https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A8%D8%A7%D8%BA 2026-06-16T03:57:14Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%BA&diff=8373&oldid=prev 2025-05-12T14:12:19Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:N81555264-6360234.jpg|بندانگشتی|باغ گلشن طبس، قابل بازیابی از https://www.irna.ir/news/81555264/%D8%A8%D8%A7%D8%BA-%DA%AF%D9%84%D8%B4%D9%86-%D8%B7%D8%A8%D8%B3-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D9%86-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%D9%8A]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:N81555264-6360234.jpg|بندانگشتی|باغ گلشن طبس، قابل بازیابی از https://www.irna.ir/news/81555264/%D8%A8%D8%A7%D8%BA-%DA%AF%D9%84%D8%B4%D9%86-%D8%B7%D8%A8%D8%B3-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D9%86-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%D9%8A]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>واژه‌ی باغ، در فارسی میانه‌ی مانوی به صورت b`w و در پهلوی به صورت bāg بوده است که به معنای قطعه‌ای از زمین است که مترادف با واژه‌ی اوستایی bāgā و سانسکریت bhāga به معنای بخش یا سهمی از دارایی به کار می رفته است. باغ محوطه‌ای غالبا محصور، و ساخته دست انسان است که با گل و گیاه، درخت، آب و بناهای مبتنی بر قواعد هندسی و باورها جوامع ساخته است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>واژه‌ی باغ، در فارسی میانه‌ی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مانوی، دین|</ins>مانوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به صورت b`w و در پهلوی به صورت bāg بوده است که به معنای قطعه‌ای از زمین است که مترادف با واژه‌ی اوستایی bāgā و سانسکریت bhāga به معنای بخش یا سهمی از دارایی به کار می رفته است. باغ محوطه‌ای غالبا محصور، و ساخته دست انسان است که با گل و گیاه، درخت، آب و بناهای مبتنی بر قواعد هندسی و باورها جوامع ساخته است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باغ‌های از اوایل هزاره سوم قبل از میلاد در سرزمین‌های مصر و سومر و [[بابل]] و آشور به صورت باغ‌های سلطنتی (همچون باغ معلق بابل) و در بین‌النهرین در باغ‌های معابد ساخته می‌شدند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باغ‌های از اوایل هزاره سوم قبل از میلاد در سرزمین‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B5%D8%B1 </ins>مصر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>و سومر و [[بابل]] و آشور به صورت باغ‌های سلطنتی (همچون باغ معلق بابل) و در بین‌النهرین در باغ‌های معابد ساخته می‌شدند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یونانیان نیز برای زیبایی معابد و محوطه‌های اطراف ورزشگاه‌های خود از درخت‌ها و باغ‌ها استفاده می‌کردند و رومیان نیز گونه‌های مختلف باغ را  به اشکال مجزا یا وابسته به بنا و باغ‌های تفریحی مس‌ساختند&lt;ref&gt;ایرانیکا. دانشنامه / دایره المعارف بزرگ اسلامی. جلد یازدهم، ص 206.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یونانیان نیز برای زیبایی معابد و محوطه‌های اطراف ورزشگاه‌های خود از درخت‌ها و باغ‌ها استفاده می‌کردند و رومیان نیز گونه‌های مختلف باغ را  به اشکال مجزا یا وابسته به بنا و باغ‌های تفریحی مس‌ساختند&lt;ref&gt;ایرانیکا. دانشنامه / دایره المعارف بزرگ اسلامی. جلد یازدهم، ص 206.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سابقه‌ی باغ در ایران قبل از [[اسلام]] به پاسارگاد پایتخت کورش هخامنشی باز می‌گردد. این شهر که هیچ استحکامات قابل توجهی نداشت، بناهایش در محدوده باغی سلطنتی معروف به پردیس قرار داشت و توسط جوی‌ها و حوضچه‌هایی احاطه ‌شده است. پاسارگاد به عنوان کهن‌ترین باغ ایرانی در مجاورت کاخ اصلی او  و به عنوان باغ سلطنتی طراحی شد. این باغ دارای فضایی مستطیل‌شکل بود که محور طولی آن به کاخ اصلی پیوند می‌خورد. باغ دارای چهار کرت بود و آبگذرهای مستقیمی باغ را تقسیم می‌کردند. این ویژگی هندسی یکی از بنیادی‌ترین عناصر باغ‌های ایرانی یعنی چهارباغ به عنوان نماد هنجارین اولین بار در بنای پاسارگاد توسط کورش ساخته شد&lt;ref&gt;پیرنیا، کریم (1383). سبک‌شناسی معماری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی، </del>تهران: [http://www.archoma.com/publishers/post/13153/%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D8%B1 نشر معمار]، ص 70.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سابقه‌ی باغ در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشور </ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ایران]] </ins>قبل از [[اسلام]] به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>پاسارگاد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>پایتخت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کورش<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[هخامنشیان|</ins>هخامنشی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>باز می‌گردد. این شهر که هیچ استحکامات قابل توجهی نداشت، بناهایش در محدوده باغی سلطنتی معروف به پردیس قرار داشت و توسط جوی‌ها و حوضچه‌هایی احاطه ‌شده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>پاسارگاد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به عنوان کهن‌ترین باغ ایرانی در مجاورت کاخ اصلی او  و به عنوان باغ سلطنتی طراحی شد. این باغ دارای فضایی مستطیل‌شکل بود که محور طولی آن به کاخ اصلی پیوند می‌خورد. باغ دارای چهار کرت بود و آبگذرهای مستقیمی باغ را تقسیم می‌کردند. این ویژگی هندسی یکی از بنیادی‌ترین عناصر باغ‌های ایرانی یعنی چهارباغ به عنوان نماد هنجارین اولین بار در بنای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>پاسارگاد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>توسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کورش<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ساخته شد&lt;ref&gt;پیرنیا، کریم (1383). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>سبک‌شناسی معماری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی'''''، </ins>تهران: [http://www.archoma.com/publishers/post/13153/%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D8%B1 نشر معمار]، ص 70.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>استروناخ، دال، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>شکل‌گیری باغ سلطنتی پاسارگاد و تاثیر آن در باغ‌سازی ایرانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. ترجمه‌ی کامیار عبدی. تهران: نشر اثر، ص 50.