https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7
اوستا - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T16:06:01Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7&diff=7831&oldid=prev
Samei در ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۹
2025-05-10T12:29:35Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- ''یسنه''، به معنای پرستش و نیایش، شامل 72 هات (فصل / بخش) كه در واقع متنهایی نیایشی برای آئینهای دینی هستند. 17 فصل منظوم از این قسمت ''گاثاها'' نام دارد كه تماماً سرودههای خود پیامبر، زردشت است. گاثاها به همراه 7 یسنه دیگر، به نام یسنه هفت بخشی، به زبانی كهنتر از بقیه ''اوستا'' نوشته شدهاند<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام.''''' تهران: 1376، ص 36-38.</ref>. 2- ''ویسپَرَد''، به معنای نیایش همه سروران، دارای 24 كرده (بخش) و حاوی نیایشهایی برای توسل جستن به ایزدان است. 3- ''خرده اوستا''، نمازها و نیایشهای روزانه را در بر دارد و برای استفاده مردمان عادی فراهم آمده است. 4- ''یشتها''، شامل 21 ''یشت''، به معنای ستایش است كه هر یك سرودهای خطاب به یكی از ایزدان مهم است. 5- وندیداد، در اصل وی دیوداد، به معنای قانون در هم شكستن دیوان، كتابی با 22 فرگرد (فصل) است كه بهجز 3 فصل آن، بقیه به قواعد و احكام گوناگون دینی اختصاص دارد. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- ''یسنه''، به معنای پرستش و نیایش، شامل 72 هات (فصل / بخش) كه در واقع متنهایی نیایشی برای آئینهای دینی هستند. 17 فصل منظوم از این قسمت ''گاثاها'' نام دارد كه تماماً سرودههای خود پیامبر، زردشت است. گاثاها به همراه 7 یسنه دیگر، به نام یسنه هفت بخشی، به زبانی كهنتر از بقیه ''اوستا'' نوشته شدهاند<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام.''''' تهران: 1376، ص 36-38.</ref>. 2- ''ویسپَرَد''، به معنای نیایش همه سروران، دارای 24 كرده (بخش) و حاوی نیایشهایی برای توسل جستن به ایزدان است. 3- ''خرده اوستا''، نمازها و نیایشهای روزانه را در بر دارد و برای استفاده مردمان عادی فراهم آمده است. 4- ''یشتها''، شامل 21 ''یشت''، به معنای ستایش است كه هر یك سرودهای خطاب به یكی از ایزدان مهم است. 5- وندیداد، در اصل وی دیوداد، به معنای قانون در هم شكستن دیوان، كتابی با 22 فرگرد (فصل) است كه بهجز 3 فصل آن، بقیه به قواعد و احكام گوناگون دینی اختصاص دارد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برخی متنها مختلف (كامل یا ناقص) هم هستند، از جمله ''نیرنگستان''، ''هیربدستان'' و ''هادُخت نَسك''، كه آنها را هم معمولاً جزو مجموعه ''اوستا'' در نظر میآورند<ref> Kellens, J., “Avesta”, '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1989, Vol. III, PP. 37-40<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برخی متنها مختلف (كامل یا ناقص) هم هستند، از جمله ''نیرنگستان''، ''هیربدستان'' و ''هادُخت نَسك''، كه آنها را هم معمولاً جزو مجموعه ''اوستا'' در نظر میآورند<ref> Kellens, J., “Avesta”, '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1989, Vol. III, PP. 37-40<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref><ref></ins>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام.''''' تهران: 1376، ص 36-38 و 62-63.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام.''''' تهران: 1376، ص 36-38 و 62-63.</ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بر اساس نوشتههای زردشتی، از ''اوستا''ی نخستین، كه اهورا مزدا بر [[زرتشت|زردشت]] پیامبر فرو فرستاده بود، دو نسخه مكتوب، به خط زر بر 12 هزار پوست گاو وجود داشت كه یونانیان، پس از حمله به ایران و پس از ترجمه بخشهایی از آن به یونانی، این مجموعه را سوزاندند<ref>Jackson, A.V.W., '''''Zoroaster,''''' '''''The Prophet of Ancient Iran'''''. New York, 1899, PP. 123-124.</ref>. اما دلیلی بر صحت این مطالب وجود ندارد. در دورههای اشكانی و ساسانی تلاشهایی برای احیای این اثر انجام شد و سپس ترجمه پهلوی آن (موسوم به زند) نیز فراهم آمد<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام.''''' تهران: 1376، ص 65-66.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بر اساس نوشتههای زردشتی، از ''اوستا''ی نخستین، كه اهورا مزدا بر [[زرتشت|زردشت]] پیامبر فرو فرستاده بود، دو نسخه مكتوب، به خط زر بر 12 هزار پوست گاو وجود داشت كه یونانیان، پس از حمله به ایران و پس از ترجمه بخشهایی از آن به یونانی، این مجموعه را سوزاندند<ref>Jackson, A.V.W., '''''Zoroaster,''''' '''''The Prophet of Ancient Iran'''''. New York, 1899, PP. 123-124.</ref>. اما دلیلی بر صحت این مطالب وجود ندارد. در دورههای اشكانی و ساسانی تلاشهایی برای احیای این اثر انجام شد و سپس ترجمه پهلوی آن (موسوم به زند) نیز فراهم آمد<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام.''''' تهران: 1376، ص 65-66.