https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B4%D8%A7%DB%8C_%D8%AC%D9%88%DB%8C%D9%86%DB%8C
تاریخ جهانگشای جوینی - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-21T05:47:45Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B4%D8%A7%DB%8C_%D8%AC%D9%88%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=10553&oldid=prev
Samei در ۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۳
2025-06-21T12:53:29Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># تاریخ منکوقاآن و تفصیل حمله هلاکو به ایران، تاریخ [[اسماعیلیه]] الموت مذهب آنان و انقراضشان<ref>جوینی، عطاملک بن محمد. '''''تاریخ جهانگشای'''''. تصحیح محمد قزوینی، هلند: لیدن، ج1، مقدمه محمد قزوینی.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># تاریخ منکوقاآن و تفصیل حمله هلاکو به ایران، تاریخ [[اسماعیلیه]] الموت مذهب آنان و انقراضشان<ref>جوینی، عطاملک بن محمد. '''''تاریخ جهانگشای'''''. تصحیح محمد قزوینی، هلند: لیدن، ج1، مقدمه محمد قزوینی.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در پایان نیز شرحی از فتح بغداد به قلم [[نصیر الدین طوسی|خواجهنصیرالدین طوسی]] که در برخی نسخهها درج شده<ref>شعار، جعفر. «تاریخ جهانگشای جوینی، اشارهای به ارزش ادبی، تاریخی و اجتماعی آن»، در '''''یکی قطره باران'''''. جشننام استاد دکتر عباس زریاب خوئی، به کوشش احمد تفضلی، تهران: 1370، ص300.</ref>، آمده است. تشریح اوضاع اقتصادی ـ اجتماعی در ضمن بیان تحولات سیاسی، نظام اداری [[مغول ها|مغولان]] در سرزمینهای اسلامی<ref>ربیعی، منیژه. «تاریخ جهانگشای» در '''''دانشنامه جهان اسلام'''''. تهران: بنیاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرهالمعارف </del>اسلامی، 1380، ج6، ص216.</ref> قضاوتهای بیطرفانه در برخی موضوعات<ref>بهار، محمدتقی ملکالشعراء. '''''سبکشناسی'''''. تهران: 1355، ص52.</ref> (مانند دلایل شکست [[خوارزمشاهیان]]) و قضاوت یک جانبه درباره [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]]، تقدم در تدوین تاریخ [[مغول ها|مغول]] جهت بهرهمندی آیندگان از ویژگیهای مهم تاریخنگاری و نثر ادبی مصنوع آمیخته با آیات، احادیث، آرایههای لفظی و معنوی، واژگان مغولی (برای نخستین بار در نثر فارسی)<ref>صفا، ذبیحالله. «پارسینویسان بزرگ و منتخب آثار آنان»، '''''گنجینه سخن'''''. تهران: 1353، ج4، ص49.</ref>، از ویژگیهای بارز ادبی تاریخ جهانگشای جوینی هستند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در پایان نیز شرحی از فتح بغداد به قلم [[نصیر الدین طوسی|خواجهنصیرالدین طوسی]] که در برخی نسخهها درج شده<ref>شعار، جعفر. «تاریخ جهانگشای جوینی، اشارهای به ارزش ادبی، تاریخی و اجتماعی آن»، در '''''یکی قطره باران'''''. جشننام استاد دکتر عباس زریاب خوئی، به کوشش احمد تفضلی، تهران: 1370، ص300.</ref>، آمده است. تشریح اوضاع اقتصادی ـ اجتماعی در ضمن بیان تحولات سیاسی، نظام اداری [[مغول ها|مغولان]] در سرزمینهای اسلامی<ref>ربیعی، منیژه. «تاریخ جهانگشای» در '''''دانشنامه جهان اسلام'''''. تهران: بنیاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره المعارف </ins>اسلامی، 1380، ج6، ص216.</ref> قضاوتهای بیطرفانه در برخی موضوعات<ref>بهار، محمدتقی ملکالشعراء. '''''سبکشناسی'''''. تهران: 1355، ص52.</ref> (مانند دلایل شکست [[خوارزمشاهیان]]) و قضاوت یک جانبه درباره [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]]، تقدم در تدوین تاریخ [[مغول ها|مغول]] جهت بهرهمندی آیندگان از ویژگیهای مهم تاریخنگاری و نثر ادبی مصنوع آمیخته با آیات، احادیث، آرایههای لفظی و معنوی، واژگان مغولی (برای نخستین بار در نثر فارسی)<ref>صفا، ذبیحالله. «پارسینویسان بزرگ و منتخب آثار آنان»، '''''گنجینه سخن'''''. تهران: 1353، ج4، ص49.</ref>، از ویژگیهای بارز ادبی تاریخ جهانگشای جوینی هستند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتابهای تاریخی ـ ادبی پس از این، تأثیراتی از جهانگشا گرفتهاند که در [[تاريخ وَصّاف|تاریخ وصاف]]<nowiki/>الحضره شیرازی و [[جامع التواریخ|جامعالتواریخ]] خواجهرشیدالدین فضلالله همدانی نمایان است<ref>بویل، جاناندرو. «آثار جوینی و رشیدالدین به عنوان منابع تاریخ مغول»، '''''سخن'''''. دوره 23، شماره 5، فروردین 1353، ص507. </ref>. نخستین و مهمترین چاپ از این کتاب به تصحیح علامه محمد قزوینی در [[چاپ و چاپخانه|چاپخانه]] بریل [Bril]در لیدن [Layden]هلند (1329ق/ 1911م) انجام گرفت. مینورسکی [Minorsky]در 1957 و بویل [J. A. Boil]در 1958 تاریخ جهانگشا را ترجمه کردند از آن پس چاپهای متعدد از این کتاب انتشار یافت.