https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B2_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 اندرز نامه - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-17T20:04:27Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B2_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=10137&oldid=prev Samei: /* مآخذ */ 2025-06-09T09:20:33Z <p><span class="autocomment">مآخذ</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[سیاست نامه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[سیاست نامه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[صحیفه سجادیه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[صحیفه سجادیه]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[کلیله و دمنه]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    مهدوی، ملیحه. «پندنامه»، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی، چ 1، 1383، ج13، ص728.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.    ابن مسکویه، احمد بن محمد. '''''جاویدان خرد'''''. ترجمه تقی‌الدین محمد شوشتری، به اهتمام بهروز ثروتیان، تهران: مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل کانادا و دانشگاه تهران، 2535 (1355)، ‌ص 32 (مقدمه مصحح).</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//icro</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ </ins>سازمان فرهنگ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتباطات </ins>اسلامی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1398</ins>). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه </ins>ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//alhoda</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ موسسه فرهنگی هنری </ins>و انتشارات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین المللی الهدی]</ins>،</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.    تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص180، 181.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.    شیروانی، محمد. «پندنامه ـ اندرزنامه‌ها»، '''''‌مجموعه سخنرانی‌های دومین کنگره تحقیقات ایرانی'''''. به کوشش حمید زرین‌کوب، مشهد: دانشکده ادبیات و علوم انسانی، 1352، ص555.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.    مهدوی، ملیحه. «پندنامه»، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی،  1383، ج13، ص729.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.    ابن مسکویه، احمد بن محمد. '''''جاویدان خرد'''''. ترجمه تقی‌الدین محمد شوشتری، به اهتمام بهروز ثروتیان، تهران: مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل کانادا و دانشگاه تهران، 2535 (1355)، ‌ ص 35 (مقدمه مصحح).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7.    برزگر، منصور</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«اندرزنامه»، '''''فرهنگنامه ادبی؛ ادب فارسی در شبه قاره (2).''''' به سرپرستی حسن انوشه، تهران: </del>سازمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاپ و انتشارات وزارت </del>فرهنگ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارشاد </del>اسلامی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چ1، 1376، ص165.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8.    شیروانی، محمد. «پندنامه ـ اندرزنامه‌ها»، '''''‌مجموعه سخنرانی‌های دومین کنگره تحقیقات ایرانی'''''. به کوشش حمید زرین‌کوب، مشهد: دانشکده ادبیات و علوم انسانی، 1352، ص561.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9.    تفضلی، احمد. همان‌جا.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10. معین، محمد. «اندرز یا حکمت عملی در ادبیات پهلوی»، '''''پیام نو'''''. ش12 (شهریور 1325)، ص57.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11. محمدی، محمد'''''. ادب و اخلاق در ایران پیش از اسلام.''''' تهران: اداره کل نگارش وزارت فرهنگ و هنر، 1352، ص19، 20.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">12. صفا، ذبیح الله. '''''حماسه‌سرایی در ایران.''''' تهران: امیرکبیر، چ3، 1352، ص 42، 44، 49 </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به اختصار</del>).</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">13. تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص199.