https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 2026-06-21T06:04:22Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=12848&oldid=prev 2026-01-19T16:07:09Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=12848&amp;oldid=12847">نمایش تغییرات</a>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=12847&oldid=prev 2026-01-19T16:02:03Z

<p><span class="autocomment">قشرهای درونی بُنه</span></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=12847&amp;oldid=12846">نمایش تغییرات</a>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=12846&oldid=prev 2026-01-19T15:52:52Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=12846&amp;oldid=12845">نمایش تغییرات</a>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=12845&oldid=prev 2026-01-19T15:47:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۴۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== روابط مالکیت و انواع بهره برداری درکشاورزی ایران ===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زمین از عوامل اساسی تولید [[کشاورزی در ایران|کشاورزی]] به شمار می‌آید و چگونگی مالکیت بر آن تاثیر تعیین کننده‌ای بر نحوه فعالیتهای انسانها در تولید دارد. علی رغم نفوذ روابط سرمایه داری در [[کشاورزی در ایران|کشاورزی]] ایران از اواسط دوره [[قاجاریه|قاجار]] و به ویژه پس از [[کودتای سوم اسفند|کودتای ۱۲۹۹]]، که شکل گیری نظام سرمایه‌داری در ایران شتاب بیشتری‌گرفت و تولید در این دوره از انگیزه‌های سود طلبی بیشتری برخوردار شد، تا پیش از اصلاحات ارضی عمده‌ترین شکل مالکیت بر زمین، مالکیت اربابی، بود. به طور کلی از دوره سلطنت فتحعلی شاه [[قاجاریه|قاجار]] به بعد نظام [[کشاورزی در ایران|کشاورزی]] ایران بر مبنای مالکیت خصوصی همراه با تیول داری بوده است. اشکال اساسی مالکیت ارضی در ایران در دوره [[قاجاریه|قاجار]] عبارت بوده است از: خالصه یا اراضی شاهی، موقوفه یا زمینهایی که وقف اماکن و نهادهای مذهبی شده است، املاک اختصاصی سلطنتی، عمده مالکی، خرده مالکی و مالکیت مشترک (ایلاتی) یا زمینهایی که تحت تسلط روسای عشایر و طوایف چادرنشین بود. بدین معنی که املاک ایل به همه افراد آن تعلق داشت اما به نام رییس ایل نیز به ثبت می‌رسید.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زمین از عوامل اساسی تولید [[کشاورزی در ایران|کشاورزی]] به شمار می‌آید و چگونگی مالکیت بر آن تاثیر تعیین کننده‌ای بر نحوه فعالیتهای انسانها در تولید دارد. علی رغم نفوذ روابط سرمایه داری در [[کشاورزی در ایران|کشاورزی]] ایران از اواسط دوره [[قاجاریه|قاجار]] و به ویژه پس از [[کودتای سوم اسفند|کودتای ۱۲۹۹]]، که شکل گیری نظام سرمایه‌داری در ایران شتاب بیشتری‌گرفت و تولید در این دوره از انگیزه‌های سود طلبی بیشتری برخوردار شد، تا پیش از اصلاحات ارضی عمده‌ترین شکل مالکیت بر زمین، مالکیت اربابی، بود. به طور کلی از دوره سلطنت فتحعلی شاه [[قاجاریه|قاجار]] به بعد نظام [[کشاورزی در ایران|کشاورزی]] ایران بر مبنای مالکیت خصوصی همراه با تیول داری بوده است. اشکال اساسی مالکیت ارضی در ایران در دوره [[قاجاریه|قاجار]] عبارت بوده است از: خالصه یا اراضی شاهی، موقوفه یا زمینهایی که وقف اماکن و نهادهای مذهبی شده است، املاک اختصاصی سلطنتی، عمده مالکی، خرده مالکی و مالکیت مشترک (ایلاتی) یا زمینهایی که تحت تسلط روسای عشایر و طوایف چادرنشین بود. بدین معنی که املاک ایل به همه افراد آن تعلق داشت اما به نام رییس ایل نیز به ثبت می‌رسید.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== طرز بهره‌برداری کشاورزی ===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== طرز بهره‌برداری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کشاورزی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در ایران|کشاورزی]] </ins>===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بر پایه تعریف ارایه شده از سوی مرکز آمار ایران؛ بهره‌بردارِ کشاورزی، شخص یا شخصیت حقوقی می‌باشدکه مسیولیت اقتصادی، فنی و ابتکار اداره‌کردن و گرداندن واحدهای بهره‌برداری کشاورزی را شخصا به طور مستقیم یا به وسیله مباشر به عهده دارد.&lt;ref&gt;مرکز آمار ایران، فرهنگ تعاریف و مفاهیم به کار رفته در طرحها و گزارش‌های آماری، خرداد ۱۳۷۴.&lt;/ref&gt;واحد بهره‌برداری کشاورزی عبارت از مجموعه اراضی است که کلا یا جزعا برای تولید کشاورزی به کار رفته باشد و به وسیله شخص یا شخصیت حقوقی به نام بهره‌بردار به تنهایی یا با کمک دیگران اداره گردد. نحوه بهره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برداری‌کشاورزی ایران، </del>پیش از اصلاحات ارضی به شرح زیر بوده است:   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بر پایه تعریف ارایه شده از سوی مرکز آمار ایران؛ بهره‌بردارِ کشاورزی، شخص یا شخصیت حقوقی می‌باشدکه مسیولیت اقتصادی، فنی و ابتکار اداره‌کردن و گرداندن واحدهای بهره‌برداری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشاورزی در ایران|</ins>کشاورزی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را شخصا به طور مستقیم یا به وسیله مباشر به عهده دارد.&lt;ref&gt;مرکز آمار ایران، فرهنگ تعاریف و مفاهیم به کار رفته در طرحها و گزارش‌های آماری، خرداد ۱۳۷۴.&lt;/ref&gt;واحد بهره‌برداری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشاورزی در ایران|</ins>کشاورزی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>عبارت از مجموعه اراضی است که کلا یا جزعا برای تولید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشاورزی در ایران|</ins>کشاورزی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به کار رفته باشد و به وسیله شخص یا شخصیت حقوقی به نام بهره‌بردار به تنهایی یا با کمک دیگران اداره گردد. نحوه بهره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برداری‌ [[کشاورزی در ایران|کشاورزی ایران]]، </ins>پیش از اصلاحات ارضی به شرح زیر بوده است:   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;الف) بهره‌برداری ملکی:&#039;&#039;&#039; بهره بردار خود مالک زمین زراعی است و این طرز بهره‌برداری ویژه خرده مالک و مالک متوسط می‌باشد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;الف) بهره‌برداری ملکی:&#039;&#039;&#039; بهره بردار خود مالک زمین زراعی است و این طرز بهره‌برداری ویژه خرده مالک و مالک متوسط می‌باشد.