Grand Rapids: 1970, P. 484&amp;lt;/ref&amp;gt;. فرآیند تعیین انجیل‌های معتبر از &lt;/ins&gt;اواخر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سده 2 &lt;/ins&gt;م &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بر اساس فهرست اوریگن و دیگران از کتاب‌ها و انجیل‌های معتبر، &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تدریج شکل گرفت &lt;/ins&gt;و در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نهایت چهار انجیل رسمی موجود با تصویب شوراهای کلیسایی در اواخر سده 4 و اوایل سده 5 م صورت قطعی &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ثابت یافتند&amp;lt;ref&amp;gt;Bruce. ibid. p. 58; Ellicot, Ch. J. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Ellicot&#039;s Commentary on the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. Grand Rapids: 1959, P. XI/XIII; Schonfield, H. J&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;A History of The Biblical Literature&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. New York: 1962, P. 73&lt;/ins&gt;.&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجيل مُرقُس دومين و كوتاه‌ترين انجيل &lt;/del&gt;است &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;و بر خلاف انجيل متّي متشكل از واحدهاي مستقلي &lt;/del&gt;است &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كه هر يك داستان جداگانه‌اي را دنبال مي‌كند. محققان در توافق با آباء كليسا، مؤلف اين انجيل را يوحنا مرقس، مترجم پطرس حواري &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تاريخ نگارش آن‌را &lt;/del&gt;در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;حدود 70 م &lt;/del&gt;و به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;زبان يوناني مي‌دانند.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;5&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجیل متّی نخستین انجیل &lt;/ins&gt;است &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;که تاریخ نگارش آن به اواخر سده 1 م باز می‌گردد. اصل انجیل متی به زبان یونانی &lt;/ins&gt;است و در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سه بخش به معرفی عیسی (ع)، رسالت او، سفرش به اورشلیم، دستگیری، مصائب، &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرانجام مرگ او می‌پردازد. محققان معاصر درباره انتساب این انجیل &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;متّی حواری تردید دارند&lt;/ins&gt;&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Metzger, B. M. &amp;amp; Coogan, M. M. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The Oxford Companion to the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. New York: 1993, P. 502; Scroggie, W. G. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;A Guide to the Gospels&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. London: 1965, PP. 131-133; Moule, C. D. F. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The Birth of the New Testament&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. London: 1976, PP. 87-88.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجيل لوقا سومين انجيل &lt;/del&gt;است. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نويسندة آن به باور غالب محققان، يوحنا زبدي، حواري عيسي نيست، &amp;lt;sup&amp;gt;6&amp;lt;/sup&amp;gt; بلكه لوقا دوست و همراه پولس رسول، نويسندة كتاب اعمال رسولان &lt;/del&gt;در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عهد جديد&amp;lt;sup&amp;gt;7&amp;lt;/sup&amp;gt;، است كه آن &lt;/del&gt;را در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اواخر سدة 1 &lt;/del&gt;م و به زبان &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;يوناني نوشته است.