<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://iranology-e.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%B9</id>
	<title>بدیع - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://iranology-e.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%B9"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%B9&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-16T08:20:06Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%B9&amp;diff=10408&amp;oldid=prev</id>
		<title>Maedeh: /* منبع اصلی */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%B9&amp;diff=10408&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-06-10T11:26:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;منبع اصلی&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۶&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بدیع، فنی در چگونگی آرایش‌های لفظی و معنوی سخن پس از رعایت اصول علم [[بلاغت]]. بدیع را در لغت، سخن تازه، نوظهور و نوآیین تعریف &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كرده‌اند&lt;/del&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;همایی ، جلال‌الدین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فنون بلاغت و صناعات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1363، ج 1، ص.&amp;lt;/ref&amp;gt;.هر اثر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بكر &lt;/del&gt;و بدیع حاصل نوآوری و ابداع نویسنده یا سراینده آن است و جوهر اصالت دارد&amp;lt;ref&amp;gt;داد، سیما. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ اصطلاحات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: مروارید ،‌چ 1، ]ویرایش جدید[، 1382، ص 79.&amp;lt;/ref&amp;gt;.اما فن بدیع پس از معانی و بیان سومین فن از علوم [[بلاغت]] است &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كه &lt;/del&gt;گاه به هر سه و گاهی به دو فن آخر اطلاق می‌گردد. این فنون سه گانه &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كه &lt;/del&gt;پس از [[اسلام]] پدید آمد، در ابتدا به هم آمیخته بود، ولی به مرور زمان ـ بیشتر در تألیفات [[عربی]] ـ از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یكدیگر تفكیك &lt;/del&gt;گردید و هر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یك &lt;/del&gt;به عنوان فنی خاص شناخته شد&amp;lt;ref&amp;gt;همایی ، جلال‌الدین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فنون بلاغت و صناعات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1361، ص8.&amp;lt;/ref&amp;gt;. نخستین بار در سده 5 ق / 11م، ابن سنان خفاجی (د 466 ق) مؤلف سرّ الفصاحه، صناعات بدیعی را به سه دسته می توان بخش کرد:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بدیع، فنی در چگونگی آرایش‌های لفظی و معنوی سخن پس از رعایت اصول علم [[بلاغت]]. بدیع را در لغت، سخن تازه، نوظهور و نوآیین تعریف &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کرده‌اند&lt;/ins&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;همایی ، جلال‌الدین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فنون بلاغت و صناعات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1363، ج 1، ص.&amp;lt;/ref&amp;gt;.هر اثر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بکر &lt;/ins&gt;و بدیع حاصل نوآوری و ابداع نویسنده یا سراینده آن است و جوهر اصالت دارد&amp;lt;ref&amp;gt;داد، سیما. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ اصطلاحات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: مروارید ،‌چ 1، ]ویرایش جدید[، 1382، ص 79.&amp;lt;/ref&amp;gt;.اما فن بدیع پس از معانی و بیان سومین فن از علوم [[بلاغت]] است &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;که &lt;/ins&gt;گاه به هر سه و گاهی به دو فن آخر اطلاق می‌گردد. این فنون سه گانه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;که &lt;/ins&gt;پس از [[اسلام]] پدید آمد، در ابتدا به هم آمیخته بود، ولی به مرور زمان ـ بیشتر در تألیفات [[عربی]] ـ از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یکدیگر تفکیک &lt;/ins&gt;گردید و هر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یک &lt;/ins&gt;به عنوان فنی خاص شناخته شد&amp;lt;ref&amp;gt;همایی ، جلال‌الدین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فنون بلاغت و صناعات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1361، ص8.&amp;lt;/ref&amp;gt;. نخستین بار در سده 5 ق / 11م، ابن سنان خفاجی (د 466 ق) مؤلف سرّ الفصاحه، صناعات بدیعی را به سه دسته می توان بخش کرد:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;# صناعات لفظی؛  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;# صناعات لفظی؛  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l6&quot;&gt;خط ۶:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۶:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;# صناعات لفظی و معنوی&amp;lt;ref&amp;gt;اسفندیارپور،‌ هوشمند. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;عروسان سخن&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. تهران: فردوس، چ1، 1383، ص55، ‌56.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;# صناعات لفظی و معنوی&amp;lt;ref&amp;gt;اسفندیارپور،‌ هوشمند. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;عروسان سخن&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. تهران: فردوس، چ1، 1383، ص55، ‌56.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بدیع پژوهی و بدیع‌نویسی در سده 2ق / 8 م با توجه علما به جنبه‌های اعجاز [[قرآن]] و تلاش راویان برای گردآوری امثال، ‌اشعار و اخبار قبایل عرب &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شكل &lt;/del&gt;گرفت و به تدوین &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كتاب‌هایی &lt;/del&gt;در علم لغت، صرف و نحو و انواع دیگری از علوم ادبی عرب انجامید&amp;lt;ref&amp;gt;عطاری. «بدیع»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامه‌ ادبی، ‌دانشنامه ادب فارسی (2).&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، چ1، 1376، ص229.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كهن‌ترین &lt;/del&gt;آثاری &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كه &lt;/del&gt;به [[فارسی]] در فن بدیع نگارش یافته عبارتند از:  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بدیع پژوهی و بدیع‌نویسی در سده 2ق / 8 م با توجه علما به جنبه‌های اعجاز [[قرآن]] و تلاش راویان برای گردآوری امثال، ‌اشعار و اخبار قبایل عرب &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شکل &lt;/ins&gt;گرفت و به تدوین &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کتاب‌هایی &lt;/ins&gt;در علم لغت، صرف و نحو و انواع دیگری از علوم ادبی عرب انجامید&amp;lt;ref&amp;gt;عطاری. «بدیع»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامه‌ ادبی، ‌دانشنامه ادب فارسی (2).