https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%8F%D9%84%D9%8F%D8%BA_%D8%A8%DB%8C%DA%AF_%DA%A9%D9%88%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86 2026-06-16T10:50:50Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%8F%D9%84%D9%8F%D8%BA_%D8%A8%DB%8C%DA%AF_%DA%A9%D9%88%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86&diff=7775&oldid=prev 2025-05-10T10:31:46Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یونس كرامتی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یونس كرامتی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم و فنون]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%8F%D9%84%D9%8F%D8%BA_%D8%A8%DB%8C%DA%AF_%DA%A9%D9%88%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86&diff=7145&oldid=prev 2025-05-08T14:20:19Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یونس كرامتی</ins></div></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%8F%D9%84%D9%8F%D8%BA_%D8%A8%DB%8C%DA%AF_%DA%A9%D9%88%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86&diff=7144&oldid=prev 2025-05-08T14:20:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اُلُغ‌ بیگ کورَگان (796-853ق / ؟م)، محمد تراغای مشهور به اولوغ (یا اُلُغ) بیگ (=امیر بزرگ) فرزند ارشد شاهرخ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوۀ </del>تیمور کورگانی. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرمان‌روای </del>دانش دوست ماوراء النهر (از (812ق / ؟م) که پس از مرگ پدرش شاهرخ در 850ق، روزگاری کوتاه و سراسر آشوب به سلطنت پرداخت و سرانجام به فرمان فرزندش عبداللطیف که بر وی شوریده بود کشته شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; الغ بیگ گذشته از آنکه که خود ریاضی‌دان و ستاره‌شناسی زبر دست بود، در حمایت و بزرگداشت دانشمندان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برجستۀ </del>روزگار خود یگانه بود. در روزگار وی ریاضی‌دانان و ستاره‌شناسان برجسته‌ای چون غیاث‌الدین جمشید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشانی٭ </del>و خواهرزاده‌اش معین‌الدین کاشانی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاضی‌زادۀ </del>رومی، و علاء‌الدین علی بن محمد سمرقندی مشهور به ملاعلی قوشچی و نیز پزشکانی چون نفیس بن عوض کرمانی (مشهور به برهان نفیس در سمرقند (مرکز فرمانروایی الغ بیگ) به تحقیق و پژوهش مشغول بودند. الغ بیگ در حدود 824ق / ؟م غیاث الدین جمشید کاشانی، یکی از برجسته‌ترین ریاضی‌دانان [[اسلام|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورۀ </del>اسلامی]] را به سمرقند فراخواند و بی‌درنگ کار تأسیس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رصدخانۀ </del>سمرقند و سپس سرپرستی ستاره‌شناسانی را که در آنجا به رصد پرداختند به وی سپرد. پس از درگذشت مشکوک کاشانی در 832ق / ؟م،&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2و3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; الغ بیگ قاضی زاده جانشین وی ساخت اما او نیز در 840ق / ؟م و پیش از به انجام رسیدن کار درگذشت و نوبت به قوشچی جوان رسید. سرانجام در 841ق / ؟م نگارش زیج الغ بیگ (یا زیج کورگانی یا زیج جدید سلطانی) که بر اساس ارصاد این رصد خانه تنظیم شده بود به پایان آمد.&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4و5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; ادوارد استوارت کندی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[1] </del>این ارصاد را به همراه ارصاد عبدالرحمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوفی٭ </del>و ابن یونس مصری به لحاظ دقت شگفت انگیزشان سه شاهکار رصدی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورۀ </del>اسلامی نامیده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اُلُغ‌ بیگ کورَگان (796-853ق / ؟م)، محمد تراغای مشهور به اولوغ (یا اُلُغ) بیگ (=امیر بزرگ) فرزند ارشد شاهرخ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوه </ins>تیمور کورگانی. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرمانروای </ins>دانش دوست ماوراء النهر (از (812ق / ؟