https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85%28%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C%29 بهرام(پادشاه ساسانی) - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-09-15T02:04:48Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85(%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C)&diff=5546&oldid=prev Samei در ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۱ 2025-05-03T14:01:37Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;بهرام‌ اول،&#039;&#039;&#039; (حک271-274م) پسر [[شاپور|شاپور اول]]. در دوره او موبدان [[زرتشتی، دین|زردشتی]] به ویژه کرتیر یا کردیر، [Kardēr]قدرت فراوانی یافتند تا آن‌جا که موفق به دستگیری و اعدام [[مانی]] شدند&lt;ref&gt;ويدن‌گرن، گئو. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ماني و تعليمات او&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة نزهت اصفهاني، 1355، ص58-52.&lt;/ref&gt;. پس از وی، پسرش [[بهرام|بهرام دوم]] (حک274-293م) در زمانی که کرتیر در اوج قدرت بود، و برادرانش هرمز و نرسی با او مخالفت می‌کردند به پادشاهی رسید&lt;ref&gt;تفضلي، احمد. «كرتير و اتحاد دين و دولت در دورة ساساني» در &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;يكي قطره باران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1370، نشر نو، ص737-721.&lt;/ref&gt;. رومی‌ها در این اوضاع آشفته بخشی از بین‌النهرین و ارمنستان را تصرف کردند&lt;ref&gt;  لوكونين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تمدن ايران ساساني&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة عنايت‌الله رضا، تهران: 1372، علمي و فرهنگي، ص186.&lt;/ref&gt;.پس از این، پادشاهی &#039;&#039;&#039;بهرام سوم&#039;&#039;&#039; که از حمایت کرتیر برخوردار بود چهارماه بیشتر دوام نیافت (293م) که نرسی او را سرنگون کرد&lt;ref&gt;Klima. O . &quot;Bahram III&quot; in &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopaedia Iranica&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, vol 3, p517&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;بهرام‌ اول،&#039;&#039;&#039; (حک271-274م) پسر [[شاپور|شاپور اول]]. در دوره او موبدان [[زرتشتی، دین|زردشتی]] به ویژه کرتیر یا کردیر، [Kardēr]قدرت فراوانی یافتند تا آن‌جا که موفق به دستگیری و اعدام [[مانی]] شدند&lt;ref&gt;ويدن‌گرن، گئو. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ماني و تعليمات او&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة نزهت اصفهاني، 1355، ص58-52.&lt;/ref&gt;. پس از وی، پسرش [[بهرام|بهرام دوم]] (حک274-293م) در زمانی که کرتیر در اوج قدرت بود، و برادرانش هرمز و نرسی با او مخالفت می‌کردند به پادشاهی رسید&lt;ref&gt;تفضلي، احمد. «كرتير و اتحاد دين و دولت در دورة ساساني» در &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;يكي قطره باران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1370، نشر نو، ص737-721.&lt;/ref&gt;. رومی‌ها در این اوضاع آشفته بخشی از بین‌النهرین و ارمنستان را تصرف کردند&lt;ref&gt;  لوكونين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تمدن ايران ساساني&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة عنايت‌الله رضا، تهران: 1372، علمي و فرهنگي، ص186.&lt;/ref&gt;.پس از این، پادشاهی &#039;&#039;&#039;بهرام سوم&#039;&#039;&#039; که از حمایت کرتیر برخوردار بود چهارماه بیشتر دوام نیافت (293م) که نرسی او را سرنگون کرد&lt;ref&gt;Klima. O . &quot;Bahram III&quot; in &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopaedia Iranica&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, vol 3, p517&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام چهارم''' (388-399م) پسر شاپور دوم&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; ذوالاکتاف، از آن‌جا که در زمان برادرش شاپور سوم حکمران کرمان بود به کرمانشاه (پادشاه کرمان) ملقب شد&lt;ref&gt;Klima. O . "Bahram IV" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p518&lt;/ref&gt;. در زمان او ارمنستان میان [[ایران]] و روم تقسیم شد، دولت روم نیز به دو بخش شرقی (بیزانس) [Byzantine]و روم غربی تقسیم شد&lt;ref&gt;Morony, "sasanids", " '''''in Encyclopaedia of Islam''''', vol 9. p. 75.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام چهارم''' (388-399م) پسر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شاپور<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دوم&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; ذوالاکتاف، از آن‌جا که در زمان برادرش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شاپور<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>سوم حکمران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کرمان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بود به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کرمانشاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(پادشاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کرمان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) ملقب شد&lt;ref&gt;Klima. O . "Bahram IV" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p518&lt;/ref&gt;. در زمان او ارمنستان میان [[ایران]] و روم تقسیم شد، دولت روم نیز به دو بخش شرقی (بیزانس) [Byzantine]و روم غربی تقسیم شد&lt;ref&gt;Morony, "sasanids", " '''''in Encyclopaedia of Islam''''', vol 9. p. 75.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام پنجم''' (حک420-438م) پسر یزدگرد اول (399-420م) با شکست دادن یکی از بزرگان مدعی پادشاهی به نام خسرو، بر تخت نشت، اگر چه هیاطله (هپتالیان)[Hephtalites] را در شمال شرقی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </del>شکست داد، اما در جنگ؛ بیزانس موفقیتی نداشت. مسیحیان ایرانی در زمان او برای گریز از تعقیب و آزار دولت، کلیسای خود را از کلیسای بیزانس جدا کردند&lt;ref&gt;كريستن‌سن، آرتور. '''''ايران درزمان ساسانيان'''''. ترجمة غلامرضا رشيدياسمي، تهران: 1378، صداي معاصر، ص204.&lt;/ref&gt;. بهرام پنجم ملقب به بهرام گور [ Gor]در ادب فارسی به شکار گور مشهور است و داستان زندگی او در منظومه هفت‌پیکر نظامی انعکاس یافته است&lt;ref&gt;Hanaway, w. l. "Bahram Gor in Persian legend and literature" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3. p 519.