&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، چ1، 1376، ص229.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کهن‌ترین &lt;/ins&gt;آثاری &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;که &lt;/ins&gt;به [[فارسی]] در فن بدیع نگارش یافته عبارتند از:  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;# [[ترجمان البلاغه]] تألیف محمد بن عمر رادویانی (سده 5ق)؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;# [[ترجمان البلاغه]] تألیف محمد بن عمر رادویانی (سده 5ق)؛&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-10159:rev-10408:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Maedeh</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%B9&amp;diff=10159&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei در ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۷</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%B9&amp;diff=10159&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-06-09T13:47:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۷&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بدیع، فنی در چگونگی آرایش‌های لفظی و معنوی سخن پس از رعایت اصول علم [[بلاغت]]. بدیع را در لغت، سخن تازه، نوظهور و نوآیین تعریف كرده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;همایی ، جلال‌الدین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فنون بلاغت و صناعات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1363، ج 1، ص.&amp;lt;/ref&amp;gt;.هر اثر بكر و بدیع حاصل نوآوری و ابداع نویسنده یا سراینده آن است و جوهر اصالت دارد&amp;lt;ref&amp;gt;داد، سیما. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ اصطلاحات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: مروارید ،‌چ 1، ]ویرایش جدید[، 1382، ص 79.&amp;lt;/ref&amp;gt;.اما فن بدیع پس از معانی و بیان سومین فن از علوم [[بلاغت]]&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;/del&gt;است كه گاه به هر سه و گاهی به دو فن آخر اطلاق می‌گردد. این فنون سه گانه كه پس از اسلام پدید آمد، در ابتدا به هم آمیخته بود، ولی به مرور زمان ـ بیشتر در تألیفات [[عربی]] ـ از یكدیگر تفكیك گردید و هر یك به عنوان فنی خاص شناخته شد&amp;lt;ref&amp;gt;همایی ، جلال‌الدین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فنون بلاغت و صناعات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1361، ص8.&amp;lt;/ref&amp;gt;. نخستین بار در سده 5 ق / 11م، ابن سنان خفاجی (د 466 ق) مؤلف سرّ الفصاحه، صناعات بدیعی را به سه دسته: &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1- &lt;/del&gt;صناعات &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;لفظی 2- &lt;/del&gt;صناعات &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;معنوی، 3- &lt;/del&gt;صناعات لفظی و معنوی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بخش كرد&lt;/del&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;اسفندیارپور،‌ هوشمند. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;عروسان سخن&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: فردوس، چ1، 1383، ص55، ‌56.&amp;lt;/ref&amp;gt;. بدیع پژوهی و بدیع‌نویسی در سده 2ق / 8 م با توجه علما به جنبه‌های اعجاز قرآن و تلاش راویان برای گردآوری امثال، ‌اشعار و اخبار قبایل عرب شكل گرفت و به تدوین كتاب‌هایی در علم لغت، صرف و نحو و انواع دیگری از علوم ادبی عرب انجامید&amp;lt;ref&amp;gt;عطاری. «بدیع»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامه‌ ادبی، ‌دانشنامه ادب فارسی (2).&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، چ1، 1376، ص229.&amp;lt;/ref&amp;gt;.كهن‌ترین آثاری كه به [[فارسی]] در فن بدیع نگارش یافته عبارتند از: &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1- &lt;/del&gt;ترجمان البلاغه&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;/del&gt;تألیف محمد بن عمر رادویانی (سده 5ق)&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;، 2- &lt;/del&gt;حدائق السحر فی دقائق الشعر اثر [[رشيدِ وَطواط|رشید وطواط]]&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;/del&gt;(سده 6ق)&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;، 3- &lt;/del&gt;المعجم فی معاییر اشعار العجم تألیف شمس قیس رازی (سده 7ق)&amp;lt;ref&amp;gt;نیز نگ: میرصادقی (ذوالقدر)، میمنت. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;واژه نامه هنر شاعری&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، تهران: كتاب مهناز، چ2، 1376، ص38 ـ 39.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;علوی‌مقدم، محمد؛ اشرف‌زاده، رضا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;معانی و بیان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: سمت، چ1، 1376، ص 15، 16، 19.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بدیع، فنی در چگونگی آرایش‌های لفظی و معنوی سخن پس از رعایت اصول علم [[بلاغت]]. بدیع را در لغت، سخن تازه، نوظهور و نوآیین تعریف كرده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;همایی ، جلال‌الدین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فنون بلاغت و صناعات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1363، ج 1، ص.&amp;lt;/ref&amp;gt;.هر اثر بكر و بدیع حاصل نوآوری و ابداع نویسنده یا سراینده آن است و جوهر اصالت دارد&amp;lt;ref&amp;gt;داد، سیما. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ اصطلاحات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: مروارید ،‌چ 1، ]ویرایش جدید[، 1382، ص 79.&amp;lt;/ref&amp;gt;.اما فن بدیع پس از معانی و بیان سومین فن از علوم [[بلاغت]] است كه گاه به هر سه و گاهی به دو فن آخر اطلاق می‌گردد. این فنون سه گانه كه پس از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;اسلام&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;پدید آمد، در ابتدا به هم آمیخته بود، ولی به مرور زمان ـ بیشتر در تألیفات [[عربی]] ـ از یكدیگر تفكیك گردید و هر یك به عنوان فنی خاص شناخته شد&amp;lt;ref&amp;gt;همایی ، جلال‌الدین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فنون بلاغت و صناعات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1361، ص8.