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشمندان بر این باورند كه ''[[اوستا]]'' اساساً در دوره ساسانی نوشته شده و شامل 21 نسك یا دفتر بوده و در دورههای بعد قسمت عمده آن از بین رفته است. اكثر دستنوشتههای موجود ''[[اوستا]]''، كه در تدوین و تصحیح نسخههای چاپی عصر حاضر نیز مورد استفاده قرار گرفتهاند، ظاهراً همگی از نسخهای رونویسی شدهاند كه تاریخ آن حداكثر به سدههای 3 و 4ق / 9 و 10م میرسد<ref> Kellens. Ibid. Vol. III, PP. 35-36.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشمندان بر این باورند كه ''[[اوستا]]'' اساساً در دوره ساسانی نوشته شده و شامل 21 نسك یا دفتر بوده و در دورههای بعد قسمت عمده آن از بین رفته است. اكثر دستنوشتههای موجود ''[[اوستا]]''، كه در تدوین و تصحیح نسخههای چاپی عصر حاضر نیز مورد استفاده قرار گرفتهاند، ظاهراً همگی از نسخهای رونویسی شدهاند كه تاریخ آن حداكثر به سدههای 3 و 4ق / 9 و 10م میرسد<ref> Kellens. Ibid. Vol. III, PP. 35-36.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''[[اوستا]]'' كه قرنها نزد جوامع زردشتی ایران و هند محفوظ مانده بود، در سده 18م به جوامع پژوهشی اروپا راه یافت و پس از آن ایران شناسان متعددی بر روی جنبههای مختلف آن كار كرده و نسخههایی ویراسته از این اثر را منتشر ساختهاند<ref>بویس، مری. '''''زردشتیان: باورها و آداب دینی آنها'''''. ترجمه عسكر بهرامی، تهران: ققنوس، 1381، ص 228-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">230؛ </del>راشد محصل، محمدتقی. '''''اوستا'''''. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص 44.</ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''[[اوستا]]'' كه قرنها نزد جوامع زردشتی ایران و هند محفوظ مانده بود، در سده 18م به جوامع پژوهشی اروپا راه یافت و پس از آن ایران شناسان متعددی بر روی جنبههای مختلف آن كار كرده و نسخههایی ویراسته از این اثر را منتشر ساختهاند<ref>بویس، مری. '''''زردشتیان: باورها و آداب دینی آنها'''''. ترجمه عسكر بهرامی، تهران: ققنوس، 1381، ص 228-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">230.</ref><ref></ins>راشد محصل، محمدتقی. '''''اوستا'''''. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص 44.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آفرینش(دردین زرتشت)]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[زرتشت]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آفرینش(دردین </ins>زرتشت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[زرتشت]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[زرتشتی، دین]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[زرتشتی، دین]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''مآخذ''' ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''مآخذ''' ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پیوند به بیرون ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پیوند به بیرون ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معرفی اوستا،سایت تاریخ ما، قابل بازیابی از [https://tarikhema.org/ancient/1948/اوستا/ ancient/1948/اوستا//https://tarikhema.org]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معرفی اوستا،سایت تاریخ ما، قابل بازیابی از [https://tarikhema.org/ancient/1948/اوستا/ ancient/1948/اوستا//https://tarikhema.org]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عسکر بهرامی</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان و مذاهب]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان و مذاهب]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6491:rev-7831:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7&diff=6491&oldid=prev
Karimian در ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۰
2025-05-05T20:30:22Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اوستا'''، كتاب مقدس [[زرتشتی، دین|زردشتیان]] كه بخشهایی از آن لااقل 3 هزار سال عمر دارد و حاوی كهنترین اندیشههای دینی ایرانیان است. ''اوستا''ی موجود، كه نام آن احتمالاً به معنای «متن اساس یا موثق» یا «ستایش» است، این بخشها را در بر دارد: </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اوستا'''، كتاب مقدس [[زرتشتی، دین|زردشتیان]] كه بخشهایی از آن لااقل 3 هزار سال عمر دارد و حاوی كهنترین اندیشههای دینی ایرانیان است. ''اوستا''ی موجود، كه نام آن احتمالاً به معنای «متن اساس یا موثق» یا «ستایش» است، این بخشها را در بر دارد: </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:اوستا کتاب مقدس زرتشتیان.jpg|بندانگشتی|'''اوستا کتاب مقدس زرتشتیان'''،برگرفته از پایگاه خبری گلونی ،قابل بازیابی از[https://golvani.ir/1402/03/اوستا-کتاب-مقدس-زرتشتیان/ اوستا-کتاب-مقدس-زرتشتیان/https://golvani.ir/1402/03]]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- ''یسنه''، به معنای پرستش و نیایش، شامل 72 هات (فصل / بخش) كه در واقع متنهایی نیایشی برای آئینهای دینی هستند. 