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتابهای تاریخی ـ ادبی پس از این، تأثیراتی از جهانگشا گرفتهاند که در [[تاريخ وَصّاف|تاریخ وصاف]]<nowiki/>الحضره شیرازی و [[جامع التواریخ|جامعالتواریخ]] خواجهرشیدالدین فضلالله همدانی نمایان است<ref>بویل، جاناندرو. «آثار جوینی و رشیدالدین به عنوان منابع تاریخ مغول»، '''''سخن'''''. دوره 23، شماره 5، فروردین 1353، ص507. </ref>. نخستین و مهمترین چاپ از این کتاب به تصحیح علامه محمد قزوینی در [[چاپ و چاپخانه|چاپخانه]] بریل [Bril]در لیدن [Layden]هلند (1329ق/ 1911م) انجام گرفت. مینورسکی [Minorsky]در 1957 و بویل [J. A. Boil]در 1958 تاریخ جهانگشا را ترجمه کردند از آن پس چاپهای متعدد از این کتاب انتشار یافت.</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B4%D8%A7%DB%8C_%D8%AC%D9%88%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=10552&oldid=prev
Samei در ۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۳
2025-06-21T12:53:07Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عطاملک از خاندان جوینی، دیوانسالاران اوایل [[ایلخانان|دوره ایلخانان]]، در 650- 658ق این کتاب را تألیف کرده و دیدهها و شنیدههای خود را در 3 مجلد به این شرح تدوین کرده است:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عطاملک از خاندان جوینی، دیوانسالاران اوایل [[ایلخانان|دوره ایلخانان]]، در 650- 658ق این کتاب را تألیف کرده و دیدهها و شنیدههای خود را در 3 مجلد به این شرح تدوین کرده است:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1) </del>تاریخ چنگیز: سلطنت اوگتایقاآن و گیوکخان؛ </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>تاریخ چنگیز: سلطنت اوگتایقاآن و گیوکخان؛</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>تاریخ [[خوارزمشاهیان]]، قراختاییان، گورخانیان، سرگذشت حکام و شحنگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مغول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ها|مغول]] </ins>در دوران اوگتایقاآن تا ورود هلاکوخان به ایران؛</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2) </del>تاریخ [[خوارزمشاهیان]]، قراختاییان، گورخانیان، سرگذشت حکام و شحنگان مغول در دوران اوگتایقاآن تا ورود هلاکوخان به ایران؛ </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>تاریخ منکوقاآن و تفصیل حمله هلاکو به ایران، تاریخ [[اسماعیلیه]] الموت مذهب آنان و انقراضشان<ref>جوینی، عطاملک بن محمد. '''''تاریخ جهانگشای'''''. تصحیح محمد قزوینی، هلند: لیدن، ج1، مقدمه محمد قزوینی.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3) </del>تاریخ منکوقاآن و تفصیل حمله هلاکو به ایران، تاریخ [[اسماعیلیه]] الموت مذهب آنان و انقراضشان<ref>جوینی، عطاملک بن محمد. '''''تاریخ جهانگشای'''''. تصحیح محمد قزوینی، هلند: لیدن، ج1، مقدمه محمد قزوینی.</ref>. </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در پایان نیز شرحی از فتح بغداد به قلم [[نصیر الدین طوسی|خواجهنصیرالدین طوسی]] که در برخی نسخهها درج شده<ref>شعار، جعفر. «تاریخ جهانگشای جوینی، اشارهای به ارزش ادبی، تاریخی و اجتماعی آن»، در '''''یکی قطره باران'''''. جشننام استاد دکتر عباس زریاب خوئی، به کوشش احمد تفضلی، تهران: 1370، ص300.</ref>، آمده است. تشریح اوضاع اقتصادی ـ اجتماعی در ضمن بیان تحولات سیاسی، نظام اداری [[مغول ها|مغولان]] در سرزمینهای اسلامی<ref>ربیعی، منیژه. «تاریخ جهانگشای» در '''''دانشنامه جهان اسلام'''''. تهران: بنیاد دایرهالمعارف اسلامی، 1380، ج6، ص216.</ref> قضاوتهای بیطرفانه در برخی موضوعات<ref>بهار، محمدتقی ملکالشعراء. '''''سبکشناسی'''''. تهران: 1355، ص52.</ref> (مانند دلایل شکست [[خوارزمشاهیان]]) و قضاوت یک جانبه درباره [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]]، تقدم در تدوین تاریخ [[مغول ها|مغول]] جهت بهرهمندی آیندگان از ویژگیهای مهم تاریخنگاری و نثر ادبی مصنوع آمیخته با آیات، احادیث، آرایههای لفظی و معنوی، واژگان مغولی (برای نخستین بار در نثر فارسی)<ref>صفا، ذبیحالله. «پارسینویسان بزرگ و منتخب آثار آنان»، '''''گنجینه سخن'''''. تهران: 1353، ج4، ص49.