<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://iranology-e.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86</id>
	<title>بوداییان - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://iranology-e.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;action=history"/>
	<updated>2026-09-21T22:49:44Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=8402&amp;oldid=prev</id>
		<title>Karimian در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۷</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=8402&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-12T16:17:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۷&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l24&quot;&gt;خط ۲۴:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۲۴:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منبع اصلی ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منبع اصلی ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== نویسنده مقاله ==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نامعلوم&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== پیوند به بیرون ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== پیوند به بیرون ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l32&quot;&gt;خط ۳۲:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۲۹:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;آیین بودا، [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C دانشنامه جامعه و فرهنگ ملل]، قابل بازیابی از https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;آیین بودا، [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C دانشنامه جامعه و فرهنگ ملل]، قابل بازیابی از https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== نویسنده مقاله ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نامعلوم&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ادیان و مذاهب]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ادیان و مذاهب]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ادیان]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ادیان]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:مذاهب و فرق]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:مذاهب و فرق]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-8343:rev-8402:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Karimian</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=8343&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۴</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=8343&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-12T13:24:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۴&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l34&quot;&gt;خط ۳۴:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۳۴:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ادیان و مذاهب]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ادیان و مذاهب]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ادیان]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ادیان]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:مذاهب و فرق]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=8016&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei در ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۱</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=8016&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-10T19:41:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۱&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;خط ۲:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۲:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[بوداییان]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، [[بودایی، آئین|آیین بودایی]] در قرن 6 ق.م در هند به وسیله سیدهرتمه گئوتمه در شمال شرقی هند بنیاد نهاده شد. وی بر خلاف انحصارگرایی دینی ـ اجتماعی برهمنان حاكم بر هند، دین و فلسفه‌ای برای فلاح همه انسان‌ها عرضه كرد&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Encyclopeadia Americana&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, “Buddha”&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[بوداییان]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، [[بودایی، آئین|آیین بودایی]] در قرن 6 ق.م در هند به وسیله سیدهرتمه گئوتمه در شمال شرقی هند بنیاد نهاده شد. وی بر خلاف انحصارگرایی دینی ـ اجتماعی برهمنان حاكم بر هند، دین و فلسفه‌ای برای فلاح همه انسان‌ها عرضه كرد&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Encyclopeadia Americana&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, “Buddha”&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بینش [[بودایی، آئین|بودا]] در چهار اصل خلاصه می‌شود كه عبارتند از حقیقت وجود رنج، علت رنج، توقف رنج و راه توقف رنج كه به وسیله مراعات دستورعمل هشتگانه‌ای حاصل می‌شود: اعتقاد درست، اندیشه درست، گفتار درست، كردار درست، معاش درست، كوشش درست، توجه درست و تمركز درست. رهایی از رنج، و در نتیجه تناسخ، و رسیدن به اشراق هدف اندیشه بودایی است كه با عمل به راه هشت‌گانه و توقف امیال به دست می‌آید. این حالت نیروانه نام دارد كه در حقیقت نابود شدن شهوت، خشم ضعف‌ها و قیود این جهانی و خیالات باطل و رهایی همیشگی از باززایی است&amp;lt;ref&amp;gt;Websters. Merriam, &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopeadia of World Religion,&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; Massachusetts, 1999, P. 149; Elmonauman, ST. Dictionary of Asian Philosophies, London, 1989, P. 25-27.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بینش [[بودایی، آئین|بودا]] در چهار اصل خلاصه می‌شود كه عبارتند از حقیقت وجود رنج، علت رنج، توقف رنج و راه توقف رنج كه به وسیله مراعات دستورعمل هشتگانه‌ای حاصل می‌شود: اعتقاد درست، اندیشه درست، گفتار درست، كردار درست، معاش درست، كوشش درست، توجه درست و تمركز درست. رهایی از رنج، و در نتیجه تناسخ، و رسیدن به اشراق هدف &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7 &lt;/ins&gt;اندیشه بودایی&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;] &lt;/ins&gt;است كه با عمل به راه هشت‌گانه و توقف امیال به دست می‌آید. این حالت نیروانه نام دارد كه در حقیقت نابود شدن شهوت، خشم ضعف‌ها و قیود این جهانی و خیالات باطل و رهایی همیشگی از باززایی است&amp;lt;ref&amp;gt;Websters. Merriam, &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopeadia of World Religion,&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; Massachusetts, 1999, P. 149; Elmonauman, ST. Dictionary of Asian Philosophies, London, 1989, P. 25-27.