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">14. محمدی، محمد'''''. ادب و اخلاق در </del>ایران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیش از اسلام</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' </del>تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اداره کل نگارش وزارت فرهنگ و هنر، 1352، ص16، 17.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">15. ابن مسکویه، احمد بن محمد. '''''جاویدان خرد'''''. ترجمه تقی‌الدین محمد شوشتری، به اهتمام بهروز ثروتیان، تهران: مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل کانادا و دانشگاه تهران، 2535 (1355)، ‌ص سی و دو (مقدمه مصحح).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">16. شیروانی، محمد. «پندنامه ـ اندرزنامه‌ها»، '''''‌مجموعه سخنرانی‌های دومین کنگره تحقیقات ایرانی'''''. به کوشش حمید زرین‌کوب، مشهد</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشکده ادبیات و علوم انسانی، 1352، ص560</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">17.  برزگر، منصور. «اندرزنامه»، '''''فرهنگنامه ادبی؛ ادب فارسی در شبه قاره (2).''''' به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ </del>و انتشارات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ1، 1376،  ص168، 169 (به اختصار).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">18. مهدوی، ملیحه. «پندنامه»، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی، چ 1، 1383، ج13،  ص730.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">19. محمدی، محمد'''''. ادب و اخلاق در ایران پیش از اسلام.''''' تهران: اداره کل نگارش وزارت فرهنگ و هنر، 1352، ص35.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20. ابن مسکویه، احمد بن محمد. '''''جاویدان خرد'''''. ترجمه تقی‌الدین محمد شوشتری، به اهتمام بهروز ثروتیان، تهران: مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل کانادا و دانشگاه تهران، 2535 (1355)</del>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‌ ص 34 (مقدمه مصحح).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">21.  برزگر، منصور. «اندرزنامه»، '''''فرهنگنامه ادبی؛ ادب فارسی در شبه قاره (2).''''' به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ1، 1376، . ص170.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-10136:rev-10137:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B2_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=10136&oldid=prev Samei در ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۹ 2025-06-09T09:19:07Z <p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B2_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=10136&amp;oldid=9909">نمایش تغییرات</a> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B2_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=9909&oldid=prev Samei: صفحه‌ای تازه حاوی « اندرزنامه، پندنامه يا نصيحت‌نامه: رساله‌ها و نوشته‌هايي در حكمت، موعظه و دستورهاي تربيتي، اخلاقي، ديني و كشوري. اين دسته از كتاب‌ها بخشي از ادبيات تعليمي هستند كه در آنها به موضوع اخلاق‌، راه و رسم آميزش با مردم و راهنمايي‌هاي ديني انسا...» ایجاد کرد 2025-06-07T20:11:03Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی « اندرزنامه، پندنامه يا نصيحت‌نامه: رساله‌ها و نوشته‌هايي در حكمت، موعظه و دستورهاي تربيتي، اخلاقي، ديني و كشوري. اين دسته از كتاب‌ها بخشي از ادبيات تعليمي هستند كه در آنها به موضوع اخلاق‌، راه و رسم آميزش با مردم و راهنمايي‌هاي ديني انسا...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> <br /> اندرزنامه، پندنامه يا نصيحت‌نامه: رساله‌ها و نوشته‌هايي در حكمت، موعظه و دستورهاي تربيتي، اخلاقي، ديني و كشوري. <br /> <br /> اين دسته از كتاب‌ها بخشي از ادبيات تعليمي هستند كه در آنها به موضوع اخلاق‌، راه و رسم آميزش با مردم و راهنمايي‌هاي ديني انسان‌ها پرداخته شده است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; به عبارت ديگر، اندرزنامه‌ها و پندنامه‌ها شامل كتاب‌هايي مي‌شوند كه در آن‌ها رهبران ديني با پيروان خويش، بزرگان كشوري (مانند شاهان و امرا) با ملت، فلاسفه و دانشمندان با اهل علم و تودة مردم و يا پدران با فرزندان خود سخن گفته‌اند و آنان را از پاره‌اي رفتارهاي ناپسند و غيراخلاقي برحذر داشته‌اند.