https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2اهواز - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-16T04:15:15Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2&diff=6978&oldid=prevSamei در ۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۵2025-05-07T21:35:06Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اهواز، نام مرکز استان، شهرستان و شهری در [[استان خوزستان|خوزستان]]، در جنوب غربی ایران.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اهواز، نام مرکز استان، شهرستان و شهری در [[استان خوزستان|خوزستان]]، در جنوب غربی ایران.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان اهواز برابر با آخرین تغییرات تقسیمات کشوری دارای 5 شهر، 3 بخش و 12 دهستان است<ref>دفتر تقسیمات كشوری. '''''جدول تقسیمات كشوری'''''. تهران: وزارت كشور، 1383.</ref>.این شهرستان از شمال با شهرستانهای [[شوش]] و شوشتر، از غرب با شهرستان سوسنگرد و کشور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عراق، </del>از جنوب با شهرستانهای [[خرمشهر]]، شادگان و بندر ماهشهر و از شرق با شهرستان رامهرمز همسایه است<ref>سازمان نقشهبرداری كشور. '''''نقشه تقسیمات كشوری'''''. تهران: سازمان نقشهبرداری كشور، 1383.</ref>.شهر اهواز با "30 '40 ْ48 طول شرقی و "30 '19 ْ31 عرض شمالی و ارتفاع 12 متر از سطح دریا<ref> جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرةالمعارف </del>جغرافیایی ایران، ج 3، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 122.</ref>، در فاصله 870 کیلومتری [[استان تهران|تهران]] واقع شده است<ref>سازمان حمل و نقل و پایانههای كشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم)'''''. تهران: همشهری، 1380، ص 134. </ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان اهواز برابر با آخرین تغییرات تقسیمات کشوری دارای 5 شهر، 3 بخش و 12 دهستان است<ref>دفتر تقسیمات كشوری. '''''جدول تقسیمات كشوری'''''. تهران: وزارت كشور، 1383.</ref>.این شهرستان از شمال با شهرستانهای [[شوش]] و شوشتر، از غرب با شهرستان سوسنگرد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 </ins>کشور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عراق]، </ins>از جنوب با شهرستانهای [[خرمشهر]]، شادگان و بندر ماهشهر و از شرق با شهرستان رامهرمز همسایه است<ref>سازمان نقشهبرداری كشور. '''''نقشه تقسیمات كشوری'''''. تهران: سازمان نقشهبرداری كشور، 1383.</ref>.شهر اهواز با "30 '40 ْ48 طول شرقی و "30 '19 ْ31 عرض شمالی و ارتفاع 12 متر از سطح دریا<ref> جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره المعارف </ins>جغرافیایی ایران، ج 3، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 122.</ref>، در فاصله 870 کیلومتری [[استان تهران|تهران]] واقع شده است<ref>سازمان حمل و نقل و پایانههای كشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم)'''''. تهران: همشهری، 1380، ص 134. </ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اهواز در منطقهای گرم و خشک، بدون یخبندان و با بالا بودن میانگین ماهیانه دمای زمستانی (گاه به بیش از 20 درجه سانتیگراد)، قرار دارد و میانگین بارش سالیانه آن بین 200 تا 250 میلیمتر است<ref> سازمان پژوهش و برنامهریزی درسی. '''''جغرافیای استان خوزستان.''''' چ 3، تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1381، ص 13.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اهواز در منطقهای گرم و خشک، بدون یخبندان و با بالا بودن میانگین ماهیانه دمای زمستانی (گاه به بیش از 20 درجه سانتیگراد)، قرار دارد و میانگین بارش سالیانه آن بین 200 تا 250 میلیمتر است<ref> سازمان پژوهش و برنامهریزی درسی. '''''جغرافیای استان خوزستان.''''' چ 3، تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1381، ص 13.