</ref>، از ویژگیهای بارز ادبی تاریخ جهانگشای جوینی هستند. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در پایان نیز شرحی از فتح بغداد به قلم [[نصیر الدین طوسی|خواجهنصیرالدین طوسی]] که در برخی نسخهها درج شده<ref>شعار، جعفر. «تاریخ جهانگشای جوینی، اشارهای به ارزش ادبی، تاریخی و اجتماعی آن»، در '''''یکی قطره باران'''''. جشننام استاد دکتر عباس زریاب خوئی، به کوشش احمد تفضلی، تهران: 1370، ص300.</ref>، آمده است. تشریح اوضاع اقتصادی ـ اجتماعی در ضمن بیان تحولات سیاسی، نظام اداری [[مغول ها|مغولان]] در سرزمینهای اسلامی<ref>ربیعی، منیژه. «تاریخ جهانگشای» در '''''دانشنامه جهان اسلام'''''. تهران: بنیاد دایرهالمعارف اسلامی، 1380، ج6، ص216.</ref> قضاوتهای بیطرفانه در برخی موضوعات<ref>بهار، محمدتقی ملکالشعراء. '''''سبکشناسی'''''. تهران: 1355، ص52.</ref> (مانند دلایل شکست [[خوارزمشاهیان]]) و قضاوت یک جانبه درباره [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]]، تقدم در تدوین تاریخ [[مغول ها|مغول]] جهت بهرهمندی آیندگان از ویژگیهای مهم تاریخنگاری و نثر ادبی مصنوع آمیخته با آیات، احادیث، آرایههای لفظی و معنوی، واژگان مغولی (برای نخستین بار در نثر فارسی)<ref>صفا، ذبیحالله. «پارسینویسان بزرگ و منتخب آثار آنان»، '''''گنجینه سخن'''''. تهران: 1353، ج4، ص49.</ref>، از ویژگیهای بارز ادبی تاریخ جهانگشای جوینی هستند. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B4%D8%A7%DB%8C_%D8%AC%D9%88%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=9992&oldid=prev
Samei در ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۲
2025-06-08T13:42:19Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3) تاریخ منکوقاآن و تفصیل حمله هلاکو به ایران، تاریخ [[اسماعیلیه]] الموت مذهب آنان و انقراضشان<ref>جوینی، عطاملک بن محمد. '''''تاریخ جهانگشای'''''. تصحیح محمد قزوینی، هلند: لیدن، ج1، مقدمه محمد قزوینی.</ref>. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3) تاریخ منکوقاآن و تفصیل حمله هلاکو به ایران، تاریخ [[اسماعیلیه]] الموت مذهب آنان و انقراضشان<ref>جوینی، عطاملک بن محمد. '''''تاریخ جهانگشای'''''. تصحیح محمد قزوینی، هلند: لیدن، ج1، مقدمه محمد قزوینی.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در پایان نیز شرحی از فتح بغداد به قلم [[نصیر الدین طوسی|خواجهنصیرالدین طوسی]] که در برخی نسخهها درج شده<ref>شعار، جعفر. «تاریخ جهانگشای جوینی، اشارهای به ارزش ادبی، تاریخی و اجتماعی آن»، در '''''یکی قطره باران'''''. جشننام استاد دکتر عباس زریاب خوئی، به کوشش احمد تفضلی، تهران: 1370، ص300.</ref>، آمده است. تشریح اوضاع اقتصادی ـ اجتماعی در ضمن بیان تحولات سیاسی، نظام اداری مغولان در سرزمینهای اسلامی<ref>ربیعی، منیژه. «تاریخ جهانگشای» در '''''دانشنامه جهان اسلام'''''. تهران: بنیاد دایرهالمعارف اسلامی، 1380، ج6، ص216.</ref> قضاوتهای بیطرفانه در برخی موضوعات<ref>بهار، محمدتقی ملکالشعراء. '''''سبکشناسی'''''. تهران: 1355، ص52.</ref> (مانند دلایل شکست [[خوارزمشاهیان]]) و قضاوت یک جانبه درباره [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]]، تقدم در تدوین تاریخ [[مغول ها|مغول]] جهت بهرهمندی آیندگان از ویژگیهای مهم تاریخنگاری و نثر ادبی مصنوع آمیخته با آیات، احادیث، آرایههای لفظی و معنوی، واژگان مغولی (برای نخستین بار در نثر فارسی)<ref>صفا، ذبیحالله. «پارسینویسان بزرگ و منتخب آثار آنان»، '''''گنجینه سخن'''''. تهران: 1353، ج4، ص49.</ref>، از ویژگیهای بارز ادبی تاریخ جهانگشای جوینی هستند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در پایان نیز شرحی از فتح بغداد به قلم [[نصیر الدین طوسی|خواجهنصیرالدین طوسی]] که در برخی نسخهها درج شده<ref>شعار، جعفر. «تاریخ جهانگشای جوینی، اشارهای به ارزش ادبی، تاریخی و اجتماعی آن»، در '''''یکی قطره باران'''''. جشننام استاد دکتر عباس زریاب خوئی، به کوشش احمد تفضلی، تهران: 1370، ص300.</ref>، آمده است. تشریح اوضاع اقتصادی ـ اجتماعی در ضمن بیان تحولات سیاسی، نظام اداری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مغول ها|</ins>مغولان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در سرزمینهای اسلامی<ref>ربیعی، منیژه. «تاریخ جهانگشای» در '''''دانشنامه جهان اسلام'''''. تهران: بنیاد دایرهالمعارف اسلامی، 1380، ج6، ص216.