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انتشار [[بودایی، آئین|آیین بودا]] از هند آغاز شد اما به دلایلی از آنجا رخت بربست و به سوی آسیای مركزی، مركز و جنوب شرق آسیا، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;چین، &lt;/del&gt;كره و ژاپن ادامه یافت&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopeadia Americana,&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; “Buddhism”.&amp;lt;/ref&amp;gt;. لكن زمانی كه در هند در حال شكوفایی بود، در سده سوم پیش از میلاد، با تلاش‌های اشوكه برجسته‌ترین پادشاه سلسله موریایی هند، به سرزمین‌های شمال شرقی ایران نفوذ یافت&amp;lt;ref&amp;gt;Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Cambridge History of Iran&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3(2) / 950-951.&amp;lt;/ref&amp;gt;. بعد از آن در طول سده‌های 2 ق م تا 1 م سكه‌ها و كوشان‌ها در ترویج آن نقش مؤثری داشتند&amp;lt;ref&amp;gt;Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Cambridge .History of Iran&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3(2) / 952-955&amp;lt;/ref&amp;gt;. آثار تاریخی و بقایای باستان‌شناسی بسیاری از عصر كوشان‌ها بر جای مانده است، از جمله صومعه‌های بودایی بسیار در شهرهای بلخ، بامیان و كپیسه قابل ذكر است كه معروف‌ترین آنها معبد نوبهار در بلخ است&amp;lt;ref&amp;gt;  Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 108-110.&amp;lt;/ref&amp;gt;. همچنین دو تندیس عظیم بودا در بامیان به نام‌های سرخ بت و خنگ بت كه در دل صخره تراشیده شده‌اند شهرت جهانی دارند&amp;lt;ref&amp;gt;   Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 118-119.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انتشار [[بودایی، آئین|آیین بودا]] از هند آغاز شد اما به دلایلی از آنجا رخت بربست و به سوی آسیای مركزی، مركز و جنوب شرق آسیا، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%86%DB%8C%D9%86 چین]، &lt;/ins&gt;كره و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%98%D8%A7%D9%BE%D9%86 &lt;/ins&gt;ژاپن&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;] &lt;/ins&gt;ادامه یافت&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopeadia Americana,&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; “Buddhism”.&amp;lt;/ref&amp;gt;. لكن زمانی كه در هند در حال شكوفایی بود، در سده سوم پیش از میلاد، با تلاش‌های اشوكه برجسته‌ترین پادشاه سلسله موریایی هند، به سرزمین‌های شمال شرقی ایران نفوذ یافت&amp;lt;ref&amp;gt;Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Cambridge History of Iran&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3(2) / 950-951.&amp;lt;/ref&amp;gt;. بعد از آن در طول سده‌های 2 ق م تا 1 م سكه‌ها و كوشان‌ها در ترویج آن نقش مؤثری داشتند&amp;lt;ref&amp;gt;Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Cambridge .History of Iran&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3(2) / 952-955&amp;lt;/ref&amp;gt;. آثار تاریخی و بقایای &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[باستان شناسی|&lt;/ins&gt;باستان‌شناسی&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;بسیاری از عصر كوشان‌ها بر جای مانده است، از جمله صومعه‌های &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7 &lt;/ins&gt;بودایی&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;] &lt;/ins&gt;بسیار در شهرهای بلخ، بامیان و كپیسه قابل ذكر است كه معروف‌ترین آنها معبد نوبهار در بلخ است&amp;lt;ref&amp;gt;  Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 108-110.&amp;lt;/ref&amp;gt;. همچنین دو تندیس عظیم بودا در بامیان به نام‌های سرخ بت و خنگ بت كه در دل صخره تراشیده شده‌اند شهرت جهانی دارند&amp;lt;ref&amp;gt;   Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 118-119.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;با حملات اقوام وحشی، و سپس مسلمانان به شرق ایران و ماوراءالنهر [&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[بوداییان|&lt;/del&gt;دین بودایی&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]&lt;/del&gt;] از این منطقه رخت بربست و پس از چند قرن حیات درخشان جای خود را به طور كامل به اسلام داد.   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;با حملات اقوام وحشی، و سپس مسلمانان به شرق &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[کشور ایران|&lt;/ins&gt;ایران&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;و ماوراءالنهر [&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7 &lt;/ins&gt;دین بودایی] از این منطقه رخت بربست و پس از چند قرن حیات درخشان جای خود را به طور كامل به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;اسلام&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;داد.   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l19&quot;&gt;خط ۱۹:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱۹:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[بودایی، آئین]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[بودایی، آئین]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039;      &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;  &lt;/del&gt;     &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l30&quot;&gt;خط ۳۰:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۲۹:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== پیوند به بیرون ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== پیوند به بیرون ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;آیین &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بودایی،برگرفته &lt;/del&gt;از سایت [https://fa.wikifeqh.ir ویکی فقه]، قابل بازیابی از [https://fa.wikifeqh.ir/ آیین_بودا/https://fa.wikifeqh.ir]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;آیین &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بودایی، برگرفته &lt;/ins&gt;از سایت [https://fa.wikifeqh.ir ویکی فقه]، قابل بازیابی از [https://fa.wikifeqh.ir/ آیین_بودا/https://fa.wikifeqh.ir]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آیین بودا، [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C دانشنامه جامعه و فرهنگ ملل]، قابل بازیابی از https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ادیان و مذاهب]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ادیان و مذاهب]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ادیان]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ادیان]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-7912:rev-8016:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=7912&amp;oldid=prev</id>