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استروناخ، دال، شکل‌گیری باغ سلطنتی پاسارگاد و تاثیر آن در باغ‌سازی ایرانی. ترجمه‌ی کامیار عبدی. تهران: نشر اثر، ص 50.&lt;/ref&gt;.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از نظر طرح و نقشه، باغ‌های ایرانی را می‌توان به سه گروه تقسیم کرد:‌   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از نظر طرح و نقشه، باغ‌های ایرانی را می‌توان به سه گروه تقسیم کرد:‌   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باغ‌های مسطح و کم‌شیب (باغ فین)؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باغ‌های مسطح و کم‌شیب (باغ فین)؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باغ‌های شیبدار و صفحه‌دار که معماری آن‌ها در خیابان‌های اصلی و آب‌نماهای میانی تمرکز دارد و بنای اصلی در طبقه‌ی فوقانی است. قدیمی‌ترین نمونه آن باغ تخت [[شیراز]] و بهترین نمونه‌ی آن باغ هزارجریب صفوی در اصفهان است؛</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باغ‌های شیبدار و صفحه‌دار که معماری آن‌ها در خیابان‌های اصلی و آب‌نماهای میانی تمرکز دارد و بنای اصلی در طبقه‌ی فوقانی است. قدیمی‌ترین نمونه آن باغ تخت [[شیراز]] و بهترین نمونه‌ی آن باغ هزارجریب صفوی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باغ‌هایی که در بسترهای عارضه‌دار طبیعی و یا در میان آبگیرها ساخته می‌شود. این باغ‌ها شباهت زیادی به باغ‌های باستانی دارند و در آن‌ها سعی شده که حالت طبیعی محیط حفظ گردد (باغ عباس‌آباد بهشهر، دوره صفوی).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باغ‌هایی که در بسترهای عارضه‌دار طبیعی و یا در میان آبگیرها ساخته می‌شود. این باغ‌ها شباهت زیادی به باغ‌های باستانی دارند و در آن‌ها سعی شده که حالت طبیعی محیط حفظ گردد (باغ عباس‌آباد بهشهر، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[صفویان|</ins>دوره صفوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باغ ایرانی چهارگوش و عموماٌ مستطیل‌شکل طراحی شده و محور آن جهت طولی آن است. باغ ایرانی با دیوار و بعضا برج و بارو (مثل فین [[کاشان]]) محصور می‌گردید. و سردر ورودی آن مبین میزان تمکن مالی صاحبان آن بوده است. این سردرها  معمولاٌ در محور اصلی باغ ایجاد می‌شدند. خیابان‌بندی باغ به نسبت وسعت و چگونگی بستر و شمار بناهای آن شکل می‌گرفته است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باغ ایرانی چهارگوش و عموماٌ مستطیل‌شکل طراحی شده و محور آن جهت طولی آن است. باغ ایرانی با دیوار و بعضا برج و بارو (مثل فین [[کاشان]]) محصور می‌گردید. و سردر ورودی آن مبین میزان تمکن مالی صاحبان آن بوده است. این سردرها  معمولاٌ در محور اصلی باغ ایجاد می‌شدند. خیابان‌بندی باغ به نسبت وسعت و چگونگی بستر و شمار بناهای آن شکل می‌گرفته است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شاخص‌ترین مولفه‌های باغ ایرانی، شبکه‌بندی نهرها به چهاربخش قرینه یا چهارباغ، احداث کوشک و عمارت و ایوان است که از بهترین چشم‌اندازهای طبیعی برخوردار بوده است. گاهی کوشک باغ‌های ایران به دو بخش تقسیم می‌شود: بخش وسیع‌تر کوشک عمومی و بخش کوچک‌تر کوشک خصوصی (همچون باغ ارم [[شیراز]])&lt;ref&gt;ابوالقاسمی، لطیف (1374). &quot;هنجار باغ ایرانی در آینه‌ی تاریخ&quot;. مجموعه‌ی مقالات تاریخ معماری و شهرسازی ایران، تهران، جلد دوم، ص 213 و 289.&lt;/ref&gt;. در شکل باغ ایرانی اساسی‌ترین عنصر آب است و درختان در مرتبه‌ی بعدی اهمیت قرار دارند&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;دیبا، داراب ، جتنیب انصاری، &quot;باغ ایرانی&quot;. مجموعه مقالات کنگره معماری و شهرسازی ایران، جلد دوم،  ص 30 -31.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شاخص‌ترین مولفه‌های باغ ایرانی، شبکه‌بندی نهرها به چهاربخش قرینه یا چهارباغ، احداث کوشک و عمارت و ایوان است که از بهترین چشم‌اندازهای طبیعی برخوردار بوده است. گاهی کوشک باغ‌های ایران به دو بخش تقسیم می‌شود: بخش وسیع‌تر کوشک عمومی و بخش کوچک‌تر کوشک خصوصی (همچون باغ ارم [[شیراز]])&lt;ref&gt;ابوالقاسمی، لطیف (1374). &quot;هنجار باغ ایرانی در آینه‌ی تاریخ&quot;. مجموعه‌ی مقالات تاریخ معماری و شهرسازی ایران، تهران، جلد دوم، ص 213 و 289.&lt;/ref&gt;. در شکل باغ ایرانی اساسی‌ترین عنصر آب است و درختان در مرتبه‌ی بعدی اهمیت قرار دارند&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;دیبا، داراب ، جتنیب انصاری، &quot;باغ ایرانی&quot;. مجموعه مقالات کنگره معماری و شهرسازی ایران، جلد دوم،  ص 30 -31.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معمولا در باغ‌های ایرانی درختان میوه در کرت‌های بزرگ کاشته می‌شوند و زمان شکوفایی و تنوع رنگ گل‌ها در نحوه‌ی قرارگیری آن‌ها لحاظ می‌گردد. معمولا درختان میوه را یا در حاشیه‌ی کرت‌های باغچه و خیابان‌ها یا داخل آن‌ها می‌کاشتند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معمولا در باغ‌های ایرانی درختان میوه در کرت‌های بزرگ کاشته می‌شوند و زمان شکوفایی و تنوع رنگ گل‌ها در نحوه‌ی قرارگیری آن‌ها لحاظ می‌گردد. معمولا درختان میوه را یا در حاشیه‌ی کرت‌های باغچه و خیابان‌ها یا داخل آن‌ها می‌کاشتند. از نمونه‌های باغ‌های ایرانی می‌توان باغ نارنجستان یا باغ مرکبات، گودال باغچه و باغچه‌ی خانگی را نام برد که در مقیاس‌های متعدد با معماری ایرانی طراحی گردیده‌اند&lt;ref name=":0" /&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از نمونه‌های باغ‌های ایرانی می‌توان باغ نارنجستان یا باغ مرکبات، گودال باغچه و باغچه‌ی خانگی را نام برد که در مقیاس‌های متعدد با معماری ایرانی طراحی گردیده‌اند&lt;ref name=":0" /&gt;.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[کاشان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[کاشان]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[کورش]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[هخامنشیان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[صفویان]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">خط ۳۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آزیتا رجبی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آزیتا رجبی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:هنر]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:معماری و شهر سازی]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3902:rev-8373:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%BA&diff=3902&oldid=prev 2025-04-21T22:19:58Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:N81555264-6360234.jpg|بندانگشتی|باغ گلشن طبس، قابل بازیابی از https://www.irna.ir/news/81555264/%D8%A8%D8%A7%D8%BA-%DA%AF%D9%84%D8%B4%D9%86-%D8%B7%D8%A8%D8%B3-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D9%86-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%D9%8A]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>واژه‌ی باغ، در فارسی میانه‌ی مانوی به صورت b`w و در پهلوی به صورت bāg بوده است که به معنای قطعه‌ای از زمین است که مترادف با واژه‌ی اوستایی bāgā و سانسکریت bhāga به معنای بخش یا سهمی از دارایی به کار می رفته است. باغ محوطه‌ای غالبا محصور، و ساخته دست انسان است که با گل و گیاه، درخت، آب و بناهای مبتنی بر قواعد هندسی و باورها جوامع ساخته است.