17 فصل منظوم از این قسمت ''گاثاها'' نام دارد كه تماماً سرودههای خود پیامبر، زردشت است. گاثاها به همراه 7 یسنه دیگر، به نام یسنه هفت بخشی، به زبانی كهنتر از بقیه ''اوستا'' نوشته شدهاند<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام.''''' تهران: 1376، ص 36-38.</ref>. 2- ''ویسپَرَد''، به معنای نیایش همه سروران، دارای 24 كرده (بخش) و حاوی نیایشهایی برای توسل جستن به ایزدان است. 3- ''خرده اوستا''، نمازها و نیایشهای روزانه را در بر دارد و برای استفاده مردمان عادی فراهم آمده است. 4- ''یشتها''، شامل 21 ''یشت''، به معنای ستایش است كه هر یك سرودهای خطاب به یكی از ایزدان مهم است. 5- وندیداد، در اصل وی دیوداد، به معنای قانون در هم شكستن دیوان، كتابی با 22 فرگرد (فصل) است كه بهجز 3 فصل آن، بقیه به قواعد و احكام گوناگون دینی اختصاص دارد. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- ''یسنه''، به معنای پرستش و نیایش، شامل 72 هات (فصل / بخش) كه در واقع متنهایی نیایشی برای آئینهای دینی هستند. 17 فصل منظوم از این قسمت ''گاثاها'' نام دارد كه تماماً سرودههای خود پیامبر، زردشت است. گاثاها به همراه 7 یسنه دیگر، به نام یسنه هفت بخشی، به زبانی كهنتر از بقیه ''اوستا'' نوشته شدهاند<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام.''''' تهران: 1376، ص 36-38.</ref>. 2- ''ویسپَرَد''، به معنای نیایش همه سروران، دارای 24 كرده (بخش) و حاوی نیایشهایی برای توسل جستن به ایزدان است. 3- ''خرده اوستا''، نمازها و نیایشهای روزانه را در بر دارد و برای استفاده مردمان عادی فراهم آمده است. 4- ''یشتها''، شامل 21 ''یشت''، به معنای ستایش است كه هر یك سرودهای خطاب به یكی از ایزدان مهم است. 5- وندیداد، در اصل وی دیوداد، به معنای قانون در هم شكستن دیوان، كتابی با 22 فرگرد (فصل) است كه بهجز 3 فصل آن، بقیه به قواعد و احكام گوناگون دینی اختصاص دارد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بر اساس نوشتههای زردشتی، از ''اوستا''ی نخستین، كه اهورا مزدا بر [[زرتشت|زردشت]] پیامبر فرو فرستاده بود، دو نسخه مكتوب، به خط زر بر 12 هزار پوست گاو وجود داشت كه یونانیان، پس از حمله به ایران و پس از ترجمه بخشهایی از آن به یونانی، این مجموعه را سوزاندند<ref>Jackson, A.V.W., '''''Zoroaster,''''' '''''The Prophet of Ancient Iran'''''. New York, 1899, PP. 123-124.</ref>. اما دلیلی بر صحت این مطالب وجود ندارد. در دورههای اشكانی و ساسانی تلاشهایی برای احیای این اثر انجام شد و سپس ترجمه پهلوی آن (موسوم به زند) نیز فراهم آمد<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام.''''' تهران: 1376، ص 65-66.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بر اساس نوشتههای زردشتی، از ''اوستا''ی نخستین، كه اهورا مزدا بر [[زرتشت|زردشت]] پیامبر فرو فرستاده بود، دو نسخه مكتوب، به خط زر بر 12 هزار پوست گاو وجود داشت كه یونانیان، پس از حمله به ایران و پس از ترجمه بخشهایی از آن به یونانی، این مجموعه را سوزاندند<ref>Jackson, A.V.W., '''''Zoroaster,''''' '''''The Prophet of Ancient Iran'''''. New York, 1899, PP. 123-124.</ref>. اما دلیلی بر صحت این مطالب وجود ندارد. در دورههای اشكانی و ساسانی تلاشهایی برای احیای این اثر انجام شد و سپس ترجمه پهلوی آن (موسوم به زند) نیز فراهم آمد<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام.''''' تهران: 1376، ص 65-66.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشمندان بر این باورند كه ''اوستا'' اساساً در دوره ساسانی نوشته شده و شامل 21 نسك یا دفتر بوده و در دورههای بعد قسمت عمده آن از بین رفته است. اكثر دستنوشتههای موجود ''اوستا''، كه در تدوین و تصحیح نسخههای چاپی عصر حاضر نیز مورد استفاده قرار گرفتهاند، ظاهراً همگی از نسخهای رونویسی شدهاند كه تاریخ آن حداكثر به سدههای 3 و 4ق / 9 و 10م میرسد<ref> Kellens. Ibid. Vol. III, PP. 35-36.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشمندان بر این باورند كه ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اوستا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>'' اساساً در دوره ساسانی نوشته شده و شامل 21 نسك یا دفتر بوده و در دورههای بعد قسمت عمده آن از بین رفته است. اكثر دستنوشتههای موجود ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اوستا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>''، كه در تدوین و تصحیح نسخههای چاپی عصر حاضر نیز مورد استفاده قرار گرفتهاند، ظاهراً همگی از نسخهای رونویسی شدهاند كه تاریخ آن حداكثر به سدههای 3 و 4ق / 9 و 10م میرسد<ref> Kellens. Ibid. Vol. III, PP. 35-36.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''اوستا'' كه قرنها نزد جوامع زردشتی ایران و هند محفوظ مانده بود، در سده 18م به جوامع پژوهشی اروپا راه یافت و پس از آن ایران شناسان متعددی بر روی جنبههای مختلف آن كار كرده و نسخههایی ویراسته از این اثر را منتشر ساختهاند<ref>بویس، مری. '''''زردشتیان: باورها و آداب دینی آنها'''''. ترجمه عسكر بهرامی، تهران: ققنوس، 1381، ص 228-230؛ راشد محصل، محمدتقی. '''''اوستا'''''. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص 44.