		<title>Karimian در ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۹</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=7912&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-10T15:19:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۹&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:بوداییان.jpg|بندانگشتی|آیین بودایی،برگرفته از سایت پایگاه خبری مفاز،قابل بازیابی از [https://mafaz.ir/فرق-و-ادیان/جریان-های-انحرافی/عرفان-های-کاذب/بودیسم/علائم-و-مراسم-مذهبی-بودائى-ها/ https://mafaz.ir]]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:بوداییان.jpg|بندانگشتی|آیین بودایی،برگرفته از سایت پایگاه خبری مفاز،قابل بازیابی از [https://mafaz.ir/فرق-و-ادیان/جریان-های-انحرافی/عرفان-های-کاذب/بودیسم/علائم-و-مراسم-مذهبی-بودائى-ها/ https://mafaz.ir]]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;بوداییان&#039;&#039;&#039;، آیین بودایی در قرن 6 ق.م در هند به وسیله سیدهرتمه گئوتمه در شمال شرقی هند بنیاد نهاده شد. وی بر خلاف انحصارگرایی دینی ـ اجتماعی برهمنان حاكم بر هند، دین و فلسفه‌ای برای فلاح همه انسان‌ها عرضه كرد&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopeadia Americana&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, “Buddha”&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;بوداییان&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[بودایی، آئین|&lt;/ins&gt;آیین بودایی&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;در قرن 6 ق.م در هند به وسیله سیدهرتمه گئوتمه در شمال شرقی هند بنیاد نهاده شد. وی بر خلاف انحصارگرایی دینی ـ اجتماعی برهمنان حاكم بر هند، دین و فلسفه‌ای برای فلاح همه انسان‌ها عرضه كرد&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopeadia Americana&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, “Buddha”&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بینش بودا در چهار اصل خلاصه می‌شود كه عبارتند از حقیقت وجود رنج، علت رنج، توقف رنج و راه توقف رنج كه به وسیله مراعات دستورعمل هشتگانه‌ای حاصل می‌شود: اعتقاد درست، اندیشه درست، گفتار درست، كردار درست، معاش درست، كوشش درست، توجه درست و تمركز درست. رهایی از رنج، و در نتیجه تناسخ، و رسیدن به اشراق هدف اندیشه بودایی است كه با عمل به راه هشت‌گانه و توقف امیال به دست می‌آید. این حالت نیروانه نام دارد كه در حقیقت نابود شدن شهوت، خشم ضعف‌ها و قیود این جهانی و خیالات باطل و رهایی همیشگی از باززایی است&amp;lt;ref&amp;gt;Websters. Merriam, &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopeadia of World Religion,&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; Massachusetts, 1999, P. 149; Elmonauman, ST. Dictionary of Asian Philosophies, London, 1989, P. 25-27.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بینش &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[بودایی، آئین|&lt;/ins&gt;بودا&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;در چهار اصل خلاصه می‌شود كه عبارتند از حقیقت وجود رنج، علت رنج، توقف رنج و راه توقف رنج كه به وسیله مراعات دستورعمل هشتگانه‌ای حاصل می‌شود: اعتقاد درست، اندیشه درست، گفتار درست، كردار درست، معاش درست، كوشش درست، توجه درست و تمركز درست. رهایی از رنج، و در نتیجه تناسخ، و رسیدن به اشراق هدف اندیشه بودایی است كه با عمل به راه هشت‌گانه و توقف امیال به دست می‌آید. این حالت نیروانه نام دارد كه در حقیقت نابود شدن شهوت، خشم ضعف‌ها و قیود این جهانی و خیالات باطل و رهایی همیشگی از باززایی است&amp;lt;ref&amp;gt;Websters. Merriam, &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopeadia of World Religion,&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; Massachusetts, 1999, P. 149; Elmonauman, ST. Dictionary of Asian Philosophies, London, 1989, P. 25-27.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انتشار [[بودایی، آئین|آیین بودا]] از هند آغاز شد اما به دلایلی از آنجا رخت بربست و به سوی آسیای مركزی، مركز و جنوب شرق آسیا، چین، كره و ژاپن ادامه یافت&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Encyclopeadia Americana,&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; “Buddhism”.&amp;lt;/ref&amp;gt;. لكن زمانی كه در هند در حال شكوفایی بود، در سده سوم پیش از میلاد، با تلاش‌های اشوكه برجسته‌ترین پادشاه سلسله موریایی هند، به سرزمین‌های شمال شرقی ایران نفوذ یافت&amp;lt;ref&amp;gt;Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Cambridge History of Iran&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3(2) / 950-951.&amp;lt;/ref&amp;gt;. بعد از آن در طول سده‌های 2 ق م تا 1 م سكه‌ها و كوشان‌ها در ترویج آن نقش مؤثری داشتند&amp;lt;ref&amp;gt;Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Cambridge .History of Iran&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3(2) / 952-955&amp;lt;/ref&amp;gt;. آثار تاریخی و بقایای باستان‌شناسی بسیاری از عصر كوشان‌ها بر جای مانده است، از جمله صومعه‌های بودایی بسیار در شهرهای بلخ، بامیان و كپیسه قابل ذكر است كه معروف‌ترین آنها معبد نوبهار در بلخ است&amp;lt;ref&amp;gt;  Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 108-110.&amp;lt;/ref&amp;gt;. همچنین دو تندیس عظیم بودا در بامیان به نام‌های سرخ بت و خنگ بت كه در دل صخره تراشیده شده‌اند شهرت جهانی دارند&amp;lt;ref&amp;gt;   Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 118-119.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انتشار [[بودایی، آئین|آیین بودا]] از هند آغاز شد اما به دلایلی از آنجا رخت بربست و به سوی آسیای مركزی، مركز و جنوب شرق آسیا، چین، كره و ژاپن ادامه یافت&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Encyclopeadia Americana,&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; “Buddhism”.&amp;lt;/ref&amp;gt;. لكن زمانی كه در هند در حال شكوفایی بود، در سده سوم پیش از میلاد، با تلاش‌های اشوكه برجسته‌ترین پادشاه سلسله موریایی هند، به سرزمین‌های شمال شرقی ایران نفوذ یافت&amp;lt;ref&amp;gt;Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Cambridge History of Iran&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3(2) / 950-951.