https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%AF%DB%8C%D9%86
ایران مادی، دین - تاریخچهٔ نسخهها
2026-08-06T13:54:41Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%AF%DB%8C%D9%86&diff=7836&oldid=prev
Samei در ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۶
2025-05-10T12:56:35Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ایران مادی، دین'''، شواهد مربوط به دین مادها اندک و پراکنده است. قدیمترین این مدارک، کتیبههای آشوری است. آشوریان از 836 قم با مادها آشنا شدند؛<ref> Ghirshman, R. '''''Iran from the Earliest Times to the Islamic Conquest''''', Harmondsworth, Penguin, 1961, P. 90.</ref> اما در کتیبههای آشوری از ویران کردن پرستشگاههای اقوام مادی سخنی به میان نمیآید که شیوه متداول آشوریان بود. این امر نشان میدهد که در آن روزگار، مادها معبد و یا مجسمههایی از خدایان خود نداشتند<ref>ویدنگرن، گئو. '''''دینهای ایران.''''' ترجمه منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ایده، 1377، ص 163.</ref>. بر اساس روایت هرودت، همه مادها را آریایی میخواندند<ref>Gall, H. von, "Persische und medische Stämme", '''''Archaeologische Mitteilungen aus Iran'''''. Berlin: 1972, Vol. V, P. 277. </ref> و در تحریر عیلامی کتیبه بیستون نیز اهورا مزدا «خدای آریائیان» نامیده شده است<ref>Weissbach, F. H., Die '''''Keilinschriften der Achämeniden''''', Leipzig: 1911, PP. 65, 67.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ایران مادی، دین'''، شواهد مربوط به دین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ماد|</ins>مادها<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>اندک و پراکنده است. قدیمترین این مدارک، کتیبههای آشوری است. آشوریان از 836 قم با مادها آشنا شدند؛<ref> Ghirshman, R. '''''Iran from the Earliest Times to the Islamic Conquest''''', Harmondsworth, Penguin, 1961, P. 90.</ref> اما در کتیبههای آشوری از ویران کردن پرستشگاههای اقوام مادی سخنی به میان نمیآید که شیوه متداول آشوریان بود. این امر نشان میدهد که در آن روزگار، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ماد|</ins>مادها<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>معبد و یا مجسمههایی از خدایان خود نداشتند<ref>ویدنگرن، گئو. '''''دینهای ایران.''''' ترجمه منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ایده، 1377، ص 163.</ref>. بر اساس روایت هرودت، همه مادها را آریایی میخواندند<ref>Gall, H. von, "Persische und medische Stämme", '''''Archaeologische Mitteilungen aus Iran'''''. Berlin: 1972, Vol. V, P. 277. </ref> و در تحریر عیلامی کتیبه بیستون نیز اهورا مزدا «خدای آریائیان» نامیده شده است<ref>Weissbach, F. H., Die '''''Keilinschriften der Achämeniden''''', Leipzig: 1911, PP. 65, 67.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برای شناخت دین مادهای نواحی غربی فلات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </del>نامهای خاص موجود در کتیبههای آشوری مدارک مهمی هستند<ref>نک: دیاکونوف، ایگور. '''''تاریخ ماد'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457. </ref>. نامهای مادی سدههای 9-7 قم، اعتقاد به اهورا مزدا را ثابت میکند و به تدریج، از سده 6 قم، در میان مادها به نامهایی برمیخوریم که با عقاید زردشت رابطه مستقیم دارند<ref>نک: دیاکونوف، ایگور. '''''تاریخ ماد'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457-459. </ref>. به گزارش هرودت، مغها یکی از 6 طایفه مادی بودند و طبقه روحانی را در شاهنشاهی ماد تشکیل میدادند. خویشکاری آنها تعبیر خواب، تفأل، پیشگویی، قربانی و خواندن دعا بود<ref>ویدنگرن، گئو. '''''دینهای ایران.''''' ترجمه منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ایده، 1377، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">163؛ </del>دوشن ـ گیمن، ژاک. '''''دین ایران باستان'''''. ترجمه رویا منجم، تهران: فکر روز، 1375، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">197؛ </del>نیولی، گراردو. '''''زمان و زادگاه زرتشت'''''. ترجمه سید منصور سید سجادی، تهران: آگه، 1381، ص 265-266. </ref> و مادیها و پارسیها کاهنان خود را از میان افراد این طایفه انتخاب کردند<ref>دیاکونوف، ایگور. '''''تاریخ ماد'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 461. </ref>. حاصل کلام اینکه به نظر میرسد لااقل بخشی از طوایف مادی، از آغاز حضورشان در فلات [[ایران]]، بر آئین مزدایی بودند<ref>نیولی، گراردو. '''''زمان و زادگاه زرتشت'''''. ترجمه سید منصور سید سجادی، تهران: آگه، 1381، ص 255. </ref> و احتمالاً طی 6 دهه فرمانروایی مادها، دین زردشتی در میان ایرانیان نواحی غربی فلات ایران گسترش یافت<ref>بویس، مری. '''''زردشتیان: باورها و آداب دینی آنها'''''. ترجمه عسکر بهرامی، تهران: ققنوس، 1381، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">76؛</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برای شناخت دین مادهای نواحی غربی فلات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشور ایران|ایران]]، </ins>نامهای خاص موجود در کتیبههای آشوری مدارک مهمی هستند<ref>نک: دیاکونوف، ایگور. '''''تاریخ ماد'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457. </ref>. نامهای مادی سدههای 9-7 قم، اعتقاد به اهورا مزدا را ثابت میکند و به تدریج، از سده 6 قم، در میان مادها به نامهایی برمیخوریم که با عقاید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زرتشت|</ins>زردشت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>رابطه مستقیم دارند<ref>نک: دیاکونوف، ایگور. '''''تاریخ ماد'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457-459. </ref>. به گزارش هرودت، مغها یکی از 6 طایفه مادی بودند و طبقه روحانی را در شاهنشاهی ماد تشکیل میدادند. خویشکاری آنها تعبیر خواب، تفأل، پیشگویی، قربانی و خواندن دعا بود<ref>ویدنگرن، گئو. '''''دینهای ایران.''''' ترجمه منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ایده، 1377، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">163. </ref><ref></ins>دوشن ـ گیمن، ژاک. '''''دین ایران باستان'''''. ترجمه رویا منجم، تهران: فکر روز، 1375، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">197.</ref><ref></ins>نیولی، گراردو. '''''زمان و زادگاه زرتشت'''''. ترجمه سید منصور سید سجادی، تهران: آگه، 1381، ص 265-266.</ref> و مادیها و پارسیها کاهنان خود را از میان افراد این طایفه انتخاب کردند<ref>دیاکونوف، ایگور. '''''تاریخ ماد'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 461. </ref>. حاصل کلام اینکه به نظر میرسد لااقل بخشی از طوایف مادی، از آغاز حضورشان در فلات [[ایران]]، بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مزدکی، آئین|</ins>آئین مزدایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بودند<ref>نیولی، گراردو. '''''زمان و زادگاه زرتشت'''''. ترجمه سید منصور سید سجادی، تهران: آگه، 1381، ص 255. </ref> و احتمالاً طی 6 دهه فرمانروایی مادها، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زرتشتی، دین|</ins>دین زردشتی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در میان ایرانیان نواحی غربی فلات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشور ایران|</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>گسترش یافت<ref>بویس، مری. '''''زردشتیان: باورها و آداب دینی آنها'''''. ترجمه عسکر بهرامی، تهران: ققنوس، 1381، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">76.</ref><ref></ins>Boyce, M. '''''Zoroastrianism,Their Religious Beliefs and Practices'''''. London: Routledge, 1979, P. 48.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Boyce, M. '''''Zoroastrianism,Their Religious Beliefs and Practices'''''. London: Routledge, 1979, P. 48.</ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران اشكانی، دین|ایران اشکانی، دین]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران ساسانی، دین]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ایران هخامنشی، دین]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ایران اشكانی، دین|ایران اشکانی، دین]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ایران ساسانی، دین]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[ایران هخامنشی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دین]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[زرتشتی، </ins>دین]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''مآخذ''' ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''مآخذ''' ==</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%AF%DB%8C%D9%86&diff=6501&oldid=prev
Karimian در ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۱۱
2025-05-05T22:11:22Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۱۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''مآخذ''' ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''مآخذ''' ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== پیوند به بیرون ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مادها، سایت دانشنامه تاریخ جهان، قابل بازیابی از [https://www.worldhistory.org/trans/fa/ https://www.worldhistory.org/]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادیان و مذاهب]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادیان]]</ins></div></td></tr>
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%AF%DB%8C%D9%86&diff=6500&oldid=prev
Karimian در ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۳
