تجرد - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۷

2025-05-01T12:27:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۷
خط ۱:		خط ۱:

	'''[[تجرد\|تَجَرّد]]،''' اصطلاحی عرفانی و فلسفی. 1) در اصطلاح اهل عرفان جدا شدن از علایق و دلبستگی‌های دنیوی است و کسی که از علائق دنیوی بگسلد و مجرّد شود قادر است تا حق و حقایق را به چشم درون شهود کند <ref>سلطان محمد بن حیدر جنابذی. '''''شرح کلمات باباطاهر عریان'''''. تهران: 1333، ص222.</ref> و باز به معنای خالی شدن قلب و ضمیر (سّر) سالک است از غیر خدا (ماسوی الله) و هر آن‌چه مانع نزدیکی به اوست<ref>جامی، عبدالرزاق'''''. نفحات الانس'''''. با مقدمه مهدی توحیدی‌پور، تهران: 1337ش، ص130.</ref>. 2) نزد فیلسوفان تجرد به معنی هرچه که از ماده و لواحق محسوس جدا باشد. در راستای همین معنا، [[تجرید]] نیز که از اصطلاحات شناخت‌شناسی است، عبارت است از عملی عقلی که طی ~~ان،~~ ماهیت اشیاء از ماده و صفات عارضی ان جدا می‌شود، تا آن‌جا که ماهیت کلی و ذات اشیاء، در برابر عقل نمایان شود<ref>صدرالدین شیرازی، '''''اسفار اربعه'''''. تهران: 1282ش، 1/314، 4/121.</ref><ref>قاضی‌عبدالنبی بن عبدالرسول احمد نکری. '''''دستورالعلما'''''. حیدراباد: 1331، 1/375.</ref> در این ~~فرایند،~~ عقل، صورت اعیان خارجی را پله پله از مرتبه حس به خیال و سرانجام به مرتبه معقولات بالا می‌برد<ref> صدرالدین شیرازی، '''''همان'''''. 1/314، 307، 4/121.</ref> و از ~~ان‌ها~~ به مجردات تعبیر می‌شود. بنابراین مجردات دو گونه‌اند: گونه‌ای که با تلاش‌های عقل شکل می‌گیرند؛ دوم، گونه‌ای که ذاتاً مجردند و فراتر از زمان و مکان قرار دارند و در مرتبه‌ای میان حق تعالی و عالم محسوس واقع‌اند و در اصطلاح اهل دین از ~~ان‌ها~~ به «فرشتگان (= ملائکه)» تعبیر می شود.		'''[[تجرد\|تَجَرّد]]،''' اصطلاحی عرفانی و فلسفی. 1) در اصطلاح اهل عرفان جدا شدن از علایق و دلبستگی‌های دنیوی است و کسی که از علائق دنیوی بگسلد و مجرّد شود قادر است تا حق و حقایق را به چشم درون شهود کند <ref>سلطان محمد بن حیدر جنابذی. '''''شرح کلمات باباطاهر عریان'''''. تهران: 1333، ص222.</ref> و باز به معنای خالی شدن قلب و ضمیر (سّر) سالک است از غیر خدا (ماسوی الله) و هر آن‌چه مانع نزدیکی به اوست<ref>جامی، عبدالرزاق'''''. نفحات الانس'''''. با مقدمه مهدی توحیدی‌پور، تهران: 1337ش، ص130.</ref>. 2) نزد فیلسوفان تجرد به معنی هرچه که از ماده و لواحق محسوس جدا باشد.

			در راستای همین معنا، [[تجرید]] نیز که از اصطلاحات شناخت‌شناسی است، عبارت است از عملی عقلی که طی آن، ماهیت اشیاء از ماده و صفات عارضی آن جدا می‌شود، تا آن‌جا که ماهیت کلی و ذات اشیاء، در برابر عقل نمایان شود<ref>صدرالدین شیرازی، '''''اسفار اربعه'''''. تهران: 1282ش، 1/314، 4/121.</ref><ref>قاضی‌عبدالنبی بن عبدالرسول احمد نکری. '''''دستورالعلما'''''. حیدراباد: 1331، 1/375.</ref> در این فرآیند، عقل، صورت اعیان خارجی را پله پله از مرتبه حس به خیال و سرانجام به مرتبه معقولات بالا می‌برد<ref> صدرالدین شیرازی، '''''همان'''''. 1/314، 307، 4/121.</ref> و از آن‌ها به مجردات تعبیر می‌شود. بنابراین مجردات دو گونه‌اند: گونه‌ای که با تلاش‌های عقل شکل می‌گیرند؛ دوم، گونه‌ای که ذاتاً مجردند و فراتر از زمان و مکان قرار دارند و در مرتبه‌ای میان حق تعالی و عالم محسوس واقع‌اند و در اصطلاح اهل دین از آن‌ها به «فرشتگان (= ملائکه)» تعبیر می شود.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۱۳:		خط ۱۵:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	امیر حسین ساکت اف		امیر حسین ساکت اف
			[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]