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>واژه‌ی باغ، در فارسی میانه‌ی مانوی به صورت b`w و در پهلوی به صورت bāg بوده است که به معنای قطعه‌ای از زمین است که مترادف با واژه‌ی اوستایی bāgā و سانسکریت bhāga به معنای بخش یا سهمی از دارایی به کار می رفته است. باغ محوطه‌ای غالبا محصور، و ساخته دست انسان است که با گل و گیاه، درخت، آب و بناهای مبتنی بر قواعد هندسی و باورها جوامع ساخته است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3899:rev-3902:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%BA&diff=3899&oldid=prev 2025-04-21T22:14:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۱۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از نمونه‌های باغ‌های ایرانی می‌توان باغ نارنجستان یا باغ مرکبات، گودال باغچه و باغچه‌ی خانگی را نام برد که در مقیاس‌های متعدد با معماری ایرانی طراحی گردیده‌اند&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از نمونه‌های باغ‌های ایرانی می‌توان باغ نارنجستان یا باغ مرکبات، گودال باغچه و باغچه‌ی خانگی را نام برد که در مقیاس‌های متعدد با معماری ایرانی طراحی گردیده‌اند&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[شیراز]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[کاشان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آزیتا رجبی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آزیتا رجبی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1777:rev-3899:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%BA&diff=1777&oldid=prev 2024-09-26T16:21:28Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۲۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باغ‌های از اوایل هزاره سوم قبل از میلاد در سرزمین‌های مصر و سومر و [[بابل]] و آشور به صورت باغ‌های سلطنتی (همچون باغ معلق بابل) و در بین‌النهرین در باغ‌های معابد ساخته می‌شدند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باغ‌های از اوایل هزاره سوم قبل از میلاد در سرزمین‌های مصر و سومر و [[بابل]] و آشور به صورت باغ‌های سلطنتی (همچون باغ معلق بابل) و در بین‌النهرین در باغ‌های معابد ساخته می‌شدند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یونانیان نیز برای زیبایی معابد و محوطه‌های اطراف ورزشگاه‌های خود از درخت‌ها و باغ‌ها استفاده می‌کردند و رومیان نیز گونه‌های مختلف باغ را  به اشکال مجزا یا وابسته به بنا و باغ‌های تفریحی مس‌ساختند&lt;ref&gt;ایرانیکا. دانشنامه / دایره المعارف بزرگ اسلامی. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج 11، </del>ص 206.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یونانیان نیز برای زیبایی معابد و محوطه‌های اطراف ورزشگاه‌های خود از درخت‌ها و باغ‌ها استفاده می‌کردند و رومیان نیز گونه‌های مختلف باغ را  به اشکال مجزا یا وابسته به بنا و باغ‌های تفریحی مس‌ساختند&lt;ref&gt;ایرانیکا. دانشنامه / دایره المعارف بزرگ اسلامی. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلد یازدهم، </ins>ص 206.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سابقه‌ی باغ در ایران قبل از [[اسلام]] به پاسارگاد پایتخت کورش هخامنشی باز می‌گردد. این شهر که هیچ استحکامات قابل توجهی نداشت، بناهایش در محدوده باغی سلطنتی معروف به پردیس قرار داشت و توسط جوی‌ها و حوضچه‌هایی احاطه ‌شده است. پاسارگاد به عنوان کهن‌ترین باغ ایرانی در مجاورت کاخ اصلی او  و به عنوان باغ سلطنتی طراحی شد. این باغ دارای فضایی مستطیل‌شکل بود که محور طولی آن به کاخ اصلی پیوند می‌خورد. باغ دارای چهار کرت بود و آبگذرهای مستقیمی باغ را تقسیم می‌کردند. این ویژگی هندسی یکی از بنیادی‌ترین عناصر باغ‌های ایرانی یعنی چهارباغ به عنوان نماد هنجارین اولین بار در بنای پاسارگاد توسط کورش ساخته شد&lt;ref&gt;پیرنیا، کریم (1383). سبک‌شناسی معماری ایرانی، تهران: [http://www.archoma.com/publishers/post/13153/%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D8%B1 نشر معمار]، ص 70.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سابقه‌ی باغ در ایران قبل از [[اسلام]] به پاسارگاد پایتخت کورش هخامنشی باز می‌گردد. این شهر که هیچ استحکامات قابل توجهی نداشت، بناهایش در محدوده باغی سلطنتی معروف به پردیس قرار داشت و توسط جوی‌ها و حوضچه‌هایی احاطه ‌شده است. پاسارگاد به عنوان کهن‌ترین باغ ایرانی در مجاورت کاخ اصلی او  و به عنوان باغ سلطنتی طراحی شد. این باغ دارای فضایی مستطیل‌شکل بود که محور طولی آن به کاخ اصلی پیوند می‌خورد. باغ دارای چهار کرت بود و آبگذرهای مستقیمی باغ را تقسیم می‌کردند. این ویژگی هندسی یکی از بنیادی‌ترین عناصر باغ‌های ایرانی یعنی چهارباغ به عنوان نماد هنجارین اولین بار در بنای پاسارگاد توسط کورش ساخته شد&lt;ref&gt;پیرنیا، کریم (1383). سبک‌شناسی معماری ایرانی، تهران: [http://www.archoma.com/publishers/post/13153/%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D8%B1 نشر معمار]، ص 70.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باغ ایرانی چهارگوش و عموماٌ مستطیل‌شکل طراحی شده و محور آن جهت طولی آن است. باغ ایرانی با دیوار و بعضا برج و بارو (مثل فین [[کاشان]]) محصور می‌گردید. و سردر ورودی آن مبین میزان تمکن مالی صاحبان آن بوده است. این سردرها  معمولاٌ در محور اصلی باغ ایجاد می‌شدند. خیابان‌بندی باغ به نسبت وسعت و چگونگی بستر و شمار بناهای آن شکل می‌گرفته است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باغ ایرانی چهارگوش و عموماٌ مستطیل‌شکل طراحی شده و محور آن جهت طولی آن است. باغ ایرانی با دیوار و بعضا برج و بارو (مثل فین [[کاشان]]) محصور می‌گردید. و سردر ورودی آن مبین میزان تمکن مالی صاحبان آن بوده است. این سردرها  معمولاٌ در محور اصلی باغ ایجاد می‌شدند. خیابان‌بندی باغ به نسبت وسعت و چگونگی بستر و شمار بناهای آن شکل می‌گرفته است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شاخص‌ترین مولفه‌های باغ ایرانی، شبکه‌بندی نهرها به چهاربخش قرینه یا چهارباغ، احداث کوشک و عمارت و ایوان است که از بهترین چشم‌اندازهای طبیعی برخوردار بوده است. گاهی کوشک باغ‌های ایران به دو بخش تقسیم می‌شود: بخش وسیع‌تر کوشک عمومی و بخش کوچک‌تر کوشک خصوصی (همچون باغ ارم شیراز)&lt;ref&gt;ابوالقاسمی، لطیف (1374). "هنجار باغ ایرانی در آینه‌ی تاریخ". مجموعه‌ی مقالات تاریخ معماری و شهرسازی ایران، تهران، جلد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2، </del>ص 213 و 289.