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهر در جلگهای نسبتاً وسیع قرار گرفته که دو رود پر آب ایران، یعنی کرخه و کارون در آن جاری است. تنها رود قابل کشتیرانی ایران، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کارون، </del>پس از عبور از شهر به سوی [[خلیج فارس]] روان است<ref> جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. رودها و رودنامه ایران، ج 2، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 494.</ref>.آب کارون و رودخانههای کوچکتر دیگر و نیز حاصلخیزی جلگه خوزستان، امکانات نسبتاً مساعدی را برای کشاورزی و دامداری فراهم ساخته، همچنین احداث کارخانههای متعدد، فعالیتهای صنعتی را در شهر و اطراف آن رونق داده است. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهر در جلگهای نسبتاً وسیع قرار گرفته که دو رود پر آب ایران، یعنی کرخه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رود </ins>کارون<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|کارون]] </ins>در آن جاری است. تنها رود قابل کشتیرانی ایران، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رود کارون|کارون]]، </ins>پس از عبور از شهر به سوی [[خلیج فارس]] روان است<ref> جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. رودها و رودنامه ایران، ج 2، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 494.</ref>.آب کارون و رودخانههای کوچکتر دیگر و نیز حاصلخیزی جلگه خوزستان، امکانات نسبتاً مساعدی را برای کشاورزی و دامداری فراهم ساخته، همچنین احداث کارخانههای متعدد، فعالیتهای صنعتی را در شهر و اطراف آن رونق داده است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اهواز، شهر کهن بنیادی است که در طول تاریخ نامهای گوناگون و متعددی چون اَخواز، اَواجا، اَواز، اَوکسین، اَهرمزد، اردخشیر، رام اردشیر و... داشته است<ref>چکنگی، علیرضا. '''''فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور'''''. چ 1. مشهد: آستان قدس رضوی، 1378، ص 162. </ref>. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اهواز، شهر کهن بنیادی است که در طول تاریخ نامهای گوناگون و متعددی چون اَخواز، اَواجا، اَواز، اَوکسین، اَهرمزد، اردخشیر، رام اردشیر و... داشته است<ref>چکنگی، علیرضا. '''''فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور'''''. چ 1. مشهد: آستان قدس رضوی، 1378، ص 162. </ref>. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[حمدالله مستوفی]] این شهر را از اقلیم سوم میداند که [[اردشیر بابکان]] آن را ساخت و ”آن را کوره عظیم توابع کرد چنانکه تمامت خوزستان بدان باز خوانند“<ref> مستوفی قزوینی، حمدالله. '''''نزهه القلوب'''''. به کوشش سید محمّد دبیرسیاقی، چ 1، قزوین: حدیث امروز، 1381، ص 166.</ref>.همچنین در جای دیگر آمده است: ”به احتمال زیاد اهواز در محل قدیم شهر تاریانا(Tāreyānā) بنا شده است. نئارخوس هنگام مسافرت خود به خلیج فارس در کنار آن لنگر انداخت. [[اردشیر بابکان|اردشیر پاپکان]] [بابکان] مؤسس سلسله [[ساسانیان|ساسانی]]، تاریانا را از نو ساخت و آن را هرمزد اردشیر نامید که در دوره جانشینانش این شهر رونق زیادی پیدا کرد و پایتخت سوزیانا (خوزستان) شد، هنگامی که خوزستان به تصرف مسلمانان در آمد، هرمزد اردشیر را سوقالاهواز نامیدند که به معنی بازار هوزها یا خوزیهاست “<ref> بیات، عزیزالله. '''''کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران'''''. چ 1، تهران: امیرکبیر، 1367، ص 269. </ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[حمدالله مستوفی]] این شهر را از اقلیم سوم میداند که [[اردشیر بابکان]] آن را ساخت و ”آن را کوره عظیم توابع کرد چنانکه تمامت خوزستان بدان باز خوانند“<ref> مستوفی قزوینی، حمدالله. '''''نزهه القلوب'''''. به کوشش سید محمّد دبیرسیاقی، چ 1، قزوین: حدیث امروز، 1381، ص 166.</ref>.