</ref> قضاوتهای بیطرفانه در برخی موضوعات<ref>بهار، محمدتقی ملکالشعراء. '''''سبکشناسی'''''. تهران: 1355، ص52.</ref> (مانند دلایل شکست [[خوارزمشاهیان]]) و قضاوت یک جانبه درباره [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]]، تقدم در تدوین تاریخ [[مغول ها|مغول]] جهت بهرهمندی آیندگان از ویژگیهای مهم تاریخنگاری و نثر ادبی مصنوع آمیخته با آیات، احادیث، آرایههای لفظی و معنوی، واژگان مغولی (برای نخستین بار در نثر فارسی)<ref>صفا، ذبیحالله. «پارسینویسان بزرگ و منتخب آثار آنان»، '''''گنجینه سخن'''''. تهران: 1353، ج4، ص49.</ref>، از ویژگیهای بارز ادبی تاریخ جهانگشای جوینی هستند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتابهای تاریخی ـ ادبی پس از این، تأثیراتی از جهانگشا گرفتهاند که در [[تاريخ وَصّاف|تاریخ وصاف]]<nowiki/>الحضره شیرازی و [[جامع التواریخ|جامعالتواریخ]] خواجهرشیدالدین فضلالله همدانی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>نمایان است<ref>بویل، جاناندرو. «آثار جوینی و رشیدالدین به عنوان منابع تاریخ مغول»، '''''سخن'''''. دوره 23، شماره 5، فروردین 1353، ص507. </ref>. نخستین و مهمترین چاپ از این کتاب به تصحیح علامه محمد قزوینی در چاپخانه بریل [Bril]در لیدن [Layden]هلند (1329ق/ 1911م) انجام گرفت. مینورسکی [Minorsky]در 1957 و بویل [J. A. Boil]در 1958 تاریخ جهانگشا را ترجمه کردند از آن پس چاپهای متعدد از این کتاب انتشار یافت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتابهای تاریخی ـ ادبی پس از این، تأثیراتی از جهانگشا گرفتهاند که در [[تاريخ وَصّاف|تاریخ وصاف]]<nowiki/>الحضره شیرازی و [[جامع التواریخ|جامعالتواریخ]] خواجهرشیدالدین فضلالله همدانی نمایان است<ref>بویل، جاناندرو. «آثار جوینی و رشیدالدین به عنوان منابع تاریخ مغول»، '''''سخن'''''. دوره 23، شماره 5، فروردین 1353، ص507. </ref>. نخستین و مهمترین چاپ از این کتاب به تصحیح علامه محمد قزوینی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[چاپ و چاپخانه|</ins>چاپخانه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بریل [Bril]در لیدن [Layden]هلند (1329ق/ 1911م) انجام گرفت. مینورسکی [Minorsky]در 1957 و بویل [J. A. Boil]در 1958 تاریخ جهانگشا را ترجمه کردند از آن پس چاپهای متعدد از این کتاب انتشار یافت.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. جوینی، عطاملک بن محمد. '''''تاریخ جهانگشای'''''. تصحیح محمد قزوینی، هلند: لیدن، ج1، مقدمه محمد قزوینی.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. شعار، جعفر</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تاریخ جهانگشای جوینی، اشارهای به ارزش ادبی، تاریخی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجتماعی آن»، در '''''یکی قطره باران'''''. جشننام استاد دکتر عباس زریاب خوئی، به کوشش احمد تفضلی، تهران: 1370، ص300</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ سازمان فرهنگ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398)</ins>. دانشنامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران</ins>. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//alhoda</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ موسسه فرهنگی هنری </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. ربیعی، منیژه. «تاریخ جهانگشای» در </del>دانشنامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهان اسلام</del>. تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنیاد دایرهالمعارف اسلامی، 1380، ج6، ص216.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4. بهار، محمدتقی ملکالشعراء. '''''سبکشناسی'''''. تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1355، ص52.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> صفا، ذبیحالله. «پارسینویسان بزرگ </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منتخب آثار آنان»، '''''گنجینه سخن'''''. تهران: 1353، ج4، ص49.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منیژه ربیعی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منیژه ربیعی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</del>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[رده:تاریخ]</ins>]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رده:تاریخ و باستان شناسی</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2]. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[4</del>]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B4%D8%A7%DB%8C_%D8%AC%D9%88%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=9991&oldid=prev