Samei در ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۰

2025-04-17T18:20:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۰
خط ۱:		خط ۱:

	'''[[تجرد\|تَجَرّد]]،''' اصطلاحی عرفانی و فلسفی. 1) در اصطلاح اهل عرفان جدا شدن از علایق و دلبستگی‌های دنیوی است و کسی که از علائق دنیوی بگسلد و مجرّد شود قادر است تا حق و حقایق را به چشم درون شهود کند <ref>سلطان محمد بن حیدر جنابذی. '''''شرح کلمات باباطاهر عریان'''''. تهران: 1333، ص222.</ref> و باز به معنای خالی شدن قلب و ضمیر (سّر) سالک است از غیر خدا (ماسوی الله) و هر ~~ان‌چه~~ مانع نزدیکی به اوست<ref> جامی، عبدالرزاق'''''. نفحات الانس'''''. با مقدمه مهدی توحیدی‌پور، تهران: 1337ش، ص130.</ref>. 2) نزد فیلسوفان تجرد به معنی هرچه که از ماده و لواحق محسوس جدا باشد. در راستای همین معنا، [[تجرید]] نیز که از اصطلاحات شناخت‌شناسی است، عبارت است از عملی عقلی که طی ان، ماهیت اشیاء از ماده و صفات عارضی ان جدا می‌شود، تا آن‌جا که ماهیت کلی و ذات اشیاء، در برابر عقل نمایان شود<ref>صدرالدین شیرازی، '''''اسفار اربعه'''''. تهران: 1282ش، 1/314، 4/121.</ref><ref>قاضی‌عبدالنبی بن عبدالرسول احمد نکری. '''''دستورالعلما'''''. حیدراباد: 1331، 1/375.</ref> در این فرایند، عقل، صورت اعیان خارجی را پله پله از مرتبه حس به خیال و سرانجام به مرتبه معقولات بالا می‌برد<ref> صدرالدین شیرازی، '''''همان'''''. 1/314، 307، 4/121.</ref> و از ان‌ها به مجردات تعبیر می‌شود. بنابراین مجردات دو گونه‌اند: گونه‌ای که با تلاش‌های عقل شکل می‌گیرند؛ دوم، گونه‌ای که ذاتاً مجردند و فراتر از زمان و مکان قرار دارند و در مرتبه‌ای میان حق تعالی و عالم محسوس واقع‌اند و در اصطلاح اهل دین از ان‌ها به «فرشتگان (= ملائکه)» تعبیر می شود.		'''[[تجرد\|تَجَرّد]]،''' اصطلاحی عرفانی و فلسفی. 1) در اصطلاح اهل عرفان جدا شدن از علایق و دلبستگی‌های دنیوی است و کسی که از علائق دنیوی بگسلد و مجرّد شود قادر است تا حق و حقایق را به چشم درون شهود کند <ref>سلطان محمد بن حیدر جنابذی. '''''شرح کلمات باباطاهر عریان'''''. تهران: 1333، ص222.</ref> و باز به معنای خالی شدن قلب و ضمیر (سّر) سالک است از غیر خدا (ماسوی الله) و هر آن‌چه مانع نزدیکی به اوست<ref>جامی، عبدالرزاق'''''. نفحات الانس'''''. با مقدمه مهدی توحیدی‌پور، تهران: 1337ش، ص130.</ref>. 2) نزد فیلسوفان تجرد به معنی هرچه که از ماده و لواحق محسوس جدا باشد. در راستای همین معنا، [[تجرید]] نیز که از اصطلاحات شناخت‌شناسی است، عبارت است از عملی عقلی که طی ان، ماهیت اشیاء از ماده و صفات عارضی ان جدا می‌شود، تا آن‌جا که ماهیت کلی و ذات اشیاء، در برابر عقل نمایان شود<ref>صدرالدین شیرازی، '''''اسفار اربعه'''''. تهران: 1282ش، 1/314، 4/121.</ref><ref>قاضی‌عبدالنبی بن عبدالرسول احمد نکری. '''''دستورالعلما'''''. حیدراباد: 1331، 1/375.</ref> در این فرایند، عقل، صورت اعیان خارجی را پله پله از مرتبه حس به خیال و سرانجام به مرتبه معقولات بالا می‌برد<ref> صدرالدین شیرازی، '''''همان'''''. 1/314، 307، 4/121.</ref> و از ان‌ها به مجردات تعبیر می‌شود. بنابراین مجردات دو گونه‌اند: گونه‌ای که با تلاش‌های عقل شکل می‌گیرند؛ دوم، گونه‌ای که ذاتاً مجردند و فراتر از زمان و مکان قرار دارند و در مرتبه‌ای میان حق تعالی و عالم محسوس واقع‌اند و در اصطلاح اهل دین از ان‌ها به «فرشتگان (= ملائکه)» تعبیر می شود.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