&amp;lt;/ref&amp;gt;. نخستین بار در سده 5 ق / 11م، ابن سنان خفاجی (د 466 ق) مؤلف سرّ الفصاحه، صناعات بدیعی را به سه دسته &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;می توان بخش کرد&lt;/ins&gt;:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;# &lt;/ins&gt;صناعات &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;لفظی؛ &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;# &lt;/ins&gt;صناعات &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;معنوی؛&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;# &lt;/ins&gt;صناعات لفظی و معنوی&amp;lt;ref&amp;gt;اسفندیارپور،‌ هوشمند. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;عروسان سخن&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: فردوس، چ1، 1383، ص55، ‌56.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بدیع پژوهی و بدیع‌نویسی در سده 2ق / 8 م با توجه علما به جنبه‌های اعجاز &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;قرآن&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;و تلاش راویان برای گردآوری امثال، ‌اشعار و اخبار قبایل عرب شكل گرفت و به تدوین كتاب‌هایی در علم لغت، صرف و نحو و انواع دیگری از علوم ادبی عرب انجامید&amp;lt;ref&amp;gt;عطاری. «بدیع»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامه‌ ادبی، ‌دانشنامه ادب فارسی (2).&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، چ1، 1376، ص229.&amp;lt;/ref&amp;gt;.كهن‌ترین آثاری كه به [[فارسی]] در فن بدیع نگارش یافته عبارتند از:  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;# [[&lt;/ins&gt;ترجمان البلاغه&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;تألیف محمد بن عمر رادویانی (سده 5ق)&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;؛&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;# &lt;/ins&gt;حدائق السحر فی دقائق الشعر اثر [[رشيدِ وَطواط|رشید وطواط]] (سده 6ق)&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;؛ &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;# &lt;/ins&gt;المعجم فی معاییر اشعار العجم تألیف &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;شمس قیس رازی&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;(سده 7ق)&amp;lt;ref&amp;gt;نیز نگ: میرصادقی (ذوالقدر)، میمنت. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;واژه نامه هنر شاعری&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، تهران: كتاب مهناز، چ2، 1376، ص38 ـ 39.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;علوی‌مقدم، محمد؛ اشرف‌زاده، رضا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;معانی و بیان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: سمت، چ1، 1376، ص 15، 16، 19.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[بلاغت]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[بلاغت]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[عربی]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[ترجمان البلاغه]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[شمس قیس رازی]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== مآخذ ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== مآخذ ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%B9&amp;diff=10129&amp;oldid=prev</id>
		<title>Maedeh در ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۱</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%B9&amp;diff=10129&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-06-09T08:41:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۱&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بدیع، فنی در چگونگی آرایش‌های لفظی و معنوی سخن پس از رعایت اصول علم بلاغت. بدیع را در لغت، سخن تازه، نوظهور و نوآیین تعریف كرده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;همایی ، جلال‌الدین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فنون بلاغت و صناعات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1363، ج 1، ص.&amp;lt;/ref&amp;gt;.هر اثر بكر و بدیع حاصل نوآوری و ابداع نویسنده یا &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرایندة &lt;/del&gt;آن است و جوهر اصالت دارد&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;2&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; اما فن بدیع پس از معانی و بیان سومین فن از علوم بلاغت&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; است كه گاه به هر سه و گاهی به دو فن آخر اطلاق می‌گردد. این فنون سه گانه كه پس از اسلام پدید آمد، در ابتدا به هم آمیخته بود، ولی به مرور زمان ـ بیشتر در تألیفات [[عربی]] ـ از یكدیگر تفكیك گردید و هر یك به عنوان فنی خاص شناخته شد&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;3&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; نخستین بار در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سدة &lt;/del&gt;5 ق / 11م، ابن سنان خفاجی (د 466 ق) مؤلف سرّ الفصاحه، صناعات بدیعی را به سه دسته: 1- صناعات لفظی 2- صناعات معنوی، 3- صناعات لفظی و معنوی بخش كرد&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;4&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; بدیع پژوهی و بدیع‌نویسی در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سدة &lt;/del&gt;2ق / 8 م با توجه علما به جنبه‌های اعجاز قرآن و تلاش راویان برای گردآوری امثال، ‌اشعار و اخبار قبایل عرب شكل گرفت و به تدوین كتاب‌هایی در علم لغت، صرف و نحو و انواع دیگری از علوم ادبی عرب انجامید&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;5&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; كهن‌ترین آثاری كه به [[فارسی]] در فن بدیع نگارش یافته عبارتند از: 1- ترجمان البلاغه&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; تألیف محمد بن عمر رادویانی (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سدة &lt;/del&gt;5ق)، 2- حدائق السحر فی دقائق الشعر اثر [[رشيدِ وَطواط|رشید وطواط]]&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سدة &lt;/del&gt;6ق)، 3- المعجم فی معاییر اشعار العجم تألیف شمس قیس رازی (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سدة &lt;/del&gt;7ق).&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;6&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بدیع، فنی در چگونگی آرایش‌های لفظی و معنوی سخن پس از رعایت اصول علم &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;بلاغت&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;. بدیع را در لغت، سخن تازه، نوظهور و نوآیین تعریف كرده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;همایی ، جلال‌الدین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فنون بلاغت و صناعات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1363، ج 1، ص.&amp;lt;/ref&amp;gt;.