https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87
بختیارنامه - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T05:23:32Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=7629&oldid=prev
Samei در ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۵
2025-05-09T21:05:57Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[بختیارنامه]]'''. عنوان یکی از قصههای معروف فارسی که کهنترین تحریر متن منثور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>را به شمسالدین محمد دقایقی مروزی (اواخر سده 6 و اوایل سده 7 ق/ 11 و 12 م) نسبت میدهند حاوی یک مقدمه، 10 باب (قصّه) و یک خاتمه است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[بختیارنامه]]'''. عنوان یکی از قصههای معروف فارسی که کهنترین تحریر متن منثور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>را به شمسالدین محمد دقایقی مروزی (اواخر سده 6 و اوایل سده 7 ق/ 11 و 12 م) نسبت میدهند حاوی یک مقدمه، 10 باب (قصّه) و یک خاتمه است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>داستان شرح زندگی بختیار پسر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ازاد </del>بخت شاه سیستان است که در میان دزدان بزرگ شد. سپس به دربار راه یافت و به شاه که پدرش بود و او را نمیشناخت، چنان نزدیک شد که حسودان، شاه را به قتل او برانگیختند، اما فرخ سوار، پیشوای دزدان پرده از راز زندگی بختیار برداشت تا شاه و ملکه پسر خود را باز شناسند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>داستان شرح زندگی بختیار پسر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آزاد </ins>بخت شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>سیستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و بلوچستان|سیستان]] </ins>است که در میان دزدان بزرگ شد. سپس به دربار راه یافت و به شاه که پدرش بود و او را نمیشناخت، چنان نزدیک شد که حسودان، شاه را به قتل او برانگیختند، اما فرخ سوار، پیشوای دزدان پرده از راز زندگی بختیار برداشت تا شاه و ملکه پسر خود را باز شناسند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جز داستان اصلی بختیار، قهرمانان 9 قصه دیگر بختیارنامه هر یک ماجرایی شبیه بختیار دارند و مانند داستانهای هزارو یک شب<sup>*</sup> تودرتو و به هم مرتبطاند<ref>اته، هرمان، تاریخ ادبیات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی، </del>ترجمه رضازاده شفق، تهران: 1337 ش، 223.</ref>. شباهت میان قصه «ده وزیر» بختیارنامه و «هفتوزیر» سندبادنامه چنان زیاد است که برخی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>را تقلید از هفت وزیر دانستهاند<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>'''''بختیارنامه (راحهالارواح فی سرورالمفراح)'''''، تحریر محمد دقایقی مروزی، به کوشش ذبیحالله صفا، تهران: 1345 ش، 71 به بعد، 119 به بعد.، 137 به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعد؛ </del>نولدکه، تئودور، '''''مقدمه بر بختیارنامه'''''، ترجمه مقدمه کیکاوس جهانداری (نک: محمد روشن)، تهران، 1367 ش، 23.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جز داستان اصلی بختیار، قهرمانان 9 قصه دیگر بختیارنامه هر یک ماجرایی شبیه بختیار دارند و مانند داستانهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هزار و یک شب|</ins>هزارو یک شب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> تودرتو و به هم مرتبطاند<ref>اته، هرمان، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>تاریخ ادبیات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی'''''، </ins>ترجمه رضازاده شفق، تهران: 1337 ش، 223.</ref>. شباهت میان قصه «ده وزیر» بختیارنامه و «هفتوزیر» سندبادنامه چنان زیاد است که برخی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>را تقلید از هفت وزیر دانستهاند<ref>'''''بختیارنامه (راحهالارواح فی سرورالمفراح)'''''، تحریر محمد دقایقی مروزی، به کوشش ذبیحالله صفا، تهران: 1345 ش، 71 به بعد، 119 به بعد.، 137 به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعد.</ref><ref></ins>نولدکه، تئودور، '''''مقدمه بر بختیارنامه'''''، ترجمه مقدمه کیکاوس جهانداری (نک: محمد روشن)، تهران، 1367 ش، 23.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همه قصهها متضمن پند و اندرز در تأیید فضایل ورد رذایل اخلاقی است<ref>افشار، ایرج، «ترجمه فارسی بختیارنامه»، جهان نو، تهران، 1330 ش، س 6، شمر 12، 246.</ref>.