Samei در ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۹

2025-04-17T18:19:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۹
خط ۱:		خط ۱:

	'''[[تجرد\|تَجَرّد]]،''' اصطلاحی عرفانی و فلسفی. 1) در اصطلاح اهل عرفان جدا شدن از علایق و دلبستگی‌های دنیوی است و کسی که از علائق دنیوی بگسلد و مجرّد شود قادر است تا حق و حقایق را به چشم درون شهود کند <ref>سلطان محمد بن حیدر جنابذی. '''''شرح کلمات باباطاهر عریان'''''. تهران: 1333، ص222.</ref> و باز به معنای خالی شدن قلب و ضمیر (سّر) سالک است از غیر خدا (ماسوی الله) و هر ان‌چه مانع نزدیکی به اوست<ref> جامی، عبدالرزاق'''''. نفحات الانس'''''. با مقدمه مهدی توحیدی‌پور، تهران: 1337ش، ص130.</ref>. 2) نزد فیلسوفان تجرد به معنی هرچه که از ماده و لواحق محسوس جدا باشد. در راستای همین معنا، تجرید نیز که از اصطلاحات شناخت‌شناسی است، عبارت است از عملی عقلی که طی ان، ماهیت اشیاء از ماده و صفات عارضی ان جدا می‌شود، تا ~~ان‌جا~~ که ماهیت کلی و ذات اشیاء، در برابر عقل نمایان شود<ref>صدرالدین شیرازی، '''''اسفار اربعه'''''. تهران: 1282ش، 1/314، 4/~~121؛~~ قاضی‌عبدالنبی بن عبدالرسول احمد نکری. '''''دستورالعلما'''''. حیدراباد: 1331، 1/375.</ref> در این فرایند، عقل، صورت اعیان خارجی را پله پله از مرتبه حس به خیال و سرانجام به مرتبه معقولات بالا می‌برد<ref> صدرالدین شیرازی، '''''همان'''''. 1/314، 307، 4/121.</ref> و از ان‌ها به مجردات تعبیر می‌شود. بنابراین مجردات دو گونه‌اند: گونه‌ای که با تلاش‌های عقل شکل می‌گیرند؛ دوم، گونه‌ای که ذاتاً مجردند و فراتر از زمان و مکان قرار دارند و در مرتبه‌ای میان حق تعالی و عالم محسوس واقع‌اند و در اصطلاح اهل دین از ان‌ها به «فرشتگان (= ملائکه)» تعبیر می شود.		'''[[تجرد\|تَجَرّد]]،''' اصطلاحی عرفانی و فلسفی. 1) در اصطلاح اهل عرفان جدا شدن از علایق و دلبستگی‌های دنیوی است و کسی که از علائق دنیوی بگسلد و مجرّد شود قادر است تا حق و حقایق را به چشم درون شهود کند <ref>سلطان محمد بن حیدر جنابذی. '''''شرح کلمات باباطاهر عریان'''''. تهران: 1333، ص222.</ref> و باز به معنای خالی شدن قلب و ضمیر (سّر) سالک است از غیر خدا (ماسوی الله) و هر ان‌چه مانع نزدیکی به اوست<ref> جامی، عبدالرزاق'''''. نفحات الانس'''''. با مقدمه مهدی توحیدی‌پور، تهران: 1337ش، ص130.</ref>. 2) نزد فیلسوفان تجرد به معنی هرچه که از ماده و لواحق محسوس جدا باشد. در راستای همین معنا، [[تجرید]] نیز که از اصطلاحات شناخت‌شناسی است، عبارت است از عملی عقلی که طی ان، ماهیت اشیاء از ماده و صفات عارضی ان جدا می‌شود، تا آن‌جا که ماهیت کلی و ذات اشیاء، در برابر عقل نمایان شود<ref>صدرالدین شیرازی، '''''اسفار اربعه'''''. تهران: 1282ش، 1/314، 4/121.</ref><ref>قاضی‌عبدالنبی بن عبدالرسول احمد نکری. '''''دستورالعلما'''''. حیدراباد: 1331، 1/375.</ref> در این فرایند، عقل، صورت اعیان خارجی را پله پله از مرتبه حس به خیال و سرانجام به مرتبه معقولات بالا می‌برد<ref> صدرالدین شیرازی، '''''همان'''''. 1/314، 307، 4/121.</ref> و از ان‌ها به مجردات تعبیر می‌شود. بنابراین مجردات دو گونه‌اند: گونه‌ای که با تلاش‌های عقل شکل می‌گیرند؛ دوم، گونه‌ای که ذاتاً مجردند و فراتر از زمان و مکان قرار دارند و در مرتبه‌ای میان حق تعالی و عالم محسوس واقع‌اند و در اصطلاح اهل دین از ان‌ها به «فرشتگان (= ملائکه)» تعبیر می شود.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