هر اثر بكر و بدیع حاصل نوآوری و ابداع نویسنده یا &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سراینده &lt;/ins&gt;آن است و جوهر اصالت دارد&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;داد، سیما. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ اصطلاحات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: مروارید ،‌چ 1، ]ویرایش جدید[، 1382، ص 79.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/ins&gt;اما فن بدیع پس از معانی و بیان سومین فن از علوم &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;بلاغت&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; است كه گاه به هر سه و گاهی به دو فن آخر اطلاق می‌گردد. این فنون سه گانه كه پس از اسلام پدید آمد، در ابتدا به هم آمیخته بود، ولی به مرور زمان ـ بیشتر در تألیفات [[عربی]] ـ از یكدیگر تفكیك گردید و هر یك به عنوان فنی خاص شناخته شد&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;همایی ، جلال‌الدین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فنون بلاغت و صناعات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1361، ص8.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/ins&gt;نخستین بار در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سده &lt;/ins&gt;5 ق / 11م، ابن سنان خفاجی (د 466 ق) مؤلف سرّ الفصاحه، صناعات بدیعی را به سه دسته: 1- صناعات لفظی 2- صناعات معنوی، 3- صناعات لفظی و معنوی بخش كرد&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اسفندیارپور،‌ هوشمند. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;عروسان سخن&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: فردوس، چ1، 1383، ص55، ‌56.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/ins&gt;بدیع پژوهی و بدیع‌نویسی در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سده &lt;/ins&gt;2ق / 8 م با توجه علما به جنبه‌های اعجاز قرآن و تلاش راویان برای گردآوری امثال، ‌اشعار و اخبار قبایل عرب شكل گرفت و به تدوین كتاب‌هایی در علم لغت، صرف و نحو و انواع دیگری از علوم ادبی عرب انجامید&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عطاری. «بدیع»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامه‌ ادبی، ‌دانشنامه ادب فارسی (2).&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، چ1، 1376، ص229.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/ins&gt;كهن‌ترین آثاری كه به [[فارسی]] در فن بدیع نگارش یافته عبارتند از: 1- ترجمان البلاغه&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; تألیف محمد بن عمر رادویانی (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سده &lt;/ins&gt;5ق)، 2- حدائق السحر فی دقائق الشعر اثر [[رشيدِ وَطواط|رشید وطواط]]&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سده &lt;/ins&gt;6ق)، 3- المعجم فی معاییر اشعار العجم تألیف شمس قیس رازی (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سده &lt;/ins&gt;7ق)&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;نیز نگ: میرصادقی (ذوالقدر)، میمنت&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;واژه نامه هنر شاعری&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، تهران: كتاب مهناز، چ2، 1376، ص38 ـ 39.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;علوی‌مقدم، محمد؛ اشرف‌زاده، رضا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;معانی و بیان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: سمت، چ1، 1376، ص 15، 16، 19.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[بلاغت]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== مآخذ ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== منبع اصلی ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1.     همایی ، جلال‌الدین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فنون بلاغت و صناعات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1363، ج 1، ص.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== نویسنده مقاله ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;2.     داد، سیما. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ اصطلاحات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: مروارید ،‌چ 1، ]ویرایش جدید[، 1382، ص 79.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;3.     همایی، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039; 1361، ص8.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;4.     اسفندیارپور،‌ هوشمند. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;عروسان سخن&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: فردوس، چ1، 1383، ص55، ‌56.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;5.     عطاری. «بدیع»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامة‌ ادبی، ‌دانشنامة ادب فارسی (2).&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، چ1، 1376، ص229.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;6.     علوی‌مقدم، محمد؛ اشرف‌زاده، رضا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;معانی و بیان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: سمت، چ1، 1376، ص 15، 16، 19.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;و نیز نگ: میرصادقی (ذوالقدر)، میمنت. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;واژه نامة هنر شاعری&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، تهران: كتاب مهناز، چ2، 1376، ص38 ـ 39.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ابوالقاسم رادفر&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ابوالقاسم رادفر&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:ادبیات]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Maedeh</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%B9&amp;diff=10126&amp;oldid=prev</id>