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; از آنجا كه پند و اندرز در اخلاق ريشه دارد و اخلاق خود قسمتي از حكمت  علمي و تجربي را تشكيل مي‌دهد، مي‌توان اندرزنامه‌ها را در شمار آثار حكمت علمي و ادبيات آورد كه همراه با تغييراتي از نسلي به نسل ديگر انتقال يافته‌اند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; اندرزنامه‌ها چند گروه‌اند: 1- آنها كه اخلاقي ـ مذهبي هستند و صرفاً جنبة‌ تعليمي دارند نظير صحيفة سجّاديه از امام زين العابدين(ع)، ‌اربعين‌ها، ‌كلمات قصار و سخنان امامان و بزرگان دين، 2- پندنامه‌هايي كه اخلاقي ـ‌ عرفاني هستند مانند نصايح خواجه عبدالله انصاري&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (د 481 ق / ؟م)، 3- آن‌ها كه مضموني دستوري ـ‌ تعليمي دارند نظير &#039;&#039;اخلاق ناصري&#039;&#039; اثر خواجه نصيرالدين طوسي&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (د 672 ق / ؟م)، 4- اندرزنامه‌هايي كه دستوري ـ تجربي هستند نظير &#039;&#039;نصيحت‌الملوك&#039;&#039;تأليف امام محمد غزالي&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (د 465 ق / ؟م). جز اين آثار، اندرزنامه‌هاي ديگري وجود دارد كه نويسندگان آن‌ها افزون بر ذكر مطالب اخلاقي از رفتارهاي خردمندان الهام گرفته‌اند. &#039;&#039;سيرالملوك / سياست‌نامه&#039;&#039;&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; تأليف خواجه نظام‌الملك طوسي&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (د 485 ق / ؟م) از اين دسته است. همين‌طور &#039;&#039;كليله و دمنه&#039;&#039;&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و &#039;&#039;سندبادنامه&#039;&#039;&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; كه به شيوة داستاني نوشته شده‌اند و &#039;&#039;مُحَجَّةالبيضا&#039;&#039; اثر فيض كاشاني كه اندرزهاي آن به روش منطقي و عقلي است.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; همچنين اندرزنامه‌ها را از نظر قالب به سه دسته تقسيم كرده‌اند: الف) اندرزنامه‌هاي منثور مانند &#039;&#039;قابوس‌نامه&#039;&#039;&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; تأليف عنصرالمعالي كيكاووس بن اسكندر،&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; ب) اندرزنامه‌هاي منظوم نظير &#039;&#039;پندنامة انوشيروان&#039;&#039; سرودة بدايعي بلخي، ج) اندرزنامه‌هاي منثور آميخته به نظم مانند &#039;&#039;نصيحت الملوك&#039;&#039; سعدي شيرازي&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (د 691 / 694 ق / ؟م).&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; بهترين شيوه براي بيان اندرز را كلمات قصار دانسته‌اند كه از كهن‌ترين نمونه‌هاي آن مي‌توان كتاب &#039;&#039;جاويدان ِخرد&#039;&#039; تأليف ابن مُسكويه (د 421ق / ؟م) به زبان عربي و با ترجمة فارسي تقي‌الدين شوشتري را نام برد.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; گفتني است كه سبك نگارش اندرزنامه‌ها با هم تفاوت دارد. پاره‌اي از آن‌ها داراي ساختاري منسجم، جملاتي كوتاه و يكدست و شيوه‌اي زيبا هستند، بعضي هم از نثري دشوار و جمله‌هايي كوتاه و مبهم برخوردارند. برخي با جمله‌هايي سست و بدون آرايه‌هاي هنري نوشته  شده‌اند، اما گروهي داراي سلاست و گاه وزن و قافيه اند.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; همچنين پاره‌اي از اندرزنامه‌ها به شكل طنز، ‌كنايه، ‌مطايبه و هزل تدوين شده‌اند كه &#039;&#039;اخلاق الاشراف&#039;&#039; سرودة عبيدزاكاني&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و &#039;&#039;اوصاف الاوباش&#039;&#039; سرودة رفيعاي نقاش اصفهاني از اين دسته‌اند. افزون بر آن‌ها، ‌هجوهاي پراكنده‌اي نيز در ديوان شاعراني چون سعدي، سيف الدين فرغاني، خواجوي كرماني&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، و اوحدي مراغه اي&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; مشهود است.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;اندرزنامه‌هاي پهلوي:&#039;&#039;&#039; مهم‌ترين بخش ادبيات پهلوي به اندرزنامه‌ها اختصاص يافته است. اگرچه اندرزنامه‌هاي پهلوي بعدها بر كتاب‌هاي ادب و اخلاق عربي و فارسي تأثير بسيار گذاشت، ‌اما آثار برجاي مانده از آن‌ها اندك است و بيشتر به شكل ترجمه در كتاب‌هاي دوران اسلامي ديده مي‌شوند.