			* [[تجرید]]<br />
	== ماخذ ==		== ماخذ ==
	<references />		<references />

	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی ~~الهدی،~~		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	امیر حسین ساکت اف		امیر حسین ساکت اف

Maedeh در ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۹

2025-04-11T19:39:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۹
خط ۲:		خط ۲:
	'''[[تجرد\|تَجَرّد]]،''' اصطلاحی عرفانی و فلسفی. 1) در اصطلاح اهل عرفان جدا شدن از علایق و دلبستگی‌های دنیوی است و کسی که از علائق دنیوی بگسلد و مجرّد شود قادر است تا حق و حقایق را به چشم درون شهود کند <ref>سلطان محمد بن حیدر جنابذی. '''''شرح کلمات باباطاهر عریان'''''. تهران: 1333، ص222.</ref> و باز به معنای خالی شدن قلب و ضمیر (سّر) سالک است از غیر خدا (ماسوی الله) و هر ان‌چه مانع نزدیکی به اوست<ref> جامی، عبدالرزاق'''''. نفحات الانس'''''. با مقدمه مهدی توحیدی‌پور، تهران: 1337ش، ص130.</ref>. 2) نزد فیلسوفان تجرد به معنی هرچه که از ماده و لواحق محسوس جدا باشد. در راستای همین معنا، تجرید نیز که از اصطلاحات شناخت‌شناسی است، عبارت است از عملی عقلی که طی ان، ماهیت اشیاء از ماده و صفات عارضی ان جدا می‌شود، تا ان‌جا که ماهیت کلی و ذات اشیاء، در برابر عقل نمایان شود<ref>صدرالدین شیرازی، '''''اسفار اربعه'''''. تهران: 1282ش، 1/314، 4/121؛ قاضی‌عبدالنبی بن عبدالرسول احمد نکری. '''''دستورالعلما'''''. حیدراباد: 1331، 1/375.</ref> در این فرایند، عقل، صورت اعیان خارجی را پله پله از مرتبه حس به خیال و سرانجام به مرتبه معقولات بالا می‌برد<ref> صدرالدین شیرازی، '''''همان'''''. 1/314، 307، 4/121.</ref> و از ان‌ها به مجردات تعبیر می‌شود. بنابراین مجردات دو گونه‌اند: گونه‌ای که با تلاش‌های عقل شکل می‌گیرند؛ دوم، گونه‌ای که ذاتاً مجردند و فراتر از زمان و مکان قرار دارند و در مرتبه‌ای میان حق تعالی و عالم محسوس واقع‌اند و در اصطلاح اهل دین از ان‌ها به «فرشتگان (= ملائکه)» تعبیر می شود.		'''[[تجرد\|تَجَرّد]]،''' اصطلاحی عرفانی و فلسفی. 1) در اصطلاح اهل عرفان جدا شدن از علایق و دلبستگی‌های دنیوی است و کسی که از علائق دنیوی بگسلد و مجرّد شود قادر است تا حق و حقایق را به چشم درون شهود کند <ref>سلطان محمد بن حیدر جنابذی. '''''شرح کلمات باباطاهر عریان'''''. تهران: 1333، ص222.