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اوستا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>'' كه قرنها نزد جوامع زردشتی ایران و هند محفوظ مانده بود، در سده 18م به جوامع پژوهشی اروپا راه یافت و پس از آن ایران شناسان متعددی بر روی جنبههای مختلف آن كار كرده و نسخههایی ویراسته از این اثر را منتشر ساختهاند<ref>بویس، مری. '''''زردشتیان: باورها و آداب دینی آنها'''''. ترجمه عسكر بهرامی، تهران: ققنوس، 1381، ص 228-230؛ راشد محصل، محمدتقی. '''''اوستا'''''. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص 44.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''مآخذ''' ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''مآخذ''' ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== پیوند به بیرون ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معرفی اوستا،سایت تاریخ ما، قابل بازیابی از [https://tarikhema.org/ancient/1948/اوستا/ ancient/1948/اوستا//https://tarikhema.org]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادیان و مذاهب]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادیان]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6489:rev-6491:php=table -->
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7&diff=6489&oldid=prev
Karimian در ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۵
2025-05-05T20:15:11Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اوستا'''، كتاب مقدس [[زرتشتی، دین|زردشتیان]] كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشهايي </del>از آن لااقل 3 هزار سال عمر دارد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاوي كهنترين انديشههاي ديني ايرانيان </del>است. ''اوستا''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ي </del>موجود، كه نام آن احتمالاً به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معناي </del>«متن اساس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>موثق» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا «ستايش» </del>است، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>بخشها را در بر دارد: </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اوستا'''، كتاب مقدس [[زرتشتی، دین|زردشتیان]] كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشهایی </ins>از آن لااقل 3 هزار سال عمر دارد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاوی كهنترین اندیشههای دینی ایرانیان </ins>است. ''اوستا''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ی </ins>موجود، كه نام آن احتمالاً به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنای </ins>«متن اساس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>موثق» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا «ستایش» </ins>است، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>بخشها را در بر دارد: </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يسنه</del>''، به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معناي </del>پرستش و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيايش، </del>شامل 72 هات (فصل / بخش) كه در واقع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متنهايي نيايشي براي آئينهاي ديني </del>هستند. 17 فصل منظوم از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>قسمت ''گاثاها'' نام دارد كه تماماً <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرودههاي </del>خود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيامبر، </del>زردشت است. گاثاها به همراه 7 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يسنة ديگر، </del>به نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يسنة </del>هفت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشي، </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زباني </del>كهنتر از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بقية </del>''اوستا'' نوشته شدهاند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> 2- ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ويسپَرَد</del>''، به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معناي نيايش همة </del>سروران، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داراي </del>24 كرده (بخش) و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاوي نيايشهايي براي </del>توسل جستن به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايزدان </del>است. 3- ''خرده اوستا''، نمازها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيايشهاي </del>روزانه را در بر دارد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي استفادة </del>مردمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عادي </del>فراهم آمده است. 4- ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يشتها</del>''، شامل 21 ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يشت</del>''، به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معناي