2025-05-05T22:03:11Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران مادي، دين</del>'''، شواهد مربوط به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دين </del>مادها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اندك </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پراكنده </del>است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قديمترين اين مدارك، كتيبههاي آشوري </del>است. آشوریان از 836 قم با مادها آشنا شدند؛<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> اما در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتيبههاي آشوري </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ويران كردن پرستشگاههاي </del>اقوام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مادي سخني </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان نميآيد كه شيوه </del>متداول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشوريان </del>بود. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>امر نشان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميدهد كه </del>در آن روزگار، مادها معبد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا مجسمههايي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خدايان </del>خود نداشتند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> بر اساس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روايت </del>هرودت، همه مادها را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آريايي ميخواندند</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحرير عيلامي كتيبه بيستون نيز </del>اهورا مزدا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«خداي آريائيان» ناميده </del>شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران مادی، دین</ins>'''، شواهد مربوط به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دین </ins>مادها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اندک </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پراکنده </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدیمترین این مدارک، کتیبههای آشوری </ins>است. آشوریان از 836 قم با مادها آشنا شدند؛<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> Ghirshman, R. '''''Iran from the Earliest Times to the Islamic Conquest''''', Harmondsworth, Penguin, 1961, P. 90.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> اما در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتیبههای آشوری </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویران کردن پرستشگاههای </ins>اقوام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مادی سخنی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان نمیآید که شیوه </ins>متداول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشوریان </ins>بود. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>امر نشان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میدهد که </ins>در آن روزگار، مادها معبد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا مجسمههایی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خدایان </ins>خود نداشتند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویدنگرن، گئو. '''''دینهای ایران.''''' ترجمه منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ایده، 1377، ص 163.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>بر اساس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روایت </ins>هرودت، همه مادها را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آریایی میخواندند</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Gall, H. von, "Persische und medische Stämme", '''''Archaeologische Mitteilungen aus Iran'''''. Berlin: 1972, Vol. V, P. 277. </ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحریر عیلامی کتیبه بیستون نیز </ins>اهورا مزدا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«خدای آریائیان» نامیده </ins>شده است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Weissbach, F. H., Die '''''Keilinschriften der Achämeniden''''', Leipzig: 1911, PP. 65, 67.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي </del>شناخت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دين مادهاي نواحي غربي </del>فلات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران، نامهاي </del>خاص موجود در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتيبههاي آشوري مدارك مهمي </del>هستند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامهاي مادي سدههاي </del>9-7 قم، اعتقاد به اهورا مزدا را ثابت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميكند </del>و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدريج، </del>از سده 6 قم، در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان </del>مادها به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامهايي برميخوريم كه </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقايد </del>زردشت رابطه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستقيم </del>دارند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> به گزارش هرودت، مغها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكي </del>از 6 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طايفه مادي </del>بودند و طبقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحاني </del>را در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنشاهي </del>ماد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكيل ميدادند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خويشكاري </del>آنها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعبير </del>خواب، تفأل، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيشگويي، قرباني </del>و خواندن دعا بود<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماديها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارسيها كاهنان </del>خود را از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان </del>افراد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين طايفه </del>انتخاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كردند.