&amp;lt;/ref&amp;gt;. بعد از آن در طول سده‌های 2 ق م تا 1 م سكه‌ها و كوشان‌ها در ترویج آن نقش مؤثری داشتند&amp;lt;ref&amp;gt;Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Cambridge .History of Iran&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3(2) / 952-955&amp;lt;/ref&amp;gt;. آثار تاریخی و بقایای باستان‌شناسی بسیاری از عصر كوشان‌ها بر جای مانده است، از جمله صومعه‌های بودایی بسیار در شهرهای بلخ، بامیان و كپیسه قابل ذكر است كه معروف‌ترین آنها معبد نوبهار در بلخ است&amp;lt;ref&amp;gt;  Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 108-110.&amp;lt;/ref&amp;gt;. همچنین دو تندیس عظیم بودا در بامیان به نام‌های سرخ بت و خنگ بت كه در دل صخره تراشیده شده‌اند شهرت جهانی دارند&amp;lt;ref&amp;gt;   Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 118-119.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;با حملات اقوام وحشی، و سپس مسلمانان به شرق ایران و ماوراءالنهر دین بودایی از این منطقه رخت بربست و پس از چند قرن حیات درخشان جای خود را به طور كامل به اسلام داد.   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;با حملات اقوام وحشی، و سپس مسلمانان به شرق ایران و ماوراءالنهر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[بوداییان|&lt;/ins&gt;دین بودایی&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;از این منطقه رخت بربست و پس از چند قرن حیات درخشان جای خود را به طور كامل به اسلام داد.   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[امشاسپندان]]&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اهل حق&lt;/del&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;[[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;امشاسپندان&lt;/ins&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;پارسیان&lt;/del&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;[[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اهل حق&lt;/ins&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[یزیدیان]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[پارسیان]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* &lt;/ins&gt;[[یزیدیان&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[بودایی، آئین&lt;/ins&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l23&quot;&gt;خط ۲۳:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۲۵:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منبع اصلی ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منبع اصلی ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== نویسنده مقاله ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نامعلوم&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== پیوند به بیرون ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آیین بودایی،برگرفته از سایت [https://fa.wikifeqh.ir ویکی فقه]، قابل بازیابی از [https://fa.wikifeqh.ir/ آیین_بودا/https://fa.wikifeqh.ir]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:ادیان و مذاهب]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:ادیان]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6517:rev-7912:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Karimian</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=6517&amp;oldid=prev</id>
		<title>Karimian در ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۰۱</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=6517&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-06T06:01:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۰۱&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[پرونده:بوداییان.jpg|بندانگشتی|آیین بودایی،برگرفته از سایت پایگاه خبری مفاز،قابل بازیابی از [https://mafaz.ir/فرق-و-ادیان/جریان-های-انحرافی/عرفان-های-کاذب/بودیسم/علائم-و-مراسم-مذهبی-بودائى-ها/ https://mafaz.ir]]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;بوداییان&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، آیین بودایی در قرن 6 ق.م در هند به وسیله سیدهرتمه گئوتمه در شمال شرقی هند بنیاد نهاده شد. وی بر خلاف انحصارگرایی دینی ـ اجتماعی برهمنان حاكم بر هند، دین و فلسفه‌ای برای فلاح همه انسان‌ها عرضه كرد&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Encyclopeadia Americana&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, “Buddha”&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;بوداییان&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، آیین بودایی در قرن 6 ق.م در هند به وسیله سیدهرتمه گئوتمه در شمال شرقی هند بنیاد نهاده شد. وی بر خلاف انحصارگرایی دینی ـ اجتماعی برهمنان حاكم بر هند، دین و فلسفه‌ای برای فلاح همه انسان‌ها عرضه كرد&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Encyclopeadia Americana&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, “Buddha”&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l8&quot;&gt;خط ۸:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۹:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[امشاسپندان]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[اهل حق]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[پارسیان]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[یزیدیان]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;       &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;       &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== منبع اصلی ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6515:rev-6517:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Karimian</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=6515&amp;oldid=prev</id>
		<title>Karimian در ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۵۶</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=6515&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-06T05:56:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۵۶&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;بوداییان&#039;&#039;&#039;، آیین بودایی در قرن 6 ق.م در هند به وسیله سیدهرتمه گئوتمه در شمال شرقی هند بنیاد نهاده شد. وی بر خلاف انحصارگرایی دینی ـ اجتماعی برهمنان حاكم بر هند، دین و فلسفه‌ای برای فلاح همه انسان‌ها عرضه كرد&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(1)&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;بوداییان&#039;&#039;&#039;، آیین بودایی در قرن 6 ق.