https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C تاریخ بیهقی - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-17T21:10:27Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C&diff=10551&oldid=prev Samei در ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۹ 2025-06-21T12:49:20Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین باستانی راد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین باستانی راد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات]]</div></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C&diff=10550&oldid=prev Samei در ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۶ 2025-06-21T12:46:20Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[تاریخ بیهقی]]،''' کتابی تاریخی به زبان فارسی نوشته [[ابوالفضل بیهقی|ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; </del>(385- 470ق/ 995- 1077م). تاریخ بیهقی یا تاریخ مسعودی بخشی از کتاب مفصلی است که با نام‌های دیگری مانند ''"جامع‌التواریخ"، "جامع فی تاریخ سبکتگین"''&lt;ref&gt;نفیسی، سعید. '''''در پیرامون تاریخ بیهقی.''''' تهران: فروغی، 1342، ج1، ص5.&lt;/ref&gt; و ... نیز در منابع تاریخی به آن اشاره شده&lt;ref&gt;مصطفوی‌سبزواری، رضا. «تاریخ بیهقی» در '''''دانشنامه جهان اسلام'''''. تهران: بنیاد دایرهالمعارف اسلامی، 1380، ج6، ص212.&lt;/ref&gt; که در 32 فصل&lt;ref&gt;ابوالحسن علی بن زید بیهقی. '''''تاریخ بیهق'''''. تصحیح احمد بهمنیار، تهران: فروغی، 1345، ص20.&lt;/ref&gt; به 42 سال سلطنت [[غزنویان]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; </del>پرداخته و از آن کتاب از نیمه مجلد پنجم تا مجلد دهم که تا 432ق/ 1040م را در بر می‌گیرد، باقی‌مانده است. از این رو به دوران مسعود غزنوی و «ذکر خوارزم» می‌پردازد و تألیف آن از 448ق/ 1056م آغاز شده است&lt;ref&gt;برای آگاهی بیشتر← بیهقی، محمد بن حسین. '''''تاریخ بیهقی'''''. تصحیح علی‌اکبر فیاض، تهران: ایرانشهر، 1351، تصحیح سعید نفیسی، تهران: سنایی، 1350.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[تاریخ بیهقی]]،''' کتابی تاریخی به زبان فارسی نوشته [[ابوالفضل بیهقی|ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی]] (385- 470ق/ 995- 1077م). تاریخ بیهقی یا تاریخ مسعودی بخشی از کتاب مفصلی است که با نام‌های دیگری مانند ''"جامع‌التواریخ"، "جامع فی تاریخ سبکتگین"''&lt;ref&gt;نفیسی، سعید. '''''در پیرامون تاریخ بیهقی.''''' تهران: فروغی، 1342، ج1، ص5.&lt;/ref&gt; و ... نیز در منابع تاریخی به آن اشاره شده&lt;ref&gt;مصطفوی‌سبزواری، رضا. «تاریخ بیهقی» در '''''دانشنامه جهان اسلام'''''. تهران: بنیاد دایرهالمعارف اسلامی، 1380، ج6، ص212.&lt;/ref&gt; که در 32 فصل&lt;ref&gt;ابوالحسن علی بن زید بیهقی. '''''تاریخ بیهق'''''. تصحیح احمد بهمنیار، تهران: فروغی، 1345، ص20.&lt;/ref&gt; به 42 سال سلطنت [[غزنویان]] پرداخته و از آن کتاب از نیمه مجلد پنجم تا مجلد دهم که تا 432ق/ 1040م را در بر می‌گیرد، باقی‌مانده است. از این رو به دوران مسعود غزنوی و «ذکر خوارزم» می‌پردازد و تألیف آن از 448ق/ 1056م آغاز شده است&lt;ref&gt;برای آگاهی بیشتر← بیهقی، محمد بن حسین. '''''تاریخ بیهقی'''''. تصحیح علی‌اکبر فیاض، تهران: ایرانشهر، 1351، تصحیح سعید نفیسی، تهران: سنایی، 1350.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>واقعیت پژوهی، دقت و باریک بینی، قدرت استنباط، تحلیل علل و وقایع، معرفی منابع و روایات، نقل اسناد مهم، اشاره به آداب، رسوم و جشن‌ها  و بیان نکته‌های اخلاقی از ویژگی‌های تاریخ نگاری&lt;ref&gt;یوسفی، غلامحسین'''''. یادداشت‌هایی در زمینه فرهنگ و تاریخ'''''. تهران: 1371، ص161- 165.&lt;/ref&gt; و تسلط بر زبان‌های فارسی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی، </del>به کار بردن نثر فارسی دلپذیر با استفاده از قواعد صرفی و نحوی&lt;ref&gt;بهار، محمدتقی ملک‌الشعراءبهار. '''''سبک‌شناسی'''''. تهران: 1355، ج2، ص67.&lt;/ref&gt; و در عین حال بیان برخی گزارش‌ها در حد داستان‌های جانسوزانه (مانند ذکر بر دار کردن حسنک وزیر) &lt;ref&gt;فرشیدور، خسرو. «بعضی قواعد دستوری تاریخ بیهقی»، '''''در یادنامه ابوالفضل بیهقی''''' (مجموعه سخنرانی‌های بزرگداشت ابوالفضل بیهقی). مشهد: دانشگاه فردوسی، 1349، ص516. &lt;/ref&gt;از ویژگی‌های ادبی تاریخ بیهقی است. نسخه‌های خطی فراوان در کتابخانه‌های جهان نشانه توجه به آن است و از زمان نخستین چاپ آن (کلکته 1862م/ 1279ق) تاکنون چاپ‌های متعددی در [[ایران]] توسط سیداحمد ادیب پیشاوری، سعید نفیسی، علی‌اکبر فیاض و خلیل خطیب‌رهبر از این کتاب ارائه شده است و ترجمه انگلیسی آن توسط باسورث [Basworth]در دست انتشار است&lt;ref&gt;باسورث، کلیفورد ادموند. «تاریخ بیهقی، معرفی متن و مشکلات ترجمه»، در '''''نامواره دکتر محمود افشار'''''. تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، 1380، ص6. &lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>واقعیت پژوهی، دقت و باریک بینی، قدرت استنباط، تحلیل علل و وقایع، معرفی منابع و روایات، نقل اسناد مهم، اشاره به آداب، رسوم و جشن‌ها  و بیان نکته‌های اخلاقی از ویژگی‌های تاریخ نگاری&lt;ref&gt;یوسفی، غلامحسین'''''. یادداشت‌هایی در زمینه فرهنگ و تاریخ'''''. تهران: 1371، ص161- 165.