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام پنجم''' (حک420-438م) پسر یزدگرد اول (399-420م) با شکست دادن یکی از بزرگان مدعی پادشاهی به نام خسرو، بر تخت نشت، اگر چه هیاطله (هپتالیان)[Hephtalites] را در شمال شرقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران]]، </ins>شکست داد، اما در جنگ؛ بیزانس موفقیتی نداشت. مسیحیان ایرانی در زمان او برای گریز از تعقیب و آزار دولت، کلیسای خود را از کلیسای بیزانس جدا کردند&lt;ref&gt;كريستن‌سن، آرتور. '''''ايران درزمان ساسانيان'''''. ترجمة غلامرضا رشيدياسمي، تهران: 1378، صداي معاصر، ص204.&lt;/ref&gt;. بهرام پنجم ملقب به بهرام گور [ Gor]در ادب فارسی به شکار گور مشهور است و داستان زندگی او در منظومه هفت‌پیکر نظامی انعکاس یافته است&lt;ref&gt;Hanaway, w. l. "Bahram Gor in Persian legend and literature" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3. p 519.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام ششم''' یا چوبین [Čobin(chobin)](حک590-591م) از خاندان مهران، سردار هرمز چهارم (حک579-590م) بود که در برابر مهاجمان هپتالی جنگید اما از آنجا که از رومیان شکست خورد، هرمز او را خلع کرد و او نیز شورش کرد. با کشته شدن هرمز به دست بزرگان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساسانی، </del>[[خسرو پرویز|خسروپرویز]] (590-628) به تخت رسید اما از مقابل بهرام چوبین برای استمداد از رومیان گریخت. [[بهرام]] در مقابل سپاهیان روم‌شرقی (بیزانس) شکست خورد و روانه ترکستان (شمال شرق [[ایران]]) شد و در آن‌جا به تحریک [[خسرو پرویز|خسروپرویز]] کشته شد&lt;ref&gt;نظامي گنجوي، جمال‌الدين ابومحمد. '''''هفت‌پيكر'''''. به كوشش حسين‌پژمان بختياري، تهران: 1344، ابن‌سينا.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;براي آگاهي بيشتر: كريستن‌سن، آرتور. '''''داستان بهرام چوبين'''''. ترجمة منيژه احدزادگان آهني، تهران: 1383، طهوري.  &lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام ششم''' یا چوبین [Čobin(chobin)](حک590-591م) از خاندان مهران، سردار هرمز چهارم (حک579-590م) بود که در برابر مهاجمان هپتالی جنگید اما از آنجا که از رومیان شکست خورد، هرمز او را خلع کرد و او نیز شورش کرد. با کشته شدن هرمز به دست بزرگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ساسانیان|ساسانی]]، </ins>[[خسرو پرویز|خسروپرویز]] (590-628) به تخت رسید اما از مقابل بهرام چوبین برای استمداد از رومیان گریخت. [[بهرام]] در مقابل سپاهیان روم‌شرقی (بیزانس) شکست خورد و روانه ترکستان (شمال شرق [[ایران]]) شد و در آن‌جا به تحریک [[خسرو پرویز|خسروپرویز]] کشته شد&lt;ref&gt;نظامي گنجوي، جمال‌الدين ابومحمد. '''''هفت‌پيكر'''''. به كوشش حسين‌پژمان بختياري، تهران: 1344، ابن‌سينا.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;براي آگاهي بيشتر: كريستن‌سن، آرتور. '''''داستان بهرام چوبين'''''. ترجمة منيژه احدزادگان آهني، تهران: 1383، طهوري.  &lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ساسانیان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ساسانیان]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[شاپور]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین شیخ  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین شیخ  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</ins></div></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85(%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C)&diff=4120&oldid=prev Samei در ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۱۵ 2025-04-24T05:15:53Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[بهرام]]،''' نام شش تن از پادشاهان ساسانی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[بهرام]]،''' نام شش تن از پادشاهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ساسانیان|</ins>ساسانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام‌ اول،''' (حک271-274م) پسر شاپور اول<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;</del>. در دوره او موبدان زردشتی به ویژه کرتیر یا کردیر، [Kardēr]قدرت فراوانی یافتند تا آن‌جا که موفق به دستگیری و اعدام مانی شدند&lt;ref&gt;ويدن‌گرن، گئو. '''''ماني و تعليمات او'''''. ترجمة نزهت اصفهاني، 1355، ص58-52.&lt;/ref&gt;. پس از وی، پسرش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</del>بهرام دوم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' </del>(حک274-293م) در زمانی که کرتیر در اوج قدرت بود، و برادرانش هرمز و نرسی با او مخالفت می‌کردند به پادشاهی رسید&lt;ref&gt;تفضلي، احمد. «كرتير و اتحاد دين و دولت در دورة ساساني» در '''''يكي قطره باران'''''. تهران: 1370، نشر نو، ص737-721.&lt;/ref&gt;. رومی‌ها در این اوضاع آشفته بخشی از بین‌النهرین و ارمنستان را تصرف کردند&lt;ref&gt;  لوكونين. '''''تمدن ايران ساساني'''''. ترجمة عنايت‌الله رضا، تهران: 1372، علمي و فرهنگي، ص186.&lt;/ref&gt;.پس از این، پادشاهی '''بهرام سوم''' که از حمایت کرتیر برخوردار بود چهارماه بیشتر دوام نیافت (293م) که نرسی او را سرنگون کرد&lt;ref&gt;Klima. O . "Bahram III" in '''''Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p517&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام‌ اول،''' (حک271-274م) پسر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شاپور|</ins>شاپور اول<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. در دوره او موبدان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زرتشتی، دین|</ins>زردشتی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به ویژه کرتیر یا کردیر، [Kardēr]قدرت فراوانی یافتند تا آن‌جا که موفق به دستگیری و اعدام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شدند&lt;ref&gt;ويدن‌گرن، گئو. '''''ماني و تعليمات او'''''. ترجمة نزهت اصفهاني، 1355، ص58-52.&lt;/ref&gt;. پس از وی، پسرش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بهرام|</ins>بهرام دوم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(حک274-293م) در زمانی که کرتیر در اوج قدرت بود، و برادرانش هرمز و نرسی با او مخالفت می‌کردند به پادشاهی رسید&lt;ref&gt;تفضلي، احمد. «كرتير و اتحاد دين و دولت در دورة ساساني» در '''''يكي قطره باران'''''. تهران: 1370، نشر نو، ص737-721.&lt;/ref&gt;. رومی‌ها در این اوضاع آشفته بخشی از بین‌النهرین و ارمنستان را تصرف کردند&lt;ref&gt;  لوكونين. '''''تمدن ايران ساساني'''''. ترجمة عنايت‌الله رضا، تهران: 1372، علمي و فرهنگي، ص186.&lt;/ref&gt;.