م در هند به وسیله سیدهرتمه گئوتمه در شمال شرقی هند بنیاد نهاده شد. وی بر خلاف انحصارگرایی دینی ـ اجتماعی برهمنان حاكم بر هند، دین و فلسفه‌ای برای فلاح همه انسان‌ها عرضه كرد&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopeadia Americana&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, “Buddha”&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بینش بودا در چهار اصل خلاصه می‌شود كه عبارتند از حقیقت وجود رنج، علت رنج، توقف رنج و راه توقف رنج كه به وسیله مراعات دستورعمل هشتگانه‌ای حاصل می‌شود: اعتقاد درست، اندیشه درست، گفتار درست، كردار درست، معاش درست، كوشش درست، توجه درست و تمركز درست. رهایی از رنج، و در نتیجه تناسخ، و رسیدن به اشراق هدف اندیشه بودایی است كه با عمل به راه هشت‌گانه و توقف امیال به دست می‌آید. این حالت نیروانه نام دارد كه در حقیقت نابود شدن شهوت، خشم ضعف‌ها و قیود این جهانی و خیالات باطل و رهایی همیشگی از باززایی است&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(2)&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بینش بودا در چهار اصل خلاصه می‌شود كه عبارتند از حقیقت وجود رنج، علت رنج، توقف رنج و راه توقف رنج كه به وسیله مراعات دستورعمل هشتگانه‌ای حاصل می‌شود: اعتقاد درست، اندیشه درست، گفتار درست، كردار درست، معاش درست، كوشش درست، توجه درست و تمركز درست. رهایی از رنج، و در نتیجه تناسخ، و رسیدن به اشراق هدف اندیشه بودایی است كه با عمل به راه هشت‌گانه و توقف امیال به دست می‌آید. این حالت نیروانه نام دارد كه در حقیقت نابود شدن شهوت، خشم ضعف‌ها و قیود این جهانی و خیالات باطل و رهایی همیشگی از باززایی است&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Websters. Merriam, &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopeadia of World Religion,&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; Massachusetts, 1999, P. 149; Elmonauman, ST. Dictionary of Asian Philosophies, London, 1989, P. 25-27.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انتشار [[بودایی، آئین|آیین بودا]] از هند آغاز شد اما به دلایلی از آنجا رخت بربست و به سوی آسیای مركزی، مركز و جنوب شرق آسیا، چین، كره و ژاپن ادامه یافت&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(3)&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; لكن زمانی كه در هند در حال شكوفایی بود، در سده سوم پیش از میلاد، با تلاش‌های اشوكه برجسته‌ترین پادشاه سلسله موریایی هند، به سرزمین‌های شمال شرقی ایران نفوذ یافت&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;(&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;4&lt;/del&gt;)&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; بعد از آن در طول سده‌های 2 ق م تا 1 م سكه‌ها و كوشان‌ها در ترویج آن نقش مؤثری داشتند&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;(&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;5&lt;/del&gt;)&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; آثار تاریخی و بقایای باستان‌شناسی بسیاری از عصر كوشان‌ها بر جای مانده است، از جمله صومعه‌های بودایی بسیار در شهرهای بلخ، بامیان و كپیسه قابل ذكر است كه معروف‌ترین آنها معبد نوبهار در بلخ است&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(6)&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; همچنین دو تندیس عظیم بودا در بامیان به نام‌های سرخ بت و خنگ بت كه در دل صخره تراشیده شده‌اند شهرت جهانی دارند&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(7)&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انتشار [[بودایی، آئین|آیین بودا]] از هند آغاز شد اما به دلایلی از آنجا رخت بربست و به سوی آسیای مركزی، مركز و جنوب شرق آسیا، چین، كره و ژاپن ادامه یافت&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopeadia Americana,&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; “Buddhism”.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/ins&gt;لكن زمانی كه در هند در حال شكوفایی بود، در سده سوم پیش از میلاد، با تلاش‌های اشوكه برجسته‌ترین پادشاه سلسله موریایی هند، به سرزمین‌های شمال شرقی ایران نفوذ یافت&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Cambridge History of Iran&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3&lt;/ins&gt;(&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;2&lt;/ins&gt;) &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;/ 950-951.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/ins&gt;بعد از آن در طول سده‌های 2 ق م تا 1 م سكه‌ها و كوشان‌ها در ترویج آن نقش مؤثری داشتند&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Cambridge .History of Iran&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, Ehsan Yarshater &lt;/ins&gt;(&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ed&lt;/ins&gt;)&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, London, 1983, 3(2) / 952-955&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/ins&gt;آثار تاریخی و بقایای باستان‌شناسی بسیاری از عصر كوشان‌ها بر جای مانده است، از جمله صومعه‌های بودایی بسیار در شهرهای بلخ، بامیان و كپیسه قابل ذكر است كه معروف‌ترین آنها معبد نوبهار در بلخ است&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;  Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 108-110.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/ins&gt;همچنین دو تندیس عظیم بودا در بامیان به نام‌های سرخ بت و خنگ بت كه در دل صخره تراشیده شده‌اند شهرت جهانی دارند&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;   Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 118-119.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;با حملات اقوام وحشی، و سپس مسلمانان به شرق ایران و ماوراءالنهر دین بودایی از این منطقه رخت بربست و پس از چند قرن حیات درخشان جای خود را به طور كامل به اسلام داد.   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;با حملات اقوام وحشی، و سپس مسلمانان به شرق ایران و ماوراءالنهر دین بودایی از این منطقه رخت بربست و پس از چند قرن حیات درخشان جای خود را به طور كامل به اسلام داد.   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039; &lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1-             &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopeadia Americana&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, “Buddha”&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== &lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مآخذ&lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;       &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;2-             Websters. Merriam, &#039;&lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Encyclopeadia of World Religion,&lt;/del&gt;&#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039; Massachusetts, 1999, P. 149; Elmonauman, ST. Dictionary of Asian Philosophies, London, 1989, P. 25-27.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;3-             &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Encyclopeadia Americana,&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; “Buddhism”.