&lt;/ref&gt; و تسلط بر زبان‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عربی]]، </ins>به کار بردن نثر فارسی دلپذیر با استفاده از قواعد صرفی و نحوی&lt;ref&gt;بهار، محمدتقی ملک‌الشعراءبهار. '''''سبک‌شناسی'''''. تهران: 1355، ج2، ص67.&lt;/ref&gt; و در عین حال بیان برخی گزارش‌ها در حد داستان‌های جانسوزانه (مانند ذکر بر دار کردن حسنک وزیر) &lt;ref&gt;فرشیدور، خسرو. «بعضی قواعد دستوری تاریخ بیهقی»، '''''در یادنامه ابوالفضل بیهقی''''' (مجموعه سخنرانی‌های بزرگداشت ابوالفضل بیهقی). مشهد: دانشگاه فردوسی، 1349، ص516. &lt;/ref&gt; از ویژگی‌های ادبی تاریخ بیهقی است. نسخه‌های خطی فراوان در کتابخانه‌های جهان نشانه توجه به آن است و از زمان نخستین چاپ آن (کلکته 1862م/ 1279ق) تاکنون چاپ‌های متعددی در [[ایران]] توسط سیداحمد ادیب پیشاوری، سعید نفیسی، علی‌اکبر فیاض و خلیل خطیب‌رهبر از این کتاب ارائه شده است و ترجمه انگلیسی آن توسط باسورث [Basworth]در دست انتشار است&lt;ref&gt;باسورث، کلیفورد ادموند. «تاریخ بیهقی، معرفی متن و مشکلات ترجمه»، در '''''نامواره دکتر محمود افشار'''''. تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، 1380، ص6. &lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین باستانی راد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین باستانی راد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:تاریخ]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:تاریخ و باستان شناسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ و باستان شناسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات</ins>]]</div></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C&diff=10287&oldid=prev Karimian در ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۴ 2025-06-09T19:44:10Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین باستانی راد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین باستانی راد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:تاریخ]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:تاریخ و باستان شناسی]]</div></td></tr> </table> Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C&diff=5555&oldid=prev Samei در ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۷ 2025-05-03T14:17:40Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[تاریخ بیهقی]]،''' کتابی تاریخی به زبان فارسی نوشته ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (385- 470ق/ 995- 1077م). تاریخ بیهقی یا تاریخ مسعودی بخشی از کتاب مفصلی است که با نام‌های دیگری مانند ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>جامع‌التواریخ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>جامع فی تاریخ سبکتگین<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>''&lt;ref&gt;نفیسی، سعید. '''''در پیرامون تاریخ بیهقی.''''' تهران: فروغی، 1342، ج1، ص5.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>و ...<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>نیز در منابع تاریخی به آن اشاره شده&lt;ref&gt;مصطفوی‌سبزواری، رضا. «تاریخ بیهقی» در '''''دانشنامه جهان اسلام'''''. تهران: بنیاد دایرهالمعارف اسلامی، 1380، ج6، ص212.&lt;/ref&gt; که در 32 فصل&lt;ref&gt;ابوالحسن علی بن زید بیهقی. '''''تاریخ بیهق'''''. تصحیح احمد بهمنیار، تهران: فروغی، 1345، ص20.&lt;/ref&gt; به 42 سال سلطنت غزنویان&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; پرداخته و از آن کتاب از نیمه مجلد پنجم تا مجلد دهم که تا 432ق/ 1040م را در بر می‌گیرد، باقی‌مانده است. از این رو به دوران مسعود غزنوی و «ذکر خوارزم» می‌پردازد و تألیف آن از 448ق/ 1056م آغاز شده است&lt;ref&gt;برای آگاهی بیشتر← بیهقی، محمد بن حسین. '''''تاریخ بیهقی'''''. تصحیح علی‌اکبر فیاض، تهران: ایرانشهر، 1351، تصحیح سعید نفیسی، تهران: سنایی، 1350.