پس از این، پادشاهی '''بهرام سوم''' که از حمایت کرتیر برخوردار بود چهارماه بیشتر دوام نیافت (293م) که نرسی او را سرنگون کرد&lt;ref&gt;Klima. O . "Bahram III" in '''''Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p517&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام چهارم''' (388-399م) پسر شاپور دوم&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; ذوالاکتاف، از آن‌جا که در زمان برادرش شاپور سوم حکمران کرمان بود به کرمانشاه (پادشاه کرمان) ملقب شد&lt;ref&gt;Klima. O . "Bahram IV" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p518&lt;/ref&gt;. در زمان او ارمنستان میان ایران و روم تقسیم شد، دولت روم نیز به دو بخش شرقی (بیزانس) [Byzantine]و روم غربی تقسیم شد&lt;ref&gt;Morony, "sasanids", " '''''in Encyclopaedia of Islam''''', vol 9. p. 75.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام چهارم''' (388-399م) پسر شاپور دوم&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; ذوالاکتاف، از آن‌جا که در زمان برادرش شاپور سوم حکمران کرمان بود به کرمانشاه (پادشاه کرمان) ملقب شد&lt;ref&gt;Klima. O . "Bahram IV" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p518&lt;/ref&gt;. در زمان او ارمنستان میان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و روم تقسیم شد، دولت روم نیز به دو بخش شرقی (بیزانس) [Byzantine]و روم غربی تقسیم شد&lt;ref&gt;Morony, "sasanids", " '''''in Encyclopaedia of Islam''''', vol 9. p. 75.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;بهرام پنجم&#039;&#039;&#039; (حک420-438م) پسر یزدگرد اول (399-420م) با شکست دادن یکی از بزرگان مدعی پادشاهی به نام خسرو، بر تخت نشت، اگر چه هیاطله (هپتالیان)[Hephtalites] را در شمال شرقی ایران، شکست داد، اما در جنگ؛ بیزانس موفقیتی نداشت. مسیحیان ایرانی در زمان او برای گریز از تعقیب و آزار دولت، کلیسای خود را از کلیسای بیزانس جدا کردند&lt;ref&gt;كريستن‌سن، آرتور. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ايران درزمان ساسانيان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة غلامرضا رشيدياسمي، تهران: 1378، صداي معاصر، ص204.&lt;/ref&gt;. بهرام پنجم ملقب به بهرام گور [ Gor]در ادب فارسی به شکار گور مشهور است و داستان زندگی او در منظومه هفت‌پیکر نظامی انعکاس یافته است&lt;ref&gt;Hanaway, w. l. &quot;Bahram Gor in Persian legend and literature&quot; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;in Encyclopaedia Iranica&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, vol 3. p 519.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;بهرام پنجم&#039;&#039;&#039; (حک420-438م) پسر یزدگرد اول (399-420م) با شکست دادن یکی از بزرگان مدعی پادشاهی به نام خسرو، بر تخت نشت، اگر چه هیاطله (هپتالیان)[Hephtalites] را در شمال شرقی ایران، شکست داد، اما در جنگ؛ بیزانس موفقیتی نداشت. مسیحیان ایرانی در زمان او برای گریز از تعقیب و آزار دولت، کلیسای خود را از کلیسای بیزانس جدا کردند&lt;ref&gt;كريستن‌سن، آرتور. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ايران درزمان ساسانيان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة غلامرضا رشيدياسمي، تهران: 1378، صداي معاصر، ص204.&lt;/ref&gt;. بهرام پنجم ملقب به بهرام گور [ Gor]در ادب فارسی به شکار گور مشهور است و داستان زندگی او در منظومه هفت‌پیکر نظامی انعکاس یافته است&lt;ref&gt;Hanaway, w. l. &quot;Bahram Gor in Persian legend and literature&quot; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;in Encyclopaedia Iranica&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, vol 3. p 519.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام ششم''' یا چوبین [Čobin(chobin)](حک590-591م) از خاندان مهران، سردار هرمز چهارم (حک579-590م) بود که در برابر مهاجمان هپتالی جنگید اما از آنجا که از رومیان شکست خورد، هرمز او را خلع کرد و او نیز شورش کرد. با کشته شدن هرمز به دست بزرگان ساسانی، خسروپرویز (590-628) به تخت رسید اما از مقابل بهرام چوبین برای استمداد از رومیان گریخت. بهرام در مقابل سپاهیان روم‌شرقی (بیزانس) شکست خورد و روانه ترکستان (شمال شرق ایران) شد و در آن‌جا به تحریک خسروپرویز کشته شد&lt;ref&gt;نظامي گنجوي، جمال‌الدين ابومحمد. '''''هفت‌پيكر'''''. به كوشش حسين‌پژمان بختياري، تهران: 1344، ابن‌سينا.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;براي آگاهي بيشتر: كريستن‌سن، آرتور. '''''داستان بهرام چوبين'''''. ترجمة منيژه احدزادگان آهني، تهران: 1383، طهوري.  &lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام ششم''' یا چوبین [Čobin(chobin)](حک590-591م) از خاندان مهران، سردار هرمز چهارم (حک579-590م) بود که در برابر مهاجمان هپتالی جنگید اما از آنجا که از رومیان شکست خورد، هرمز او را خلع کرد و او نیز شورش کرد. با کشته شدن هرمز به دست بزرگان ساسانی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خسرو پرویز|</ins>خسروپرویز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(590-628) به تخت رسید اما از مقابل بهرام چوبین برای استمداد از رومیان گریخت. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بهرام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در مقابل سپاهیان روم‌شرقی (بیزانس) شکست خورد و روانه ترکستان (شمال شرق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) شد و در آن‌جا به تحریک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خسرو پرویز|</ins>خسروپرویز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>کشته شد&lt;ref&gt;نظامي گنجوي، جمال‌الدين ابومحمد. '''''هفت‌پيكر'''''. به كوشش حسين‌پژمان بختياري، تهران: 1344، ابن‌سينا.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;براي آگاهي بيشتر: كريستن‌سن، آرتور. '''''داستان بهرام چوبين'''''. ترجمة منيژه احدزادگان آهني، تهران: 1383، طهوري.  &lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ساسانیان]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین شیخ  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین شیخ  </div></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85(%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C)&diff=2540&oldid=prev Nazli در ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۰۷ 2025-01-22T05:07:33Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۰۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[بهرام]]،''' نام شش تن از پادشاهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساساني</del>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[بهرام]]،''' نام شش تن از پادشاهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساسانی</ins>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام‌ اول،''' (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك271</del>-274م) پسر شاپور اول&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>او موبدان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زردشتي </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ويژه كرتير يا كردير، </del>[Kardēr]قدرت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فراواني يافتند </del>تا آن‌جا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>موفق به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دستگيري </del>و اعدام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماني </del>شدند&lt;ref&gt;ويدن‌گرن، گئو. '''''ماني و تعليمات او'''''. ترجمة نزهت اصفهاني، 1355، ص58-52.&lt;/ref&gt;. پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وي، </del>پسرش '''''بهرام دوم''''' (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك274</del>-293م) در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زماني كه كرتير </del>در اوج قدرت بود، و برادرانش هرمز و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نرسي </del>با او مخالفت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌كردند </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پادشاهي رسيد</del>&lt;ref&gt;تفضلي، احمد. «كرتير و اتحاد دين و دولت در دورة ساساني» در '''''يكي قطره باران'''''. تهران: 1370، نشر نو، ص737-721.&lt;/ref&gt;. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رومي‌ها </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>اوضاع آشفته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بين‌النهرين </del>و ارمنستان را تصرف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كردند</del>&lt;ref&gt;  لوكونين. '''''تمدن ايران ساساني'''''. ترجمة عنايت‌الله رضا، تهران: 1372، علمي و فرهنگي، ص186.&lt;/ref&gt;.پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين، پادشاهي </del>'''بهرام سوم''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حمايت كرتير </del>برخوردار بود چهارماه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيشتر </del>دوام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيافت </del>(293م) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه نرسي </del>او را سرنگون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>&lt;ref&gt;Klima. O . "Bahram III" in '''''Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p517&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام‌ اول،''' (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک271</ins>-274م) پسر شاپور اول&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>او موبدان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زردشتی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژه کرتیر یا کردیر، </ins>[Kardēr]قدرت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فراوانی یافتند </ins>تا آن‌جا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>موفق به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دستگیری </ins>و اعدام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مانی </ins>شدند&lt;ref&gt;ويدن‌گرن، گئو. '''''ماني و تعليمات او'''''. ترجمة نزهت اصفهاني، 1355، ص58-52.&lt;/ref&gt;. پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وی، </ins>پسرش '''''بهرام دوم''''' (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک274</ins>-293م) در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمانی که کرتیر </ins>در اوج قدرت بود، و برادرانش هرمز و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نرسی </ins>با او مخالفت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کردند </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پادشاهی رسید</ins>&lt;ref&gt;تفضلي، احمد. «كرتير و اتحاد دين و دولت در دورة ساساني» در '''''يكي قطره باران'''''. تهران: 1370، نشر نو، ص737-721.&lt;/ref&gt;. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رومی‌ها </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>اوضاع آشفته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین‌النهرین </ins>و ارمنستان را تصرف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کردند</ins>&lt;ref&gt;  لوكونين. '''''تمدن ايران ساساني'''''. ترجمة عنايت‌الله رضا، تهران: 1372، علمي و فرهنگي، ص186.&lt;/ref&gt;.پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این، پادشاهی </ins>'''بهرام سوم''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حمایت کرتیر </ins>برخوردار بود چهارماه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیشتر </ins>دوام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیافت </ins>(293م) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که نرسی </ins>او را سرنگون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>&lt;ref&gt;Klima. O . "Bahram III" in '''''Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p517&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام چهارم''' (388-399م) پسر شاپور دوم&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذوالاكتاف، </del>از آن‌جا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در زمان برادرش شاپور سوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكمران كرمان </del>بود به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرمانشاه </del>(پادشاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرمان</del>) ملقب شد&lt;ref&gt;Klima. O . "Bahram IV" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p518&lt;/ref&gt;. در زمان او ارمنستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان ايران </del>و روم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم </del>شد، دولت روم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>به دو بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقي </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيزانس</del>) [Byzantine]و روم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غربي تقسيم </del>شد&lt;ref&gt;Morony, "sasanids", " '''''in Encyclopaedia of Islam''''', vol 9. p. 75.