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;4-             Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Cambridge History of Iran&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3(2) / 950-951.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;5-             همان, 3(2) / 952-955.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;6-             Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 108-110.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;7-     &lt;/del&gt;        &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;همان, P / 118-119.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6012:rev-6515:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Karimian</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=6012&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۰۹</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=6012&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-04T23:09:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۰۹&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بوداييان&lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آيين بودايي &lt;/del&gt;در قرن 6 ق.م در هند به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;وسيلة سيدهرتمه &lt;/del&gt;گئوتمه در شمال &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شرقي &lt;/del&gt;هند &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بنياد &lt;/del&gt;نهاده شد. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;وي &lt;/del&gt;بر خلاف &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انحصارگرايي ديني &lt;/del&gt;ـ &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اجتماعي &lt;/del&gt;برهمنان حاكم بر هند، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دين &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فلسفه‌اي براي &lt;/del&gt;فلاح &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;همة &lt;/del&gt;انسان‌ها عرضه كرد.&amp;lt;sup&amp;gt;(1)&amp;lt;/sup&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بوداییان&lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آیین بودایی &lt;/ins&gt;در قرن 6 ق.م در هند به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;وسیله سیدهرتمه &lt;/ins&gt;گئوتمه در شمال &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شرقی &lt;/ins&gt;هند &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بنیاد &lt;/ins&gt;نهاده شد. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;وی &lt;/ins&gt;بر خلاف &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انحصارگرایی دینی &lt;/ins&gt;ـ &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اجتماعی &lt;/ins&gt;برهمنان حاكم بر هند، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دین &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فلسفه‌ای برای &lt;/ins&gt;فلاح &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;همه &lt;/ins&gt;انسان‌ها عرضه كرد.&amp;lt;sup&amp;gt;(1)&amp;lt;/sup&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بينش &lt;/del&gt;بودا در چهار اصل خلاصه &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مي‌شود &lt;/del&gt;كه عبارتند از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;حقيقت &lt;/del&gt;وجود رنج، علت رنج، توقف رنج و راه توقف رنج كه به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;وسيلة &lt;/del&gt;مراعات دستورعمل &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;هشتگانه‌اي &lt;/del&gt;حاصل &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مي‌شود&lt;/del&gt;: اعتقاد درست، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انديشة &lt;/del&gt;درست، گفتار درست، كردار درست، معاش درست، كوشش درست، توجه درست و تمركز درست. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رهايي &lt;/del&gt;از رنج، و در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نتيجه &lt;/del&gt;تناسخ، و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رسيدن &lt;/del&gt;به اشراق هدف &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;انديشة بودايي &lt;/del&gt;است كه با عمل به راه هشت‌گانه و توقف &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اميال &lt;/del&gt;به دست &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مي‌آيد&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اين &lt;/del&gt;حالت &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نيروانه &lt;/del&gt;نام دارد كه در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;حقيقت &lt;/del&gt;نابود شدن شهوت، خشم ضعف‌ها و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;قيود اين جهاني &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;خيالات &lt;/del&gt;باطل و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رهايي هميشگي &lt;/del&gt;از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;باززايي &lt;/del&gt;است.&amp;lt;sup&amp;gt;(2)&amp;lt;/sup&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بینش &lt;/ins&gt;بودا در چهار اصل خلاصه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;می‌شود &lt;/ins&gt;كه عبارتند از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;حقیقت &lt;/ins&gt;وجود رنج، علت رنج، توقف رنج و راه توقف رنج كه به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;وسیله &lt;/ins&gt;مراعات دستورعمل &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;هشتگانه‌ای &lt;/ins&gt;حاصل &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;می‌شود&lt;/ins&gt;: اعتقاد درست، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اندیشه &lt;/ins&gt;درست، گفتار درست، كردار درست، معاش درست، كوشش درست، توجه درست و تمركز درست. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رهایی &lt;/ins&gt;از رنج، و در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نتیجه &lt;/ins&gt;تناسخ، و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رسیدن &lt;/ins&gt;به اشراق هدف &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اندیشه بودایی &lt;/ins&gt;است كه با عمل به راه هشت‌گانه و توقف &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;امیال &lt;/ins&gt;به دست &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;می‌آید&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;این &lt;/ins&gt;حالت &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نیروانه &lt;/ins&gt;نام دارد كه در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;حقیقت &lt;/ins&gt;نابود شدن شهوت، خشم ضعف‌ها و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;قیود این جهانی &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;خیالات &lt;/ins&gt;باطل و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رهایی همیشگی &lt;/ins&gt;از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;باززایی &lt;/ins&gt;است.