		<title>Maedeh در ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۳</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%B9&amp;diff=10126&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-06-09T08:33:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۳&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بدیع، فنی در چگونگی آرایش‌های لفظی و معنوی سخن پس از رعایت اصول علم بلاغت. بدیع را در لغت، سخن تازه، نوظهور و نوآیین تعریف كرده‌اند&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; هر اثر بكر و بدیع حاصل نوآوری و ابداع نویسنده یا سرایندة آن است و جوهر اصالت دارد.&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt; اما فن بدیع پس از معانی و بیان سومین فن از علوم بلاغت&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; است كه گاه به هر سه و گاهی به دو فن آخر اطلاق می‌گردد. این فنون سه گانه كه پس از اسلام پدید آمد، در ابتدا به هم آمیخته بود، ولی به مرور زمان ـ بیشتر در تألیفات [[عربی]] ـ از یكدیگر تفكیك گردید و هر یك به عنوان فنی خاص شناخته شد.&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt; نخستین بار در سدة 5 ق / 11م، ابن سنان خفاجی (د 466 ق) مؤلف &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/del&gt;سرّ &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;الفصاحه&#039;&#039;، &lt;/del&gt;صناعات بدیعی را به سه دسته: 1- صناعات لفظی 2- صناعات معنوی، 3- صناعات لفظی و معنوی بخش كرد.&amp;lt;sup&amp;gt;4&amp;lt;/sup&amp;gt; بدیع پژوهی و بدیع‌نویسی در سدة 2ق / 8 م با توجه علما به جنبه‌های اعجاز &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/del&gt;قرآن&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039; &lt;/del&gt;و تلاش راویان برای گردآوری امثال، ‌اشعار و اخبار قبایل عرب شكل گرفت و به تدوین كتاب‌هایی در علم لغت، صرف و نحو و انواع دیگری از علوم ادبی عرب انجامید.&amp;lt;sup&amp;gt;5&amp;lt;/sup&amp;gt; كهن‌ترین آثاری كه به [[فارسی]] در فن بدیع نگارش یافته عبارتند از: 1- &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/del&gt;ترجمان البلاغه&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/del&gt;&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; تألیف محمد بن عمر رادویانی (سدة 5ق)، 2- &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/del&gt;حدائق السحر فی دقائق الشعر&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039; &lt;/del&gt;اثر [[رشيدِ وَطواط|رشید وطواط]]&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; (سدة 6ق)، 3- &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/del&gt;المعجم فی معاییر اشعار العجم&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039; &lt;/del&gt;تألیف شمس قیس رازی (سدة 7ق).&amp;lt;sup&amp;gt;6&amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بدیع، فنی در چگونگی آرایش‌های لفظی و معنوی سخن پس از رعایت اصول علم بلاغت. بدیع را در لغت، سخن تازه، نوظهور و نوآیین تعریف كرده‌اند&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;همایی ، جلال‌الدین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فنون بلاغت و صناعات ادبی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1363، ج 1، ص.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/ins&gt;هر اثر بكر و بدیع حاصل نوآوری و ابداع نویسنده یا سرایندة آن است و جوهر اصالت دارد.&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt; اما فن بدیع پس از معانی و بیان سومین فن از علوم بلاغت&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; است كه گاه به هر سه و گاهی به دو فن آخر اطلاق می‌گردد. این فنون سه گانه كه پس از اسلام پدید آمد، در ابتدا به هم آمیخته بود، ولی به مرور زمان ـ بیشتر در تألیفات [[عربی]] ـ از یكدیگر تفكیك گردید و هر یك به عنوان فنی خاص شناخته شد.&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt; نخستین بار در سدة 5 ق / 11م، ابن سنان خفاجی (د 466 ق) مؤلف سرّ &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;الفصاحه، &lt;/ins&gt;صناعات بدیعی را به سه دسته: 1- صناعات لفظی 2- صناعات معنوی، 3- صناعات لفظی و معنوی بخش كرد.&amp;lt;sup&amp;gt;4&amp;lt;/sup&amp;gt; بدیع پژوهی و بدیع‌نویسی در سدة 2ق / 8 م با توجه علما به جنبه‌های اعجاز قرآن و تلاش راویان برای گردآوری امثال، ‌اشعار و اخبار قبایل عرب شكل گرفت و به تدوین كتاب‌هایی در علم لغت، صرف و نحو و انواع دیگری از علوم ادبی عرب انجامید.&amp;lt;sup&amp;gt;5&amp;lt;/sup&amp;gt; كهن‌ترین آثاری كه به [[فارسی]] در فن بدیع نگارش یافته عبارتند از: 1- ترجمان البلاغه&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; تألیف محمد بن عمر رادویانی (سدة 5ق)، 2- حدائق السحر فی دقائق الشعر اثر [[رشيدِ وَطواط|رشید وطواط]]&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; (سدة 6ق)، 3- المعجم فی معاییر اشعار العجم تألیف شمس قیس رازی (سدة 7ق).&amp;lt;sup&amp;gt;6&amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1.     همایی ، جلال‌الدین. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;فنون بلاغت و صناعات ادبی&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1363، ج 1، ص.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1.     همایی ، جلال‌الدین. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;فنون بلاغت و صناعات ادبی&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1363، ج 1، ص.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Maedeh</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%B9&amp;diff=9793&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei در ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۲</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%B9&amp;diff=9793&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-06-07T15:52:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۲&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بدیع، فنی &lt;/ins&gt;در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;چگونگی آرایش‌های لفظی &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;معنوی &lt;/ins&gt;سخن پس از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رعایت &lt;/ins&gt;اصول علم بلاغت. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بدیع &lt;/ins&gt;را در لغت، سخن تازه، نوظهور و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نوآیین تعریف &lt;/ins&gt;كرده‌اند.&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; هر اثر بكر و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بدیع &lt;/ins&gt;حاصل &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نوآوری &lt;/ins&gt;و ابداع &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نویسنده یا سرایندة &lt;/ins&gt;آن است و جوهر اصالت دارد.&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt; اما فن &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بدیع &lt;/ins&gt;پس از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;معانی &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بیان سومین &lt;/ins&gt;فن از علوم بلاغت&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; است كه گاه به هر سه و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;گاهی &lt;/ins&gt;به دو فن آخر اطلاق &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;می‌گردد&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;این &lt;/ins&gt;فنون سه گانه كه پس از اسلام &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;پدید &lt;/ins&gt;آمد، در ابتدا به هم &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آمیخته &lt;/ins&gt;بود، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ولی &lt;/ins&gt;به مرور زمان ـ &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بیشتر &lt;/ins&gt;در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تألیفات [[عربی]] &lt;/ins&gt;ـ از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یكدیگر تفكیك گردید &lt;/ins&gt;و هر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یك &lt;/ins&gt;به عنوان &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فنی &lt;/ins&gt;خاص شناخته شد.