ذبیحا... صفا براساس نامها و نوع تمثیلات منقول در بختیارنامه که در ترجمههای عربی و گاه تحریرهای فارسی این قصه بازمانده است، احتمال میدهد که تحریرهای بختیارنامه از یکی از متون کهن پیش از اسلام سرچشمه گرفته و در زمره داستانهایی مانند سندبادنامه و کلیله و دمنه باشد که در دوره تکوینی حیات ادب عربی در سدههای اول هجری از پهلوی به عربی ترجمه شدهاند<ref>صفا، ذبیحالله، «مقدمه بر بختیارنامه» در حماسه سرایی در ایران، تهران: 1352، 6.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همه قصهها متضمن پند و اندرز در تأیید فضایل ورد رذایل اخلاقی است<ref>افشار، ایرج، «ترجمه فارسی بختیارنامه»، جهان نو، تهران، 1330 ش، س 6، شمر 12، 246.</ref>.ذبیحا... صفا براساس نامها و نوع تمثیلات منقول در بختیارنامه که در ترجمههای عربی و گاه تحریرهای فارسی این قصه بازمانده است، احتمال میدهد که تحریرهای بختیارنامه از یکی از متون کهن پیش از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اسلام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>سرچشمه گرفته و در زمره داستانهایی مانند سندبادنامه و کلیله و دمنه باشد که در دوره تکوینی حیات ادب عربی در سدههای اول هجری از پهلوی به عربی ترجمه شدهاند<ref>صفا، ذبیحالله، «مقدمه بر بختیارنامه» در حماسه سرایی در ایران، تهران: 1352، 6.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref>. از بختیارنامه چند تحریر منظوم و منثور به فارسی و عربی در دست است<ref>تلخیص از خطیبی، ابوالفضل، " بختیارنامه"، دایره المعارف بزرگ اسلامی، قابل بازیابی از: https://www.cgie.org.ir/fa/article/228386/%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87</ins></ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از بختیارنامه چند تحریر منظوم و منثور </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی و عربی در دست است.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[استان سیستان و بلوچستان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[هزار و یک شب]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ </ins>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(1398). دانشنامه ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص کننده: اعظم محبوبی </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص کننده: اعظم محبوبی </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلخیص از</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بختیارنامه، دایرهالمعارف بزرگ اسلامی، 1381 ش، ج 11، 486- 487.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جامعه و نظام اجتماعی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مردم شناسی]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3643:rev-7629:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=3643&oldid=prev
Maedeh در ۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۰
2025-04-18T21:20:53Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ماخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ماخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3642:rev-3643:php=table -->
</table>
Maedeh
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=3642&oldid=prev
Maedeh در ۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۱۸
2025-04-18T21:18:42Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۱۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بختیارنامه'''. عنوان یکی از قصههای معروف فارسی که کهنترین تحریر متن منثور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>را به شمسالدین محمد دقایقی مروزی (اواخر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>6 و اوایل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>7 ق/ 11 و 12 م) نسبت میدهند حاوی یک مقدمه، 10 باب (قصّه) و یک خاتمه است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بختیارنامه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>'''. عنوان یکی از قصههای معروف فارسی که کهنترین تحریر متن منثور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>را به شمسالدین محمد دقایقی مروزی (اواخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>6 و اوایل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>7 ق/ 11 و 12 م) نسبت میدهند حاوی یک مقدمه، 10 باب (قصّه) و یک خاتمه است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>داستان شرح زندگی بختیار پسر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آزاد </del>بخت شاه سیستان است که در میان دزدان بزرگ شد. سپس به دربار راه یافت و به شاه که پدرش بود و او را نمیشناخت، چنان نزدیک شد که حسودان، شاه را به قتل او برانگیختند، اما فرخ سوار، پیشوای دزدان پرده