م) که پس از مرگ پدرش شاهرخ در 850ق، روزگاری کوتاه و سراسر آشوب به سلطنت پرداخت و سرانجام به فرمان فرزندش عبداللطیف که بر وی شوریده بود کشته شد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسوی، مصطفی. «الغ بیگ کورگانی»، '''''دائره المعارف بزرگ اسلامی'''''. ج 10، ص 36-39.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>الغ بیگ گذشته از آنکه که خود ریاضی‌دان و ستاره‌شناسی زبر دست بود، در حمایت و بزرگداشت دانشمندان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برجسته </ins>روزگار خود یگانه بود. در روزگار وی ریاضی‌دانان و ستاره‌شناسان برجسته‌ای چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غیاث الدین جمشید کاشانی|</ins>غیاث‌الدین جمشید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشانی]]٭ </ins>و خواهرزاده‌اش معین‌الدین کاشانی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاضی‌زاده </ins>رومی، و علاء‌الدین علی بن محمد سمرقندی مشهور به ملاعلی قوشچی و نیز پزشکانی چون نفیس بن عوض کرمانی (مشهور به برهان نفیس در سمرقند (مرکز فرمانروایی الغ بیگ) به تحقیق و پژوهش مشغول بودند. الغ بیگ در حدود 824ق / ؟م غیاث الدین جمشید کاشانی، یکی از برجسته‌ترین ریاضی‌دانان [[اسلام|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>اسلامی]] را به سمرقند فراخواند و بی‌درنگ کار تأسیس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رصدخانه </ins>سمرقند و سپس سرپرستی ستاره‌شناسانی را که در آنجا به رصد پرداختند به وی سپرد. پس از درگذشت مشکوک کاشانی در 832ق / ؟م،&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیرجندی، عبدالعلی. '''''شرح زیج جدید سلطانی'''''. نسخه موجود در مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی (مجموعه سلطانی)، مقاله دوم، باب دوم.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref&gt;&lt;ref&gt;کرامتی، یونس. '''''در قلمرو ریاضیات'''''. تهران: 1381، ص 15-16.&lt;/ref</ins>&gt; الغ بیگ قاضی زاده جانشین وی ساخت اما او نیز در 840ق / ؟م و پیش از به انجام رسیدن کار درگذشت و نوبت به قوشچی جوان رسید. سرانجام در 841ق / ؟م نگارش زیج الغ بیگ (یا زیج کورگانی یا زیج جدید سلطانی) که بر اساس ارصاد این رصد خانه تنظیم شده بود به پایان آمد.&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الغ بیگ. '''''زیج''''' (چاپ متن عربی مقدمه). به کوشش لویی آملی سدیو، پاریس: 1847م، ص 289-290.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref&gt;&lt;ref&gt;کرامتی، یونس. '''''در قلمرو ریاضیات'''''. تهران: 1381، ص 14.&lt;/ref</ins>&gt; ادوارد استوارت کندی این ارصاد را به همراه ارصاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عبدالرحمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوفی]]٭ </ins>و ابن یونس مصری به لحاظ دقت شگفت انگیزشان سه شاهکار رصدی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>اسلامی نامیده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">“A Survey of Islamic Astronomical Tables”, '''''Transaction of the American Philosophical Society'''''. New Series, Vol. 46(2), 1956, pp 125m 166-167.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زیج الغ بیگ دارای 4 مقاله است: 1) در معرفت تواریخ؛ 2) در معرفت اوقات و طالع و هر آنچه به آن تعلق دارد؛ 3) در معرفت روش (= سیر) ستارگان؛ 4) در باقی اعمال نجومی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; الغ بیگ در باب دوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقالۀ </del>دوم این زیج (در معرفت جِیب و سَهم) هنگام بحث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دربارۀ </del>تنظیم جداول جیب (تقریباً معادل تابع سینوس) گفته است که تا پیش از وی، هیچ کس نتوانسته روشی برهانی (= دقیق) برای یافتن سینوس یک درجه بیاورد، اما او (الغ بیگ) با عنایت الهی به طریق برهانی مُلْهَم شده است. الغ بیگ افزوده است که شرح این کار را در اثری مستقل آورده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; شگفت آنکه غیاث الدین جمشید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشانی، </del>دانشمند نامدار دربار الغ بیگ، دست کم 10 سال پیش از تألیف این زیج، با حل یک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معادلۀ درجۀ </del>سوم از روش‌های عددی سینوس یک درجه را با دقتی شگفت انگیز محاسبه کرده بود و الغ بیگ با آنکه قطعاً از کار وی آگاهی داشته، مدعی کشف این روش شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; عبدالعلی بیرجندی، ریاضی‌دان ایرانی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدۀ </del>10ق / ؟