همچنین در جای دیگر آمده است: ”به احتمال زیاد اهواز در محل قدیم شهر تاریانا(Tāreyānā) بنا شده است. نئارخوس هنگام مسافرت خود به خلیج فارس در کنار آن لنگر انداخت. [[اردشیر بابکان|اردشیر پاپکان]] [بابکان] مؤسس سلسله [[ساسانیان|ساسانی]]، تاریانا را از نو ساخت و آن را هرمزد اردشیر نامید که در دوره جانشینانش این شهر رونق زیادی پیدا کرد و پایتخت سوزیانا (خوزستان) شد، هنگامی که خوزستان به تصرف مسلمانان در آمد، هرمزد اردشیر را سوقالاهواز نامیدند که به معنی بازار هوزها یا خوزیهاست “<ref> بیات، عزیزالله. '''''کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران'''''. چ 1، تهران: امیرکبیر، 1367، ص 269. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عضدالدوله دیلمی بخشی از اهواز را تجدید بنا کرد. تخریب سد بزرگ و تاریخی «شادروان» در اواسط قرن نهم هجری که موجب رونق کشاورزی منطقه شده بود، به تدریج شهر را به ویرانی کشاند، به گونهای که در اوایل قرن بیستم میلادی، بیش از دو هزار تن سکنه نداشت تا اینکه کشف نفت باعث رونق دوباره شهر شد. ناصرالدین شاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|</del>قاجار]] برای رونق تجارت در منطقه، فرمان آزادی کشتیرانی در رود کارون را داد و در پی آن شرکتهای کشتیرانی داخلی و خارجی در جنوب اهواز قدیم انبارها و قلعههایی ساختند که به تدریج وسعت یافت و به گونه شهری در آمد که «ناصریه» نامیده میشد که آن نیز بعداً به اهواز تغییر نام یافت. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عضدالدوله دیلمی بخشی از اهواز را تجدید بنا کرد. تخریب سد بزرگ و تاریخی «شادروان» در اواسط قرن نهم هجری که موجب رونق کشاورزی منطقه شده بود، به تدریج شهر را به ویرانی کشاند، به گونهای که در اوایل قرن بیستم میلادی، بیش از دو هزار تن سکنه نداشت تا اینکه کشف نفت باعث رونق دوباره شهر شد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ناصرالدین شاه قاجار]] برای رونق تجارت در منطقه، فرمان آزادی کشتیرانی در رود کارون را داد و در پی آن شرکتهای کشتیرانی داخلی و خارجی در جنوب اهواز قدیم انبارها و قلعههایی ساختند که به تدریج وسعت یافت و به گونه شهری در آمد که «ناصریه» نامیده میشد که آن نیز بعداً به اهواز تغییر نام یافت. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهر اکنون یکی از قطبهای صنعتی و به دلیل واقع شدن در کنار رود کارون و قرار گرفتن در مسیر خط آهن تهران تا [[خلیج فارس]]، به لحاظ ارتباطی و مواصلاتی و نزدیکی مرز، دارای اهمیت اقتصادی، سوقالجیشی و گردشگری است و در سالهای اخیر به ویژه پس از پایان جنگ عراق و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>ایران]]، رونق دوباره خود را بازیافته است. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این شهر اکنون یکی از قطبهای صنعتی و به دلیل واقع شدن در کنار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>رود کارون<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و قرار گرفتن در مسیر خط آهن تهران تا [[خلیج فارس]]، به لحاظ ارتباطی و مواصلاتی و نزدیکی مرز، دارای اهمیت اقتصادی، سوقالجیشی و گردشگری است و در سالهای اخیر به ویژه پس از پایان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جنگ ایران و عراق|</ins>جنگ عراق و ایران]]، رونق دوباره خود را بازیافته است. جمعیت شهر اهواز در سرشماری 1375ش تعداد 804980 تن<ref> نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 176.</ref> بود که در 1384ش، طبق برآورد انجام شده به 949054 تن افزایش یافته است<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور بر اساس محدوده سال 1380'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 113.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جمعیت شهر اهواز در سرشماری 1375ش تعداد 804980 تن<ref> نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 176.</ref> بود که در 1384ش، طبق برآورد انجام شده به 949054 تن افزایش یافته است<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور بر اساس محدوده سال 1380'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 113.