&lt;/ref&gt;. در شکل باغ ایرانی اساسی‌ترین عنصر آب است و درختان در مرتبه‌ی بعدی اهمیت قرار دارند&lt;ref name=":0"&gt;دیبا، داراب ، جتنیب انصاری، "باغ ایرانی". مجموعه مقالات کنگره معماری و شهرسازی ایران، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج 2، </del> ص 30 -31.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شاخص‌ترین مولفه‌های باغ ایرانی، شبکه‌بندی نهرها به چهاربخش قرینه یا چهارباغ، احداث کوشک و عمارت و ایوان است که از بهترین چشم‌اندازهای طبیعی برخوردار بوده است. گاهی کوشک باغ‌های ایران به دو بخش تقسیم می‌شود: بخش وسیع‌تر کوشک عمومی و بخش کوچک‌تر کوشک خصوصی (همچون باغ ارم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>)&lt;ref&gt;ابوالقاسمی، لطیف (1374). "هنجار باغ ایرانی در آینه‌ی تاریخ". مجموعه‌ی مقالات تاریخ معماری و شهرسازی ایران، تهران، جلد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوم، </ins>ص 213 و 289.&lt;/ref&gt;. در شکل باغ ایرانی اساسی‌ترین عنصر آب است و درختان در مرتبه‌ی بعدی اهمیت قرار دارند&lt;ref name=":0"&gt;دیبا، داراب ، جتنیب انصاری، "باغ ایرانی". مجموعه مقالات کنگره معماری و شهرسازی ایران، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلد دوم، </ins> ص 30 -31.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معمولا در باغ‌های ایرانی درختان میوه در کرت‌های بزرگ کاشته می‌شوند و زمان شکوفایی و تنوع رنگ گل‌ها در نحوه‌ی قرارگیری آن‌ها لحاظ می‌گردد. معمولا درختان میوه را یا در حاشیه‌ی کرت‌های باغچه و خیابان‌ها یا داخل آن‌ها می‌کاشتند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معمولا در باغ‌های ایرانی درختان میوه در کرت‌های بزرگ کاشته می‌شوند و زمان شکوفایی و تنوع رنگ گل‌ها در نحوه‌ی قرارگیری آن‌ها لحاظ می‌گردد. معمولا درختان میوه را یا در حاشیه‌ی کرت‌های باغچه و خیابان‌ها یا داخل آن‌ها می‌کاشتند.  </div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1775:rev-1777:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%BA&diff=1775&oldid=prev 2024-09-26T15:52:48Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۵۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باغ‌های مسطح و کم‌شیب (باغ فین)؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باغ‌های مسطح و کم‌شیب (باغ فین)؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باغ‌های شیبدار و صفحه‌دار که معماری آن‌ها در خیابان‌های اصلی و آب‌نماهای میانی تمرکز دارد و بنای اصلی در طبقه‌ی فوقانی است. قدیمی‌ترین نمونه آن باغ تخت شیراز و بهترین نمونه‌ی آن باغ هزارجریب صفوی در اصفهان است؛</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باغ‌های شیبدار و صفحه‌دار که معماری آن‌ها در خیابان‌های اصلی و آب‌نماهای میانی تمرکز دارد و بنای اصلی در طبقه‌ی فوقانی است. قدیمی‌ترین نمونه آن باغ تخت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و بهترین نمونه‌ی آن باغ هزارجریب صفوی در اصفهان است؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باغ‌هایی که در بسترهای عارضه‌دار طبیعی و یا در میان آبگیرها ساخته می‌شود. این باغ‌ها شباهت زیادی به باغ‌های باستانی دارند و در آن‌ها سعی شده که حالت طبیعی محیط حفظ گردد(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باع </del>عباس‌آباد بهشهر، دوره صفوی).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* باغ‌هایی که در بسترهای عارضه‌دار طبیعی و یا در میان آبگیرها ساخته می‌شود. این باغ‌ها شباهت زیادی به باغ‌های باستانی دارند و در آن‌ها سعی شده که حالت طبیعی محیط حفظ گردد (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باغ </ins>عباس‌آباد بهشهر، دوره صفوی).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باغ ایرانی چهارگوش و عموماٌ مستطیل‌شکل طراحی شده و محور آن جهت طولی آن است. باغ ایرانی با دیوار و بعضا برج و بارو (مثل فین کاشان) محصور می‌گردید. و سردر ورودی آن مبین میزان تمکن مالی صاحبان آن بوده است. این سردرها  معمولاٌ در محور اصلی باغ ایجاد می‌شدند. خیابان‌بندی باغ به نسبت وسعت و چگونگی بستر و شمار بناهای آن شکل می‌گرفته است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باغ ایرانی چهارگوش و عموماٌ مستطیل‌شکل طراحی شده و محور آن جهت طولی آن است. باغ ایرانی با دیوار و بعضا برج و بارو (مثل فین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کاشان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) محصور می‌گردید. و سردر ورودی آن مبین میزان تمکن مالی صاحبان آن بوده است. این سردرها  معمولاٌ در محور اصلی باغ ایجاد می‌شدند. خیابان‌بندی باغ به نسبت وسعت و چگونگی بستر و شمار بناهای آن شکل می‌گرفته است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شاخص‌ترین مولفه‌های باغ ایرانی، شبکه‌بندی نهرها به چهاربخش قرینه یا چهارباغ، احداث کوشک و عمارت و ایوان است که از بهترین چشم‌اندازهای طبیعی برخوردار بوده است. گاهی کوشک باغ‌های ایران به دو بخش تقسیم می‌شود: بخش وسیع‌تر کوشک عمومی و بخش کوچک‌تر کوشک خصوصی (همچون باغ ارم شیراز)&lt;ref&gt;ابوالقاسمی، لطیف (1374). &quot;هنجار باغ ایرانی در آینه‌ی تاریخ&quot;. مجموعه‌ی مقالات تاریخ معماری و شهرسازی ایران، تهران، جلد 2، ص 213 و 289.&lt;/ref&gt;. در شکل باغ ایرانی اساسی‌ترین عنصر آب است و درختان در مرتبه‌ی بعدی اهمیت قرار دارند&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;دیبا، داراب ، جتنیب انصاری، &quot;باغ ایرانی&quot;. مجموعه مقالات کنگره معماری و شهرسازی ایران، ج 2،  ص 30 -31.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شاخص‌ترین مولفه‌های باغ ایرانی، شبکه‌بندی نهرها به چهاربخش قرینه یا چهارباغ، احداث کوشک و عمارت و ایوان است که از بهترین چشم‌اندازهای طبیعی برخوردار بوده است. گاهی کوشک باغ‌های ایران به دو بخش تقسیم می‌شود: بخش وسیع‌تر کوشک عمومی و بخش کوچک‌تر کوشک خصوصی (همچون باغ ارم شیراز)&lt;ref&gt;ابوالقاسمی، لطیف (1374). &quot;هنجار باغ ایرانی در آینه‌ی تاریخ&quot;. مجموعه‌ی مقالات تاریخ معماری و شهرسازی ایران، تهران، جلد 2، ص 213 و 289.