https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87
انقلاب مشروطه - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T08:51:38Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87&diff=5177&oldid=prev
Samei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۵
2025-05-01T08:25:50Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امید پارسانژاد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امید پارسانژاد</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم سیاسی]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4739:rev-5177:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87&diff=4739&oldid=prev
Samei در ۲۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۱
2025-04-27T19:01:12Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[انقلاب مشروطه]]''' (1284-1285ش). جنبشی آزادیخواهی و برقراری حکومت قانون مردم ایران به رهبری [[سید محمد طباطبایی]] و [[سید عبدالله بهبهانی]] که سرانجام به صدور فرمان مشروطه (حکومت قانون) و تشکیل [[مجلس شورای ملی]] در ایران انجامید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[انقلاب مشروطه]]''' (1284-1285ش). جنبشی آزادیخواهی و برقراری حکومت قانون مردم ایران به رهبری [[سید محمد طباطبایی]] و [[سید عبدالله بهبهانی]] که سرانجام به صدور فرمان مشروطه (حکومت قانون) و تشکیل [[مجلس شورای ملی]] در ایران انجامید.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[مظفرالدین شاه]] قاجار، پس از مرگ پدرش [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] در 1313ق، در شرایطی بر تخت نشست که وضعیت مالی کشور به شدت نابسامان و نارضایتی عمومی رو به افزایش بود. سیاستهای آشتیجویانه او نیز تنها به تشکیل سازمانهای مخفی و گسترش نشریات منتقد منجر شد و فضای جامعه را برای آغاز یک جنبش اجتماعی فراگیر آماده کرد<ref> ملکزاده، مهدی. '''''تاریخ انقلاب مشروطیت ایران.''''' تهران: سقراط، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</del>بی تا<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</del>، ج 1، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">153؛ </del>ناظمالاسلام کرمانی. '''''تاریخ بیداری ایرانیان'''''. تهران: امیرکبیر، 1381، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">162؛ </del>کسروی، احمد. '''''تاریخ مشروطه ایران'''''. تهران: نگاه، 1382، ص 47.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[مظفرالدین شاه]] قاجار، پس از مرگ پدرش [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] در 1313ق، در شرایطی بر تخت نشست که وضعیت مالی کشور به شدت نابسامان و نارضایتی عمومی رو به افزایش بود. سیاستهای آشتیجویانه او نیز تنها به تشکیل سازمانهای مخفی و گسترش نشریات منتقد منجر شد و فضای جامعه را برای آغاز یک جنبش اجتماعی فراگیر آماده کرد<ref> ملکزاده، مهدی. '''''تاریخ انقلاب مشروطیت ایران.''''' تهران: سقراط، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>بی تا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>، ج 1، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">153.</ref><ref></ins>ناظمالاسلام کرمانی. '''''تاریخ بیداری ایرانیان'''''. تهران: امیرکبیر، 1381، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">162.</ref><ref></ins>کسروی، احمد. '''''تاریخ مشروطه ایران'''''. تهران: نگاه، 1382، ص 47.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از سوی دیگر روشنفکران و اصلاحگران ایرانی که از عقبماندگی کشور و ضعف مفرط آن در برابر کشورهای اروپایی رنج میبردند، چاره کار و مایه اقتدار و آبادانی را در دو عامل «قانون» و «فناوری جدید» جستجو میکردند<ref> همایون کاتوزیان. '''''دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوی'''''. ترجمه حسن افشار، تهران: نشر مرکز، چ 1، 1379، ص 53.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از سوی دیگر روشنفکران و اصلاحگران ایرانی که از عقبماندگی کشور و ضعف مفرط آن در برابر کشورهای اروپایی رنج میبردند، چاره کار و مایه اقتدار و آبادانی را در دو عامل «قانون» و «فناوری جدید» جستجو میکردند<ref> همایون کاتوزیان. '''''دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوی'''''. ترجمه حسن افشار، تهران: نشر مرکز، چ 1، 1379، ص 53.</ref>.</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87&diff=4738&oldid=prev