&amp;lt;sup&amp;gt;(2)&amp;lt;/sup&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انتشار &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آيين &lt;/del&gt;بودا از هند آغاز شد اما به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دلايلي &lt;/del&gt;از آنجا رخت بربست و به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سوي آسياي مركزي، &lt;/del&gt;مركز و جنوب شرق &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آسيا، چين، &lt;/del&gt;كره و ژاپن ادامه &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;يافت&lt;/del&gt;.&amp;lt;sup&amp;gt;(3)&amp;lt;/sup&amp;gt; لكن &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;زماني &lt;/del&gt;كه در هند در حال &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شكوفايي &lt;/del&gt;بود، در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سدة &lt;/del&gt;سوم &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;پيش &lt;/del&gt;از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ميلاد، &lt;/del&gt;با &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تلاش‌هاي &lt;/del&gt;اشوكه &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;برجسته‌ترين &lt;/del&gt;پادشاه &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سلسلة موريايي &lt;/del&gt;هند، به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرزمين‌هاي &lt;/del&gt;شمال &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شرقي ايران &lt;/del&gt;نفوذ &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;يافت&lt;/del&gt;.&amp;lt;sup&amp;gt;(4)&amp;lt;/sup&amp;gt; بعد از آن در طول &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سده‌هاي &lt;/del&gt;2 ق م تا 1 م سكه‌ها و كوشان‌ها در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ترويج &lt;/del&gt;آن نقش &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مؤثري &lt;/del&gt;داشتند.&amp;lt;sup&amp;gt;(5)&amp;lt;/sup&amp;gt; آثار &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تاريخي &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بقاياي باستان‌شناسي بسياري &lt;/del&gt;از عصر كوشان‌ها بر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جاي &lt;/del&gt;مانده است، از جمله &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;صومعه‌هاي بودايي بسيار &lt;/del&gt;در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شهرهاي &lt;/del&gt;بلخ، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;باميان &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كپيسه &lt;/del&gt;قابل ذكر است كه &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;معروف‌ترين &lt;/del&gt;آنها معبد نوبهار در بلخ است.&amp;lt;sup&amp;gt;(6)&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;همچنين &lt;/del&gt;دو &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تنديس عظيم &lt;/del&gt;بودا در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;باميان &lt;/del&gt;به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نام‌هاي &lt;/del&gt;سرخ بت و خنگ بت كه در دل صخره &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تراشيده &lt;/del&gt;شده‌اند شهرت &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جهاني &lt;/del&gt;دارند.&amp;lt;sup&amp;gt;(7)&amp;lt;/sup&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;انتشار &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[بودایی، آئین|آیین &lt;/ins&gt;بودا&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;از هند آغاز شد اما به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دلایلی &lt;/ins&gt;از آنجا رخت بربست و به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سوی آسیای مركزی، &lt;/ins&gt;مركز و جنوب شرق &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آسیا، چین، &lt;/ins&gt;كره و ژاپن ادامه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یافت&lt;/ins&gt;.&amp;lt;sup&amp;gt;(3)&amp;lt;/sup&amp;gt; لكن &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;زمانی &lt;/ins&gt;كه در هند در حال &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شكوفایی &lt;/ins&gt;بود، در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سده &lt;/ins&gt;سوم &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;پیش &lt;/ins&gt;از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;میلاد، &lt;/ins&gt;با &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تلاش‌های &lt;/ins&gt;اشوكه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;برجسته‌ترین &lt;/ins&gt;پادشاه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سلسله موریایی &lt;/ins&gt;هند، به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرزمین‌های &lt;/ins&gt;شمال &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شرقی ایران &lt;/ins&gt;نفوذ &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یافت&lt;/ins&gt;.&amp;lt;sup&amp;gt;(4)&amp;lt;/sup&amp;gt; بعد از آن در طول &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سده‌های &lt;/ins&gt;2 ق م تا 1 م سكه‌ها و كوشان‌ها در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ترویج &lt;/ins&gt;آن نقش &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مؤثری &lt;/ins&gt;داشتند.&amp;lt;sup&amp;gt;(5)&amp;lt;/sup&amp;gt; آثار &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تاریخی &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بقایای باستان‌شناسی بسیاری &lt;/ins&gt;از عصر كوشان‌ها بر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جای &lt;/ins&gt;مانده است، از جمله &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;صومعه‌های بودایی بسیار &lt;/ins&gt;در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شهرهای &lt;/ins&gt;بلخ، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بامیان &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كپیسه &lt;/ins&gt;قابل ذكر است كه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;معروف‌ترین &lt;/ins&gt;آنها معبد نوبهار در بلخ است.