Samei در ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۰
2025-06-08T13:40:37Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ جهانگشاي جويني،</del>''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتابي دربارة تاريخ </del>مغول و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز، خوارزمشاهيان<sup>*</sup></del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسماعيليان<sup>*</sup> </del>به زبان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي، تأليف عطاملك </del>بن محمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جويني<sup>*</sup> </del>(623- 681ق/ 1226- 1282م) </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ جهانگشای جوینی،</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابی درباره تاریخ [[</ins>مغول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ها|مغول]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز، [[خوارزمشاهیان]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فارسی|</ins>زبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی]]، تألیف [[عطاملک جوینی|عطاملک </ins>بن محمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جوینی]] </ins>(623- 681ق/ 1226- 1282م)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عطاملك </del>از خاندان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جويني، ديوانسالاران اوايل دورة ايلخانان،<sup>*</sup> </del>در 650- 658ق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين كتاب </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأليف كرده </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديدهها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شنيدههاي </del>خود را در 3 مجلد به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>شرح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدوين كرده </del>است: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1) تاريخ چنگيز: سلطنت اوگتايقاآن و گيوكخان؛ 2) تاريخ خوارزمشاهيان، قراختاييان، گورخانيان، سرگذشت حكام و شحنگان مغول در دوران اوگتايقاآن تا ورود هلاكوخان به ايران؛ 3) تاريخ منكوقاآن و تفصيل حملة هلاكو به ايران، تاريخ اسماعيليه الموت مذهب آنان و انقراضشان.<sup>1</sup> در پايان نيز شرحي از فتح بغداد به قلم خواجهنصيرالدين طوسي كه در برخي نسخهها درج شده،<sup>2</sup> آمده است. تشريح اوضاع اقتصادي ـ اجتماعي در ضمن بيان تحولات سياسي، نظام اداري مغولان در سرزمينهاي اسلامي<sup>3</sup> قضاوتهاي بيطرفانه در برخي موضوعات<sup>4</sup> (مانند دلايل شكست خوارزمشاهيان)<sup>*</sup> و قضاوت يك جانبه دربارة اسماعيليان، تقدم در تدوين تاريخ مغول جهت بهرهمندي آيندگان از ويژگيهاي مهم تاريخنگاري و نثر ادبي مصنوع آميخته با آيات، احاديث، آرايههاي لفظي و معنوي، واژگان مغولي (براي نخستين بار در نثر فارسي)،<sup>5</sup> از ويژگيهاي بارز ادبي تاريخ جهانگشاي جويني هستند. كتابهاي تاريخي ـ ادبي پس از اين، تأثيراتي از جهانگشا گرفتهاند كه در '''تاريخ وصافالحضره شيرازي''' و '''جامعالتواريخ'''<sup>*</sup> خواجهرشيدالدين فضلالله همداني<sup>*</sup> نمايان است.