ستايش </del>است كه هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك سرودهاي </del>خطاب به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايزدان </del>مهم است. 5- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ونديداد، </del>در اصل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وي ديوداد، </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معناي </del>قانون در هم شكستن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديوان، كتابي </del>با 22 فرگرد (فصل) است كه بهجز 3 فصل آن، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بقيه </del>به قواعد و احكام گوناگون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديني </del>اختصاص دارد. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یسنه</ins>''، به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنای </ins>پرستش و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیایش، </ins>شامل 72 هات (فصل / بخش) كه در واقع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متنهایی نیایشی برای آئینهای دینی </ins>هستند. 17 فصل منظوم از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>قسمت ''گاثاها'' نام دارد كه تماماً <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرودههای </ins>خود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیامبر، </ins>زردشت است. گاثاها به همراه 7 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یسنه دیگر، </ins>به نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یسنه </ins>هفت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشی، </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبانی </ins>كهنتر از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بقیه </ins>''اوستا'' نوشته شدهاند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام.''''' تهران: 1376، ص 36-38.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>2- ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویسپَرَد</ins>''، به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنای نیایش همه </ins>سروران، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای </ins>24 كرده (بخش) و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاوی نیایشهایی برای </ins>توسل جستن به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایزدان </ins>است. 3- ''خرده اوستا''، نمازها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیایشهای </ins>روزانه را در بر دارد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای استفاده </ins>مردمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عادی </ins>فراهم آمده است. 4- ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یشتها</ins>''، شامل 21 ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یشت</ins>''، به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنای ستایش </ins>است كه هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك سرودهای </ins>خطاب به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایزدان </ins>مهم است. 5- <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وندیداد، </ins>در اصل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وی دیوداد، </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنای </ins>قانون در هم شكستن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیوان، كتابی </ins>با 22 فرگرد (فصل) است كه بهجز 3 فصل آن، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بقیه </ins>به قواعد و احكام گوناگون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دینی </ins>اختصاص دارد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي </del>متنها مختلف (كامل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>ناقص) هم هستند، از جمله ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيرنگستان</del>''، ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هيربدستان</del>'' و ''هادُخت نَسك''، كه آنها را هم معمولاً جزو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعة </del>''اوستا'' در نظر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميآورند.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup>2</sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی </ins>متنها مختلف (كامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>ناقص) هم هستند، از جمله ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیرنگستان</ins>''، ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیربدستان</ins>'' و ''هادُخت نَسك''، كه آنها را هم معمولاً جزو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعه </ins>''اوستا'' در نظر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میآورند</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> Kellens, J., “Avesta”, '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1989, Vol. III, PP. 37-40;</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر اساس نوشتههاي زردشتي، </del>از ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوستا</del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ي نخستين، كه اهورا مزدا بر زردشت پيامبر فرو فرستاده بود، دو نسخة مكتوب، به خط زر بر 12 هزار پوست گاو وجود داشت كه يونانيان، پس از حمله به ايران </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از ترجمة بخشهايي از آن به يوناني، اين مجموعه را سوزاندند</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اما دليلي بر صحت اين مطالب وجود ندارد. در دورههاي اشكاني و ساساني تلاشهايي براي احياي اين اثر انجام شد و سپس ترجمة پهلوي آن (موسوم به زند) نيز فراهم آمد</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>4</sup></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلام.</ins>''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' تهران: 1376، ص 36-38 </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">62-63</ins>.</<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشمندان </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين باورند كه </del>''اوستا'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساساً در دورة ساساني نوشته شده </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شامل 21 نسك يا دفتر بوده و در دورههاي بعد قسمت عمدة </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از بين رفته است</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اكثر دستنوشتههاي موجود </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوستا</del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، كه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدوين </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصحيح نسخههاي چاپي عصر حاضر نيز مورد استفاده قرار گرفتهاند، ظاهراً همگي از نسخهاي رونويسي شدهاند كه تاريخ </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حداكثر </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدههاي 3 و 4ق / 9 و 10م ميرسد.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساس نوشتههای زردشتی، از </ins>''اوستا''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ی نخستین، كه اهورا مزدا بر [[زرتشت|زردشت]] پیامبر فرو فرستاده بود، دو نسخه مكتوب، به خط زر بر 12 هزار پوست گاو وجود داشت كه یونانیان، پس از حمله به ایران </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از ترجمه بخشهایی از </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به یونانی، این مجموعه را سوزاندند<ref>Jackson, A.V.W</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, '''''Zoroaster,''''' '''''The Prophet of Ancient Iran'</ins>''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. New York, 1899, PP. 123-124.</ref>. اما دلیلی بر صحت این مطالب وجود ندارد. </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورههای اشكانی و ساسانی تلاشهایی برای احیای این اثر انجام شد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سپس ترجمه پهلوی </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(موسوم </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زند) نیز فراهم آمد</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام.''''' تهران: 1376، ص 65-66.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''اوستا'' كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرنها نزد جوامع زردشتي ايران و هند محفوظ مانده بود، </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة 18م به جوامع پژوهشي اروپا راه يافت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس </del>از آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران شناسان متعددي بر روي جنبههاي مختلف آن كار كرده </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نسخههايي ويراسته از اين اثر را منتشر ساختهاند.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشمندان بر این باورند كه </ins>''اوستا'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساساً در دوره ساسانی نوشته شده و شامل 21 نسك یا دفتر بوده و در دورههای بعد قسمت عمده آن از بین رفته است. اكثر دستنوشتههای موجود ''اوستا''، </ins>كه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدوین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصحیح نسخههای چاپی عصر حاضر نیز مورد استفاده قرار گرفتهاند، ظاهراً همگی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نسخهای رونویسی شدهاند كه تاریخ </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حداكثر به سدههای 3 و 4ق / 9 </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10م میرسد</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> Kellens. Ibid. Vol. III, PP. 35-36.