Samei در ۲۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۰
2025-04-27T19:00:02Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[انقلاب مشروطه]]''' (1284-1285ش). جنبشی آزادیخواهی و برقراری حکومت قانون مردم ایران به رهبری [[سید محمد طباطبایی]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>و [[سید عبدالله بهبهانی]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>که سرانجام به صدور فرمان مشروطه (حکومت قانون) و تشکیل [[مجلس شورای ملی]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>در ایران انجامید.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[انقلاب مشروطه]]''' (1284-1285ش). جنبشی آزادیخواهی و برقراری حکومت قانون مردم ایران به رهبری [[سید محمد طباطبایی]] و [[سید عبدالله بهبهانی]] که سرانجام به صدور فرمان مشروطه (حکومت قانون) و تشکیل [[مجلس شورای ملی]] در ایران انجامید.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[مظفرالدین شاه]] قاجار، پس از مرگ پدرش [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] در 1313ق، در شرایطی بر تخت نشست که وضعیت مالی کشور به شدت نابسامان و نارضایتی عمومی رو به افزایش بود. سیاستهای آشتیجویانه او نیز تنها به تشکیل سازمانهای مخفی و گسترش نشریات منتقد منجر شد و فضای جامعه را برای آغاز یک جنبش اجتماعی فراگیر آماده کرد<ref> ملکزاده، مهدی. '''''تاریخ انقلاب مشروطیت ایران.''''' تهران: سقراط، ]بی تا[، ج 1، ص 153؛ ناظمالاسلام کرمانی. '''''تاریخ بیداری ایرانیان'''''. تهران: امیرکبیر، 1381، ص 162؛ کسروی، احمد. '''''تاریخ مشروطه ایران'''''. تهران: نگاه، 1382، ص 47.</ref>. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[مظفرالدین شاه]] قاجار، پس از مرگ پدرش [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] در 1313ق، در شرایطی بر تخت نشست که وضعیت مالی کشور به شدت نابسامان و نارضایتی عمومی رو به افزایش بود. سیاستهای آشتیجویانه او نیز تنها به تشکیل سازمانهای مخفی و گسترش نشریات منتقد منجر شد و فضای جامعه را برای آغاز یک جنبش اجتماعی فراگیر آماده کرد<ref> ملکزاده، مهدی. '''''تاریخ انقلاب مشروطیت ایران.''''' تهران: سقراط، ]بی تا[، ج 1، ص 153؛ ناظمالاسلام کرمانی. '''''تاریخ بیداری ایرانیان'''''. تهران: امیرکبیر، 1381، ص 162؛ کسروی، احمد. '''''تاریخ مشروطه ایران'''''. تهران: نگاه، 1382، ص 47.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از سوی دیگر روشنفکران و اصلاحگران ایرانی که از عقبماندگی کشور و ضعف مفرط آن در برابر کشورهای اروپایی رنج میبردند، چاره کار و مایه اقتدار و آبادانی را در دو عامل «قانون» و «فناوری جدید» جستجو میکردند<ref> همایون کاتوزیان. '''''دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوی'''''. ترجمه حسن افشار، تهران: نشر مرکز، چ 1، 1379، ص 53.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از سوی دیگر روشنفکران و اصلاحگران ایرانی که از عقبماندگی کشور و ضعف مفرط آن در برابر کشورهای اروپایی رنج میبردند، چاره کار و مایه اقتدار و آبادانی را در دو عامل «قانون» و «فناوری جدید» جستجو میکردند<ref> همایون کاتوزیان. '''''دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوی'''''. ترجمه حسن افشار، تهران: نشر مرکز، چ 1، 1379، ص 53.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خشکسالی و عواقب جنگ روسیه با ژاپن در اواخر 1283ش باعث بروز یک بحران اقتصادی بزرگ و گرانی مایحتاج عمومی شد که نقطه آغاز انقلاب بود<ref>آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه احمد گلمحمدی و محمدابراهیم فتاحیولیلایی، تهران: نی، 1382، ص 104.</ref>. ابتدا بازرگانان و مردم که از سختگیری گمرک و رفتارهای مسیو نوز، رئیس بلژیکی گمرکات، به خاطر عکسی که با لباس روحانیت گرفته بود خشمگین بودند، عزل او را خواستار شدند که این درخواست بینتیجه ماند<ref> کسروی. '''''تاریخ مشروطه ایران'''''. تهران: نگاه، 1382. ص 60-59.</ref>. اما دستاورد بزرگ این ماجرا همپیمانی دو مجتهد با نفوذ پایتخت، طباطبایی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهبهانی، </del>برای ایستادگی در برابر دولت بود. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خشکسالی و عواقب جنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 </ins>روسیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%98%D8%A7%D9%BE%D9%86 </ins>ژاپن<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>در اواخر 1283ش باعث بروز یک بحران اقتصادی بزرگ و گرانی مایحتاج عمومی شد که نقطه آغاز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>انقلاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی ایران|انقلاب]] </ins>بود<ref>آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه احمد گلمحمدی و محمدابراهیم فتاحیولیلایی، تهران: نی، 1382، ص 104.</ref>. ابتدا بازرگانان و مردم که از سختگیری گمرک و رفتارهای مسیو نوز، رئیس بلژیکی گمرکات، به خاطر عکسی که با لباس روحانیت گرفته بود خشمگین بودند، عزل او را خواستار شدند که این درخواست بینتیجه ماند<ref> کسروی. '''''تاریخ مشروطه ایران'''''. تهران: نگاه، 1382. ص 60-59.</ref>. اما دستاورد بزرگ این ماجرا همپیمانی دو مجتهد با نفوذ پایتخت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سید محمد طباطبایی|</ins>طباطبایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سید عبدالله بهبهانی|بهبهانی]]، </ins>برای ایستادگی در برابر دولت بود. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نه ماه بعد علاءالدوله، حاکم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران، </del>چند بازرگان محترم را به بهانه گران کردن قند به فلک بست که اعتراض گستردهای به دنبال داشت. بازاریان معترض به رهبری طباطبایی و بهبهانی ابتدا در مسجد شاه گرد آمدند. سخنان تند سید جمالالدین واعظ اصفهانی در این گردهمایی موجب بروز درگیری شدید میان تجمعکنندگان و مأموران حکومت شد. بهبهانی و طباطبایی به حضرت عبدالعظیم رفتند و آنجا بست نشستند. خواسته آنان تأسیس «عدالتخانه» بود که شاه به ظاهر با آن موافقت کرد<ref> ناظمالاسلام کرمانی. '''''تاریخ بیداری ایرانیان'''''. تهران: امیرکبیر، 1381. ص 296.</ref>. اما عینالدوله، صدراعظم وقت، و درباریان از اجرای وعده شاه تن زدند و به یادآوریهای مسالمتجویانه طباطبایی نیز بی اعتنا ماندند. در این میان انتشار شبنامهها و تشکیل اجتماعهای علنی و مخفی منتقدان دولت ادامه یافت تا اینکه عینالدوله در صدد جلوگیری از تحریکات برآمد. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نه ماه بعد علاءالدوله، حاکم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|تهران]]، </ins>چند بازرگان محترم را به بهانه گران کردن قند به فلک بست که اعتراض گستردهای به دنبال داشت. بازاریان معترض به رهبری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سید محمد </ins>طباطبایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|طباطبایی]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سید عبدالله بهبهانی|</ins>بهبهانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ابتدا در مسجد شاه گرد آمدند. سخنان تند سید جمالالدین واعظ اصفهانی در این گردهمایی موجب بروز درگیری شدید میان تجمعکنندگان و مأموران حکومت شد. بهبهانی و طباطبایی به حضرت عبدالعظیم رفتند و آنجا بست نشستند. خواسته آنان تأسیس «عدالتخانه» بود که شاه به ظاهر با آن موافقت کرد<ref> ناظمالاسلام کرمانی. '''''تاریخ بیداری ایرانیان'''''. تهران: امیرکبیر، 1381. ص 296.</ref>. اما عینالدوله، صدراعظم وقت، و درباریان از اجرای وعده شاه تن زدند و به یادآوریهای مسالمتجویانه طباطبایی نیز بی اعتنا ماندند. در این میان انتشار شبنامهها و تشکیل اجتماعهای علنی و مخفی منتقدان دولت ادامه یافت تا اینکه عینالدوله در صدد جلوگیری از تحریکات برآمد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخرین محرک انقلاب دستگیری واعظی در 1285ش بود که از صدراعظم بدگویی کرده بود. طلبهای در این غائله کشته شد. قزاقها تشییع جنازه پرشور او را به خون کشیدند و در نتیجه طباطبایی و بهبهانی در اعتراض به قم کوچیدند. شیخ فضلالله نوری نیز دو روز بعد به آنان پیوست. از سوی دیگر گروهی از تجّار و مردم به رهبری بازرگانان سرشناسی چون حاج محمدحسین امینالضرب و حاج محمدتقی بنکدار در سفارت بریتانیا در [[تهران مصور|تهران]] تحصن کردند<ref>کسروی. '''''تاریخ مشروطه ایران'''''. تهران: نگاه، 1382 . ص 118-116.