از راز زندگی بختیار برداشت تا شاه و ملکه پسر خود را باز شناسند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>داستان شرح زندگی بختیار پسر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ازاد </ins>بخت شاه سیستان است که در میان دزدان بزرگ شد. سپس به دربار راه یافت و به شاه که پدرش بود و او را نمیشناخت، چنان نزدیک شد که حسودان، شاه را به قتل او برانگیختند، اما فرخ سوار، پیشوای دزدان پرده از راز زندگی بختیار برداشت تا شاه و ملکه پسر خود را باز شناسند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جز داستان اصلی بختیار، قهرمانان 9 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قصة </del>دیگر بختیارنامه هر یک ماجرایی شبیه بختیار دارند و مانند داستانهای هزارو یک شب<sup>*</sup> تودرتو و به هم مرتبطاند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> شباهت میان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قصة </del>«ده وزیر» بختیارنامه و «هفتوزیر» سندبادنامه چنان زیاد است که برخی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>را تقلید از هفت وزیر دانستهاند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جز داستان اصلی بختیار، قهرمانان 9 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قصه </ins>دیگر بختیارنامه هر یک ماجرایی شبیه بختیار دارند و مانند داستانهای هزارو یک شب<sup>*</sup> تودرتو و به هم مرتبطاند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اته، هرمان، تاریخ ادبیات فارسی، ترجمه رضازاده شفق، تهران: 1337 ش، 223.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>شباهت میان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قصه </ins>«ده وزیر» بختیارنامه و «هفتوزیر» سندبادنامه چنان زیاد است که برخی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>را تقلید از هفت وزیر دانستهاند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> '''''بختیارنامه (راحهالارواح فی سرورالمفراح)'''''، تحریر محمد دقایقی مروزی، به کوشش ذبیحالله صفا، تهران: 1345 ش، 71 به بعد، 119 به بعد.، 137 به بعد؛ نولدکه، تئودور، '''''مقدمه بر بختیارنامه'''''، ترجمه مقدمه کیکاوس جهانداری (نک: محمد روشن)، تهران، 1367 ش، 23.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همة </del>قصهها متضمن پند و اندرز در تأیید فضایل ورد رذایل اخلاقی است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> ذبیحا... صفا براساس نامها و نوع تمثیلات منقول در بختیارنامه که در ترجمههای عربی و گاه تحریرهای فارسی این قصه بازمانده است، احتمال میدهد که تحریرهای بختیارنامه از یکی از متون کهن پیش از اسلام سرچشمه گرفته و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمرة </del>داستانهایی مانند سندبادنامه و کلیله و دمنه باشد که در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>تکوینی حیات ادب عربی در سدههای اول هجری از پهلوی به عربی ترجمه شدهاند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همه </ins>قصهها متضمن پند و اندرز در تأیید فضایل ورد رذایل اخلاقی است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افشار، ایرج، «ترجمه فارسی بختیارنامه»، جهان نو، تهران، 1330 ش، س 6، شمر 12، 246.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>ذبیحا... صفا براساس نامها و نوع تمثیلات منقول در بختیارنامه که در ترجمههای عربی و گاه تحریرهای فارسی این قصه بازمانده است، احتمال میدهد که تحریرهای بختیارنامه از یکی از متون کهن پیش از اسلام سرچشمه گرفته و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمره </ins>داستانهایی مانند سندبادنامه و کلیله و دمنه باشد که در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>تکوینی حیات ادب عربی در سدههای اول هجری از پهلوی به عربی ترجمه شدهاند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفا، ذبیحالله، «مقدمه بر بختیارنامه» در حماسه سرایی در ایران، تهران: 1352، 6.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از بختیارنامه چند تحریر منظوم و منثور به فارسی و عربی در دست است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از بختیارنامه چند تحریر منظوم و منثور به فارسی و عربی در دست است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''مآخذ:'''''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ماخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- اته، هرمان، تاریخ ادبیات فارسی، ترجمة رضازاده شفق، </del>تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1337 ش، 223.