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> حاصل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلام اينكه </del>به نظر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميرسد </del>لااقل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طوايف مادي، </del>از آغاز حضورشان در فلات [[ایران<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ايران</del>]]، بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آئين مزدايي </del>بودند<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و احتمالاً <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طي </del>6 دهه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرمانروايي </del>مادها، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دين زردشتي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان ايرانيان نواحي غربي </del>فلات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>گسترش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يافت.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup>10</sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای </ins>شناخت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دین مادهای نواحی غربی </ins>فلات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، نامهای </ins>خاص موجود در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتیبههای آشوری مدارک مهمی </ins>هستند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نک: دیاکونوف، ایگور. '''''تاریخ ماد'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457. </ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. نامهای مادی سدههای </ins>9-7 قم، اعتقاد به اهورا مزدا را ثابت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میکند </ins>و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدریج، </ins>از سده 6 قم، در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان </ins>مادها به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامهایی برمیخوریم که </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقاید </ins>زردشت رابطه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستقیم </ins>دارند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نک: دیاکونوف، ایگور. '''''تاریخ ماد'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457-459. </ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>به گزارش هرودت، مغها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی </ins>از 6 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طایفه مادی </ins>بودند و طبقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحانی </ins>را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنشاهی </ins>ماد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشکیل میدادند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خویشکاری </ins>آنها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعبیر </ins>خواب، تفأل، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیشگویی، قربانی </ins>و خواندن دعا بود<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویدنگرن، گئو. '''''دینهای ایران.''''' ترجمه منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ایده، 1377، ص 163؛ دوشن ـ گیمن، ژاک. '''''دین ایران باستان'''''. ترجمه رویا منجم، تهران: فکر روز، 1375، ص 197؛ نیولی، گراردو. '''''زمان و زادگاه زرتشت'''''. ترجمه سید منصور سید سجادی، تهران: آگه، 1381، ص 265-266. </ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مادیها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارسیها کاهنان </ins>خود را از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان </ins>افراد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این طایفه </ins>انتخاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کردند</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیاکونوف، ایگور. '''''تاریخ ماد'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 461. </ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>حاصل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلام اینکه </ins>به نظر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرسد </ins>لااقل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طوایف مادی، </ins>از آغاز حضورشان در فلات [[ایران]]، بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آئین مزدایی </ins>بودند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیولی، گراردو. '''''زمان و زادگاه