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام چهارم''' (388-399م) پسر شاپور دوم&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذوالاکتاف، </ins>از آن‌جا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در زمان برادرش شاپور سوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکمران کرمان </ins>بود به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرمانشاه </ins>(پادشاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرمان</ins>) ملقب شد&lt;ref&gt;Klima. O . "Bahram IV" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p518&lt;/ref&gt;. در زمان او ارمنستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان ایران </ins>و روم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم </ins>شد، دولت روم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>به دو بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقی </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیزانس</ins>) [Byzantine]و روم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غربی تقسیم </ins>شد&lt;ref&gt;Morony, "sasanids", " '''''in Encyclopaedia of Islam''''', vol 9. p. 75.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام پنجم''' (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك420</del>-438م) پسر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يزدگرد </del>اول (399-420م) با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكست </del>دادن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكي </del>از بزرگان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدعي پادشاهي </del>به نام خسرو، بر تخت نشت، اگر چه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هياطله </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هپتاليان</del>)[Hephtalites] را در شمال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقي ايران، شكست </del>داد، اما در جنگ؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيزانس موفقيتي </del>نداشت. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسيحيان ايراني </del>در زمان او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي گريز </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعقيب </del>و آزار دولت، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كليساي </del>خود را از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كليساي بيزانس </del>جدا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كردند</del>&lt;ref&gt;كريستن‌سن، آرتور. '''''ايران درزمان ساسانيان'''''. ترجمة غلامرضا رشيدياسمي، تهران: 1378، صداي معاصر، ص204.&lt;/ref&gt;. بهرام پنجم ملقب به بهرام گور [ Gor]در ادب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكار </del>گور مشهور است و داستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگي </del>او در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظومة هفت‌پيكر نظامي انعكاس يافته </del>است&lt;ref&gt;Hanaway, w. l. "Bahram Gor in Persian legend and literature" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3. p 519.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام پنجم''' (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک420</ins>-438م) پسر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یزدگرد </ins>اول (399-420م) با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکست </ins>دادن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی </ins>از بزرگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدعی پادشاهی </ins>به نام خسرو، بر تخت نشت، اگر چه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیاطله </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هپتالیان</ins>)[Hephtalites] را در شمال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقی ایران، شکست </ins>داد، اما در جنگ؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیزانس موفقیتی </ins>نداشت. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسیحیان ایرانی </ins>در زمان او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای گریز </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعقیب </ins>و آزار دولت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلیسای </ins>خود را از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلیسای بیزانس </ins>جدا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کردند</ins>&lt;ref&gt;كريستن‌سن، آرتور. '''''ايران درزمان ساسانيان'''''. ترجمة غلامرضا رشيدياسمي، تهران: 1378، صداي معاصر، ص204.&lt;/ref&gt;. بهرام پنجم ملقب به بهرام گور [ Gor]در ادب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکار </ins>گور مشهور است و داستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگی </ins>او در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظومه هفت‌پیکر نظامی انعکاس یافته </ins>است&lt;ref&gt;Hanaway, w. l. "Bahram Gor in Persian legend and literature" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3. p 519.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام ششم''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا چوبين </del>[Čobin(chobin)](<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك590</del>-591م) از خاندان مهران، سردار هرمز چهارم (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك579</del>-590م) بود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در برابر مهاجمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هپتالي جنگيد </del>اما از آنجا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روميان شكست </del>خورد، هرمز او را خلع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد </del>و او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>شورش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>. با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشته </del>شدن هرمز به دست بزرگان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساساني، خسروپرويز </del>(590-628) به تخت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسيد </del>اما از مقابل بهرام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چوبين براي </del>استمداد از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روميان گريخت</del>. بهرام در مقابل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سپاهيان روم‌شرقي </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيزانس</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكست </del>خورد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روانة تركستان </del>(شمال شرق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران</del>) شد و در آن‌جا به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحريك خسروپرويز كشته </del>شد&lt;ref&gt;نظامي گنجوي، جمال‌الدين ابومحمد. '''''هفت‌پيكر'''''. به كوشش حسين‌پژمان بختياري، تهران: 1344، ابن‌سينا.