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; اين نوع اندرزنامه‌ها كه در اواخر عهد ساساني و سده‌هاي نخستين اسلام با نام اندرز/ پندنامك تأليف و تدوين شد، بر اساس اخلاق نوشته شده‌اند و در واقع بايد از آن‌ها به عنوان حكمت عملي آن عهد درخشان ياد كرد. بسياري از اندرزنامه‌ها به شاهان و امرا و بعضي به مؤبدان و دستوران زردشتي منسوب است.&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt; &#039;&#039;اندرزآذرپادمهر اسپندان، اندرزاوشنرداناك، اندرزبخت&#039;&#039; &#039;&#039;آفريد، اندرز بزرگمهر/ پند بزرگمهر، اندرز آذرفَرنْبَغ، اندرز دانايي به مَزديَسنان&#039;&#039; و اندرز پيشينيان برخي از اندرزنامه‌هاي مشهور پهلوي هستند.&lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt; به اين آثار مي‌توان &#039;&#039;اياتَكارِزَريران،&#039;&#039; &#039;&#039;كارنامة اردشير پاپكان&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;&#039;&#039; و &#039;&#039;اندرز خسرو كواتان&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;&#039;&#039; را نيز افزود.&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt; بيشتر اندرزنامه‌هاي پهلوي شيوه‌اي ساده و روان و جمله‌هاي كوتاهي دارند و مشحون از صنعت تشبيه، كنايه و تمثيل‌اند.&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;اندرزنامه‌هاي دوران اسلامي:&#039;&#039;&#039; توجه و اشتياق ايرانيان به مضمون‌هاي اخلاقي و اندرزنامه‌ها كه از دوران ساساني زبانزد بود، در آثار مؤلفان اسلامي تجلي پيدا كرد.&lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt; نويسندگان اين دوره كتاب‌هاي فراواني به فارسي و عربي نگاشتند كه با عنوان‌هايي مانند: اندرزنامه، ‌نصايح، نصيحت، ‌وصيت، اخلاق و آداب  شناخته شده‌اند.&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt; از ميان اين نوشته‌ها مي‌توان به &#039;&#039;وصاياي امام علي (ع)&#039;&#039;، &#039;&#039;وصيت لقمان، وصيت‌نامة استرآبادي، ‌اخلاق‌الاشراف&#039;&#039; و &#039;&#039;اخلاق محتشمي&#039;&#039; از ابن مقفع (د 142 ق / ؟م) اشاره كرد.&lt;sup&gt;16&lt;/sup&gt; جز آن‌ها آثار ديگري در اين دوره پديد آمد، كه &#039;&#039;ظفرنامه&#039;&#039; اثر ابن سينا&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (د 428 ق / ؟م)، &#039;&#039;‌قابوس‌نامه&#039;&#039; از عنصرالمعالي،  &#039;&#039;مرزبان نامه&#039;&#039;&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;&#039;&#039;، ‌كليله و دمنه، ‌بختيارنامه&#039;&#039; از دقايقي مروزي، &#039;&#039;كيمياي&#039;&#039; &#039;&#039;سعادت و نصيحت‌الملوك&#039;&#039; اثر محمد غزالي، &#039;&#039;گلستان&#039;&#039; از سعدي&#039;&#039;، آداب‌الملوك و كفايةالملوك&#039;&#039;/ &#039;&#039;آداب‌الحرب و الشجاعه&#039;&#039; اثر مباركشاه مشهور به فخر مُدبّر (د پيش از 633 ق / ؟م) از آن جمله‌اند.&lt;sup&gt;17&lt;/sup&gt; اندرزنامه‌هاي بزرگاني چون لقمان، فيثاغورس، ‌جاماسب، بُقراط، ‌سُقراط، ‌افلاطون، ‌ارسطو، جالينوس و اسكندر نيز در آثار دوران اسلامي جايگاه خاصي كسب كرد.&lt;sup&gt;18&lt;/sup&gt; اما شاخص‌ترين اثر اين دوره &#039;&#039;جاويدان خرد / جاودان خرد&#039;&#039; نام دارد كه توسط ابن مسكويه از پهلوي به عربي برگردانيده شده است.&lt;sup&gt;19&lt;/sup&gt; در &#039;&#039;ديوان اشعار&#039;&#039; اكثر سرايندگان دورة اسلامي از جمله شاعران فارسي گوي ايران نيز مضاميني از پند و اندرز و موعظه ديده مي‌شود كه به طور نمونه مي‌توان از اشعار حكمي ناصرخسرو قبادياني،&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; سنايي،&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; عطار نيشابوري،&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; مولوي،&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;‌ نظامي گنجوي،&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; فردوسي،&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; خيام نيشابوري،&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; ابن يمين فريومدي،&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; صائب تبريزي&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و سعدي&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; ياد كرد. اما بايد افزود كه در ميان اشعار اين شاعران، پندها و مواعظ سعدي جايگاه ويژه‌اي دارند.