زرتشت'''''. ترجمه سید منصور سید سجادی، تهران: آگه، 1381، ص 255. </ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و احتمالاً <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طی </ins>6 دهه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرمانروایی </ins>مادها، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دین زردشتی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان ایرانیان نواحی غربی </ins>فلات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>گسترش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافت</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بویس، مری. '''''زردشتیان: باورها و آداب دینی آنها'''''. ترجمه عسکر بهرامی، تهران: ققنوس، 1381، ص 76؛</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Boyce, M. '''''Zoroastrianism,Their Religious Beliefs and Practices'''''. London: Routledge, 1979, P. 48.</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران اشكانی، دین|ایران اشکانی، دین]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- Ghirshman, R. '''''Iran from the Earliest Times to the Islamic Conquest''''', Harmondsworth, Penguin, 1961, P. 90.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران ساسانی، دین]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2- ويدنگرن، گئو. '''''دينهاي ايران.''''' ترجمه منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ايده، 1377، ص 163.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران هخامنشی، دین]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3- Gall, H. von, "Persische und medische Stämme", </del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Archaeologische Mitteilungen aus Iran</del>'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''. Berlin: 1972, Vol. V, P. 277. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4- Weissbach, F. H., Die '''''Keilinschriften der Achämeniden''''', Leipzig: 1911, PP. 65, 67.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5- نك: دياكونوف، ايگور. '''''تاريخ ماد'''''. ترجمه كريم كشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6- همان. ص 457-459. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7- ويدنگرن. همانجا؛ دوشن ـ گيمن، ژاك. '''''دين ايران باستان'''''. ترجمه رويا منجم، تهران: فكر روز، 1375، ص 197؛ نيولي، گراردو. '''''زمان و زادگاه زرتشت'''''. ترجمه سيد منصور سيد سجادي، تهران: آگه، 1381، ص 265-266. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8- دياكونوف. همان. ص 461. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9- نيولي. همان. ص 255. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10- بويس، مري. '''''زردشتيان: باورها و آداب ديني آنها'''''. ترجمه عسكر بهرامي، تهران: ققنوس، 1381، ص 76؛ </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Boyce, M. '''''Zoroastrianism,Their Religious Beliefs and Practices'''''. London: Routledge, 1979, P. 48.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%AF%DB%8C%D9%86&diff=6008&oldid=prev
Samei در ۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۰۴
2025-05-04T23:04:54Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۰۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ايران مادي، دين'''، شواهد مربوط به دين مادها اندك و پراكنده است. قديمترين اين مدارك، كتيبههاي آشوري است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشوريان </del>از 836 قم با مادها آشنا شدند؛<sup>1</sup> اما در كتيبههاي آشوري از ويران كردن پرستشگاههاي اقوام مادي سخني به ميان نميآيد كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيوة </del>متداول آشوريان بود. اين امر نشان ميدهد كه در آن روزگار، مادها معبد و يا مجسمههايي از خدايان خود نداشتند.<sup>2</sup> بر اساس روايت هرودت، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همة </del>مادها را آريايي ميخواندند<sup>3</sup> و در تحرير عيلامي <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتيبة </del>بيستون نيز اهورا مزدا «خداي آريائيان» ناميده شده است.<sup>4</sup> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ايران مادي، دين'''، شواهد مربوط به دين مادها اندك و پراكنده است. قديمترين اين مدارك، كتيبههاي آشوري است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشوریان </ins>از 836 قم با مادها آشنا شدند؛<sup>1</sup> اما در كتيبههاي آشوري از ويران كردن پرستشگاههاي اقوام مادي سخني به ميان نميآيد كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيوه </ins>متداول آشوريان بود. اين امر نشان ميدهد كه در آن روزگار، مادها معبد و يا مجسمههايي از خدايان خود نداشتند.<sup>2</sup> بر اساس روايت هرودت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همه </ins>مادها را آريايي ميخواندند<sup>3</sup> و در تحرير عيلامي <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتيبه </ins>بيستون نيز اهورا مزدا «خداي آريائيان» ناميده شده است.