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;براي آگاهي بيشتر: كريستن‌سن، آرتور. '''''داستان بهرام چوبين'''''. ترجمة منيژه احدزادگان آهني، تهران: 1383، طهوري.  &lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام ششم''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا چوبین </ins>[Čobin(chobin)](<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک590</ins>-591م) از خاندان مهران، سردار هرمز چهارم (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک579</ins>-590م) بود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در برابر مهاجمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هپتالی جنگید </ins>اما از آنجا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رومیان شکست </ins>خورد، هرمز او را خلع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد </ins>و او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>شورش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>. با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشته </ins>شدن هرمز به دست بزرگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساسانی، خسروپرویز </ins>(590-628) به تخت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسید </ins>اما از مقابل بهرام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چوبین برای </ins>استمداد از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رومیان گریخت</ins>. بهرام در مقابل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سپاهیان روم‌شرقی </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیزانس</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکست </ins>خورد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روانه ترکستان </ins>(شمال شرق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران</ins>) شد و در آن‌جا به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحریک خسروپرویز کشته </ins>شد&lt;ref&gt;نظامي گنجوي، جمال‌الدين ابومحمد. '''''هفت‌پيكر'''''. به كوشش حسين‌پژمان بختياري، تهران: 1344، ابن‌سينا.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;براي آگاهي بيشتر: كريستن‌سن، آرتور. '''''داستان بهرام چوبين'''''. ترجمة منيژه احدزادگان آهني، تهران: 1383، طهوري.  &lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> </table> Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85(%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C)&diff=2512&oldid=prev Nazli در ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۳ 2025-01-13T16:33:56Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهرام،</del>''' نام شش تن از پادشاهان ساساني&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بهرام]]،</ins>''' نام شش تن از پادشاهان ساساني&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام‌ اول،''' (حك271-274م) پسر شاپور اول&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;. در دورة او موبدان زردشتي به ويژه كرتير يا كردير، [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>]قدرت فراواني يافتند تا آن‌جا كه موفق به دستگيري و اعدام ماني شدند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; پس از وي، پسرش '''''بهرام دوم''''' (حك274-293م) در زماني كه كرتير در اوج قدرت بود، و برادرانش هرمز و نرسي با او مخالفت مي‌كردند به پادشاهي رسيد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; رومي‌ها در اين اوضاع آشفته بخشي از بين‌النهرين و ارمنستان را تصرف كردند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; پس از اين، پادشاهي '''بهرام سوم''' كه از حمايت كرتير برخوردار بود چهارماه بيشتر دوام نيافت (293م) كه نرسي او را سرنگون كرد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام‌ اول،''' (حك271-274م) پسر شاپور اول&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;. در دورة او موبدان زردشتي به ويژه كرتير يا كردير، [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Kardēr</ins>]قدرت فراواني يافتند تا آن‌جا كه موفق به دستگيري و اعدام ماني شدند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ويدن‌گرن، گئو. '''''ماني و تعليمات او'''''. ترجمة نزهت اصفهاني، 1355، ص58-52.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>پس از وي، پسرش '''''بهرام دوم''''' (حك274-293م) در زماني كه كرتير در اوج قدرت بود، و برادرانش هرمز و نرسي با او مخالفت مي‌كردند به پادشاهي رسيد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفضلي، احمد. «كرتير و اتحاد دين و دولت در دورة ساساني» در '''''يكي قطره باران'''''. تهران: 1370، نشر نو، ص737-721.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>رومي‌ها در اين اوضاع آشفته بخشي از بين‌النهرين و ارمنستان را تصرف كردند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  لوكونين. '''''تمدن ايران ساساني'''''. ترجمة عنايت‌الله رضا، تهران: 1372، علمي و فرهنگي، ص186.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>پس از اين، پادشاهي '''بهرام سوم''' كه از حمايت كرتير برخوردار بود چهارماه بيشتر دوام نيافت (293م) كه نرسي او را سرنگون كرد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Klima. O . "Bahram III" in '''''Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p517</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام چهارم''' (388-399م) پسر شاپور دوم&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; ذوالاكتاف، از آن‌جا كه در زمان برادرش شاپور سوم حكمران كرمان بود به كرمانشاه (پادشاه كرمان) ملقب شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در زمان او ارمنستان ميان ايران و روم تقسيم شد، دولت روم نيز به دو بخش شرقي (بيزانس) [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>]و روم غربي تقسيم شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام چهارم''' (388-399م) پسر شاپور دوم&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; ذوالاكتاف، از آن‌جا كه در زمان برادرش شاپور سوم حكمران كرمان بود به كرمانشاه (پادشاه كرمان) ملقب شد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Klima. O . "Bahram IV" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p518</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در زمان او ارمنستان ميان ايران و روم تقسيم شد، دولت روم نيز به دو بخش شرقي (بيزانس) [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Byzantine</ins>]و روم غربي تقسيم شد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Morony, "sasanids", " '''''in Encyclopaedia of Islam''''', vol 9. p. 75.