م، در شرحی که بر زیج الغ بیگ نوشته، هنگام شرح این بخش از زیج الغ بیگ، پس از تکرار دعوی وی بی‌درنگ تأکید کرده که غیاث الدین جمشید کاشانی نیز این کار را انجام داده است. بیرجندی روش‌های این دو را به تفصیل بررسی کرده و چندین بار به این نکته که روش الغ بیگ تفاوت چندانی با روش کاشانی ندارد تأکید کرده است. بررسی این روش‌ها به خوبی روشن می‌کند که حق با بیرجندی بوده و الغ بیگ نه تنها چیز تازه‌ای بر روش کاشانی نیفزوده، بلکه حتی دقت کار وی کمتر از کار کاشانی داشته است.&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10و11</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زیج الغ بیگ دارای 4 مقاله است: 1) در معرفت تواریخ؛ 2) در معرفت اوقات و طالع و هر آنچه به آن تعلق دارد؛ 3) در معرفت روش (= سیر) ستارگان؛ 4) در باقی اعمال نجومی&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الغ بیگ. '''''زیج'''''. ص 291، 341، 387، 434.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>الغ بیگ در باب دوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقاله </ins>دوم این زیج (در معرفت جِیب و سَهم) هنگام بحث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درباره </ins>تنظیم جداول جیب (تقریباً معادل تابع سینوس) گفته است که تا پیش از وی، هیچ کس نتوانسته روشی برهانی (= دقیق) برای یافتن سینوس یک درجه بیاورد، اما او (الغ بیگ) با عنایت الهی به طریق برهانی مُلْهَم شده است. الغ بیگ افزوده است که شرح این کار را در اثری مستقل آورده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الغ بیگ. '''''زیج'''''. ص 344.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>شگفت آنکه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>غیاث الدین جمشید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشانی]]، </ins>دانشمند نامدار دربار الغ بیگ، دست کم 10 سال پیش از تألیف این زیج، با حل یک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معادله درجه </ins>سوم از روش‌های عددی سینوس یک درجه را با دقتی شگفت انگیز محاسبه کرده بود و الغ بیگ با آنکه قطعاً از کار وی آگاهی داشته، مدعی کشف این روش شده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرامتی. '''''در قلمرو ریاضیات'''''. ص 16-17.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>عبدالعلی بیرجندی، ریاضی‌دان ایرانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>10ق / ؟م، در شرحی که بر زیج الغ بیگ نوشته، هنگام شرح این بخش از زیج الغ بیگ، پس از تکرار دعوی وی بی‌درنگ تأکید کرده که غیاث الدین جمشید کاشانی نیز این کار را انجام داده است. بیرجندی روش‌های این دو را به تفصیل بررسی کرده و چندین بار به این نکته که روش الغ بیگ تفاوت چندانی با روش کاشانی ندارد تأکید کرده است. بررسی این روش‌ها به خوبی روشن می‌کند که حق با بیرجندی بوده و الغ بیگ نه تنها چیز تازه‌ای بر روش کاشانی نیفزوده، بلکه حتی دقت کار وی کمتر از کار کاشانی داشته است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;کرامتی. '''''در قلمرو ریاضیات'''''. ص 17</ins>.&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;کرامتی. «مقایسه روش‌های کاشانی و الغ بیگ برای محاسبه سینوس یک درجه بر اساس گزارش بیرجندی»، '''''متن سخنرانی ایراد شده در کنفرانس بین‌المللی عبدالعلی بیرجندی'''''. بیرجند: دانشگاه بیرجند، 8 خرداد 1381.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ: </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[غیاث الدین جمشید کاشانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اسلام]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[عبدالرحمان صوفی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    موسوی، مصطفی. «الغ بیگ کورگانی»، '''''دائرة المعارف بزرگ اسلامی'''''. ج 10، ص 36-39.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.    بیرجندی، عبدالعلی. '''''شرح زیج جدید سلطانی'''''. نسخۀ موجود در مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی (مجموعۀ سلطانی)، مقالۀ دوم، باب دوم.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.    