<sup>6</sup></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عطاملک </ins>از خاندان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جوینی، دیوانسالاران اوایل [[ایلخانان|دوره ایلخانان]]، </ins>در 650- 658ق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این کتاب </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تألیف کرده </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیدهها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شنیدههای </ins>خود را در 3 مجلد به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>شرح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدوین کرده </ins>است:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستين و مهمترين چاپ از اين كتاب به تصحيح علامه محمد قزويني در چاپخانه بريل [</del>1<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]در ليدن [2]هلند (1329ق/ 1911م</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انجام گرفت. مينورسكي [3]در 1957 </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بويل [4]در 1958 تاريخ جهانگشا را ترجمه كردند از آن پس چاپهاي متعدد از اين كتاب انتشار يافت.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ چنگیز: سلطنت اوگتایقاآن </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گیوکخان؛ </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2) تاریخ [[خوارزمشاهیان]]، قراختاییان، گورخانیان، سرگذشت حکام و شحنگان مغول در دوران اوگتایقاآن تا ورود هلاکوخان به ایران؛ </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ:</del>'''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3) تاریخ منکوقاآن و تفصیل حمله هلاکو به ایران، تاریخ [[اسماعیلیه]] الموت مذهب آنان و انقراضشان<ref>جوینی، عطاملک بن محمد. </ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''تاریخ جهانگشای''</ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تصحیح محمد قزوینی، هلند: لیدن، ج1، مقدمه محمد قزوینی.</ref>. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> جويني، عطاملك بن محمد</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ جهانگشاي</del>'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصحيح محمد قزويني، هلند</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ليدن، ج1، مقدمة محمد قزويني</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در پایان نیز شرحی از فتح بغداد به قلم [[نصیر الدین طوسی|خواجهنصیرالدین طوسی]] که در برخی نسخهها درج شده<ref>شعار، جعفر</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تاریخ جهانگشای جوینی، اشارهای به ارزش ادبی، تاریخی و اجتماعی آن»، در '''''یکی قطره باران'''''. جشننام استاد دکتر عباس زریاب خوئی، به کوشش احمد تفضلی، تهران: 1370، ص300.</ref>، آمده است. تشریح اوضاع اقتصادی ـ اجتماعی در ضمن بیان تحولات سیاسی، نظام اداری مغولان در سرزمینهای اسلامی<ref>ربیعی، منیژه</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تاریخ جهانگشای» در </ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه جهان اسلام</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنیاد دایرهالمعارف اسلامی، 1380، ج6، ص216.</ref> قضاوتهای بیطرفانه در برخی موضوعات<ref>بهار، محمدتقی ملکالشعراء. '''''سبکشناسی'''''. تهران: 1355، ص52.</ref> (مانند دلایل شکست [[خوارزمشاهیان]]) و قضاوت یک جانبه درباره [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]]، تقدم در تدوین تاریخ [[مغول ها|مغول]] جهت بهرهمندی آیندگان از ویژگیهای مهم تاریخنگاری و نثر ادبی مصنوع آمیخته با آیات، احادیث، آرایههای لفظی و معنوی، واژگان مغولی (برای نخستین بار در نثر فارسی)<ref>صفا، ذبیحالله. «پارسینویسان بزرگ و منتخب آثار آنان»، '''''گنجینه سخن'''''. تهران: 1353، ج4، ص49.</ref>، از ویژگیهای بارز ادبی تاریخ جهانگشای جوینی هستند</ins>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> شعار، جعفر. «تاريخ جهانگشاي جويني، اشارهاي </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارزش ادبي، تاريخي و اجتماعي آن»، در </del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكي قطره باران</del>'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جشننام استاد دكتر عباس زرياب خوئي، </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوشش احمد تفضلي، تهران: 1370، ص300</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابهای تاریخی ـ ادبی پس از این، تأثیراتی از جهانگشا گرفتهاند که در [[تاريخ وَصّاف|تاریخ وصاف]]<nowiki/>الحضره شیرازی و [[جامع التواریخ|جامعالتواریخ]] خواجهرشیدالدین فضلالله همدانی<sup>*</sup> نمایان است<ref>بویل، جاناندرو</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«آثار