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام پنجم''' (حك420-438م) پسر يزدگرد اول (399-420م) با شكست دادن يكي از بزرگان مدعي پادشاهي به نام خسرو، بر تخت نشت، اگر چه هياطله (هپتاليان)[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>] را در شمال شرقي ايران، شكست داد، اما در جنگ؛ بيزانس موفقيتي نداشت. مسيحيان ايراني در زمان او براي گريز از تعقيب و آزار دولت، كليساي خود را از كليساي بيزانس جدا كردند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; بهرام پنجم ملقب به بهرام گور [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>]در ادب فارسي به شكار گور مشهور است و داستان زندگي او در منظومة هفت‌پيكر نظامي انعكاس يافته است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام پنجم''' (حك420-438م) پسر يزدگرد اول (399-420م) با شكست دادن يكي از بزرگان مدعي پادشاهي به نام خسرو، بر تخت نشت، اگر چه هياطله (هپتاليان)[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Hephtalites</ins>] را در شمال شرقي ايران، شكست داد، اما در جنگ؛ بيزانس موفقيتي نداشت. مسيحيان ايراني در زمان او براي گريز از تعقيب و آزار دولت، كليساي خود را از كليساي بيزانس جدا كردند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كريستن‌سن، آرتور. '''''ايران درزمان ساسانيان'''''. ترجمة غلامرضا رشيدياسمي، تهران: 1378، صداي معاصر، ص204.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>بهرام پنجم ملقب به بهرام گور [ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Gor</ins>]در ادب فارسي به شكار گور مشهور است و داستان زندگي او در منظومة هفت‌پيكر نظامي انعكاس يافته است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Hanaway, w. l. "Bahram Gor in Persian legend and literature" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3. p 519.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام ششم''' يا چوبين [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>](حك590-591م) از خاندان مهران، سردار هرمز چهارم (حك579-590م) بود كه در برابر مهاجمان هپتالي جنگيد اما از آنجا كه از روميان شكست خورد، هرمز او را خلع كرد و او نيز شورش كرد. با كشته شدن هرمز به دست بزرگان ساساني، خسروپرويز (590-628) به تخت رسيد اما از مقابل بهرام چوبين براي استمداد از روميان گريخت. بهرام در مقابل سپاهيان روم‌شرقي (بيزانس) شكست خورد و روانة تركستان (شمال شرق ايران) شد و در آن‌جا به تحريك خسروپرويز كشته شد.&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بهرام ششم''' يا چوبين [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Čobin(chobin)</ins>](حك590-591م) از خاندان مهران، سردار هرمز چهارم (حك579-590م) بود كه در برابر مهاجمان هپتالي جنگيد اما از آنجا كه از روميان شكست خورد، هرمز او را خلع كرد و او نيز شورش كرد. با كشته شدن هرمز به دست بزرگان ساساني، خسروپرويز (590-628) به تخت رسيد اما از مقابل بهرام چوبين براي استمداد از روميان گريخت. بهرام در مقابل سپاهيان روم‌شرقي (بيزانس) شكست خورد و روانة تركستان (شمال شرق ايران) شد و در آن‌جا به تحريك خسروپرويز كشته شد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;نظامي گنجوي، جمال‌الدين ابومحمد. '''''هفت‌پيكر'''''. به كوشش حسين‌پژمان بختياري، تهران: 1344، ابن‌سينا</ins>.&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;ref&gt;براي آگاهي بيشتر: كريستن‌سن، آرتور. '''''داستان بهرام چوبين'''''. ترجمة منيژه احدزادگان آهني، تهران: 1383، طهوري.  </ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    ويدن‌گرن، گئو. '''''ماني و تعليمات او'''''. ترجمة نزهت اصفهاني، 1355، ص58-52.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.    تفضلي، احمد. «كرتير و اتحاد دين و دولت در دورة ساساني» در '''''يكي قطره باران'''''. تهران: 1370، نشر نو، ص737-721.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین شیخ  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.    لوكونين. '''''تمدن ايران ساساني'''''. ترجمة عنايت‌الله رضا، تهران: 1372، علمي و فرهنگي، ص186.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Klima. O . "Bahram III" in '''''Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p517. 4. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Klima. O . "Bahram IV" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p518.    5.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6. Morony, "sasanids", " '''''in Encyclopaedia of Islam''''', vol 9. p. 75.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">                      7.   كريستن‌سن، آرتور. '''''ايران درزمان ساسانيان'''''. ترجمة غلامرضا رشيدياسمي، تهران: 1378، صداي معاصر، ص204.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">                    8. Hanaway, w. l. "Bahram Gor in Persian legend and literature" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3. p 519.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">                     و نظامي گنجوي، جمال‌الدين ابومحمد. '''''هفت‌پيكر'''''. به كوشش حسين‌پژمان بختياري، تهران: 1344، ابن‌سينا.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">                   8.  براي آگاهي بيشتر: كريستن‌سن، آرتور. '''''داستان بهرام چوبين'''''. ترجمة منيژه احدزادگان آهني، تهران: 1383، طهوري.  </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین شیخ   <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----[1]. Kardēr </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[2]. Byzantine </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[3]. Hephtalites </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[4]. Gor </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[5]. Čobin(chobin)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table> Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85(%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C)&diff=746&oldid=prev Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''بهرام،''' نام شش تن از پادشاهان ساساني<sup>*</sup>. '''بهرام‌ اول،''' (حك271-274م) پسر شاپور اول<sup>*</sup>. در دورة او موبدان زردشتي به ويژه كرتير يا كردير، [1]قدرت فراواني يافتند تا آن‌جا كه موفق به دستگيري و اعدام ماني شدند.