&amp;lt;sup&amp;gt;(6)&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;همچنین &lt;/ins&gt;دو &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تندیس عظیم &lt;/ins&gt;بودا در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بامیان &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نام‌های &lt;/ins&gt;سرخ بت و خنگ بت كه در دل صخره &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تراشیده &lt;/ins&gt;شده‌اند شهرت &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جهانی &lt;/ins&gt;دارند.&amp;lt;sup&amp;gt;(7)&amp;lt;/sup&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;با حملات اقوام &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;وحشي، &lt;/del&gt;و سپس مسلمانان به شرق &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ايران &lt;/del&gt;و ماوراءالنهر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دين بودايي &lt;/del&gt;از &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اين &lt;/del&gt;منطقه رخت بربست و پس از چند قرن &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;حيات &lt;/del&gt;درخشان &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جاي &lt;/del&gt;خود را به طور كامل به اسلام داد.   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;با حملات اقوام &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;وحشی، &lt;/ins&gt;و سپس مسلمانان به شرق &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ایران &lt;/ins&gt;و ماوراءالنهر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دین بودایی &lt;/ins&gt;از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;این &lt;/ins&gt;منطقه رخت بربست و پس از چند قرن &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;حیات &lt;/ins&gt;درخشان &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جای &lt;/ins&gt;خود را به طور كامل به اسلام داد.   &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-167:rev-6012:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=167&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;بوداييان&#039;&#039;&#039;، آيين بودايي در قرن 6 ق.م در هند به وسيلة سيدهرتمه گئوتمه در شمال شرقي هند بنياد نهاده شد. وي بر خلاف انحصارگرايي ديني ـ اجتماعي برهمنان حاكم بر هند، دين و فلسفه‌اي براي فلاح همة انسان‌ها عرضه كرد.&lt;sup&gt;(1)&lt;/sup&gt;   بينش بودا در چهار اصل خلا...» ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=167&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-08-11T00:58:27Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;بوداييان&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، آيين بودايي در قرن 6 ق.م در هند به وسيلة سيدهرتمه گئوتمه در شمال شرقي هند بنياد نهاده شد. وي بر خلاف انحصارگرايي ديني ـ اجتماعي برهمنان حاكم بر هند، دين و فلسفه‌اي براي فلاح همة انسان‌ها عرضه كرد.&amp;lt;sup&amp;gt;(1)&amp;lt;/sup&amp;gt;   بينش بودا در چهار اصل خلا...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;بوداييان&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، آيين بودايي در قرن 6 ق.م در هند به وسيلة سيدهرتمه گئوتمه در شمال شرقي هند بنياد نهاده شد. وي بر خلاف انحصارگرايي ديني ـ اجتماعي برهمنان حاكم بر هند، دين و فلسفه‌اي براي فلاح همة انسان‌ها عرضه كرد.&amp;lt;sup&amp;gt;(1)&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بينش بودا در چهار اصل خلاصه مي‌شود كه عبارتند از حقيقت وجود رنج، علت رنج، توقف رنج و راه توقف رنج كه به وسيلة مراعات دستورعمل هشتگانه‌اي حاصل مي‌شود: اعتقاد درست، انديشة درست، گفتار درست، كردار درست، معاش درست، كوشش درست، توجه درست و تمركز درست. رهايي از رنج، و در نتيجه تناسخ، و رسيدن به اشراق هدف انديشة بودايي است كه با عمل به راه هشت‌گانه و توقف اميال به دست مي‌آيد. اين حالت نيروانه نام دارد كه در حقيقت نابود شدن شهوت، خشم ضعف‌ها و قيود اين جهاني و خيالات باطل و رهايي هميشگي از باززايي است.&amp;lt;sup&amp;gt;(2)&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
انتشار آيين بودا از هند آغاز شد اما به دلايلي از آنجا رخت بربست و به سوي آسياي مركزي، مركز و جنوب شرق آسيا، چين، كره و ژاپن ادامه يافت.&amp;lt;sup&amp;gt;(3)&amp;lt;/sup&amp;gt; لكن زماني كه در هند در حال شكوفايي بود، در سدة سوم پيش از ميلاد، با تلاش‌هاي اشوكه برجسته‌ترين پادشاه سلسلة موريايي هند، به سرزمين‌هاي شمال شرقي ايران نفوذ يافت.&amp;lt;sup&amp;gt;(4)&amp;lt;/sup&amp;gt; بعد از آن در طول سده‌هاي 2 ق م تا 1 م سكه‌ها و كوشان‌ها در ترويج آن نقش مؤثري داشتند.&amp;lt;sup&amp;gt;(5)&amp;lt;/sup&amp;gt; آثار تاريخي و بقاياي باستان‌شناسي بسياري از عصر كوشان‌ها بر جاي مانده است، از جمله صومعه‌هاي بودايي بسيار در شهرهاي بلخ، باميان و كپيسه قابل ذكر است كه معروف‌ترين آنها معبد نوبهار در بلخ است.&amp;lt;sup&amp;gt;(6)&amp;lt;/sup&amp;gt; همچنين دو تنديس عظيم بودا در باميان به نام‌هاي سرخ بت و خنگ بت كه در دل صخره تراشيده شده‌اند شهرت جهاني دارند.&amp;lt;sup&amp;gt;(7)&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با حملات اقوام وحشي، و سپس مسلمانان به شرق ايران و ماوراءالنهر دين بودايي از اين منطقه رخت بربست و پس از چند قرن حيات درخشان جاي خود را به طور كامل به اسلام داد.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1-             &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Encyclopeadia Americana&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, “Buddha”&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2-             Websters. Merriam, &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Encyclopeadia of World Religion,&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; Massachusetts, 1999, P. 149; Elmonauman, ST. Dictionary of Asian Philosophies, London, 1989, P. 25-27.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3-             &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Encyclopeadia Americana,&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; “Buddhism”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
4-             Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Cambridge History of Iran&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3(2) / 950-951.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
5-             همان, 3(2) / 952-955.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
6-             Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 108-110.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
7-             همان, P / 118-119.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
</feed>