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[تاریخ بیهقی]]،''' کتابی تاریخی به زبان فارسی نوشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوالفضل بیهقی|</ins>ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (385- 470ق/ 995- 1077م). تاریخ بیهقی یا تاریخ مسعودی بخشی از کتاب مفصلی است که با نام‌های دیگری مانند ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>جامع‌التواریخ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>جامع فی تاریخ سبکتگین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>''&lt;ref&gt;نفیسی، سعید. '''''در پیرامون تاریخ بیهقی.''''' تهران: فروغی، 1342، ج1، ص5.&lt;/ref&gt; و ... نیز در منابع تاریخی به آن اشاره شده&lt;ref&gt;مصطفوی‌سبزواری، رضا. «تاریخ بیهقی» در '''''دانشنامه جهان اسلام'''''. تهران: بنیاد دایرهالمعارف اسلامی، 1380، ج6، ص212.&lt;/ref&gt; که در 32 فصل&lt;ref&gt;ابوالحسن علی بن زید بیهقی. '''''تاریخ بیهق'''''. تصحیح احمد بهمنیار، تهران: فروغی، 1345، ص20.&lt;/ref&gt; به 42 سال سلطنت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>غزنویان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; پرداخته و از آن کتاب از نیمه مجلد پنجم تا مجلد دهم که تا 432ق/ 1040م را در بر می‌گیرد، باقی‌مانده است. از این رو به دوران مسعود غزنوی و «ذکر خوارزم» می‌پردازد و تألیف آن از 448ق/ 1056م آغاز شده است&lt;ref&gt;برای آگاهی بیشتر← بیهقی، محمد بن حسین. '''''تاریخ بیهقی'''''. تصحیح علی‌اکبر فیاض، تهران: ایرانشهر، 1351، تصحیح سعید نفیسی، تهران: سنایی، 1350.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>واقعیت پژوهی، دقت و باریک بینی، قدرت استنباط، تحلیل علل و وقایع، معرفی منابع و روایات، نقل اسناد مهم، اشاره به آداب، رسوم و جشن‌ها  و بیان نکته‌های اخلاقی از ویژگی‌های تاریخ نگاری&lt;ref&gt;یوسفی، غلامحسین'''''. یادداشت‌هایی در زمینه فرهنگ و تاریخ'''''. تهران: 1371، ص161- 165.&lt;/ref&gt; و تسلط بر زبان‌های فارسی و عربی، به کار بردن نثر فارسی دلپذیر با استفاده از قواعد صرفی و نحوی&lt;ref&gt;بهار، محمدتقی ملک‌الشعراءبهار. '''''سبک‌شناسی'''''. تهران: 1355، ج2، ص67.&lt;/ref&gt; و در عین حال بیان برخی گزارش‌ها در حد داستان‌های جانسوزانه (مانند ذکر بر دار کردن حسنک وزیر) &lt;ref&gt;فرشیدور، خسرو. «بعضی قواعد دستوری تاریخ بیهقی»، '''''در یادنامه ابوالفضل بیهقی''''' (مجموعه سخنرانی‌های بزرگداشت ابوالفضل بیهقی). مشهد: دانشگاه فردوسی، 1349، ص516. &lt;/ref&gt;از ویژگی‌های ادبی تاریخ بیهقی است. نسخه‌های خطی فراوان در کتابخانه‌های جهان نشانه توجه به آن است و از زمان نخستین چاپ آن (کلکته 1862م/ 1279ق) تاکنون چاپ‌های متعددی در ایران توسط سیداحمد ادیب پیشاوری، سعید نفیسی، علی‌اکبر فیاض و خلیل خطیب‌رهبر از این کتاب ارائه شده است و ترجمه انگلیسی آن توسط باسورث [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>]در دست انتشار است&lt;ref&gt;باسورث، کلیفورد ادموند. «تاریخ بیهقی، معرفی متن و مشکلات ترجمه»، در '''''نامواره دکتر محمود افشار'''''. تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، 1380، ص6. &lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>واقعیت پژوهی، دقت و باریک بینی، قدرت استنباط، تحلیل علل و وقایع، معرفی منابع و روایات، نقل اسناد مهم، اشاره به آداب، رسوم و جشن‌ها  و بیان نکته‌های اخلاقی از ویژگی‌های تاریخ نگاری&lt;ref&gt;یوسفی، غلامحسین'''''. یادداشت‌هایی در زمینه فرهنگ و تاریخ'''''. تهران: 1371، ص161- 165.&lt;/ref&gt; و تسلط بر زبان‌های فارسی و عربی، به کار بردن نثر فارسی دلپذیر با استفاده از قواعد صرفی و نحوی&lt;ref&gt;بهار، محمدتقی ملک‌الشعراءبهار. '''''سبک‌شناسی'''''. تهران: 1355، ج2، ص67.&lt;/ref&gt; و در عین حال بیان برخی گزارش‌ها در حد داستان‌های جانسوزانه (مانند ذکر بر دار کردن حسنک وزیر) &lt;ref&gt;فرشیدور، خسرو. «بعضی قواعد دستوری تاریخ بیهقی»، '''''در یادنامه ابوالفضل بیهقی''''' (مجموعه سخنرانی‌های بزرگداشت ابوالفضل بیهقی). مشهد: دانشگاه فردوسی، 1349، ص516. &lt;/ref&gt;از ویژگی‌های ادبی تاریخ بیهقی است. نسخه‌های خطی فراوان در کتابخانه‌های جهان نشانه توجه به آن است و از زمان نخستین چاپ آن (کلکته 1862م/ 1279ق) تاکنون چاپ‌های متعددی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>توسط سیداحمد ادیب پیشاوری، سعید نفیسی، علی‌اکبر فیاض و خلیل خطیب‌رهبر از این کتاب ارائه شده است و ترجمه انگلیسی آن توسط باسورث [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Basworth</ins>]در دست انتشار است&lt;ref&gt;باسورث، کلیفورد ادموند. «تاریخ بیهقی، معرفی متن و مشکلات ترجمه»، در '''''نامواره دکتر محمود افشار'''''. تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، 1380، ص6. &lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[غزنویان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابوالفضل بیهقی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلی</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین باستانی راد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین باستانی راد</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</ins></div></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C&diff=2520&oldid=prev Nazli در ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۳ 2025-01-13T19:33:09Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ بيهقي،</del>''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتابي تاريخي </del>به زبان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي نوشتة </del>ابوالفضل محمد بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسين بيهقي</del>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (385- 470ق/ 995- 1077م). <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ بيهقي يا تاريخ مسعودي بخشي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب مفصلي </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام‌هاي ديگري </del>مانند '''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جامع‌التواريخ</del>'''، '''جامع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">في تاريخ سبكتگين</del>'''&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; '''و ...''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>در منابع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخي </del>به آن اشاره شده&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در 32 فصل&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; به 42 سال سلطنت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزنويان</del>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; پرداخته و از آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيمة </del>مجلد پنجم تا مجلد دهم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>تا 432ق/ 1040م را در بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گيرد، باقي‌مانده </del>است. از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>رو به دوران مسعود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزنوي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ذكر </del>خوارزم» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌پردازد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأليف </del>آن از 448ق/ 1056م آغاز شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تاریخ بیهقی]]،</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابی تاریخی </ins>به زبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی نوشته </ins>ابوالفضل محمد بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسین بیهقی</ins>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (385- 470ق/ 995- 1077م). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ بیهقی یا تاریخ مسعودی بخشی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب مفصلی </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام‌های دیگری </ins>مانند '''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جامع‌التواریخ</ins>'''، '''جامع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فی تاریخ سبکتگین</ins>'''&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نفیسی، سعید. '''''در پیرامون تاریخ بیهقی.''''' تهران: فروغی، 1342، ج1، ص5.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; '''و ...''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>در منابع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخی </ins>به آن اشاره شده&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصطفوی‌سبزواری، رضا. «تاریخ بیهقی» در '''''دانشنامه جهان اسلام'''''. تهران: بنیاد دایرهالمعارف اسلامی، 1380، ج6، ص212.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در 32 فصل&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالحسن علی بن زید بیهقی. '''''تاریخ بیهق'''''. تصحیح احمد بهمنیار، تهران: فروغی، 1345، ص20.