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;8&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجيل يوحنا از نظر سبك و محتوي و ويژگي‌هاي كلامي و مسيح‌شناسي متفاوت با سه انجيل ديگر است و بيشتر در رساندن پيام از طريق واقعيت‌هاي تاريخي زندگي عيسي (ع) به خواننده است&lt;/del&gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجیل مُرقُس دومین و کوتاه‌ترین انجیل است و بر خلاف انجیل متّی متشکل از واحدهای مستقلی &lt;/ins&gt;است &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;که هر یک داستان جداگانه‌ای را دنبال می‌کند&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;محققان &lt;/ins&gt;در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;توافق با آباء کلیسا، مؤلف این انجیل &lt;/ins&gt;را &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یوحنا مرقس، مترجم پطرس حواری و تاریخ نگارش آن‌را &lt;/ins&gt;در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;حدود 70 &lt;/ins&gt;م و به زبان &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یونانی می‌دانند&lt;/ins&gt;&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;   Moffat, J. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Intod Translation of the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. London: P. XXX; Scroggie. Ibid. PP. 133-134; Metzger &amp;amp; Coogan. Ibid. PP. 492-493, 496.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;با مطالعة مقايسه‌اي سه انجيل نخست مشابهت‌هاي بسيار و تفاوت‌هاي چندي ميان آن‌ها به چشم مي‌آيد كه بيانگر نوعي ارتباط ادبي و شباهت‌هايي در سبك و محتوي و توالي تاريخي وقايع ميان اين سه انجيل و اختلاف آن‌ها با انجيل چهارم &lt;/del&gt;است. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اين رابطه و همانندي‌ها موجب شده است كه اين سه انجيل را «انجيل‌هاي هم نظر»&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;9&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;يا «نظير» بنامند &lt;/del&gt;و در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;توجيه &lt;/del&gt;آن &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نظرهاي گوناگوني، همچون استفادة هر سه مؤلف از منبع شفاهي واحد، استفادة نويسندگان دو انجيل از انجيل ديگر (مرقس) &lt;/del&gt;و... &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;را مطرح كنند&lt;/del&gt;.&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;sup&amp;gt;10&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجیل لوقا سومین انجیل &lt;/ins&gt;است. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نویسنده آن به باور غالب محققان، یوحنا زبدی، حواری عیسی نیست، &lt;/ins&gt;&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Scroggie. Ibid. PP. 136-137; Metzger &amp;amp; Coogan. Ibid. PP. 374-375; Schonfield. Ibid. PP. 202-204; Ellicot. Ibid. P. VI/XXXIV.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بلکه لوقا دوست &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;همراه پولس رسول، نویسنده کتاب اعمال رسولان &lt;/ins&gt;در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عهد جدید&amp;lt;ref&amp;gt;Luke – Acts.&amp;lt;/ref&amp;gt;، است که &lt;/ins&gt;آن &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;را در اواخر سده 1 م &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;به زبان یونانی نوشته است&amp;lt;ref&amp;gt;-     Metzger &amp;amp; Coogan. Ibid. PP. 469 – 471; Scroggie. Ibid. PP. 134-135; Moffat. Ibid. P&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;XXXI; Moule&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ibid&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;92&lt;/ins&gt;.&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. انجیل یوحنا از نظر سبک و محتوی و ویژگی‌های کلامی و مسیح‌شناسی متفاوت با سه انجیل دیگر است و بیشتر در رساندن پیام از طریق واقعیت‌های تاریخی زندگی عیسی (ع) به خواننده است. &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;با مطالعه مقایسه‌ای سه انجیل نخست مشابهت‌های بسیار و تفاوت‌های چندی میان آن‌ها به چشم می‌آید که بیانگر نوعی ارتباط ادبی و شباهت‌هایی در سبک و محتوی و توالی تاریخی وقایع میان این سه انجیل و اختلاف آن‌ها با انجیل چهارم است. این رابطه و همانندی‌ها موجب شده است که این سه انجیل را «انجیل‌های هم نظر»&amp;lt;ref&amp;gt;.Synoptic Gospels&amp;lt;/ref&amp;gt; یا «نظیر» بنامند و در توجیه آن نظرهای گوناگونی، همچون استفاده هر سه مؤلف از منبع شفاهی واحد، استفاده نویسندگان دو انجیل از انجیل دیگر (مرقس) و... را مطرح کنند&amp;lt;ref&amp;gt;.Synoptic Problem&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1-     غياث‌الدين محمد رامپوري. &lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;غياث اللغات&lt;/del&gt;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;. بمبئي: 1349 ق، ص 78؛ معين، محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ فارسي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: اميركبير، ج 5، ص 183.