</ref>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[شوش]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[شوش]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[خرمشهر]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[خرمشهر]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[رود کارون]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جغرافیا]]</ins></div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2&diff=6211&oldid=prevMaedeh در ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۰2025-05-05T12:00:06Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اهواز، شهر کهن بنیادی است که در طول تاریخ نامهای گوناگون و متعددی چون اَخواز، اَواجا، اَواز، اَوکسین، اَهرمزد، اردخشیر، رام اردشیر و... داشته است<ref>چکنگی، علیرضا. '''''فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور'''''. چ 1. مشهد: آستان قدس رضوی، 1378، ص 162. </ref>. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اهواز، شهر کهن بنیادی است که در طول تاریخ نامهای گوناگون و متعددی چون اَخواز، اَواجا، اَواز، اَوکسین، اَهرمزد، اردخشیر، رام اردشیر و... داشته است<ref>چکنگی، علیرضا. '''''فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور'''''. چ 1. مشهد: آستان قدس رضوی، 1378، ص 162. </ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[حمدالله مستوفی]] این شهر را از اقلیم سوم میداند که [[اردشیر بابکان]] آن را ساخت و ”آن را کوره عظیم توابع کرد چنانکه تمامت خوزستان بدان باز خوانند“<ref> مستوفی قزوینی، حمدالله. '''''نزهه القلوب'''''. به کوشش سید محمّد دبیرسیاقی، چ 1، قزوین: حدیث امروز، 1381، ص 166.</ref>.همچنین در جای دیگر آمده است: ”به احتمال زیاد اهواز در محل قدیم شهر تاریانا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[1]</del>بنا شده است. نئارخوس هنگام مسافرت خود به خلیج فارس در کنار آن لنگر انداخت. [[اردشیر بابکان|اردشیر پاپکان]] [بابکان] مؤسس سلسله [[ساسانیان|ساسانی]]، تاریانا را از نو ساخت و آن را هرمزد اردشیر نامید که در دوره جانشینانش این شهر رونق زیادی پیدا کرد و پایتخت سوزیانا (خوزستان) شد، هنگامی که خوزستان به تصرف مسلمانان در آمد، هرمزد اردشیر را سوقالاهواز نامیدند که به معنی بازار هوزها یا خوزیهاست “<ref> بیات، عزیزالله. '''''کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران'''''. چ 1، تهران: امیرکبیر، 1367، ص 269. </ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[حمدالله مستوفی]] این شهر را از اقلیم سوم میداند که [[اردشیر بابکان]] آن را ساخت و ”آن را کوره عظیم توابع کرد چنانکه تمامت خوزستان بدان باز خوانند“<ref> مستوفی قزوینی، حمدالله. '''''نزهه القلوب'''''. به کوشش سید محمّد دبیرسیاقی، چ 1، قزوین: حدیث امروز، 1381، ص 166.</ref>.همچنین در جای دیگر آمده است: ”به احتمال زیاد اهواز در محل قدیم شهر تاریانا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(Tāreyānā) </ins>بنا شده است. نئارخوس هنگام مسافرت خود به خلیج فارس در کنار آن لنگر انداخت. [[اردشیر بابکان|اردشیر پاپکان]] [بابکان] مؤسس سلسله [[ساسانیان|ساسانی]]، تاریانا را از نو ساخت و آن را هرمزد اردشیر نامید که در دوره جانشینانش این شهر رونق زیادی پیدا کرد و پایتخت سوزیانا (خوزستان) شد، هنگامی که خوزستان به تصرف مسلمانان در آمد، هرمزد اردشیر را سوقالاهواز نامیدند که به معنی بازار هوزها یا خوزیهاست “<ref> بیات، عزیزالله. '''''کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران'''''. چ 1، تهران: امیرکبیر، 1367، ص 269. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عضدالدوله دیلمی بخشی از اهواز را تجدید بنا کرد. تخریب سد بزرگ و تاریخی «شادروان» در اواسط قرن نهم هجری که موجب رونق کشاورزی منطقه شده بود، به تدریج شهر را به ویرانی کشاند، به گونهای که در اوایل قرن بیستم میلادی، بیش از دو هزار تن سکنه نداشت تا اینکه کشف نفت باعث رونق دوباره شهر شد. ناصرالدین شاه [[قاجاریه|قاجار]] برای رونق تجارت در منطقه، فرمان آزادی کشتیرانی در رود کارون را داد و در پی آن شرکتهای کشتیرانی داخلی و خارجی در جنوب اهواز قدیم انبارها و قلعههایی ساختند که به تدریج وسعت یافت و به گونه شهری در آمد که «ناصریه» نامیده میشد که آن نیز بعداً به اهواز تغییر نام یافت. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عضدالدوله دیلمی بخشی از اهواز را تجدید بنا کرد. تخریب سد بزرگ و تاریخی «شادروان» در اواسط قرن نهم هجری که موجب رونق کشاورزی منطقه شده بود، به تدریج شهر را به ویرانی کشاند، به گونهای که در اوایل قرن بیستم میلادی، بیش از دو هزار تن سکنه نداشت تا اینکه کشف نفت باعث رونق دوباره شهر شد. ناصرالدین شاه [[قاجاریه|قاجار]] برای رونق تجارت در منطقه، فرمان آزادی کشتیرانی در رود کارون را داد و در پی آن شرکتهای کشتیرانی داخلی و خارجی در جنوب اهواز قدیم انبارها و قلعههایی ساختند که به تدریج وسعت یافت و به گونه شهری در آمد که «ناصریه» نامیده میشد که آن نیز بعداً به اهواز تغییر نام یافت. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[خرمشهر]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[خرمشهر]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</del>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>]. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Tāreyānā</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی</ins>] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1398)</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غلامحسین تکمیل همایون</ins></div></td></tr>
</table>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2&diff=6208&oldid=prevMaedeh در ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۸2025-05-05T11:58:49Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2&diff=6208&oldid=975">نمایش تغییرات</a>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2&diff=975&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''اهواز'''، نام مركز استان، شهرستان و شهري در خوزستان، در جنوب غربي ايران. '''شهرستان اهواز''' برابر با آخرين تغييرات تقسيمات كشوري داراي 5 شهر، 3 بخش و 12 دهستان است.<sup>(1)</sup> اين شهرستان از شمال با شهرستانهاي شوش و شوشتر، از غرب با شهرستان سوسنگر...» ایجاد کرد2024-08-14T18:07:00Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''اهواز'''، نام مركز استان، شهرستان و شهري در خوزستان، در جنوب غربي ايران. '''شهرستان اهواز''' برابر با آخرين تغييرات تقسيمات كشوري داراي 5 شهر، 3 بخش و 12 دهستان است.<sup>(1)</sup> اين شهرستان از شمال با شهرستانهاي شوش و شوشتر، از غرب با شهرستان سوسنگر...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''اهواز'''، نام مركز استان، شهرستان و شهري در خوزستان، در جنوب غربي ايران.<br />
<br />
'''شهرستان اهواز''' برابر با آخرين تغييرات تقسيمات كشوري داراي 5 شهر، 3 بخش و 12 دهستان است.<sup>(1)</sup> اين شهرستان از شمال با شهرستانهاي شوش و شوشتر، از غرب با شهرستان سوسنگرد و كشور عراق، از جنوب با شهرستانهاي خرمشهر، شادگان و بندر ماهشهر و از شرق با شهرستان رامهرمز همسايه است.<sup>(2)</sup> '''شهر اهواز''' با "30 '40 ْ48 طول شرقي و "30 '19 ْ31 عرض شمالي و ارتفاع 12 متر از سطح دريا، <sup>(3)</sup> در فاصلة 870 كيلومتري تهران واقع شده است. <sup>(4)</sup> <br />
<br />
اهواز در منطقهاي گرم و خشك، بدون يخبندان و با بالا بودن ميانگين ماهيانة دماي زمستاني (گاه به بيش از 20 درجة سانتيگراد)، قرار دارد و ميانگين بارش ساليانة آن بين 200 تا 250 ميليمتر است. <sup>(5)</sup><br />
<br />
اين شهر در جلگهاي نسبتاً وسيع قرار گرفته كه دو رود پر آب ايران، يعني كرخه و كارون در آن جاري است. تنها رود قابل كشتيراني ايران، كارون، پس از عبور از شهر به سوي خليج فارس روان است. <sup>(6)</sup> آب كارون و رودخانههاي كوچكتر ديگر و نيز حاصلخيزي جلگة خوزستان، امكانات نسبتاً مساعدي را براي كشاورزي و دامداري فراهم ساخته، همچنين احداث كارخانههاي متعدد، فعاليتهاي صنعتي را در شهر و اطراف آن رونق داده است. <br />
<br />