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; به 42 سال سلطنت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزنویان</ins>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; پرداخته و از آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیمه </ins>مجلد پنجم تا مجلد دهم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>تا 432ق/ 1040م را در بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گیرد، باقی‌مانده </ins>است. از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>رو به دوران مسعود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزنوی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ذکر </ins>خوارزم» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌پردازد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تألیف </ins>آن از 448ق/ 1056م آغاز شده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای آگاهی بیشتر← بیهقی، محمد بن حسین. '''''تاریخ بیهقی'''''. تصحیح علی‌اکبر فیاض، تهران: ایرانشهر، 1351، تصحیح سعید نفیسی، تهران: سنایی، 1350.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واقعيت پژوهي، </del>دقت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باريك بيني، </del>قدرت استنباط، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحليل </del>علل و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقايع، معرفي </del>منابع و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روايات، </del>نقل اسناد مهم، اشاره به آداب، رسوم و جشن‌ها  و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيان نكته‌هاي اخلاقي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ويژگي‌هاي تاريخ نگاري</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و تسلط بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبان‌هاي فارسي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربي، </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>بردن نثر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي دلپذير </del>با استفاده از قواعد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صرفي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نحوي</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عين </del>حال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيان برخي </del>گزارش‌ها در حد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داستان‌هاي </del>جانسوزانه (مانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر </del>بر دار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كردن حسنك وزير</del>)&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ويژگي‌هاي ادبي تاريخ بيهقي </del>است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نسخه‌هاي خطي </del>فراوان در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتابخانه‌هاي </del>جهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشانة </del>توجه به آن است و از زمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستين </del>چاپ آن (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلكته </del>1862م/ 1279ق) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاكنون چاپ‌هاي متعددي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>توسط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سيداحمد اديب پيشاوري، سعيد نفيسي، علي‌اكبر فياض </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خليل خطيب‌رهبر </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين كتاب </del>ارائه شده است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة انگليسي </del>آن توسط باسورث [1]در دست انتشار است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واقعیت پژوهی، </ins>دقت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باریک بینی، </ins>قدرت استنباط، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحلیل </ins>علل و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقایع، معرفی </ins>منابع و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روایات، </ins>نقل اسناد مهم، اشاره به آداب، رسوم و جشن‌ها  و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیان نکته‌های اخلاقی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژگی‌های تاریخ نگاری</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یوسفی، غلامحسین'''''. یادداشت‌هایی در زمینه فرهنگ و تاریخ'''''. تهران: 1371، ص161- 165.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و تسلط بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبان‌های فارسی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی، </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>بردن نثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی دلپذیر </ins>با استفاده از قواعد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صرفی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نحوی</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهار، محمدتقی ملک‌الشعراءبهار. '''''سبک‌شناسی'''''. تهران: 1355، ج2، ص67.