&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نخستین &lt;/ins&gt;بار در سدة 5 ق / 11م، ابن سنان &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;خفاجی &lt;/ins&gt;(د 466 ق) مؤلف &#039;&#039;سرّ الفصاحه&#039;&#039;، صناعات &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بدیعی &lt;/ins&gt;را به سه دسته: 1- صناعات &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;لفظی &lt;/ins&gt;2- صناعات &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;معنوی، &lt;/ins&gt;3- صناعات &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;لفظی &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;معنوی &lt;/ins&gt;بخش كرد.&amp;lt;sup&amp;gt;4&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بدیع پژوهی &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بدیع‌نویسی &lt;/ins&gt;در سدة 2ق / 8 م با توجه علما به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جنبه‌های &lt;/ins&gt;اعجاز &#039;&#039;قرآن&#039;&#039; و تلاش &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;راویان برای گردآوری &lt;/ins&gt;امثال، ‌اشعار و اخبار &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;قبایل &lt;/ins&gt;عرب شكل گرفت و به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تدوین كتاب‌هایی &lt;/ins&gt;در علم لغت، صرف و نحو و انواع &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دیگری &lt;/ins&gt;از علوم &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ادبی &lt;/ins&gt;عرب &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجامید&lt;/ins&gt;.&amp;lt;sup&amp;gt;5&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كهن‌ترین آثاری &lt;/ins&gt;كه به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[فارسی]] &lt;/ins&gt;در فن &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بدیع &lt;/ins&gt;نگارش &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یافته &lt;/ins&gt;عبارتند از: 1- &#039;&#039;ترجمان البلاغه&#039;&#039;&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تألیف &lt;/ins&gt;محمد بن عمر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رادویانی &lt;/ins&gt;(سدة 5ق)، 2- &#039;&#039;حدائق السحر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فی &lt;/ins&gt;دقائق الشعر&#039;&#039; اثر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رشيدِ وَطواط|رشید &lt;/ins&gt;وطواط&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; (سدة 6ق)، 3- &#039;&#039;المعجم &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فی معاییر &lt;/ins&gt;اشعار العجم&#039;&#039; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تألیف &lt;/ins&gt;شمس &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;قیس رازی &lt;/ins&gt;(سدة 7ق).&amp;lt;sup&amp;gt;6&amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بديع، فني &lt;/del&gt;در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;چگونگي آرايش‌هاي لفظي &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;معنوي &lt;/del&gt;سخن پس از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رعايت &lt;/del&gt;اصول علم بلاغت. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بديع &lt;/del&gt;را در لغت، سخن تازه، نوظهور و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نوآيين تعريف &lt;/del&gt;كرده‌اند.&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; هر اثر بكر و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بديع &lt;/del&gt;حاصل &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نوآوري &lt;/del&gt;و ابداع &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نويسنده يا سرايندة &lt;/del&gt;آن است و جوهر اصالت دارد.&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt; اما فن &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بديع &lt;/del&gt;پس از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;معاني &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بيان سومين &lt;/del&gt;فن از علوم بلاغت&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; است كه گاه به هر سه و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;گاهي &lt;/del&gt;به دو فن آخر اطلاق &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مي‌گردد&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اين &lt;/del&gt;فنون سه گانه كه پس از اسلام &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;پديد &lt;/del&gt;آمد، در ابتدا به هم &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آميخته &lt;/del&gt;بود، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ولي &lt;/del&gt;به مرور زمان ـ &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بيشتر &lt;/del&gt;در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تأليفات عربي &lt;/del&gt;ـ از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;يكديگر تفكيك گرديد &lt;/del&gt;و هر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;يك &lt;/del&gt;به عنوان &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فني &lt;/del&gt;خاص شناخته شد.&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نخستين &lt;/del&gt;بار در سدة 5 ق / 11م، ابن سنان &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;خفاجي &lt;/del&gt;(د 466 ق) مؤلف &#039;&#039;سرّ الفصاحه&#039;&#039;، صناعات &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بديعي &lt;/del&gt;را به سه دسته: 1- صناعات &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;لفظي &lt;/del&gt;2- صناعات &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;معنوي، &lt;/del&gt;3- صناعات &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;لفظي &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;معنوي &lt;/del&gt;بخش كرد.