جوینی و رشیدالدین </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عنوان منابع تاریخ مغول»، </ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سخن</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره 23، شماره 5، فروردین 1353، ص507. </ref>. نخستین و مهمترین چاپ از این کتاب </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصحیح علامه محمد قزوینی در چاپخانه بریل [Bril]در لیدن [Layden]هلند (1329ق/ 1911م) انجام گرفت. مینورسکی [Minorsky]در 1957 و بویل [J. A. Boil]در 1958 تاریخ جهانگشا را ترجمه کردند از آن پس چاپهای متعدد از این کتاب انتشار یافت</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. ربيعي، منيژه. «تاريخ جهانگشاي» در دانشنامة جهان اسلام. تهران: بنياد دايرةالمعارف اسلامي، 1380، ج6، ص216.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4. بهار، محمدتقي ملكالشعراء. '''''سبكشناسي'''''. تهران: 1355، ص52.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مغول ها]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[خوارزمشاهیان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[عطاملک جوینی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اسماعیلیه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> صفا، ذبيحالله</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«پارسينويسان بزرگ و منتخب آثار آنان»، </del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گنجينة سخن</del>'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1353، ج4، ص49</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> جوینی، عطاملک بن محمد</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ جهانگشای</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصحیح محمد قزوینی، هلند</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لیدن، ج1، مقدمه محمد قزوینی</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> بويل، جاناندرو</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«آثار جويني </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رشيدالدين </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عنوان منابع تاريخ مغول»، </del>'''''سخن'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة 23، شمارة 5، فروردين </del>1353، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص507</del>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> شعار، جعفر</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تاریخ جهانگشای جوینی، اشارهای به ارزش ادبی، تاریخی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجتماعی آن»، در '''''یکی قطره باران'''''. جشننام استاد دکتر عباس زریاب خوئی، </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوشش احمد تفضلی، تهران: 1370، ص300.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. ربیعی، منیژه. «تاریخ جهانگشای» در دانشنامه جهان اسلام. تهران: بنیاد دایرهالمعارف اسلامی، 1380، ج6، ص216.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4. بهار، محمدتقی ملکالشعراء. '''</ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبکشناسی</ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''. تهران: 1355، ص52.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5. صفا، ذبیحالله. «پارسینویسان بزرگ و منتخب آثار آنان»، '''''گنجینه </ins>سخن'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران: </ins>1353، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج4، ص49</ins>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منیژه ربیعی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منیژه ربیعی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----[1]. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Bril</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----[1]. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[2]. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Layden</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[2]. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[3]. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Minorsky</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[3]. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[4]. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">J. A. Boil</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[4].</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B4%D8%A7%DB%8C_%D8%AC%D9%88%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=755&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''تاريخ جهانگشاي جويني،''' كتابي دربارة تاريخ مغول و نيز، خوارزمشاهيان<sup>*</sup>و اسماعيليان<sup>*</sup> به زبان فارسي، تأليف عطاملك بن محمد جويني<sup>*</sup> (623- 681ق/ 1226- 1282م) عطاملك از خاندان جويني، ديوانسالاران اوايل دورة ايلخانان،<sup>*</sup> در 650- 658ق اين كت...» ایجاد کرد
2024-08-13T16:24:49Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''تاريخ جهانگشاي جويني،''' كتابي دربارة تاريخ مغول و نيز، خوارزمشاهيان<sup>*</sup>و اسماعيليان<sup>*</sup> به زبان فارسي، تأليف عطاملك بن محمد جويني<sup>*</sup> (623- 681ق/ 1226- 1282م) عطاملك از خاندان جويني، ديوانسالاران اوايل دورة ايلخانان،<sup>*</sup> در 650- 658ق اين كت...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''تاريخ جهانگشاي جويني،''' كتابي دربارة تاريخ مغول و نيز، خوارزمشاهيان<sup>*</sup>و اسماعيليان<sup>*</sup> به زبان فارسي، تأليف عطاملك بن محمد جويني<sup>*</sup> (623- 681ق/ 1226- 1282م) <br />
<br />
عطاملك از خاندان جويني، ديوانسالاران اوايل دورة ايلخانان،<sup>*</sup> در 650- 658ق اين كتاب را تأليف كرده و ديدهها و شنيدههاي خود را در 3 مجلد به اين شرح تدوين كرده است: 1) تاريخ چنگيز: سلطنت اوگتايقاآن و گيوكخان؛ 2) تاريخ خوارزمشاهيان، قراختاييان، گورخانيان، سرگذشت حكام و شحنگان مغول در دوران اوگتايقاآن تا ورود هلاكوخان به ايران؛ 3) تاريخ منكوقاآن و تفصيل حملة هلاكو به ايران، تاريخ اسماعيليه الموت مذهب آنان و انقراضشان.<sup>1</sup> در پايان نيز شرحي از فتح بغداد به قلم خواجهنصيرالدين طوسي كه در برخي نسخهها درج شده،<sup>2</sup> آمده است. تشريح اوضاع اقتصادي ـ اجتماعي در ضمن بيان تحولات سياسي، نظام اداري مغولان در سرزمينهاي اسلامي<sup>3</sup> قضاوتهاي بيطرفانه در برخي موضوعات<sup>4</sup> (مانند دلايل شكست خوارزمشاهيان)<sup>*</sup> و قضاوت يك جانبه دربارة اسماعيليان، تقدم در تدوين تاريخ مغول جهت بهرهمندي آيندگان از ويژگيهاي مهم تاريخنگاري و نثر ادبي مصنوع آميخته با آيات، احاديث، آرايههاي لفظي و معنوي، واژگان مغولي (براي نخستين بار در نثر فارسي)،<sup>5</sup> از ويژگيهاي بارز ادبي تاريخ جهانگشاي جويني هستند. كتابهاي تاريخي ـ ادبي پس از اين، تأثيراتي از جهانگشا گرفتهاند كه در '''تاريخ وصافالحضره شيرازي''' و '''جامعالتواريخ'''<sup>*</sup> خواجهرشيدالدين فضلالله همداني<sup>*</sup> نمايان است.<sup>6</sup><br />
<br />
نخستين و مهمترين چاپ از اين كتاب به تصحيح علامه محمد قزويني در چاپخانه بريل [1]در ليدن [2]هلند (1329ق/ 1911م) انجام گرفت. مينورسكي [3]در 1957 و بويل [4]در 1958 تاريخ جهانگشا را ترجمه كردند از آن پس چاپهاي متعدد از اين كتاب انتشار يافت.<br />
<br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1. جويني، عطاملك بن محمد. '''''تاريخ جهانگشاي'''''. تصحيح محمد قزويني، هلند: ليدن، ج1، مقدمة محمد قزويني.<br />
<br />
2. شعار، جعفر. «تاريخ جهانگشاي جويني، اشارهاي به ارزش ادبي، تاريخي و اجتماعي آن»، در '''''يكي قطره باران'''''. جشننام استاد دكتر عباس زرياب خوئي، به كوشش احمد تفضلي، تهران: 1370، ص300.<br />
<br />
3. ربيعي، منيژه. «تاريخ جهانگشاي» در دانشنامة جهان اسلام. تهران: بنياد دايرةالمعارف اسلامي، 1380، ج6، ص216.<br />
<br />
4. بهار، محمدتقي ملكالشعراء. '''''سبكشناسي'''''. تهران: 1355، ص52.<br />
<br />
5. صفا، ذبيحالله. «پارسينويسان بزرگ و منتخب آثار آنان»، '''''گنجينة سخن'''''. تهران: 1353، ج4، ص49.<br />
<br />
6. بويل، جاناندرو. «آثار جويني و رشيدالدين به عنوان منابع تاريخ مغول»، '''''سخن'''''. دورة 23، شمارة 5، فروردين 1353، ص507. <br />
<br />
منیژه ربیعی<br />
----[1]. Bril<br />
<br />
[2]. Layden<br />
<br />
[3]. Minorsky<br />
<br />
[4]. J. A. Boil</div>
Samei