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ</del>:''' </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوستا</ins>'<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' كه قرنها نزد جوامع زردشتی ایران و هند محفوظ مانده بود، در سده 18م به جوامع پژوهشی اروپا راه یافت و پس از آن ایران شناسان متعددی بر روی جنبههای مختلف آن كار كرده و نسخههایی ویراسته از این اثر را منتشر ساختهاند<ref>بویس، مری. '''''زردشتیان: باورها و آداب دینی آنها'''''. ترجمه عسكر بهرامی، تهران</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ققنوس، 1381، ص 228-230؛ راشد محصل، محمدتقی. ''''</ins>'<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوستا</ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص 44.</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- تفضلي، احمد. '''''تاريخ ادبيات ايران پيش از اسلام.''''' تهران: 1376، ص 36-38.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آفرینش(دردین زرتشت)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2- Kellens, J., “Avesta”, '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1989, Vol. III, PP. 37-40;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زرتشت]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفضلي. همان. ص 36-38 و 62-63.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زرتشتی، دین]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3- Jackson, A.V.W., '''''Zoroaster,''''' '''''The Prophet of Ancient Iran'''''. New York, 1899, PP. 123-124.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4- تفضلي. همان. ص 65-66.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5- Kellens. Ibid. Vol. III, PP. 35-36.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6- بويس، مري. ''''</del>'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زردشتيان: باورها و آداب ديني آنها</del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. ترجمة عسكر بهرامي، تهران: ققنوس، 1381، ص 228-230؛ راشد محصل، محمدتقي. '''''اوستا'''''. تهران: دفتر پژوهشهاي فرهنگي، 1382، ص 44؛ نيز: </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7- </del> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Jackson. ibid. P.11 ff.; Boyce, M. '''''Zoroastrians,''''' '''''Their Religious Beliefs and Practices'''''. London: Routledge, 1979, PP. 194-195.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6004:rev-6489:php=table -->
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7&diff=6004&oldid=prev
Samei در ۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۵۹
2025-05-04T22:59:51Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۵۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اوستا'''، كتاب مقدس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زردشتيان </del>كه بخشهايي از آن لااقل 3 هزار سال عمر دارد و حاوي كهنترين انديشههاي ديني ايرانيان است. ''اوستا''ي موجود، كه نام آن احتمالاً به معناي «متن اساس يا موثق» يا «ستايش» است، اين بخشها را در بر دارد: </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اوستا'''، كتاب مقدس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زرتشتی، دین|زردشتیان]] </ins>كه بخشهايي از آن لااقل 3 هزار سال عمر دارد و حاوي كهنترين انديشههاي ديني ايرانيان است. ''اوستا''ي موجود، كه نام آن احتمالاً به معناي «متن اساس يا موثق» يا «ستايش» است، اين بخشها را در بر دارد: </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- ''يسنه''، به معناي پرستش و نيايش، شامل 72 هات (فصل / بخش) كه در واقع متنهايي نيايشي براي آئينهاي ديني هستند. 17 فصل منظوم از اين قسمت ''گاثاها'' نام دارد كه تماماً سرودههاي خود پيامبر، زردشت است. گاثاها به همراه 7 يسنة ديگر، به نام يسنة هفت بخشي، به زباني كهنتر از بقية ''اوستا'' نوشته شدهاند.<sup>1</sup> 2- ''ويسپَرَد''، به معناي نيايش همة سروران، داراي 24 كرده (بخش) و حاوي نيايشهايي براي توسل جستن به ايزدان است. 3- ''خرده اوستا''، نمازها و نيايشهاي روزانه را در بر دارد و براي استفادة مردمان عادي فراهم آمده است. 4- ''يشتها''، شامل 21 ''يشت''، به معناي ستايش است كه هر يك سرودهاي خطاب به يكي از ايزدان مهم است. 5- ونديداد، در اصل وي ديوداد، به معناي قانون در هم شكستن ديوان، كتابي با 22 فرگرد (فصل) است كه بهجز 3 فصل آن، بقيه به قواعد و احكام گوناگون ديني اختصاص دارد. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- ''يسنه''، به معناي پرستش و نيايش، شامل 72 هات (فصل / بخش) كه در واقع متنهايي نيايشي براي آئينهاي ديني هستند. 17 فصل منظوم از اين قسمت ''گاثاها'' نام دارد كه تماماً سرودههاي خود پيامبر، زردشت است. گاثاها به همراه 7 يسنة ديگر، به نام يسنة هفت بخشي، به زباني كهنتر از بقية ''اوستا'' نوشته شدهاند.