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عین </ins>حال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیان برخی </ins>گزارش‌ها در حد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داستان‌های </ins>جانسوزانه (مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر </ins>بر دار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کردن حسنک وزیر</ins>) &lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرشیدور، خسرو. «بعضی قواعد دستوری تاریخ بیهقی»، '''''در یادنامه ابوالفضل بیهقی''''' (مجموعه سخنرانی‌های بزرگداشت ابوالفضل بیهقی). مشهد: دانشگاه فردوسی، 1349، ص516. </ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژگی‌های ادبی تاریخ بیهقی </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نسخه‌های خطی </ins>فراوان در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانه‌های </ins>جهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشانه </ins>توجه به آن است و از زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستین </ins>چاپ آن (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلکته </ins>1862م/ 1279ق) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاکنون چاپ‌های متعددی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>توسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیداحمد ادیب پیشاوری، سعید نفیسی، علی‌اکبر فیاض </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیل خطیب‌رهبر </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این کتاب </ins>ارائه شده است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه انگلیسی </ins>آن توسط باسورث [1]در دست انتشار است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باسورث، کلیفورد ادموند. «تاریخ بیهقی، معرفی متن و مشکلات ترجمه»، در '''''نامواره دکتر محمود افشار'''''. تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، 1380، ص6. </ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    نفيسي، سعيد. '''''در پيرامون تاريخ بيهقي.''''' تهران: فروغي، 1342، ج1، ص5.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.    مصطفوي‌سبزواري، رضا. «تاريخ بيهقي» در '''''دانشنامة جهان اسلام'''''. تهران: بنياد دايرةالمعارف اسلامي، 1380، ج6، ص212.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.    ابوالحسن علي بن زيد بيهقي. '''''تاريخ بيهق'''''. تصحيح احمد بهمنيار، تهران: فروغي، 1345، ص20.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.    براي آگاهي بيشتر← بيهقي، محمد بن حسين. '''''تاريخ بيهقي'''''. تصحيح علي‌اكبر فياض، تهران: ايرانشهر، 1351، تصحيح سعيد نفيسي، تهران: سنايي، 1350.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.    يوسفي، غلامحسين'''''. يادداشت‌هايي در زمينة فرهنگ و تاريخ'''''. تهران: 1371، ص161- 165.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.    بهار، محمدتقي ملك‌الشعراءبهار. '''''سبك‌شناسي'''''. تهران: 1355، ج2، ص67.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7.    فرشيدور، خسرو. «بعضي قواعد دستوري تاريخ بيهقي»، '''''در يادنامة ابوالفضل بيهقي''''' (مجموعه سخنراني‌هاي بزرگداشت ابوالفضل بيهقي). مشهد: دانشگاه فردوسي، 1349، ص516. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8.    باسورث، كليفورد ادموند. «تاريخ بيهقي، معرفي متن و مشكلات ترجمه»، در '''''ناموارة دكتر محمود افشار'''''. تهران: بنياد موقوفات دكتر محمود افشار، 1380، ص6. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه اصلی</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین باستانی راد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین باستانی راد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----[1].  </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table> Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%82%DB%8C&diff=754&oldid=prev Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''تاريخ بيهقي،''' كتابي تاريخي به زبان فارسي نوشتة ابوالفضل محمد بن حسين بيهقي<sup>*</sup> (385- 470ق/ 995- 1077م). تاريخ بيهقي يا تاريخ مسعودي بخشي از كتاب مفصلي است كه با نام‌هاي ديگري مانند '''جامع‌التواريخ'''، '''جامع في تاريخ سبكتگين'''<sup>1</sup> '''و ...''' نيز در...» ایجاد کرد 2024-08-13T16:23:47Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;تاريخ بيهقي،&#039;&#039;&#039; كتابي تاريخي به زبان فارسي نوشتة ابوالفضل محمد بن حسين بيهقي&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (385- 470ق/ 995- 1077م). تاريخ بيهقي يا تاريخ مسعودي بخشي از كتاب مفصلي است كه با نام‌هاي ديگري مانند &#039;&#039;&#039;جامع‌التواريخ&#039;&#039;&#039;، &#039;&#039;&#039;جامع في تاريخ سبكتگين&#039;&#039;&#039;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; &#039;&#039;&#039;و ...