&amp;lt;sup&amp;gt;4&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بديع پژوهي &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بديع‌نويسي &lt;/del&gt;در سدة 2ق / 8 م با توجه علما به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جنبه‌هاي &lt;/del&gt;اعجاز &#039;&#039;قرآن&#039;&#039; و تلاش &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;راويان براي گردآوري &lt;/del&gt;امثال، ‌اشعار و اخبار &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;قبايل &lt;/del&gt;عرب شكل گرفت و به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تدوين كتاب‌هايي &lt;/del&gt;در علم لغت، صرف و نحو و انواع &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ديگري &lt;/del&gt;از علوم &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ادبي &lt;/del&gt;عرب &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انجاميد&lt;/del&gt;.&amp;lt;sup&amp;gt;5&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كهن‌ترين آثاري &lt;/del&gt;كه به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فارسي &lt;/del&gt;در فن &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بديع &lt;/del&gt;نگارش &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;يافته &lt;/del&gt;عبارتند از: 1- &#039;&#039;ترجمان البلاغه&#039;&#039;&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تأليف &lt;/del&gt;محمد بن عمر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رادوياني &lt;/del&gt;(سدة 5ق)، 2- &#039;&#039;حدائق السحر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;في &lt;/del&gt;دقائق الشعر&#039;&#039; اثر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رشيد &lt;/del&gt;وطواط&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; (سدة 6ق)، 3- &#039;&#039;المعجم &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;في معايير &lt;/del&gt;اشعار العجم&#039;&#039; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تأليف &lt;/del&gt;شمس &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;قيس رازي &lt;/del&gt;(سدة 7ق).&amp;lt;sup&amp;gt;6&amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1.     &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;همايي &lt;/del&gt;، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جلال‌الدين&lt;/del&gt;. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فنون بلاغت و صناعات &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ادبي&lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1363، ج 1، ص.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1.     &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;همایی &lt;/ins&gt;، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جلال‌الدین&lt;/ins&gt;. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فنون بلاغت و صناعات &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ادبی&lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1363، ج 1، ص.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;2.     داد، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سيما&lt;/del&gt;. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ اصطلاحات &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ادبي&lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مرواريد &lt;/del&gt;،‌چ 1، ]&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ويرايش جديد&lt;/del&gt;[، 1382، ص 79.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;2.     داد، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سیما&lt;/ins&gt;. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ اصطلاحات &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ادبی&lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مروارید &lt;/ins&gt;،‌چ 1، ]&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ویرایش جدید&lt;/ins&gt;[، 1382، ص 79.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;3.     &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;همايي، &lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039; 1361، ص8.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;3.     &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;همایی، &lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039; 1361، ص8.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;4.     &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اسفنديارپور،‌ &lt;/del&gt;هوشمند. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;عروسان سخن&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: فردوس، چ1، 1383، ص55، ‌56.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;4.     &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اسفندیارپور،‌ &lt;/ins&gt;هوشمند. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;عروسان سخن&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: فردوس، چ1، 1383، ص55، ‌56.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;5.     &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عطاري&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«بديع»، &lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامة‌ &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ادبي، &lt;/del&gt;‌دانشنامة ادب &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فارسي &lt;/del&gt;(2).&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرپرستي &lt;/del&gt;حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اسلامي &lt;/del&gt;، چ1، 1376، ص229.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;5.     &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عطاری&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«بدیع»، &lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامة‌ &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ادبی، &lt;/ins&gt;‌دانشنامة ادب &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فارسی &lt;/ins&gt;(2).&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرپرستی &lt;/ins&gt;حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اسلامی &lt;/ins&gt;، چ1، 1376، ص229.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;6.     &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;علوي‌مقدم، &lt;/del&gt;محمد؛ اشرف‌زاده، رضا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;معاني &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بيان&lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: سمت، چ1، 1376، ص 15، 16، 19.