</ref> و پایتخت به حال نیمه تعطیل در آمد. خواسته معترضان این بار حکومت مشروطه و عزل صدراعظم بود. مظفرالدین شاه سرانجام تسلیم شد و فرمان مشروطه و تشکیل مجلس شورای ملی را صادر کرد. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخرین محرک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[انقلاب اسلامی ایران|</ins>انقلاب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دستگیری واعظی در 1285ش بود که از صدراعظم بدگویی کرده بود. طلبهای در این غائله کشته شد. قزاقها تشییع جنازه پرشور او را به خون کشیدند و در نتیجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سید محمد طباطبایی|</ins>طباطبایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سید عبدالله </ins>بهبهانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|بهبهانی]] </ins>در اعتراض به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>کوچیدند. شیخ فضلالله نوری نیز دو روز بعد به آنان پیوست. از سوی دیگر گروهی از تجّار و مردم به رهبری بازرگانان سرشناسی چون حاج محمدحسین امینالضرب و حاج محمدتقی بنکدار در سفارت بریتانیا در [[تهران مصور|تهران]] تحصن کردند<ref>کسروی. '''''تاریخ مشروطه ایران'''''. تهران: نگاه، 1382 . ص 118-116.</ref> و پایتخت به حال نیمه تعطیل در آمد. خواسته معترضان این بار حکومت مشروطه و عزل صدراعظم بود. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مظفرالدین شاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>سرانجام تسلیم شد و فرمان مشروطه و تشکیل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس شورای ملی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را صادر کرد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[مجلس شورای ملی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[مجلس شورای ملی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[مظفرالدین شاه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[مظفرالدین شاه]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سید محمد طباطبایی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سید عبدالله بهبهانی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- ملکزاده، مهدی. '''''تاریخ انقلاب مشروطیت ایران.''''' تهران: سقراط، ]بی تا[، ج 1، ص 153؛ ناظمالاسلام کرمانی. '''''تاریخ بیداری ایرانیان'''''. تهران: امیرکبیر، 1381، ص 162؛ کسروی، احمد. '''''تاریخ مشروطه ایران'''''. تهران: نگاه، 1382، ص 47.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2- همایون کاتوزیان. '''''دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوی'''''. ترجمه حسن افشار، تهران: نشر مرکز، چ 1، 1379، ص 53.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3- آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه احمد گلمحمدی و محمدابراهیم فتاحیولیلایی، تهران: نی، 1382، ص 104.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4- کسروی. '''''تاریخ مشروطه ایران'''''. تهران: نگاه، 1382. ص 60-59.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5- ناظمالاسلام کرمانی. '''''تاریخ بیداری ایرانیان'''''. تهران: امیرکبیر، 1381. ص 296.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6- کسروی. '''''تاریخ مشروطه ایران'''''. تهران: نگاه، 1382 . ص 118-116.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4030:rev-4738:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87&diff=4030&oldid=prev
Karimian در ۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۳
2025-04-23T11:03:53Z
<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87&diff=4030&oldid=1066">نمایش تغییرات</a>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87&diff=1066&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی « '''انقلاب مشروطه''' (1284-1285ش). جنبشي آزاديخواهي و برقراري حكومت قانون مردم ايران به رهبري سيد محمد طباطبايي<sup>*</sup> و سيد عبدالله بهبهاني<sup>*</sup> كه سرانجام به صدور فرمان مشروطه (حكومت قانون) و تشكيل مجلس شوراي ملي<sup>*</sup> در ايران انجاميد. مظفرالد...» ایجاد کرد
2024-08-14T21:38:00Z