&lt;/ref&gt;. در شکل باغ ایرانی اساسی‌ترین عنصر آب است و درختان در مرتبه‌ی بعدی اهمیت قرار دارند&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;دیبا، داراب ، جتنیب انصاری، &quot;باغ ایرانی&quot;. مجموعه مقالات کنگره معماری و شهرسازی ایران، ج 2،  ص 30 -31.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1774:rev-1775:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%BA&diff=1774&oldid=prev 2024-09-26T15:50:23Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۵۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>باغ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژه‌ی باغ، در فارسی میانه‌ی مانوی به صورت b`w و در پهلوی به صورت bāg بوده است که به معنای قطعه‌ای از زمین است که مترادف با واژه‌ی اوستایی bāgā و سانسکریت bhāga به معنای بخش یا سهمی از دارایی به کار می رفته است. </ins>باغ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محوطه‌ای غالبا محصور، و ساخته دست انسان است که با گل و گیاه، درخت، آب و بناهای مبتنی بر قواعد هندسی و باورها جوامع ساخته است. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژه‌ي باغ، </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي ميانه‌ي مانوي به صورت b`w </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در پهلوي </del>به صورت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">bāg بوده است كه به معناي قطعه‌اي از زمين است كه مترادف با واژه‌ي اوستايي bāgā و سانسكريت bhāga به معناي بخش يا سهمي از دارايي به كار مي رفته است. </del>باغ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محوطه‌اي غالبا  محصور، </del>و ساخته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دست انسان است كه با گل و گياه، درخت، آب و بناهاي مبتني بر قواعد هندسي و باورها جوامع ساخته است</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باغ‌های از اوایل هزاره سوم قبل از میلاد </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرزمین‌های مصر و سومر و [[بابل]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشور </ins>به صورت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باغ‌های سلطنتی (همچون </ins>باغ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معلق بابل) </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در بین‌النهرین در باغ‌های معابد </ins>ساخته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شدند</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یونانیان نیز برای زیبایی معابد و محوطه‌های اطراف ورزشگاه‌های خود از درخت‌ها و باغ‌ها استفاده می‌کردند و رومیان نیز گونه‌های مختلف باغ را  به اشکال مجزا یا وابسته به بنا و باغ‌های تفریحی مس‌ساختند&lt;ref&gt;ایرانیکا. دانشنامه / دایره المعارف بزرگ اسلامی. ج 11، ص 206.&lt;/ref&gt;.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باغ‌هاي از اوايل هزاره سوم </del>قبل از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميلاد </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرزمين‌هاي مصر </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سومر </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بابل </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشور </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صورت باغ‌هاي سلطنتي (همچون </del>باغ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معلق بابل) </del>و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بين‌النهرين در باغ‌هاي معابد </del>ساخته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شدند</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سابقه‌ی باغ در ایران </ins>قبل از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اسلام]] به پاسارگاد پایتخت کورش هخامنشی باز می‌گردد. این شهر که هیچ استحکامات قابل توجهی نداشت، بناهایش </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محدوده باغی سلطنتی معروف به پردیس قرار داشت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توسط جوی‌ها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حوضچه‌هایی احاطه ‌شده است. پاسارگاد به عنوان کهن‌ترین باغ ایرانی در مجاورت کاخ اصلی او  </ins>و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عنوان باغ سلطنتی طراحی شد. این باغ دارای فضایی مستطیل‌شکل بود که محور طولی آن به کاخ اصلی پیوند می‌خورد. </ins>باغ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای چهار کرت بود </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبگذرهای مستقیمی باغ را تقسیم می‌کردند. این ویژگی هندسی یکی از بنیادی‌ترین عناصر باغ‌های ایرانی یعنی چهارباغ به عنوان نماد هنجارین اولین بار </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنای پاسارگاد توسط کورش </ins>ساخته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شد&lt;ref&gt;پیرنیا، کریم (1383). سبک‌شناسی معماری ایرانی، تهران: [http://www.archoma.com/publishers/post/13153/%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B4%D8%B1 نشر معمار]، ص 70</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يونانيان نيز براي زيبايي معابد و محوطه‌هاي اطراف ورزشگاه‌هاي خود از درخت‌ها و باغ‌ها استفاده مي‌كردند و روميان نيز گونه‌هاي مختلف </del>باغ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را  به اشكال مجزا يا وابسته به بنا </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باغ‌هاي تفريحي مس‌ساختند</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استروناخ، دال، شکل‌گیری </ins>باغ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلطنتی پاسارگاد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاثیر آن در باغ‌سازی ایرانی. ترجمه‌ی کامیار عبدی. تهران: نشر اثر، ص 50</ins>.