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. </ins>تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2- '''''بختیارنامه (راحهالارواح فی سرورالمفراح)'''''، تحریر محمد دقایقی مروزی، به کوشش ذبیحالله صفا، تهران: 1345 ش، 71 به بعد، 119 به بعد.، 137 به بعد؛ نولدکه، تئودور، '''''مقدمه بر بختیارنامه'''''، ترجمة مقدمه کیکاوس جهانداری (نک: محمد روشن)، تهران، 1367 ش، 23.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالفضل خطیبی</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3- </del> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> افشار، ایرج، «ترجمة فارسی بختیارنامه»، جهان نو، تهران، 1330 ش، س 6، شمر 12، 246.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلخیص کننده: اعظم محبوبی </ins> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4- صفا، ذبیحالله، «مقدمه بر بختیارنامه» در حماسه سرایی در ایران، تهران: 1352، 6.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از: بختیارنامه، دایرهالمعارف بزرگ اسلامی، 1381 ش، ج 11، 486- 487.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از: بختیارنامه، دایرهالمعارف بزرگ اسلامی، 1381 ش، ج 11، 486- 487.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالفضل خطیبی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلخیص کننده: اعظم محبوبی </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Maedeh
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=1374&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''بختیارنامه'''. عنوان یکی از قصههای معروف فارسی که کهنترین تحریر متن منثور آن را به شمسالدین محمد دقایقی مروزی (اواخر سدة 6 و اوایل سدة 7 ق/ 11 و 12 م) نسبت میدهند حاوی یک مقدمه، 10 باب (قصّه) و یک خاتمه است. داستان شرح زندگی بختیار پسر آزاد بخت...» ایجاد کرد
2024-08-18T22:04:13Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''بختیارنامه'''. عنوان یکی از قصههای معروف فارسی که کهنترین تحریر متن منثور آن را به شمسالدین محمد دقایقی مروزی (اواخر سدة 6 و اوایل سدة 7 ق/ 11 و 12 م) نسبت میدهند حاوی یک مقدمه، 10 باب (قصّه) و یک خاتمه است. داستان شرح زندگی بختیار پسر آزاد بخت...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''بختیارنامه'''. عنوان یکی از قصههای معروف فارسی که کهنترین تحریر متن منثور آن را به شمسالدین محمد دقایقی مروزی (اواخر سدة 6 و اوایل سدة 7 ق/ 11 و 12 م) نسبت میدهند حاوی یک مقدمه، 10 باب (قصّه) و یک خاتمه است.<br />
<br />
داستان شرح زندگی بختیار پسر آزاد بخت شاه سیستان است که در میان دزدان بزرگ شد. سپس به دربار راه یافت و به شاه که پدرش بود و او را نمیشناخت، چنان نزدیک شد که حسودان، شاه را به قتل او برانگیختند، اما فرخ سوار، پیشوای دزدان پرده از راز زندگی بختیار برداشت تا شاه و ملکه پسر خود را باز شناسند. <br />
<br />
جز داستان اصلی بختیار، قهرمانان 9 قصة دیگر بختیارنامه هر یک ماجرایی شبیه بختیار دارند و مانند داستانهای هزارو یک شب<sup>*</sup> تودرتو و به هم مرتبطاند.<sup>1</sup> شباهت میان قصة «ده وزیر» بختیارنامه و «هفتوزیر» سندبادنامه چنان زیاد است که برخی آن را تقلید از هفت وزیر دانستهاند.<sup>2</sup> <br />
<br />
همة قصهها متضمن پند و اندرز در تأیید فضایل ورد رذایل اخلاقی است. <sup>3</sup> ذبیحا... صفا براساس نامها و نوع تمثیلات منقول در بختیارنامه که در ترجمههای عربی و گاه تحریرهای فارسی این قصه بازمانده است، احتمال میدهد که تحریرهای بختیارنامه از یکی از متون کهن پیش از اسلام سرچشمه گرفته و در زمرة داستانهایی مانند سندبادنامه و کلیله و دمنه باشد که در دورة تکوینی حیات ادب عربی در سدههای اول هجری از پهلوی به عربی ترجمه شدهاند.<sup>4</sup> <br />
<br />
از بختیارنامه چند تحریر منظوم و منثور به فارسی و عربی در دست است.<br />
<br />
<br />
'''''مآخذ:'''''<br />
<br />
1- اته، هرمان، تاریخ ادبیات فارسی، ترجمة رضازاده شفق، تهران: 1337 ش، 223.<br />
<br />
2- '''''بختیارنامه (راحهالارواح فی سرورالمفراح)'''''، تحریر محمد دقایقی مروزی، به کوشش ذبیحالله صفا، تهران: 1345 ش، 71 به بعد، 119 به بعد.، 137 به بعد؛ نولدکه، تئودور، '''''مقدمه بر بختیارنامه'''''، ترجمة مقدمه کیکاوس جهانداری (نک: محمد روشن)، تهران، 1367 ش، 23.<br />
<br />
3- افشار، ایرج، «ترجمة فارسی بختیارنامه»، جهان نو، تهران، 1330 ش، س 6، شمر 12، 246.<br />
<br />
4- صفا، ذبیحالله، «مقدمه بر بختیارنامه» در حماسه سرایی در ایران، تهران: 1352، 6.<br />
<br />
تلخیص از: بختیارنامه، دایرهالمعارف بزرگ اسلامی، 1381 ش، ج 11، 486- 487.<br />
<br />
ابوالفضل خطیبی<br />
<br />
تلخیص کننده: اعظم محبوبی </div>
Samei