&#039;&#039;&#039; نيز در...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;تاريخ بيهقي،&#039;&#039;&#039; كتابي تاريخي به زبان فارسي نوشتة ابوالفضل محمد بن حسين بيهقي&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (385- 470ق/ 995- 1077م). تاريخ بيهقي يا تاريخ مسعودي بخشي از كتاب مفصلي است كه با نام‌هاي ديگري مانند &#039;&#039;&#039;جامع‌التواريخ&#039;&#039;&#039;، &#039;&#039;&#039;جامع في تاريخ سبكتگين&#039;&#039;&#039;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; &#039;&#039;&#039;و ...&#039;&#039;&#039; نيز در منابع تاريخي به آن اشاره شده&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; كه در 32 فصل&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; به 42 سال سلطنت غزنويان&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; پرداخته و از آن كتاب از نيمة مجلد پنجم تا مجلد دهم كه تا 432ق/ 1040م را در بر مي‌گيرد، باقي‌مانده است. از اين رو به دوران مسعود غزنوي و «ذكر خوارزم» مي‌پردازد و تأليف آن از 448ق/ 1056م آغاز شده است.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; <br /> <br /> واقعيت پژوهي، دقت و باريك بيني، قدرت استنباط، تحليل علل و وقايع، معرفي منابع و روايات، نقل اسناد مهم، اشاره به آداب، رسوم و جشن‌ها  و بيان نكته‌هاي اخلاقي از ويژگي‌هاي تاريخ نگاري&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; و تسلط بر زبان‌هاي فارسي و عربي، به كار بردن نثر فارسي دلپذير با استفاده از قواعد صرفي و نحوي&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; و در عين حال بيان برخي گزارش‌ها در حد داستان‌هاي جانسوزانه (مانند ذكر بر دار كردن حسنك وزير)&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; از ويژگي‌هاي ادبي تاريخ بيهقي است. نسخه‌هاي خطي فراوان در كتابخانه‌هاي جهان نشانة توجه به آن است و از زمان نخستين چاپ آن (كلكته 1862م/ 1279ق) تاكنون چاپ‌هاي متعددي در ايران توسط سيداحمد اديب پيشاوري، سعيد نفيسي، علي‌اكبر فياض و خليل خطيب‌رهبر از اين كتاب ارائه شده است و ترجمة انگليسي آن توسط باسورث [1]در دست انتشار است.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; <br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.    نفيسي، سعيد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;در پيرامون تاريخ بيهقي.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: فروغي، 1342، ج1، ص5.<br /> <br /> 2.    مصطفوي‌سبزواري، رضا. «تاريخ بيهقي» در &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دانشنامة جهان اسلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: بنياد دايرةالمعارف اسلامي، 1380، ج6، ص212.<br /> <br /> 3.    ابوالحسن علي بن زيد بيهقي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ بيهق&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تصحيح احمد بهمنيار، تهران: فروغي، 1345، ص20.<br /> <br /> 4.    براي آگاهي بيشتر← بيهقي، محمد بن حسين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ بيهقي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تصحيح علي‌اكبر فياض، تهران: ايرانشهر، 1351، تصحيح سعيد نفيسي، تهران: سنايي، 1350.<br /> <br /> 5.    يوسفي، غلامحسين&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. يادداشت‌هايي در زمينة فرهنگ و تاريخ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1371، ص161- 165.<br /> <br /> 6.    بهار، محمدتقي ملك‌الشعراءبهار. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سبك‌شناسي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1355، ج2، ص67.<br /> <br /> 7.    فرشيدور، خسرو. «بعضي قواعد دستوري تاريخ بيهقي»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;در يادنامة ابوالفضل بيهقي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; (مجموعه سخنراني‌هاي بزرگداشت ابوالفضل بيهقي). مشهد: دانشگاه فردوسي، 1349، ص516. <br /> <br /> 8.    باسورث، كليفورد ادموند. «تاريخ بيهقي، معرفي متن و مشكلات ترجمه»، در &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ناموارة دكتر محمود افشار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: بنياد موقوفات دكتر محمود افشار، 1380، ص6. <br /> <br /> <br /> حسین باستانی راد<br /> ----[1].  </div> Samei