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== &lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مآخذ&lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;2-     يوسف دره حداد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الدفاع عن المسيحيه (في انجيل به حسب متّي)&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بيروت: 1988، ص 29؛ &lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Bruce, F. E. »The Fourfold Gospel«, &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The New Bide Commentary&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ed. F. Davidson, Grand Rapids: 1953, P. 59; Douglas, J. D. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The New Bible Dictionary&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. Grand Rapids: 1970, P. 484.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;3-     Bruce. ibid. p. 58; Ellicot, Ch. J. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Ellicot&#039;s Commentary on the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. Grand Rapids: 1959, P. XI/XIII; Schonfield, H. J. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;A History of The Biblical Literature&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. New York: 1962, P. 73.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;4-     Metzger, B. M. &amp;amp; Coogan, M. M. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The Oxford Companion to the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. New York: 1993, P. 502; Scroggie, W. G. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;A Guide to the Gospels&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. London: 1965, PP. 131-133; Moule, C. D. F. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The Birth of the New Testament&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. London: 1976, PP. 87-88.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;5-     Moffat, J. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Intod Translation of the Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. London: P. XXX; Scroggie. Ibid. PP. 133-134; Metzger &amp;amp; Coogan. Ibid. PP. 492-493, 496.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;6-     Scroggie. Ibid. PP. 136-137; Metzger &amp;amp; Coogan. Ibid. PP. 374-375; Schonfield. Ibid. PP. 202-204; Ellicot. Ibid. P. VI/XXXIV.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;7-     Luke – Acts.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;8-     Metzger &amp;amp; Coogan. Ibid. PP. 469 – 471; Scroggie. Ibid. PP. 134-135; Moffat. Ibid. P. XXXI; Moule. Ibid. 92.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;9-     Synoptic Gospels.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;10-   Synoptic Problem.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;11-   Zeitlin, I. M. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Jesus and the Judaism of His Time&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, Cambridge: 1988, PP. 85-87, 92-93, 98; Wills, L. M. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The Quest of the Historical Bible&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. London: 1997, PP. 1-2; Davidson, R. &amp;amp; Leany, A. R. C. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Biblical Criticism&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. Middlesex: 1970, PP. 238-249; Enslin, S. »Luke and Mathew», &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The Seventy Fifth Aniversary of the Jewish Quarterly Review&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. Philadelphia: 1967, PP. 178-191; Douglas. Ibid. PP. 484-485; Moffat. Ibid. PP. XXIX-XXX; Bruce. Ibid. P. 59; Scroggie. Ibid. PP. 85-88; Metzger &amp;amp; Coogan. Ibid. P. 704.