&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سابقه‌ي باغ در ايران قبل </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلام به پاسارگاد پايتخت كورش هخامنشي باز مي‌گردد. اين شهر كه هيچ استحكامات قابل توجهي نداشت، بناهايش در محدوده باغي سلطنتي معروف به پرديس قرار داشت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توسط جوي‌ها و حوضچه‌هايي احاطه ‌شده است. پاسارگاد به عنوان كهن‌ترين باغ ايراني در مجاورت كاخ اصلي او  و به عنوان باغ سلطنتي طراحي شد. اين باغ داراي فضايي مستطيل‌شكل بود كه محور طولي آن به كاخ اصلي پيوند مي‌خورد. باغ داراي چهار كرت بود و آبگذرهاي مستقيمي باغ </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم مي‌كردند. اين ويژگي هندسي يكي از بنيادي‌ترين عناصر باغ‌هاي ايراني يعني چهارباغ </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عنوان نماد هنجارين اولين بار در بناي پاسارگاد توسط كورش ساخته شد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظر طرح </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقشه، باغ‌های ایرانی </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌توان </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سه گروه تقسیم کرد:‌  </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از نظر طرح و نقشه، باغ‌هاي ايراني را مي‌توان به سه گروه تقسيم كرد:‌ 1) باغ‌هاي </del>مسطح و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كم‌شيب </del>(باغ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فين</del>)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  2) باغ‌هاي شيبدار </del>و صفحه‌دار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه معماري </del>آن‌ها در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خيابان‌هاي اصلي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آب‌نماهاي مياني تمركز </del>دارد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بناي اصلي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبقه‌ي فوقاني </del>است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قديمي‌ترين </del>نمونه آن باغ تخت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيراز </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهترين نمونه‌ي </del>آن باغ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هزارجريب صفوي </del>در اصفهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است  3) باغ‌هايي كه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسترهاي </del>عارضه‌دار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبيعي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان آبگيرها </del>ساخته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>باغ‌ها شباهت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيادي </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باغ‌هاي باستاني </del>دارند و در آن‌ها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سعي </del>شده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>حالت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبيعي محيط </del>حفظ گردد(باع عباس‌آباد بهشهر، دوره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفوي</del>).  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* باغ‌های </ins>مسطح و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کم‌شیب </ins>(باغ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فین</ins>)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* باغ‌های شیبدار </ins>و صفحه‌دار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که معماری </ins>آن‌ها در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خیابان‌های اصلی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آب‌نماهای میانی تمرکز </ins>دارد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنای اصلی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبقه‌ی فوقانی </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدیمی‌ترین </ins>نمونه آن باغ تخت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیراز </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهترین نمونه‌ی </ins>آن باغ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هزارجریب صفوی </ins>در اصفهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است؛</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* باغ‌هایی که </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسترهای </ins>عارضه‌دار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبیعی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان آبگیرها </ins>ساخته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>باغ‌ها شباهت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیادی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باغ‌های باستانی </ins>دارند و در آن‌ها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سعی </ins>شده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>حالت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبیعی محیط </ins>حفظ گردد(باع عباس‌آباد بهشهر، دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفوی</ins>).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باغ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايراني </del>چهارگوش و عموماٌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستطيل‌شكل طراحي </del>شده و محور آن جهت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طولي </del>آن است. باغ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايراني </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديوار </del>و بعضا برج و بارو (مثل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فين كاشان</del>) محصور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گرديد</del>. و سردر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ورودي </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبين ميزان تمكن مالي </del>صاحبان آن بوده است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>سردرها  معمولاٌ در محور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلي </del>باغ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايجاد مي‌شدند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خيابان‌بندي </del>باغ به نسبت وسعت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چگونگي </del>بستر و شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بناهاي </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكل مي‌گرفته </del>است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>باغ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی </ins>چهارگوش و عموماٌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستطیل‌شکل طراحی </ins>شده و محور آن جهت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طولی </ins>آن است. باغ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیوار </ins>و بعضا برج و بارو (مثل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فین