اهواز، شهر كهن بنيادي است كه در طول تاريخ نامهاي گوناگون و متعددي چون اَخواز، اَواجا، اَواز، اَوكسين، اَهرمزد، اردخشير، رام اردشير و... داشته است. <sup>(7)</sup> <br />
<br />
حمدالله مستوفي اين شهر را از اقليم سوم ميداند كه اردشير بابكان آن را ساخت و ”آن را كورة عظيم توابع كرد چنانكه تمامت خوزستان بدان باز خوانند“.<sup>(8)</sup> همچنين در جاي ديگر آمده است: ”به احتمال زياد اهواز در محل قديم شهر تاريانا [1]بنا شده است. نئارخوس هنگام مسافرت خود به خليج فارس در كنار آن لنگر انداخت. اردشير پاپكان [بابكان] مؤسس سلسلة ساساني، تاريانا را از نو ساخت و آن را هرمزد اردشير ناميد كه در دورة جانشينانش اين شهر رونق زيادي پيدا كرد و پايتخت سوزيانا (خوزستان) شد، هنگامي كه خوزستان به تصرف مسلمانان در آمد، هرمزد اردشير را سوقالاهواز ناميدند كه به معني بازار هوزها يا خوزيهاست “.<sup>(9)</sup><br />
<br />
عضدالدوله ديلمي بخشي از اهواز را تجديد بنا كرد. تخريب سد بزرگ و تاريخي «شادروان» در اواسط قرن نهم هجري كه موجب رونق كشاورزي منطقه شده بود، به تدريج شهر را به ويراني كشاند، به گونهاي كه در اوايل قرن بيستم ميلادي، بيش از دو هزار تن سكنه نداشت تا اينكه كشف نفت باعث رونق دوبارة شهر شد. ناصرالدين شاه قاجار براي رونق تجارت در منطقه، فرمان آزادي كشتيراني در رود كارون را داد و در پي آن شركتهاي كشتيراني داخلي و خارجي در جنوب اهواز قديم انبارها و قلعههايي ساختند كه به تدريج وسعت يافت و به گونة شهري در آمد كه «ناصريه» ناميده ميشد كه آن نيز بعداً به اهواز تغيير نام يافت. <br />
<br />
اين شهر اكنون يكي از قطبهاي صنعتي و به دليل واقع شدن در كنار رود كارون و قرار گرفتن در مسير خط آهن تهران تا خليج فارس، به لحاظ ارتباطي و مواصلاتي و نزديكي مرز، داراي اهميت اقتصادي، سوقالجيشي و گردشگري است و در سالهاي اخير به ويژه پس از پايان جنگ عراق و ايران، رونق دوبارة خود را بازيافته است. <br />
<br />
جمعيت شهر اهواز در سرشماري 1375ش تعداد 804980 تن <sup>(10)</sup> بود كه در 1384ش، طبق برآورد انجام شده به 949054 تن افزايش يافته است.<sup>(11)</sup><br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1. دفتر تقسيمات كشوري. '''''جدول تقسيمات كشوري'''''. تهران: وزارت كشور، 1383.<br />
<br />
2. سازمان نقشهبرداري كشور. '''''نقشه تقسيمات كشوري'''''. تهران: سازمان نقشهبرداري كشور، 1383.<br />
<br />
3. جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. دايرةالمعارف جغرافيايي ايران، ج 3، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 122.<br />
<br />
4. سازمان حمل و نقل و پايانههاي كشور (وزارت راه و ترابري). '''''اطلس جادههاي ايران (ويرايش دوم)'''''. تهران: همشهري، 1380، ص 134. <br />
<br />
5. سازمان پژوهش و برنامهريزي درسي. '''''جغرافياي استان خوزستان.''''' چ 3، تهران: شركت چاپ و نشر كتابهاي درسي ايران، 1381، ص 13.<br />
<br />
6. جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. رودها و رودنامة ايران، ج 2، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 494.<br />
<br />
7. چكنگي، عليرضا. '''''فرهنگنامة تطبيقي نامهاي قديم و جديد مكانهاي جغرافيايي ايران و نواحي مجاور'''''. چ 1. مشهد: آستان قدس رضوي، 1378، ص 162. <br />
<br />
8. مستوفي قزويني، حمدالله. '''''نزهة القلوب'''''. به كوشش سيد محمّد دبيرسياقي، چ 1، قزوين: حديث امروز، 1381، ص 166.<br />
<br />
9. بيات، عزيزالله. '''''كليات جغرافياي طبيعي و تاريخي ايران'''''. چ 1، تهران: اميركبير، 1367، ص 269. <br />
<br />
10. نورالهي، طه. '''''توزيع و طبقهبندي جمعيت شهرهاي ايران در سرشماريهاي 75-1335'''''. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامهريزي كشور)، 1382، ص 176.<br />
<br />
11. مركز آمار ايران. '''''بازسازي و برآورد جمعيت شهرستانهاي كشور بر اساس محدودة سال 1380'''''. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامهريزي كشور)، 1382، ص 113.<br />
<br />
<br />
غلامحسین تکمیل همایون<br />
----[1]. Tāreyānā</div>Samei