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;----[1]. Euaggelion &lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[2]. Evangelium&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6003:rev-6476:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Karimian</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84&amp;diff=6003&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۵۹</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84&amp;diff=6003&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-04T22:59:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۵۹&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;انجيل&#039;&#039;&#039;، هر يك از چهار كتاب نخست از مجموعة &#039;&#039;عهد جديد&#039;&#039; در &#039;&#039;كتاب مقدس&#039;&#039; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مسيحيان &lt;/del&gt;كه به ترتيب به متّي، مُرقُس، لوقا و يوحنا منسوب‌اند. در زبان عامه اين كلمه به كل مجموعة &#039;&#039;عهد جديد&#039;&#039;، يعني كتاب مقدس مسيحيان اطلاق مي‌شود.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;انجيل&#039;&#039;&#039;، هر يك از چهار كتاب نخست از مجموعة &#039;&#039;عهد جديد&#039;&#039; در &#039;&#039;كتاب مقدس&#039;&#039; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[مسیحی، دین|مسیحیان]] &lt;/ins&gt;كه به ترتيب به متّي، مُرقُس، لوقا و يوحنا منسوب‌اند. در زبان عامه اين كلمه به كل مجموعة &#039;&#039;عهد جديد&#039;&#039;، يعني كتاب مقدس مسيحيان اطلاق مي‌شود.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;واژه انجيل معرب اِواگلّيون[1] يوناني و اِوانگليوم[2] لاتيني به معني ”مژده“ و ”بشارت“ است&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; و مقصود از آن بشارت الهي رستگاري و بخشايش و ظهور سلطنت خداوند است كه از طريق زندگي عيسي بر روي زمين، مرگ و رستاخيز او از بين مردگان، و در نهايت ظهور دوباره‌اش در آخرالزمان، و داوري و قدرت بخشايندگي و سلطنت الهي‌اش بر عالم تحقق مي‌يابد. اين ”بشارت“ كه نخست شفاهي بود به تدريج صورت نوشتاري گرفت و در سده‌هاي نخست ميلادي نوشته‌هاي متعددي آن را تبيين مي‌كرد. بعدها بزرگان مسيحي بر آن شدند كه از ميان اين نوشته‌ها تعدادي را برگزينند و معتبر اعلام كنند.&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt; فرآيند تعيين انجيل‌هاي معتبر از اواخر سدة 2 م بر اساس فهرست اوريگن و ديگران از كتاب‌ها و انجيل‌هاي معتبر، به تدريج شكل گرفت و در نهايت چهار انجيل رسمي موجود با تصويب شوراهاي كليسايي در اواخر سدة 4 و اوايل سدة 5 م صورت قطعي و ثابت يافتند.&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;واژه انجيل معرب اِواگلّيون[1] يوناني و اِوانگليوم[2] لاتيني به معني ”مژده“ و ”بشارت“ است&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; و مقصود از آن بشارت الهي رستگاري و بخشايش و ظهور سلطنت خداوند است كه از طريق زندگي عيسي بر روي زمين، مرگ و رستاخيز او از بين مردگان، و در نهايت ظهور دوباره‌اش در آخرالزمان، و داوري و قدرت بخشايندگي و سلطنت الهي‌اش بر عالم تحقق مي‌يابد. اين ”بشارت“ كه نخست شفاهي بود به تدريج صورت نوشتاري گرفت و در سده‌هاي نخست ميلادي نوشته‌هاي متعددي آن را تبيين مي‌كرد. بعدها بزرگان مسيحي بر آن شدند كه از ميان اين نوشته‌ها تعدادي را برگزينند و معتبر اعلام كنند.&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt; فرآيند تعيين انجيل‌هاي معتبر از اواخر سدة 2 م بر اساس فهرست اوريگن و ديگران از كتاب‌ها و انجيل‌هاي معتبر، به تدريج شكل گرفت و در نهايت چهار انجيل رسمي موجود با تصويب شوراهاي كليسايي در اواخر سدة 4 و اوايل سدة 5 م صورت قطعي و ثابت يافتند.&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-153:rev-6003:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84&amp;diff=153&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;انجيل&#039;&#039;&#039;، هر يك از چهار كتاب نخست از مجموعة &#039;&#039;عهد جديد&#039;&#039; در &#039;&#039;كتاب مقدس&#039;&#039; مسيحيان كه به ترتيب به متّي، مُرقُس، لوقا و يوحنا منسوب‌اند. در زبان عامه اين كلمه به كل مجموعة &#039;&#039;عهد جديد&#039;&#039;، يعني كتاب مقدس مسيحيان اطلاق مي‌شود.   واژه انجيل معرب اِواگلّيو...» ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%84&amp;diff=153&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-08-11T00:47:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;انجيل&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، هر يك از چهار كتاب نخست از مجموعة &amp;#039;&amp;#039;عهد جديد&amp;#039;&amp;#039; در &amp;#039;&amp;#039;كتاب مقدس&amp;#039;&amp;#039; مسيحيان كه به ترتيب به متّي، مُرقُس، لوقا و يوحنا منسوب‌اند. در زبان عامه اين كلمه به كل مجموعة &amp;#039;&amp;#039;عهد جديد&amp;#039;&amp;#039;، يعني كتاب مقدس مسيحيان اطلاق مي‌شود.   واژه انجيل معرب اِواگلّيو...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;انجيل&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، هر يك از چهار كتاب نخست از مجموعة &amp;#039;&amp;#039;عهد جديد&amp;#039;&amp;#039; در &amp;#039;&amp;#039;كتاب مقدس&amp;#039;&amp;#039; مسيحيان كه به ترتيب به متّي، مُرقُس، لوقا و يوحنا منسوب‌اند. در زبان عامه اين كلمه به كل مجموعة &amp;#039;&amp;#039;عهد جديد&amp;#039;&amp;#039;، يعني كتاب مقدس مسيحيان اطلاق مي‌شود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
واژه انجيل معرب اِواگلّيون[1] يوناني و اِوانگليوم[2] لاتيني به معني ”مژده“ و ”بشارت“ است&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; و مقصود از آن بشارت الهي رستگاري و بخشايش و ظهور سلطنت خداوند است كه از طريق زندگي عيسي بر روي زمين، مرگ و رستاخيز او از بين مردگان، و در نهايت ظهور دوباره‌اش در آخرالزمان، و داوري و قدرت بخشايندگي و سلطنت الهي‌اش بر عالم تحقق مي‌يابد. اين ”بشارت“ كه نخست شفاهي بود به تدريج صورت نوشتاري گرفت و در سده‌هاي نخست ميلادي نوشته‌هاي متعددي آن را تبيين مي‌كرد. بعدها بزرگان مسيحي بر آن شدند كه از ميان اين نوشته‌ها تعدادي را برگزينند و معتبر اعلام كنند.&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt; فرآيند تعيين انجيل‌هاي معتبر از اواخر سدة 2 م بر اساس فهرست اوريگن و ديگران از كتاب‌ها و انجيل‌هاي معتبر، به تدريج شكل گرفت و در نهايت چهار انجيل رسمي موجود با تصويب شوراهاي كليسايي در اواخر سدة 4 و اوايل سدة 5 م صورت قطعي و ثابت يافتند.&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
انجيل متّي نخستين انجيل است كه تاريخ نگارش آن به اواخر سدة 1 م باز مي‌گردد. اصل انجيل متي به زبان يوناني است و در سه بخش به معرفي عيسي (ع)، رسالت او، سفرش به اورشليم، دستگيري، مصائب، و سرانجام مرگ او مي‌پردازد. محققان معاصر دربارة انتساب اين انجيل به متّي حواري ترديد دارند.&amp;lt;sup&amp;gt;4&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
انجيل مُرقُس دومين و كوتاه‌ترين انجيل است و بر خلاف انجيل متّي متشكل از واحدهاي مستقلي است كه هر يك داستان جداگانه‌اي را دنبال مي‌كند. محققان در توافق با آباء كليسا، مؤلف اين انجيل را يوحنا مرقس، مترجم پطرس حواري و تاريخ نگارش آن‌را در حدود 70 م و به زبان يوناني مي‌دانند.&amp;lt;sup&amp;gt;5&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
انجيل لوقا سومين انجيل است. نويسندة آن به باور غالب محققان، يوحنا زبدي، حواري عيسي نيست، &amp;lt;sup&amp;gt;6&amp;lt;/sup&amp;gt; بلكه لوقا دوست و همراه پولس رسول، نويسندة كتاب اعمال رسولان در عهد جديد&amp;lt;sup&amp;gt;7&amp;lt;/sup&amp;gt;، است كه آن را در اواخر سدة 1 م و به زبان يوناني نوشته است.&amp;lt;sup&amp;gt;8&amp;lt;/sup&amp;gt; انجيل يوحنا از نظر سبك و محتوي و ويژگي‌هاي كلامي و مسيح‌شناسي متفاوت با سه انجيل ديگر است و بيشتر در رساندن پيام از طريق واقعيت‌هاي تاريخي زندگي عيسي (ع) به خواننده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با مطالعة مقايسه‌اي سه انجيل نخست مشابهت‌هاي بسيار و تفاوت‌هاي چندي ميان آن‌ها به چشم مي‌آيد كه بيانگر نوعي ارتباط ادبي و شباهت‌هايي در سبك و محتوي و توالي تاريخي وقايع ميان اين سه انجيل و اختلاف آن‌ها با انجيل چهارم است. اين رابطه و همانندي‌ها موجب شده است كه اين سه انجيل را «انجيل‌هاي هم نظر»&amp;lt;sup&amp;gt;9&amp;lt;/sup&amp;gt; يا «نظير» بنامند و در توجيه آن نظرهاي گوناگوني، همچون استفادة هر سه مؤلف از منبع شفاهي واحد، استفادة نويسندگان دو انجيل از انجيل ديگر (مرقس) و... را مطرح كنند.&amp;lt;sup&amp;gt;10&amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1-     غياث‌الدين محمد رامپوري. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;غياث اللغات&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. بمبئي: 1349 ق، ص 78؛ معين، محمد. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;فرهنگ فارسي&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. تهران: اميركبير، ج 5، ص 183.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2-     يوسف دره حداد. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;الدفاع عن المسيحيه (في انجيل به حسب متّي)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. بيروت: 1988، ص 29؛ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bruce, F. E. »The Fourfold Gospel«, &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;The New Bide Commentary&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. ed. F. Davidson, Grand Rapids: 1953, P. 59; Douglas, J. D. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;The New Bible Dictionary&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. Grand Rapids: 1970, P. 484.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3-     Bruce. ibid. p. 58; Ellicot, Ch. J. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Ellicot&amp;#039;s Commentary on the Bible&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. Grand Rapids: 1959, P. XI/XIII; Schonfield, H. J. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;A History of The Biblical Literature&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. New York: 1962, P. 73.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
4-     Metzger, B. M. &amp;amp; Coogan, M. M. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;The Oxford Companion to the Bible&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. New York: 1993, P. 502; Scroggie, W. G. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;A Guide to the Gospels&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. London: 1965, PP. 131-133; Moule, C. D. F. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;The Birth of the New Testament&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. London: 1976, PP. 87-88.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
5-     Moffat, J. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Intod Translation of the Bible&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. London: P. XXX; Scroggie. Ibid. PP. 133-134; Metzger &amp;amp; Coogan. Ibid. PP. 492-493, 496.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
6-     Scroggie. Ibid. PP. 136-137; Metzger &amp;amp; Coogan. Ibid. PP. 374-375; Schonfield. Ibid. PP. 202-204; Ellicot. Ibid. P. VI/XXXIV.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
7-     Luke – Acts.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
8-     Metzger &amp;amp; Coogan. Ibid. PP. 469 – 471; Scroggie. Ibid. PP. 134-135; Moffat. Ibid. P. XXXI; Moule. Ibid. 92.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
9-     Synoptic Gospels.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
10-   Synoptic Problem.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
11-   Zeitlin, I. M. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Jesus and the Judaism of His Time&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, Cambridge: 1988, PP. 85-87, 92-93, 98; Wills, L. M. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;The Quest of the Historical Bible&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. London: 1997, PP. 1-2; Davidson, R. &amp;amp; Leany, A. R. C. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Biblical Criticism&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. Middlesex: 1970, PP. 238-249; Enslin, S. »Luke and Mathew», &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;The Seventy Fifth Aniversary of the Jewish Quarterly Review&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. Philadelphia: 1967, PP. 178-191; Douglas. Ibid. PP. 484-485; Moffat. Ibid. PP. XXIX-XXX; Bruce. Ibid. P. 59; Scroggie. Ibid. PP. 85-88; Metzger &amp;amp; Coogan. Ibid. P. 704.&lt;br /&gt;
----[1]. Euaggelion &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[2]. Evangelium&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
</feed>