کرامتی، یونس. '''''در قلمرو ریاضیات'''''. تهران: 1381، ص 15-16.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.    الغ بیگ. '''''زیج''''' (چاپ متن عربی مقدمه). به کوشش لویی آملی سدیو، پاریس: 1847م، ص 289-290.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.    کرامتی، یونس. '''''در قلمرو ریاضیات'''''. تهران: 1381، ص 14.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.              “A Survey of Islamic Astronomical Tables”, '''''Transaction of the American Philosophical Society'''''. New Series, Vol. 46(2), 1956, pp 125m 166-167.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7.    الغ بیگ. '''''زیج'''''. ص 291، 341، 387، 434.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8.    الغ بیگ. '''''زیج'''''. ص 344.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9.    کرامتی. '''''در قلمرو ریاضیات'''''. ص 16-17.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10. کرامتی. '''''در قلمرو ریاضیات'''''. ص 17.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11. کرامتی. «مقایسۀ روش‌های کاشانی و الغ بیگ برای محاسبۀ سینوس یک درجه بر اساس گزارش بیرجندی»، '''''متن سخنرانی ایراد شده در کنفرانس بین‌المللی عبدالعلی بیرجندی'''''. بیرجند: دانشگاه بیرجند، 8 خرداد 1381. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یونس کرامتی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----[1].  </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%8F%D9%84%D9%8F%D8%BA_%D8%A8%DB%8C%DA%AF_%DA%A9%D9%88%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86&diff=6106&oldid=prev 2025-05-05T09:51:05Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%8F%D9%84%D9%8F%D8%BA_%D8%A8%DB%8C%DA%AF_%DA%A9%D9%88%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86&amp;diff=6106&amp;oldid=1622">نمایش تغییرات</a>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%8F%D9%84%D9%8F%D8%BA_%D8%A8%DB%8C%DA%AF_%DA%A9%D9%88%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86&diff=1622&oldid=prev 2024-08-22T04:43:26Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «اُلُغ‌ بيگ كورَگان (796-853ق / ؟م)، محمد تراغاي مشهور به اولوغ (يا اُلُغ) بيگ (=امير بزرگ) فرزند ارشد شاهرخ و نوۀ تيمور كورگاني. فرمان‌رواي دانش دوست ماوراء النهر (از (812ق / ؟م) كه پس از مرگ پدرش شاهرخ در 850ق، روزگاري كوتاه و سراسر آشوب به سلطنت پرداخت...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>اُلُغ‌ بيگ كورَگان (796-853ق / ؟م)، محمد تراغاي مشهور به اولوغ (يا اُلُغ) بيگ (=امير بزرگ) فرزند ارشد شاهرخ و نوۀ تيمور كورگاني. فرمان‌رواي دانش دوست ماوراء النهر (از (812ق / ؟م) كه پس از مرگ پدرش شاهرخ در 850ق، روزگاري كوتاه و سراسر آشوب به سلطنت پرداخت و سرانجام به فرمان فرزندش عبداللطيف كه بر وي شوريده بود كشته شد.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; الغ بيگ گذشته از آنكه كه خود رياضي‌دان و ستاره‌شناسي زبر دست بود، در حمايت و بزرگداشت دانشمندان برجستۀ روزگار خود يگانه بود. در روزگار وي رياضي‌دانان و ستاره‌شناسان برجسته‌اي چون غياث‌الدين جمشيد كاشاني٭ و خواهرزاده‌اش معين‌الدين كاشاني، قاضي‌زادۀ رومي، و علاء‌الدين علي بن محمد سمرقندي مشهور به ملاعلي قوشچي و نيز پزشكاني چون نفيس بن عوض كرماني (مشهور به برهان نفيس در سمرقند (مركز فرمانروايي الغ بيگ) به تحقيق و پژوهش مشغول بودند. الغ بيگ در حدود 824ق / ؟م غياث الدين جمشيد كاشاني، يكي از برجسته‌ترين رياضي‌دانان دورۀ اسلامي را به سمرقند فراخواند و بي‌درنگ كار تأسيس رصدخانۀ سمرقند و سپس سرپرستي ستاره‌شناساني را كه در آنجا به رصد پرداختند به وي سپرد. پس از درگذشت مشكوك كاشاني در 832ق / ؟م،&lt;sup&gt;2و3&lt;/sup&gt; الغ بيگ قاضي زاده جانشين وي ساخت اما او نيز در 840ق / ؟م و پيش از به انجام رسيدن كار درگذشت و نوبت به قوشچي جوان رسيد. سرانجام در 841ق / ؟م نگارش زيج الغ بيگ (يا زيج كورگاني يا زيج جديد سلطاني) كه بر اساس ارصاد اين رصد خانه تنظيم شده بود به پايان آمد.&lt;sup&gt;4و5&lt;/sup&gt; ادوارد استوارت كندي[1] اين ارصاد را به همراه ارصاد عبدالرحمان صوفي٭ و ابن يونس مصري به لحاظ دقت شگفت انگيزشان سه شاهكار رصدي دورۀ اسلامي ناميده است.