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;ه) بهره‌برداری مالکی-اجاره‌ای:&#039;&#039;&#039; منظور بهره‌برداریهایی است که در آن بهره‌بردار مقداری از زمین زراعی را با اجاره بهای ثابت مورد بهره برداری قرار داده و بقیه را مالک می‌باشد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;ه) بهره‌برداری مالکی-اجاره‌ای:&#039;&#039;&#039; منظور بهره‌برداریهایی است که در آن بهره‌بردار مقداری از زمین زراعی را با اجاره بهای ثابت مورد بهره برداری قرار داده و بقیه را مالک می‌باشد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''و) بهره‌برداری اجاره‌ای-رعیتی:''' در این مورد بهره‌بردار مقداری از زمین مورد بهره‌برداری، خود را با اجاره بهای ثابت در اختیار دارد و در بخش باقیمانده به عنوان رعیت فعالیت می‌نماید. یکی از نظامهای زراعی در ایران «بُنه» بود که در مناطق نامساعد طبیعی برداشت محصول در گرو کمیت آب و شیوه‌های بهره‌برداری از آن بود و یکی از کاراترین روشهای‌کشت و زرع، بویژه در چگونگی بهره‌برداری از آب، محسوب می‌شد. بُنه نام عامی بود که در روستاهای حومه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران، </del>قزوین و قم تا قبل از اصلاحات ارضی به واحدهای زراعی سنتی اطلاق می‌گردید. در مناطق دیگر کشور به این تشکیلات، «صحرا» یا «گاوبند» نیز می‌گفتند.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''و) بهره‌برداری اجاره‌ای-رعیتی:''' در این مورد بهره‌بردار مقداری از زمین مورد بهره‌برداری، خود را با اجاره بهای ثابت در اختیار دارد و در بخش باقیمانده به عنوان رعیت فعالیت می‌نماید. یکی از نظامهای زراعی در ایران «بُنه» بود که در مناطق نامساعد طبیعی برداشت محصول در گرو کمیت آب و شیوه‌های بهره‌برداری از آن بود و یکی از کاراترین روشهای‌کشت و زرع، بویژه در چگونگی بهره‌برداری از آب، محسوب می‌شد. بُنه نام عامی بود که در روستاهای حومه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|تهران]]، [[استان </ins>قزوین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|قزوین]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تا قبل از اصلاحات ارضی به واحدهای زراعی سنتی اطلاق می‌گردید. در مناطق دیگر کشور به این تشکیلات، «صحرا» یا «گاوبند» نیز می‌گفتند.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بُنه عبارت از واحد مستقل زراعی بود که عده‌ای از دهقانان با سمتهای مشخص اجتماعی بر اساس تقسیم کاری که مبتنی بر امتیازات اقتصادی و منزلت های اجتماعی بود، در یک یا چند قطعه زمین مشخص به کشت و زرع می‌پرداختند. نیروی شخم (گاوکار)، مقدار آب، زمین و تعداد ابزار کار متعلق به بنه به مدت یکسالِ زراعی از مسایل ضروری و اولیه آن محسوب می‌شد. بدین ترتیب بُنه صرف نظر از نقشی که به عنوان بهترین شیوه تولید جمعی از آب و زمین به عهده داشت، مطمین‌ترین سازمان جمعی برای پذیرش و اجرای تعهداتی بود که زارعان در مقابل صاحبان زمین به عهده داشتند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بُنه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>عبارت از واحد مستقل زراعی بود که عده‌ای از دهقانان با سمتهای مشخص اجتماعی بر اساس تقسیم کاری که مبتنی بر امتیازات اقتصادی و منزلت های اجتماعی بود، در یک یا چند قطعه زمین مشخص به کشت و زرع می‌پرداختند. نیروی شخم (گاوکار)، مقدار آب، زمین و تعداد ابزار کار متعلق به بنه به مدت یکسالِ زراعی از مسایل ضروری و اولیه آن محسوب می‌شد. بدین ترتیب بُنه صرف نظر از نقشی که به عنوان بهترین شیوه تولید جمعی از آب و زمین به عهده داشت، مطمین‌ترین سازمان جمعی برای پذیرش و اجرای تعهداتی بود که زارعان در مقابل صاحبان زمین به عهده داشتند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یک آبادی معمولا از چند بُنه تشکیل می‌شد که تعداد و وسعت بنه‌ها با مقدار آب و زمین قابل کشتِ ده در ارتباط بود. اندازه زمین بنه‌های یک دِه تقریبا و اندازه مقدار آب آنها تحقیقا مساوی بود. عضویت دهقانان در بنه با حق نسق داشتن، سکونت مستمر در آبادی، آگاهی از فنون‌کشاورزی و موافقت ارباب مربوط می‌شد. مدت عضویت دهقانان در یک بُنه معمولا یک سال زراعی بود که ممکن بود این عضویت سالهای متمادی نیز ادامه یابد. یک عضو ساده بنه (برزگر) می‌توانست تا مقام آبیاری (سربُنگی) ارتقا یابد. تعویض اعضاء بنه به وسیله آبیاران صورت می‌گرفت که ممکن بود اجباری یا با تمایل عضو بنه صورت‌گیرد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یک آبادی معمولا از چند بُنه تشکیل می‌شد که تعداد و وسعت بنه‌ها با مقدار آب و زمین قابل کشتِ ده در ارتباط بود. اندازه زمین بنه‌های یک دِه تقریبا و اندازه مقدار آب آنها تحقیقا مساوی بود. عضویت دهقانان در بنه با حق نسق داشتن، سکونت مستمر در آبادی، آگاهی از فنون‌کشاورزی و موافقت ارباب مربوط می‌شد. مدت عضویت دهقانان در یک بُنه معمولا یک سال زراعی بود که ممکن بود این عضویت سالهای متمادی نیز ادامه یابد. یک عضو ساده بنه (برزگر) می‌توانست تا مقام آبیاری (سربُنگی) ارتقا یابد. تعویض اعضاء بنه به وسیله آبیاران صورت می‌گرفت که ممکن بود اجباری یا با تمایل عضو بنه صورت‌گیرد.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l150">خط ۱۵۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://ensani.ir/fa/article/author/29650 سیاوش مریدی]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://ensani.ir/fa/article/author/29650 سیاوش مریدی]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=11551&oldid=prev 2025-11-13T05:37:24Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۳۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l150">خط ۱۵۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://ensani.ir/fa/article/author/29650 سیاوش مریدی]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://ensani.ir/fa/article/author/29650 سیاوش مریدی]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</ins></div></td></tr> </table>

