https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%8C_%D8%A2%D8%A6%DB%8C%D9%86 2026-06-21T06:26:26Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%8C_%D8%A2%D8%A6%DB%8C%D9%86&diff=166&oldid=prev 2024-08-11T00:57:46Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;بودايي، آئين&#039;&#039;&#039;، از اديان بزرگ جهان در بر گيرندة مجموعة اصول و احكام فلسفي و اخلاقي بودا. آيين بودايي در قرن 6 ق.م در هند سدهارتمه گئوتمه [1](د.حـ 563-483 پ.م) در شمال شرقي هند بنياد نهاده شد. وي بر خلاف انحصارگرايي ديني ـ اجتماعي برهمنان حاكم بر هند،...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;بودايي، آئين&#039;&#039;&#039;، از اديان بزرگ جهان در بر گيرندة مجموعة اصول و احكام فلسفي و اخلاقي بودا. <br /> <br /> آيين بودايي در قرن 6 ق.م در هند سدهارتمه گئوتمه [1](د.حـ 563-483 پ.م) در شمال شرقي هند بنياد نهاده شد. وي بر خلاف انحصارگرايي ديني ـ اجتماعي برهمنان حاكم بر هند، دين و فلسفه‌اي براي فلاح همة انسان‌ها عرضه كرد.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; <br /> <br /> بينش بودا در چهار اصل خلاصه مي‌شود كه عبارتند از حقيقت وجود رنج، علت رنج، توقف رنج و راه توقف رنج كه به وسيلة مراعات دستورعمل هشتگانه‌اي حاصل مي‌شود: اعتقاد درست، انديشة درست، گفتار درست، كردار درست، معاش درست، كوشش درست، توجه درست و تمركز درست. رهايي از رنج، و در نتيجه تناسخ، و رسيدن به اشراق هدف انديشة بودايي است كه با عمل به راه هشت‌گانه و توقف اميال به دست مي‌آيد. اين حالت نيروانه نام دارد كه در حقيقت نابود شدن شهوت، خشم ضعف‌ها و قيود اين جهاني و خيالات باطل و رهايي هميشگي از باززايي است.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; <br /> <br /> انتشار آيين بودا از هند آغاز شد اما به دلايلي از آنجا رخت بربست و به سوي آسياي مركزي، مركز و جنوب شرق آسيا، چين، كره و ژاپن ادامه يافت.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; لكن زماني كه در هند در حال شكوفايي بود، در سدة سوم پيش از ميلاد، با تلاش‌هاي اَشوكَه (سدة 3 پ.م) برجسته‌ترين پادشاه سلسلة موريايي هند، به سرزمين‌هاي شمال شرقي ايران نفوذ كرد.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; گسترش دين بودايي در غرب هند به معناي رواج آن در ايالات شرقي و شمال شرقي ايران باستان (افغانستان و آسياي ميانة امروزين) بود، و به اين ترتيب، از جمله اديان بسيار نافذ در اين منطقه شد، به طوري كه مي‌توان گفت از 150 ق م به مدت چند قرن اين دين در افغانستان رواج كامل داشت&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; و پيش از آن در طول رود جيحون و تقريباً تا سمرقند بسط يافته بود.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; در حقيقت بايد گفت كه يونانيان، سَكَه‌ها و مهم‌تر از آنان، پارتيان، در شرق و شمال شرق ايران آن روزگار، از دين بودايي متأثر بودند.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; حد غربي دين بودايي در ايران دقيقاً معلوم نيست، اما به احتمال قوي اين دين از خطي كه بلخ را به قندهار متصل بكند، آنسويتر نرفت.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; <br /> <br /> در دوران دولت‌هاي اشكاني، سَكَه‌يي و كوشاني، مردمان نواحي شرقي ايران (افغانستان امروز) طوري به فرهنگ هندي نزديك شده بودند كه اين منطقه «هند سفيد» نام گرفته بود.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; همچنين، در بلخ و كرانه‌هاي جيحون عليا، تا زمان تسلط اسلام، دين غالب دين بودايي بود؛&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt; بخارا نيز بودايي بود و پس از سقوط به دست مسلمين، مردم آن چهار بار به دين اصلي خود بازگشتند، تا سرانجام ديگر بازگشتي صورت نگرفت.&lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt; <br /> <br /> به هر حال، حملات مسلمانان ضربة نهائي را بر پيكر دين بودائي در اين كشور فرود آورد؛ معابد ويران شدند و بودائيان به ميل يا به اكراه به اسلام گرويدند، لكن آخرين بقاياي بودائيان در قرن 4 هجري قمري نيز در كابل وجود داشتند&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt; كه بعداً اثري از آنان باقي نماند. با حملات مغولان، نخستين شاهان ايلخاني به بناي معابد بودائي دست زدند و راهباني نيز به ايران آمدند، ولي در اين دوران در ايران، توجه به دين بودائي منحصر به مغولان بود و اين آئين در ايرانيان نفوذ نكرد.<br /> <br /> شمار بودائيان جهان در اين زمان به ........ تخمين زده شده است.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> 1-             &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopeadia Americana&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, “Buddha”<br /> <br /> 2-             Websters. Merriam, &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopeadia of World Religion,&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; Massachusetts, 1999, P. 149; Elmonauman, ST. Dictionary of Asian Philosophies, London, 1989, P. 25-27.<br /> <br /> 3-             &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopeadia Americana,&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; “Buddhism”.<br /> <br /> 4-             Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Cambridge History of Iran&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3(2) / 950-951.<br /> <br /> 5-  اشپولر، برتولد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة جواد فلاطوري، تهران: 1349، ص 397.<br /> <br /> 6-             Kashyap, J., «Origin and Expansion of Buddhism», &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The Path of The Buddha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, ed. By Kenneth W. Morgan, New York, 1956, P. 60.<br /> <br /> 7-             Yarshater, Ehsan, &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Introduction to the Cambridge History of Iran&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, Vol. 3, ed. By E. Yarshater, Cambridge University Press, 1983, P. LXII.<br /> <br /> 8-             Emmerick, Ronald Eric, «Buddhism Among Iranian Peoples», &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;The Cambridge History&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;of Iran&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, Vol. 3(2), ed E. Yarshater, 1983, P. 957.<br /> <br /> 9-  مجتبائي، فتح‌الله. «ايران و هند در  دورة ساساني»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نشرية انجمن فرهنگ ايران باستان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. سال 17، ش 20، فروردين 1358، ص 62. <br /> <br /> 10-                 بارتلد، ويلهلم. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جغرافياي تاريخي ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة همايون صنعتي‌زاده، تهران: 1377، ص 18. <br /> <br /> 11-                 اشپولر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص 399.<br /> <br /> 12-                 ابن حوقل، محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;صورة الارض&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش كرامرس، ليدن، 1939، 2/450.<br /> ----[1]. Seddhārta gotama</div>

Samei