<sup>1</sup> 2- ''ويسپَرَد''، به معناي نيايش همة سروران، داراي 24 كرده (بخش) و حاوي نيايشهايي براي توسل جستن به ايزدان است. 3- ''خرده اوستا''، نمازها و نيايشهاي روزانه را در بر دارد و براي استفادة مردمان عادي فراهم آمده است. 4- ''يشتها''، شامل 21 ''يشت''، به معناي ستايش است كه هر يك سرودهاي خطاب به يكي از ايزدان مهم است. 5- ونديداد، در اصل وي ديوداد، به معناي قانون در هم شكستن ديوان، كتابي با 22 فرگرد (فصل) است كه بهجز 3 فصل آن، بقيه به قواعد و احكام گوناگون ديني اختصاص دارد. </div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-155:rev-6004:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7&diff=155&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''اوستا'''، كتاب مقدس زردشتيان كه بخشهايي از آن لااقل 3 هزار سال عمر دارد و حاوي كهنترين انديشههاي ديني ايرانيان است. ''اوستا''ي موجود، كه نام آن احتمالاً به معناي «متن اساس يا موثق» يا «ستايش» است، اين بخشها را در بر دارد: 1- ''يسنه''، به معن...» ایجاد کرد
2024-08-11T00:48:17Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''اوستا'''، كتاب مقدس زردشتيان كه بخشهايي از آن لااقل 3 هزار سال عمر دارد و حاوي كهنترين انديشههاي ديني ايرانيان است. ''اوستا''ي موجود، كه نام آن احتمالاً به معناي «متن اساس يا موثق» يا «ستايش» است، اين بخشها را در بر دارد: 1- ''يسنه''، به معن...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''اوستا'''، كتاب مقدس زردشتيان كه بخشهايي از آن لااقل 3 هزار سال عمر دارد و حاوي كهنترين انديشههاي ديني ايرانيان است. ''اوستا''ي موجود، كه نام آن احتمالاً به معناي «متن اساس يا موثق» يا «ستايش» است، اين بخشها را در بر دارد: <br />
<br />
1- ''يسنه''، به معناي پرستش و نيايش، شامل 72 هات (فصل / بخش) كه در واقع متنهايي نيايشي براي آئينهاي ديني هستند. 17 فصل منظوم از اين قسمت ''گاثاها'' نام دارد كه تماماً سرودههاي خود پيامبر، زردشت است. گاثاها به همراه 7 يسنة ديگر، به نام يسنة هفت بخشي، به زباني كهنتر از بقية ''اوستا'' نوشته شدهاند.<sup>1</sup> 2- ''ويسپَرَد''، به معناي نيايش همة سروران، داراي 24 كرده (بخش) و حاوي نيايشهايي براي توسل جستن به ايزدان است. 3- ''خرده اوستا''، نمازها و نيايشهاي روزانه را در بر دارد و براي استفادة مردمان عادي فراهم آمده است. 4- ''يشتها''، شامل 21 ''يشت''، به معناي ستايش است كه هر يك سرودهاي خطاب به يكي از ايزدان مهم است. 5- ونديداد، در اصل وي ديوداد، به معناي قانون در هم شكستن ديوان، كتابي با 22 فرگرد (فصل) است كه بهجز 3 فصل آن، بقيه به قواعد و احكام گوناگون ديني اختصاص دارد. <br />
<br />
برخي متنها مختلف (كامل يا ناقص) هم هستند، از جمله ''نيرنگستان''، ''هيربدستان'' و ''هادُخت نَسك''، كه آنها را هم معمولاً جزو مجموعة ''اوستا'' در نظر ميآورند.<sup>2</sup><br />
<br />
بر اساس نوشتههاي زردشتي، از ''اوستا''ي نخستين، كه اهورا مزدا بر زردشت پيامبر فرو فرستاده بود، دو نسخة مكتوب، به خط زر بر 12 هزار پوست گاو وجود داشت كه يونانيان، پس از حمله به ايران و پس از ترجمة بخشهايي از آن به يوناني، اين مجموعه را سوزاندند.<sup>3</sup> اما دليلي بر صحت اين مطالب وجود ندارد. در دورههاي اشكاني و ساساني تلاشهايي براي احياي اين اثر انجام شد و سپس ترجمة پهلوي آن (موسوم به زند) نيز فراهم آمد.<sup>4</sup><br />
<br />
دانشمندان بر اين باورند كه ''اوستا'' اساساً در دورة ساساني نوشته شده و شامل 21 نسك يا دفتر بوده و در دورههاي بعد قسمت عمدة آن از بين رفته است. اكثر دستنوشتههاي موجود ''اوستا''، كه در تدوين و تصحيح نسخههاي چاپي عصر حاضر نيز مورد استفاده قرار گرفتهاند، ظاهراً همگي از نسخهاي رونويسي شدهاند كه تاريخ آن حداكثر به سدههاي 3 و 4ق / 9 و 10م ميرسد.<sup>5</sup><br />
<br />
''اوستا'' كه قرنها نزد جوامع زردشتي ايران و هند محفوظ مانده بود، در سدة 18م به جوامع پژوهشي اروپا راه يافت و پس از آن ايران شناسان متعددي بر روي جنبههاي مختلف آن كار كرده و نسخههايي ويراسته از اين اثر را منتشر ساختهاند.<sup>6</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:''' <br />
<br />
1- تفضلي، احمد. '''''تاريخ ادبيات ايران پيش از اسلام.''''' تهران: 1376، ص 36-38.<br />
<br />
2- Kellens, J., “Avesta”, '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1989, Vol. III, PP. 37-40;<br />
<br />
تفضلي. همان. ص 36-38 و 62-63.<br />
<br />
3- Jackson, A.V.W., '''''Zoroaster,''''' '''''The Prophet of Ancient Iran'''''. New York, 1899, PP. 123-124.<br />
<br />
4- تفضلي. همان. ص 65-66.<br />
<br />
5- Kellens. Ibid. Vol. III, PP. 35-36.<br />
<br />
6- بويس، مري. '''''زردشتيان: باورها و آداب ديني آنها'''''. ترجمة عسكر بهرامي، تهران: ققنوس، 1381، ص 228-230؛ راشد محصل، محمدتقي. '''''اوستا'''''. تهران: دفتر پژوهشهاي فرهنگي، 1382، ص 44؛ نيز: <br />
<br />
7- Jackson. ibid. P.11 ff.; Boyce, M. '''''Zoroastrians,''''' '''''Their Religious Beliefs and Practices'''''. London: Routledge, 1979, PP. 194-195.</div>
Samei