کاشان</ins>) محصور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گردید</ins>. و سردر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ورودی </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبین میزان تمکن مالی </ins>صاحبان آن بوده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>سردرها  معمولاٌ در محور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلی </ins>باغ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایجاد می‌شدند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خیابان‌بندی </ins>باغ به نسبت وسعت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چگونگی </ins>بستر و شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بناهای </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکل می‌گرفته </ins>است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاخص‌ترين مولفه‌هاي </del>باغ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايراني، شبكه‌بندي </del>نهرها به چهاربخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرينه يا </del>چهارباغ، احداث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوشك </del>و عمارت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايوان </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهترين چشم‌اندازهاي طبيعي </del>برخوردار بوده است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گاهي كوشك باغ‌هاي ايران </del>به دو بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم مي‌شود</del>: بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسيع‌تر كوشك عمومي </del>و بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوچك‌تر كوشك خصوصي </del>(همچون باغ ارم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيراز</del>)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكل </del>باغ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايراني اساسي‌ترين </del>عنصر آب است و درختان در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرتبه‌ي بعدي اهميت </del>قرار دارند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاخص‌ترین مولفه‌های </ins>باغ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی، شبکه‌بندی </ins>نهرها به چهاربخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرینه یا </ins>چهارباغ، احداث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوشک </ins>و عمارت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایوان </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهترین چشم‌اندازهای طبیعی </ins>برخوردار بوده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گاهی کوشک باغ‌های ایران </ins>به دو بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم می‌شود</ins>: بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسیع‌تر کوشک عمومی </ins>و بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوچک‌تر کوشک خصوصی </ins>(همچون باغ ارم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیراز</ins>)&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسمی، لطیف (1374). "هنجار باغ ایرانی در آینه‌ی تاریخ". مجموعه‌ی مقالات تاریخ معماری و شهرسازی ایران، تهران، جلد 2، ص 213 و 289.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکل </ins>باغ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی اساسی‌ترین </ins>عنصر آب است و درختان در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرتبه‌ی بعدی اهمیت </ins>قرار دارند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0"</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیبا، داراب ، جتنیب انصاری، "باغ ایرانی". مجموعه مقالات کنگره معماری و شهرسازی ایران، ج 2،  ص 30 -31.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معمولا در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باغ‌هاي ايراني </del>درختان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميوه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرت‌هاي </del>بزرگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاشته مي‌شوند </del>و زمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكوفايي </del>و تنوع رنگ گل‌ها در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نحوه‌ي قرارگيري </del>آن‌ها لحاظ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گردد</del>. معمولا درختان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميوه </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاشيه‌ي كرت‌هاي </del>باغچه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خيابان‌ها يا </del>داخل آن‌ها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌كاشتند</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معمولا در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باغ‌های ایرانی </ins>درختان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میوه </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرت‌های </ins>بزرگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشته می‌شوند </ins>و زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکوفایی </ins>و تنوع رنگ گل‌ها در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نحوه‌ی قرارگیری </ins>آن‌ها لحاظ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گردد</ins>. معمولا درختان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میوه </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاشیه‌ی کرت‌های </ins>باغچه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خیابان‌ها یا </ins>داخل آن‌ها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کاشتند</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمونه‌هاي باغ‌هاي ايراني مي‌توان </del>باغ نارنجستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>باغ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركبات، </del>گودال باغچه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باغچه‌ي خانگي </del>را نام برد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقياس‌هاي </del>متعدد با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معماري ايراني طراحي گرديده‌اند.