&lt;sup&gt;20&lt;/sup&gt; نوشته‌هاي عارفان و صوفيان دوران اسلامي هم آكنده از موعظه‌ها، پندها و اندرزهاي بسياري در اخلاق و تعليم و تربيت است. &#039;&#039;كشف‌المحجوب&#039;&#039;&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; تأليف هجويري،&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; &#039;&#039;[[اسرار التوحید|‌اسرارالتوحيد]]&#039;&#039;&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; &#039;&#039;في مقامات الشيخ ابي سعيد&#039;&#039; از محمد بن منور، &#039;&#039;نفحات&#039;&#039;‌&#039;&#039;الانس&#039;&#039; اثر نورالدين عبدالرحمان جامي،&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; &#039;&#039;رشحات عين‌الحيات&#039;&#039; تأليف فخرالدين علي صفي و ملفوظات بسياري كه در شبه قاره هند تأليف و تدوين شده‌اند، از نمونه‌هاي درخشان اين آثار به شمار مي‌روند. مضامين اين موعظه‌ها و اندرزها از كمال‌جويي، ‌تزكيه و تهذيب نفس، وارستگي، ‌تقويت ايمان، شرافت نفس و مناعت، خدمت به ديگران، سخاوت و نيكوكاري تشكيل يافته است.&lt;sup&gt;21&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.    مهدوي، مليحه. «پندنامه»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دايرةالمعارف بزرگ اسلامي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. زير نظر كاظم موسوي بجنوردي، تهران: مركز دايرةالمعارف بزرگ اسلامي، چ 1، 1383، ج13، ص728.<br /> <br /> 2.    ابن مسكويه، احمد بن محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جاويدان خرد&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة تقي‌الدين محمد شوشتري، به اهتمام بهروز ثروتيان، تهران: مؤسسه مطالعات اسلامي دانشگاه مك گيل كانادا و دانشگاه تهران، 2535 (1355)، ‌ص 32 (مقدمه مصحح).<br /> <br /> 3.    تفضلي، احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ ادبيات ايران پيش از اسلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص180، 181.<br /> <br /> 4.    شيرواني، محمد. «پندنامه ـ اندرزنامه‌ها»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;‌مجموعه سخنراني‌هاي دومين كنگرة تحقيقات ايراني&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش حميد زرين‌كوب، مشهد: دانشكدة ادبيات و علوم انساني، 1352، ص555.<br /> <br /> 5.    مهدوي، مليحه. همان، ص729.<br /> <br /> 6.    ابن مسكويه. همان، ص 35 (مقدمة مصحح).<br /> <br /> 7.    برزگر، منصور. «اندرزنامه»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامة ادبي؛ ادب فارسي در شبه قاره (2).&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; به سرپرستي حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، چ1، 1376، ص165.<br /> <br /> 8.    شيرواني، محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص561.<br /> <br /> 9.    تفضلي، احمد. همان‌جا.<br /> <br /> 10. معين، محمد. «اندرز يا حكمت عملي در ادبيات پهلوي»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;پيام نو&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ش12 (شهريور 1325)، ص57.<br /> <br /> 11. محمدي، محمد&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ادب و اخلاق در ايران پيش از اسلام.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: ادارة كل نگارش وزارت فرهنگ و هنر، 1352، ص19، 20.<br /> <br /> 12. صفا، ذبيح الله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;حماسه‌سرايي در ايران.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: اميركبير، چ3، 1352، ص 42، 44، 49 (به اختصار).<br /> <br /> 13. تفضلي، احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص199.<br /> <br /> 14. محمدي، محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص16، 17.<br /> <br /> 15. ابن مسكويه، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص سي و دو (مقدمة مصحح).<br /> <br /> 16. شيرواني، محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص560.<br /> <br /> 17. برزگر، منصور. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص168، 169 (به اختصار).<br /> <br /> 18. مهدوي، ‌مليحه، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص730.<br /> <br /> 19. محمدي، محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص35.<br /> <br /> 20. ابن مسكويه. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص 34 (مقدمة مصحح).<br /> <br /> 21. برزگر، منصور. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص170.<br /> <br /> ابوالقاسم رادفر</div> Samei