<sup>4</sup> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>براي شناخت دين مادهاي نواحي غربي فلات ايران، نامهاي خاص موجود در كتيبههاي آشوري مدارك مهمي هستند.<sup>5</sup> نامهاي مادي سدههاي 9-7 قم، اعتقاد به اهورا مزدا را ثابت ميكند و به تدريج، از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>6 قم، در ميان مادها به نامهايي برميخوريم كه با عقايد زردشت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رابطة </del>مستقيم دارند.<sup>6</sup> به گزارش هرودت، مغها يكي از 6 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طايفة </del>مادي بودند و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبقة </del>روحاني را در شاهنشاهي ماد تشكيل ميدادند. خويشكاري آنها تعبير خواب، تفأل، پيشگويي، قرباني و خواندن دعا بود<sup>7</sup> و ماديها و پارسيها كاهنان خود را از ميان افراد اين طايفه انتخاب كردند.<sup>8</sup> حاصل كلام اينكه به نظر ميرسد لااقل بخشي از طوايف مادي، از آغاز حضورشان در فلات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران، </del>بر آئين مزدايي بودند<sup>9</sup> و احتمالاً طي 6 دهه فرمانروايي مادها، دين زردشتي در ميان ايرانيان نواحي غربي فلات ايران گسترش يافت.<sup>10</sup> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>براي شناخت دين مادهاي نواحي غربي فلات ايران، نامهاي خاص موجود در كتيبههاي آشوري مدارك مهمي هستند.<sup>5</sup> نامهاي مادي سدههاي 9-7 قم، اعتقاد به اهورا مزدا را ثابت ميكند و به تدريج، از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>6 قم، در ميان مادها به نامهايي برميخوريم كه با عقايد زردشت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رابطه </ins>مستقيم دارند.<sup>6</sup> به گزارش هرودت، مغها يكي از 6 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طايفه </ins>مادي بودند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبقه </ins>روحاني را در شاهنشاهي ماد تشكيل ميدادند. خويشكاري آنها تعبير خواب، تفأل، پيشگويي، قرباني و خواندن دعا بود<sup>7</sup> و ماديها و پارسيها كاهنان خود را از ميان افراد اين طايفه انتخاب كردند.<sup>8</sup> حاصل كلام اينكه به نظر ميرسد لااقل بخشي از طوايف مادي، از آغاز حضورشان در فلات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران|ايران]]، </ins>بر آئين مزدايي بودند<sup>9</sup> و احتمالاً طي 6 دهه فرمانروايي مادها، دين زردشتي در ميان ايرانيان نواحي غربي فلات ايران گسترش يافت.<sup>10</sup> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- Ghirshman, R. '''''Iran from the Earliest Times to the Islamic Conquest''''', Harmondsworth, Penguin, 1961, P. 90.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- Ghirshman, R. '''''Iran from the Earliest Times to the Islamic Conquest''''', Harmondsworth, Penguin, 1961, P. 90.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- ويدنگرن، گئو. '''''دينهاي ايران.''''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة </del>منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ايده، 1377، ص 163.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- ويدنگرن، گئو. '''''دينهاي ايران.''''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه </ins>منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ايده، 1377، ص 163.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- Gall, H. von, "Persische und medische Stämme", '''''Archaeologische Mitteilungen aus Iran'''''. Berlin: 1972, Vol. V, P. 277. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- Gall, H. von, "Persische und medische Stämme", '''''Archaeologische Mitteilungen aus Iran'''''. Berlin: 1972, Vol. V, P. 277. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4- Weissbach, F. H., Die '''''Keilinschriften der Achämeniden''''', Leipzig: 1911, PP. 65, 67.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4- Weissbach, F. H., Die '''''Keilinschriften der Achämeniden''''', Leipzig: 1911, PP. 65, 67.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5- نك: دياكونوف، ايگور. '''''تاريخ ماد'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة </del>كريم كشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5- نك: دياكونوف، ايگور. '''''تاريخ ماد'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه </ins>كريم كشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6- همان. ص 457-459. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6- همان. ص 457-459. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7- ويدنگرن. همانجا؛ دوشن ـ گيمن، ژاك. '''''دين ايران باستان'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة </del>رويا منجم، تهران: فكر روز، 1375، ص 197؛ نيولي، گراردو. '''''زمان و زادگاه زرتشت'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة </del>سيد منصور سيد سجادي، تهران: آگه، 1381، ص 265-266. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7- ويدنگرن. همانجا؛ دوشن ـ گيمن، ژاك. '''''دين ايران باستان'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه </ins>رويا منجم، تهران: فكر روز، 1375، ص 197؛ نيولي، گراردو. '''''زمان و زادگاه زرتشت'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه </ins>سيد منصور سيد سجادي، تهران: آگه، 1381، ص 265-266. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>8- دياكونوف. همان. ص 461. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>8- دياكونوف. همان. ص 461. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>9- نيولي. همان. ص 255. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>9- نيولي. همان. ص 255. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>10- بويس، مري. '''''زردشتيان: باورها و آداب ديني آنها'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة </del>عسكر بهرامي، تهران: ققنوس، 1381، ص 76؛ </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>10- بويس، مري. '''''زردشتيان: باورها و آداب ديني آنها'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه </ins>عسكر بهرامي، تهران: ققنوس، 1381، ص 76؛ </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Boyce, M. '''''Zoroastrianism,Their Religious Beliefs and Practices'''''. London: Routledge, 1979, P. 48.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Boyce, M. '''''Zoroastrianism,Their Religious Beliefs and Practices'''''. London: Routledge, 1979, P. 48.</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%AF%DB%8C%D9%86&diff=158&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''ايران مادي، دين'''، شواهد مربوط به دين مادها اندك و پراكنده است. قديمترين اين مدارك، كتيبههاي آشوري است. آشوريان از 836 قم با مادها آشنا شدند؛<sup>1</sup> اما در كتيبههاي آشوري از ويران كردن پرستشگاههاي اقوام مادي سخني به ميان نميآيد كه شي...» ایجاد کرد
2024-08-11T00:51:01Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''ايران مادي، دين'''، شواهد مربوط به دين مادها اندك و پراكنده است. قديمترين اين مدارك، كتيبههاي آشوري است. آشوريان از 836 قم با مادها آشنا شدند؛<sup>1</sup> اما در كتيبههاي آشوري از ويران كردن پرستشگاههاي اقوام مادي سخني به ميان نميآيد كه شي...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''ايران مادي، دين'''، شواهد مربوط به دين مادها اندك و پراكنده است. قديمترين اين مدارك، كتيبههاي آشوري است. آشوريان از 836 قم با مادها آشنا شدند؛<sup>1</sup> اما در كتيبههاي آشوري از ويران كردن پرستشگاههاي اقوام مادي سخني به ميان نميآيد كه شيوة متداول آشوريان بود. اين امر نشان ميدهد كه در آن روزگار، مادها معبد و يا مجسمههايي از خدايان خود نداشتند.<sup>2</sup> بر اساس روايت هرودت، همة مادها را آريايي ميخواندند<sup>3</sup> و در تحرير عيلامي كتيبة بيستون نيز اهورا مزدا «خداي آريائيان» ناميده شده است.<sup>4</sup> <br />
<br />
براي شناخت دين مادهاي نواحي غربي فلات ايران، نامهاي خاص موجود در كتيبههاي آشوري مدارك مهمي هستند.<sup>5</sup> نامهاي مادي سدههاي 9-7 قم، اعتقاد به اهورا مزدا را ثابت ميكند و به تدريج، از سدة 6 قم، در ميان مادها به نامهايي برميخوريم كه با عقايد زردشت رابطة مستقيم دارند.<sup>6</sup> به گزارش هرودت، مغها يكي از 6 طايفة مادي بودند و طبقة روحاني را در شاهنشاهي ماد تشكيل ميدادند. خويشكاري آنها تعبير خواب، تفأل، پيشگويي، قرباني و خواندن دعا بود<sup>7</sup> و ماديها و پارسيها كاهنان خود را از ميان افراد اين طايفه انتخاب كردند.<sup>8</sup> حاصل كلام اينكه به نظر ميرسد لااقل بخشي از طوايف مادي، از آغاز حضورشان در فلات ايران، بر آئين مزدايي بودند<sup>9</sup> و احتمالاً طي 6 دهه فرمانروايي مادها، دين زردشتي در ميان ايرانيان نواحي غربي فلات ايران گسترش يافت.<sup>10</sup> <br />
<br />
<br />
'''مآخذ:''' <br />
<br />
1- Ghirshman, R. '''''Iran from the Earliest Times to the Islamic Conquest''''', Harmondsworth, Penguin, 1961, P. 90.<br />
<br />
2- ويدنگرن، گئو. '''''دينهاي ايران.''''' ترجمة منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ايده، 1377، ص 163.<br />
<br />
3- Gall, H. von, "Persische und medische Stämme", '''''Archaeologische Mitteilungen aus Iran'''''. Berlin: 1972, Vol. V, P. 277. <br />
<br />
4- Weissbach, F. H., Die '''''Keilinschriften der Achämeniden''''', Leipzig: 1911, PP. 65, 67.<br />
<br />
5- نك: دياكونوف، ايگور. '''''تاريخ ماد'''''. ترجمة كريم كشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457. <br />
<br />
6- همان. ص 457-459. <br />
<br />
7- ويدنگرن. همانجا؛ دوشن ـ گيمن، ژاك. '''''دين ايران باستان'''''. ترجمة رويا منجم، تهران: فكر روز، 1375، ص 197؛ نيولي، گراردو. '''''زمان و زادگاه زرتشت'''''. ترجمة سيد منصور سيد سجادي، تهران: آگه، 1381، ص 265-266. <br />
<br />
8- دياكونوف. همان. ص 461. <br />
<br />
9- نيولي. همان. ص 255. <br />
<br />
10- بويس، مري. '''''زردشتيان: باورها و آداب ديني آنها'''''. ترجمة عسكر بهرامي، تهران: ققنوس، 1381، ص 76؛ <br />
<br />
Boyce, M. '''''Zoroastrianism,Their Religious Beliefs and Practices'''''. London: Routledge, 1979, P. 48.</div>
Samei