&lt;sup&gt;5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمونه‌های باغ‌های ایرانی می‌توان </ins>باغ نارنجستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>باغ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکبات، </ins>گودال باغچه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باغچه‌ی خانگی </ins>را نام برد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقیاس‌های </ins>متعدد با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معماری ایرانی طراحی گردیده‌اند</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آزیتا رجبی</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''منابع'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    ايرانيكا : دانشنامه / دايره المعارف بزرگ اسلامي ج11 ص 206</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.   پيرنيا، كريم، سبك‌شناسي معماري ايراني، نشر معمار، 1383، ص 70: استروناخ، دال، شكل‌گيري باغ سلطنتي پاسارگاد و تاثير آن در باغ‌سازي ايراني، ترجمه‌ي كاميار عبدي، نشر اثر، تهران، ص 50</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.   ابوالقاسمي، لطيف، "هنجار باغ ايراني در آينه‌ي تاريخ"، مجموعه‌ي مقالات تاريخ معماري و شهرسازي ايران، جلد 2، تهران 1374، ص 213 ص 289 </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.   ديبا، داراب و جتنيب انصاري، "باغ ايراني" مجموعه مقالات كنگره معماري و شهرسازي ايران، ج 2،  صص 30 -31 </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.   همان منبع.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آزیتا رجبی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1329:rev-1774:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%BA&diff=1329&oldid=prev 2024-08-18T20:40:45Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;باغ&#039;&#039;&#039; واژه‌ي باغ، در فارسي ميانه‌ي مانوي به صورت b`w و در پهلوي به صورت bāg بوده است كه به معناي قطعه‌اي از زمين است كه مترادف با واژه‌ي اوستايي bāgā و سانسكريت bhāga به معناي بخش يا سهمي از دارايي به كار مي رفته است. باغ محوطه‌اي غالبا  محصور، و...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;باغ&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> واژه‌ي باغ، در فارسي ميانه‌ي مانوي به صورت b`w و در پهلوي به صورت bāg بوده است كه به معناي قطعه‌اي از زمين است كه مترادف با واژه‌ي اوستايي bāgā و سانسكريت bhāga به معناي بخش يا سهمي از دارايي به كار مي رفته است. باغ محوطه‌اي غالبا  محصور، و ساخته دست انسان است كه با گل و گياه، درخت، آب و بناهاي مبتني بر قواعد هندسي و باورها جوامع ساخته است. <br /> <br /> <br /> باغ‌هاي از اوايل هزاره سوم قبل از ميلاد در سرزمين‌هاي مصر و سومر و بابل و آشور به صورت باغ‌هاي سلطنتي (همچون باغ معلق بابل) و در بين‌النهرين در باغ‌هاي معابد ساخته مي‌شدند. <br /> <br /> يونانيان نيز براي زيبايي معابد و محوطه‌هاي اطراف ورزشگاه‌هاي خود از درخت‌ها و باغ‌ها استفاده مي‌كردند و روميان نيز گونه‌هاي مختلف باغ را  به اشكال مجزا يا وابسته به بنا و باغ‌هاي تفريحي مس‌ساختند.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;<br /> <br /> سابقه‌ي باغ در ايران قبل از اسلام به پاسارگاد پايتخت كورش هخامنشي باز مي‌گردد. اين شهر كه هيچ استحكامات قابل توجهي نداشت، بناهايش در محدوده باغي سلطنتي معروف به پرديس قرار داشت و توسط جوي‌ها و حوضچه‌هايي احاطه ‌شده است. پاسارگاد به عنوان كهن‌ترين باغ ايراني در مجاورت كاخ اصلي او  و به عنوان باغ سلطنتي طراحي شد. اين باغ داراي فضايي مستطيل‌شكل بود كه محور طولي آن به كاخ اصلي پيوند مي‌خورد. باغ داراي چهار كرت بود و آبگذرهاي مستقيمي باغ را تقسيم مي‌كردند. اين ويژگي هندسي يكي از بنيادي‌ترين عناصر باغ‌هاي ايراني يعني چهارباغ به عنوان نماد هنجارين اولين بار در بناي پاسارگاد توسط كورش ساخته شد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;<br /> <br /> از نظر طرح و نقشه، باغ‌هاي ايراني را مي‌توان به سه گروه تقسيم كرد:‌ 1) باغ‌هاي مسطح و كم‌شيب (باغ فين)  2) باغ‌هاي شيبدار و صفحه‌دار كه معماري آن‌ها در خيابان‌هاي اصلي و آب‌نماهاي مياني تمركز دارد و بناي اصلي در طبقه‌ي فوقاني است. قديمي‌ترين نمونه آن باغ تخت شيراز و بهترين نمونه‌ي آن باغ هزارجريب صفوي در اصفهان است  3) باغ‌هايي كه در بسترهاي عارضه‌دار طبيعي و يا در ميان آبگيرها ساخته مي‌شود. اين باغ‌ها شباهت زيادي به باغ‌هاي باستاني دارند و در آن‌ها سعي شده كه حالت طبيعي محيط حفظ گردد(باع عباس‌آباد بهشهر، دوره صفوي). <br /> <br /> باغ ايراني چهارگوش و عموماٌ مستطيل‌شكل طراحي شده و محور آن جهت طولي آن است. باغ ايراني با ديوار و بعضا برج و بارو (مثل فين كاشان) محصور مي‌گرديد. و سردر ورودي آن مبين ميزان تمكن مالي صاحبان آن بوده است. اين سردرها  معمولاٌ در محور اصلي باغ ايجاد مي‌شدند. خيابان‌بندي باغ به نسبت وسعت و چگونگي بستر و شمار بناهاي آن شكل مي‌گرفته است.<br /> <br /> از شاخص‌ترين مولفه‌هاي باغ ايراني، شبكه‌بندي نهرها به چهاربخش قرينه يا چهارباغ، احداث كوشك و عمارت و ايوان است كه از بهترين چشم‌اندازهاي طبيعي برخوردار بوده است. گاهي كوشك باغ‌هاي ايران به دو بخش تقسيم مي‌شود: بخش وسيع‌تر كوشك عمومي و بخش كوچك‌تر كوشك خصوصي (همچون باغ ارم شيراز).&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; در شكل باغ ايراني اساسي‌ترين عنصر آب است و درختان در مرتبه‌ي بعدي اهميت قرار دارند.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; <br /> <br /> معمولا در باغ‌هاي ايراني درختان ميوه در كرت‌هاي بزرگ كاشته مي‌شوند و زمان شكوفايي و تنوع رنگ گل‌ها در نحوه‌ي قرارگيري آن‌ها لحاظ مي‌گردد. معمولا درختان ميوه را يا در حاشيه‌ي كرت‌هاي باغچه و خيابان‌ها يا داخل آن‌ها مي‌كاشتند. <br /> <br /> از نمونه‌هاي باغ‌هاي ايراني مي‌توان باغ نارنجستان يا باغ مركبات، گودال باغچه و باغچه‌ي خانگي را نام برد كه در مقياس‌هاي متعدد با معماري ايراني طراحي گرديده‌اند.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;منابع&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.    ايرانيكا : دانشنامه / دايره المعارف بزرگ اسلامي ج11 ص 206<br /> <br /> 2.   پيرنيا، كريم، سبك‌شناسي معماري ايراني، نشر معمار، 1383، ص 70: استروناخ، دال، شكل‌گيري باغ سلطنتي پاسارگاد و تاثير آن در باغ‌سازي ايراني، ترجمه‌ي كاميار عبدي، نشر اثر، تهران، ص 50<br /> <br /> 3.   ابوالقاسمي، لطيف، &quot;هنجار باغ ايراني در آينه‌ي تاريخ&quot;، مجموعه‌ي مقالات تاريخ معماري و شهرسازي ايران، جلد 2، تهران 1374، ص 213 ص 289 <br /> <br /> 4.   ديبا، داراب و جتنيب انصاري، &quot;باغ ايراني&quot; مجموعه مقالات كنگره معماري و شهرسازي ايران، ج 2،  صص 30 -31 <br /> <br /> 5.   همان منبع.<br /> <br /> <br /> آزیتا رجبی</div>

Samei