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;6.     &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;علوی‌مقدم، &lt;/ins&gt;محمد؛ اشرف‌زاده، رضا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;معانی &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بیان&lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: سمت، چ1، 1376، ص 15، 16، 19.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نيز &lt;/del&gt;نگ: &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ميرصادقي &lt;/del&gt;(ذوالقدر)، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ميمنت&lt;/del&gt;. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;واژه نامة هنر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شاعري&lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، تهران: كتاب مهناز، چ2، 1376، ص38 ـ 39.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نیز &lt;/ins&gt;نگ: &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;میرصادقی &lt;/ins&gt;(ذوالقدر)، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;میمنت&lt;/ins&gt;. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;واژه نامة هنر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شاعری&lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، تهران: كتاب مهناز، چ2، 1376، ص38 ـ 39.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ابوالقاسم رادفر&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ابوالقاسم رادفر&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%B9&amp;diff=9791&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «  بديع، فني در چگونگي آرايش‌هاي لفظي و معنوي سخن پس از رعايت اصول علم بلاغت. بديع را در لغت، سخن تازه، نوظهور و نوآيين تعريف كرده‌اند.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; هر اثر بكر و بديع حاصل نوآوري و ابداع نويسنده يا سرايندة آن است و جوهر اصالت دارد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; اما فن بديع پس...» ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%B9&amp;diff=9791&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-06-07T15:47:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای تازه حاوی «  بديع، فني در چگونگي آرايش‌هاي لفظي و معنوي سخن پس از رعايت اصول علم بلاغت. بديع را در لغت، سخن تازه، نوظهور و نوآيين تعريف كرده‌اند.&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; هر اثر بكر و بديع حاصل نوآوري و ابداع نويسنده يا سرايندة آن است و جوهر اصالت دارد.&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt; اما فن بديع پس...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بديع، فني در چگونگي آرايش‌هاي لفظي و معنوي سخن پس از رعايت اصول علم بلاغت. بديع را در لغت، سخن تازه، نوظهور و نوآيين تعريف كرده‌اند.&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; هر اثر بكر و بديع حاصل نوآوري و ابداع نويسنده يا سرايندة آن است و جوهر اصالت دارد.&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt; اما فن بديع پس از معاني و بيان سومين فن از علوم بلاغت&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; است كه گاه به هر سه و گاهي به دو فن آخر اطلاق مي‌گردد. اين فنون سه گانه كه پس از اسلام پديد آمد، در ابتدا به هم آميخته بود، ولي به مرور زمان ـ بيشتر در تأليفات عربي ـ از يكديگر تفكيك گرديد و هر يك به عنوان فني خاص شناخته شد.&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt; نخستين بار در سدة 5 ق / 11م، ابن سنان خفاجي (د 466 ق) مؤلف &amp;#039;&amp;#039;سرّ الفصاحه&amp;#039;&amp;#039;، صناعات بديعي را به سه دسته: 1- صناعات لفظي 2- صناعات معنوي، 3- صناعات لفظي و معنوي بخش كرد.&amp;lt;sup&amp;gt;4&amp;lt;/sup&amp;gt; بديع پژوهي و بديع‌نويسي در سدة 2ق / 8 م با توجه علما به جنبه‌هاي اعجاز &amp;#039;&amp;#039;قرآن&amp;#039;&amp;#039; و تلاش راويان براي گردآوري امثال، ‌اشعار و اخبار قبايل عرب شكل گرفت و به تدوين كتاب‌هايي در علم لغت، صرف و نحو و انواع ديگري از علوم ادبي عرب انجاميد.&amp;lt;sup&amp;gt;5&amp;lt;/sup&amp;gt; كهن‌ترين آثاري كه به فارسي در فن بديع نگارش يافته عبارتند از: 1- &amp;#039;&amp;#039;ترجمان البلاغه&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; تأليف محمد بن عمر رادوياني (سدة 5ق)، 2- &amp;#039;&amp;#039;حدائق السحر في دقائق الشعر&amp;#039;&amp;#039; اثر رشيد وطواط&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; (سدة 6ق)، 3- &amp;#039;&amp;#039;المعجم في معايير اشعار العجم&amp;#039;&amp;#039; تأليف شمس قيس رازي (سدة 7ق).&amp;lt;sup&amp;gt;6&amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1.     همايي ، جلال‌الدين. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;فنون بلاغت و صناعات ادبي&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. ‌تهران: توس ، چ 2، 1363، ج 1، ص.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2.     داد، سيما. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;فرهنگ اصطلاحات ادبي&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. ‌تهران: مرواريد ،‌چ 1، ]ويرايش جديد[، 1382، ص 79.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.     همايي، &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;همان&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;.&amp;#039;&amp;#039; 1361، ص8.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
4.     اسفنديارپور،‌ هوشمند. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;عروسان سخن&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. تهران: فردوس، چ1، 1383، ص55، ‌56.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
5.     عطاري. «بديع»، &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;فرهنگنامة‌ ادبي، ‌دانشنامة ادب فارسي (2).&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; به سرپرستي حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ، چ1، 1376، ص229.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
6.     علوي‌مقدم، محمد؛ اشرف‌زاده، رضا. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;معاني و بيان&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. تهران: سمت، چ1، 1376، ص 15، 16، 19.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و نيز نگ: ميرصادقي (ذوالقدر)، ميمنت. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;واژه نامة هنر شاعري&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، تهران: كتاب مهناز، چ2، 1376، ص38 ـ 39.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابوالقاسم رادفر&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
</feed>