Setayesh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=11473&oldid=prev 2025-11-10T11:17:24Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l143">خط ۱۴۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مریدی، سیاوش (1380). کتاب ایران: اقتصاد. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی].</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://ensani.ir/fa/article/author/29650 سیاوش مریدی]</ins></div></td></tr> </table>

Setayesh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=11472&oldid=prev 2025-11-10T11:15:32Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=11472&amp;oldid=10797">نمایش تغییرات</a>

Setayesh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=10797&oldid=prev 2025-08-23T17:57:07Z

<p><span class="autocomment">صنایع روستایی و دستی</span></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=10797&amp;oldid=10777">نمایش تغییرات</a>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=10777&oldid=prev 2025-08-23T17:25:48Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=10777&amp;oldid=10776">نمایش تغییرات</a>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=10776&oldid=prev 2025-08-23T17:20:10Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی « &#039;&#039;&#039;روابط مالکیت و انواع بهره برداری درکشاورزی ایران&#039;&#039;&#039; زمین از عوامل اساسی تولید کشاورزی به شمار می‌آید و چگونگی مالکیت بر آن تأثیر تعیین کننده‌ای بر نحوه فعالیتهای انسانها در تولید دارد. علی رغم نفوذ روابط سرمایه داری در کشاورزی ایران از او...» ایجاد کرد</p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=10776">نمایش تغییرات</a>

Samei