<sup>1</sup> پس از وي، پسرش '''''بهرام دو...» ایجاد کرد 2024-08-13T16:12:22Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;بهرام،&#039;&#039;&#039; نام شش تن از پادشاهان ساساني&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;. &#039;&#039;&#039;بهرام‌ اول،&#039;&#039;&#039; (حك271-274م) پسر شاپور اول&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;. در دورة او موبدان زردشتي به ويژه كرتير يا كردير، [1]قدرت فراواني يافتند تا آن‌جا كه موفق به دستگيري و اعدام ماني شدند.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; پس از وي، پسرش &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;بهرام دو...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;بهرام،&#039;&#039;&#039; نام شش تن از پادشاهان ساساني&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بهرام‌ اول،&#039;&#039;&#039; (حك271-274م) پسر شاپور اول&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;. در دورة او موبدان زردشتي به ويژه كرتير يا كردير، [1]قدرت فراواني يافتند تا آن‌جا كه موفق به دستگيري و اعدام ماني شدند.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; پس از وي، پسرش &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;بهرام دوم&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; (حك274-293م) در زماني كه كرتير در اوج قدرت بود، و برادرانش هرمز و نرسي با او مخالفت مي‌كردند به پادشاهي رسيد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; رومي‌ها در اين اوضاع آشفته بخشي از بين‌النهرين و ارمنستان را تصرف كردند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; پس از اين، پادشاهي &#039;&#039;&#039;بهرام سوم&#039;&#039;&#039; كه از حمايت كرتير برخوردار بود چهارماه بيشتر دوام نيافت (293م) كه نرسي او را سرنگون كرد.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بهرام چهارم&#039;&#039;&#039; (388-399م) پسر شاپور دوم&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; ذوالاكتاف، از آن‌جا كه در زمان برادرش شاپور سوم حكمران كرمان بود به كرمانشاه (پادشاه كرمان) ملقب شد.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; در زمان او ارمنستان ميان ايران و روم تقسيم شد، دولت روم نيز به دو بخش شرقي (بيزانس) [2]و روم غربي تقسيم شد.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بهرام پنجم&#039;&#039;&#039; (حك420-438م) پسر يزدگرد اول (399-420م) با شكست دادن يكي از بزرگان مدعي پادشاهي به نام خسرو، بر تخت نشت، اگر چه هياطله (هپتاليان)[3] را در شمال شرقي ايران، شكست داد، اما در جنگ؛ بيزانس موفقيتي نداشت. مسيحيان ايراني در زمان او براي گريز از تعقيب و آزار دولت، كليساي خود را از كليساي بيزانس جدا كردند.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; بهرام پنجم ملقب به بهرام گور [4]در ادب فارسي به شكار گور مشهور است و داستان زندگي او در منظومة هفت‌پيكر نظامي انعكاس يافته است.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;بهرام ششم&#039;&#039;&#039; يا چوبين [5](حك590-591م) از خاندان مهران، سردار هرمز چهارم (حك579-590م) بود كه در برابر مهاجمان هپتالي جنگيد اما از آنجا كه از روميان شكست خورد، هرمز او را خلع كرد و او نيز شورش كرد. با كشته شدن هرمز به دست بزرگان ساساني، خسروپرويز (590-628) به تخت رسيد اما از مقابل بهرام چوبين براي استمداد از روميان گريخت. بهرام در مقابل سپاهيان روم‌شرقي (بيزانس) شكست خورد و روانة تركستان (شمال شرق ايران) شد و در آن‌جا به تحريك خسروپرويز كشته شد.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.    ويدن‌گرن، گئو. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ماني و تعليمات او&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة نزهت اصفهاني، 1355، ص58-52.<br /> <br /> 2.    تفضلي، احمد. «كرتير و اتحاد دين و دولت در دورة ساساني» در &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;يكي قطره باران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1370، نشر نو، ص737-721.<br /> <br /> 3.    لوكونين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تمدن ايران ساساني&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة عنايت‌الله رضا، تهران: 1372، علمي و فرهنگي، ص186.<br /> <br /> Klima. O . &quot;Bahram III&quot; in &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopaedia Iranica&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, vol 3, p517. 4. <br /> <br /> Klima. O . &quot;Bahram IV&quot; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;in Encyclopaedia Iranica&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, vol 3, p518.    5.<br /> <br /> 6. Morony, &quot;sasanids&quot;, &quot; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;in Encyclopaedia of Islam&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, vol 9. p. 75.<br /> <br />                       7.   كريستن‌سن، آرتور. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ايران درزمان ساسانيان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة غلامرضا رشيدياسمي، تهران: 1378، صداي معاصر، ص204.<br /> <br />                     8. Hanaway, w. l. &quot;Bahram Gor in Persian legend and literature&quot; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;in Encyclopaedia Iranica&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, vol 3. p 519.<br /> <br />                      و نظامي گنجوي، جمال‌الدين ابومحمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;هفت‌پيكر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش حسين‌پژمان بختياري، تهران: 1344، ابن‌سينا.<br /> <br />                    8.  براي آگاهي بيشتر: كريستن‌سن، آرتور. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;داستان بهرام چوبين&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة منيژه احدزادگان آهني، تهران: 1383، طهوري.  <br /> <br /> حسین شیخ   <br /> ----[1]. Kardēr <br /> <br /> [2]. Byzantine <br /> <br /> [3]. Hephtalites <br /> <br /> [4]. Gor <br /> <br /> [5]. Čobin(chobin)</div> Samei