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; <br /> <br /> زيج الغ بيگ داراي 4 مقاله است: 1) در معرفت تواريخ؛ 2) در معرفت اوقات و طالع و هر آنچه به آن تعلق دارد؛ 3) در معرفت روش (= سير) ستارگان؛ 4) در باقي اعمال نجومي.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; الغ بيگ در باب دوم مقالۀ دوم اين زيج (در معرفت جِيب و سَهم) هنگام بحث دربارۀ تنظيم جداول جيب (تقريباً معادل تابع سينوس) گفته است كه تا پيش از وي، هيچ كس نتوانسته روشي برهاني (= دقيق) براي يافتن سينوس يك درجه بياورد، اما او (الغ بيگ) با عنايت الهي به طريق برهاني مُلْهَم شده است. الغ بيگ افزوده است كه شرح اين كار را در اثري مستقل آورده است.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; شگفت آنكه غياث الدين جمشيد كاشاني، دانشمند نامدار دربار الغ بيگ، دست كم 10 سال پيش از تأليف اين زيج، با حل يك معادلۀ درجۀ سوم از روش‌هاي عددي سينوس يك درجه را با دقتي شگفت انگيز محاسبه كرده بود و الغ بيگ با آنكه قطعاً از كار وي آگاهي داشته، مدعي كشف اين روش شده است.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; عبدالعلي بيرجندي، رياضي‌دان ايراني سدۀ 10ق / ؟م، در شرحي كه بر زيج الغ بيگ نوشته، هنگام شرح اين بخش از زيج الغ بيگ، پس از تكرار دعوي وي بي‌درنگ تأكيد كرده كه غياث الدين جمشيد كاشاني نيز اين كار را انجام داده است. بيرجندي روش‌هاي اين دو را به تفصيل بررسي كرده و چندين بار به اين نكته كه روش الغ بيگ تفاوت چنداني با روش كاشاني ندارد تأكيد كرده است. بررسي اين روش‌ها به خوبي روشن مي‌كند كه حق با بيرجندي بوده و الغ بيگ نه تنها چيز تازه‌اي بر روش كاشاني نيفزوده، بلكه حتي دقت كار وي كمتر از كار كاشاني داشته است.&lt;sup&gt;10و11&lt;/sup&gt; <br /> <br /> <br /> مآخذ: <br /> <br /> 1.    موسوي، مصطفي. «الغ بيگ كورگاني»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دائرة المعارف بزرگ اسلامي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج 10، ص 36-39.<br /> <br /> 2.    بيرجندي، عبدالعلي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح زيج جديد سلطاني&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. نسخۀ موجود در مركز دائرة المعارف بزرگ اسلامي (مجموعۀ سلطاني)، مقالۀ دوم، باب دوم.<br /> <br /> 3.    كرامتي، يونس. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;در قلمرو رياضيات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1381، ص 15-16.<br /> <br /> 4.    الغ بيگ. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;زيج&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; (چاپ متن عربي مقدمه). به كوشش لويي آملي سديو، پاريس: 1847م، ص 289-290.<br /> <br /> 5.    كرامتي، يونس. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;در قلمرو رياضيات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1381، ص 14.<br /> <br /> 6.              “A Survey of Islamic Astronomical Tables”, &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Transaction of the American Philosophical Society&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. New Series, Vol. 46(2), 1956, pp 125m 166-167.<br /> <br /> 7.    الغ بيگ. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;زيج&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص 291، 341، 387، 434.<br /> <br /> 8.    الغ بيگ. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;زيج&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص 344.<br /> <br /> 9.    كرامتي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;در قلمرو رياضيات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص 16-17.<br /> <br /> 10. كرامتي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;در قلمرو رياضيات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص 17.<br /> <br /> 11. كرامتي. «مقايسۀ روش‌هاي كاشاني و الغ بيگ براي محاسبۀ سينوس يك درجه بر اساس گزارش بيرجندي»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;متن سخنراني ايراد شده در كنفرانس بين‌المللي عبدالعلي بيرجندي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بيرجند: دانشگاه بيرجند، 8 خرداد 1381. <br /> <br /> <br /> یونس کرامتی<br /> ----[1].  </div>

Samei