<p>صفحهای تازه حاوی « '''انقلاب مشروطه''' (1284-1285ش). جنبشي آزاديخواهي و برقراري حكومت قانون مردم ايران به رهبري سيد محمد طباطبايي<sup>*</sup> و سيد عبدالله بهبهاني<sup>*</sup> كه سرانجام به صدور فرمان مشروطه (حكومت قانون) و تشكيل مجلس شوراي ملي<sup>*</sup> در ايران انجاميد. مظفرالد...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div> <br />
'''انقلاب مشروطه''' (1284-1285ش). جنبشي آزاديخواهي و برقراري حكومت قانون مردم ايران به رهبري سيد محمد طباطبايي<sup>*</sup> و سيد عبدالله بهبهاني<sup>*</sup> كه سرانجام به صدور فرمان مشروطه (حكومت قانون) و تشكيل مجلس شوراي ملي<sup>*</sup> در ايران انجاميد.<br />
<br />
مظفرالدين شاه قاجار، پس از مرگ پدرش ناصرالدين شاه در 1313ق، در شرايطي بر تخت نشست كه وضعيت مالي كشور به شدت نابسامان و نارضايتي عمومي رو به افزايش بود. سياستهاي آشتيجويانة او نيز تنها به تشكيل سازمانهاي مخفي و گسترش نشريات منتقد منجر شد و فضاي جامعه را براي آغاز يك جنبش اجتماعي فراگير آماده كرد.<sup>1</sup> <br />
<br />
از سوي ديگر روشنفكران و اصلاحگران ايراني كه از عقبماندگي كشور و ضعف مفرط آن در برابر كشورهاي اروپايي رنج ميبردند، چاره كار و ماية اقتدار و آباداني را در دو عامل «قانون» و «فناوري جديد» جستجو ميكردند.<sup>2</sup><br />
<br />
خشكسالي و عواقب جنگ روسيه با ژاپن در اواخر 1283ش باعث بروز يك بحران اقتصادي بزرگ و گراني مايحتاج عمومي شد كه نقطة آغاز انقلاب بود.<sup>3</sup> ابتدا بازرگانان و مردم كه از سختگيري گمرك و رفتارهاي مسيو نوز، رئيس بلژيكي گمركات، به خاطر عكسي كه با لباس روحانيت گرفته بود خشمگين بودند، عزل او را خواستار شدند كه اين درخواست بينتيجه ماند.<sup>4</sup> اما دستاورد بزرگ اين ماجرا همپيماني دو مجتهد با نفوذ پايتخت، طباطبايي و بهبهاني، براي ايستادگي در برابر دولت بود. <br />
<br />
نه ماه بعد علاءالدوله، حاكم تهران، چند بازرگان محترم را به بهانة گران كردن قند به فلك بست كه اعتراض گستردهاي به دنبال داشت. بازاريان معترض به رهبري طباطبايي و بهبهاني ابتدا در مسجد شاه گرد آمدند. سخنان تند سيد جمالالدين واعظ اصفهاني در اين گردهمايي موجب بروز درگيري شديد ميان تجمعكنندگان و مأموران حكومت شد. بهبهاني و طباطبايي به حضرت عبدالعظيم رفتند و آنجا بست نشستند. خواستة آنان تأسيس «عدالتخانه» بود كه شاه به ظاهر با آن موافقت كرد.<sup>5</sup> اما عينالدوله، صدراعظم وقت، و درباريان از اجراي وعدة شاه تن زدند و به يادآوريهاي مسالمتجويانة طباطبايي نيز بي اعتنا ماندند. در اين ميان انتشار شبنامهها و تشكيل اجتماعهاي علني و مخفي منتقدان دولت ادامه يافت تا اينكه عينالدوله در صدد جلوگيري از تحريكات برآمد. <br />
<br />
آخرين محرك انقلاب دستگيري واعظي در 1285ش بود كه از صدراعظم بدگويي كرده بود. طلبهاي در اين غائله كشته شد. قزاقها تشييع جنازة پرشور او را به خون كشيدند و در نتيجه طباطبايي و بهبهاني در اعتراض به قم كوچيدند. شيخ فضلالله نوري نيز دو روز بعد به آنان پيوست. از سوي ديگر گروهي از تجّار و مردم به رهبري بازرگانان سرشناسي چون حاج محمدحسين امينالضرب و حاج محمدتقي بنكدار در سفارت بريتانيا در تهران تحصن كردند<sup>6</sup> و پايتخت به حال نيمه تعطيل در آمد. خواستة معترضان اين بار حكومت مشروطه و عزل صدراعظم بود. مظفرالدين شاه سرانجام تسليم شد و فرمان مشروطه و تشكيل مجلس شوراي ملي را صادر كرد. <br />
<br />
'''مآخذ:''' <br />
<br />
1- ملكزاده، مهدي. '''''تاريخ انقلاب مشروطيت ايران.''''' تهران: سقراط، ]بي تا[، ج 1، ص 153؛ ناظمالاسلام كرماني. '''''تاريخ بيداري ايرانيان'''''. تهران: اميركبير، 1381، ص 162؛ كسروي، احمد. '''''تاريخ مشروطة ايران'''''. تهران: نگاه، 1382، ص 47.<br />
<br />
2- همايون كاتوزيان. '''''دولت و جامعه در ايران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوي'''''. ترجمة حسن افشار، تهران: نشر مركز، چ 1، 1379، ص 53.<br />
<br />
3- آبراهاميان، يرواند. '''''ايران بين دو انقلاب'''''. ترجمة احمد گلمحمدي و محمدابراهيم فتاحيوليلايي، تهران: ني، 1382، ص 104.<br />
<br />
4- كسروي. '''''همان'''''. ص 60-59.<br />
<br />
5- ناظمالاسلام كرماني. '''''همان'''''. ص 296.<br />
<br />
6- كسروي. '''''همان'''''. ص 118-116.<br />
<br />
امید پارسانژاد</div>
Samei