</ref> و باز به معنای خالی شدن قلب و ضمیر (سّر) سالک است از غیر خدا (ماسوی الله) و هر ان‌چه مانع نزدیکی به اوست<ref> جامی، عبدالرزاق'''''. نفحات الانس'''''. با مقدمه مهدی توحیدی‌پور، تهران: 1337ش، ص130.</ref>. 2) نزد فیلسوفان تجرد به معنی هرچه که از ماده و لواحق محسوس جدا باشد. در راستای همین معنا، تجرید نیز که از اصطلاحات شناخت‌شناسی است، عبارت است از عملی عقلی که طی ان، ماهیت اشیاء از ماده و صفات عارضی ان جدا می‌شود، تا ان‌جا که ماهیت کلی و ذات اشیاء، در برابر عقل نمایان شود<ref>صدرالدین شیرازی، '''''اسفار اربعه'''''. تهران: 1282ش، 1/314، 4/121؛ قاضی‌عبدالنبی بن عبدالرسول احمد نکری. '''''دستورالعلما'''''. حیدراباد: 1331، 1/375.</ref> در این فرایند، عقل، صورت اعیان خارجی را پله پله از مرتبه حس به خیال و سرانجام به مرتبه معقولات بالا می‌برد<ref> صدرالدین شیرازی، '''''همان'''''. 1/314، 307، 4/121.</ref> و از ان‌ها به مجردات تعبیر می‌شود. بنابراین مجردات دو گونه‌اند: گونه‌ای که با تلاش‌های عقل شکل می‌گیرند؛ دوم، گونه‌ای که ذاتاً مجردند و فراتر از زمان و مکان قرار دارند و در مرتبه‌ای میان حق تعالی و عالم محسوس واقع‌اند و در اصطلاح اهل دین از ان‌ها به «فرشتگان (= ملائکه)» تعبیر می شود.

	== ~~'''ماخذ:'''~~ ==		== نیز نگاه کنید به ==

	== ~~نیز نگاه کنید به~~ ==
			== ماخذ ==
			<references />

	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	دانشنامه ایران		سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	~~امیرحسین~~ ساکت اف		امیر حسین ساکت اف

Maedeh در ‏۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۳

2025-04-04T19:13:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۳
خط ۱:		خط ۱:

	'''~~تَجَرّد،~~''' ~~اصطلاحي عرفاني~~ و ~~فلسفي~~. 1) در اصطلاح اهل عرفان جدا شدن از ~~علايق~~ و ~~دلبستگي‌هاي دنيوي~~ است و ~~كسي كه~~ از علائق ~~دنيوي~~ بگسلد و مجرّد شود قادر است تا حق و ~~حقايق~~ را به چشم درون شهود ~~كند~~ <~~sup~~>1</~~sup~~> و باز به ~~معناي خالي~~ شدن قلب و ~~ضمير~~ (سّر) ~~سالك~~ است از ~~غير~~ خدا (~~ماسوي~~ الله) و هر ~~آن‌چه~~ مانع ~~نزديكي~~ به اوست.<~~sup~~>2</~~sup~~> 2) نزد ~~فيلسوفان~~ تجرد به ~~معني~~ هرچه كه از ماده و لواحق محسوس جدا باشد. در ~~راستاي همين~~ معنا، ~~تجريد نيز كه~~ از اصطلاحات ~~شناخت‌شناسي~~ است، عبارت است از ~~عملي عقلي كه طي آن، ماهيت اشياء~~ از ماده و صفات ~~عارضي آن~~ جدا ~~مي‌شود،~~ تا ~~آن‌جا كه ماهيت كلي~~ و ذات ~~اشياء،~~ در برابر عقل ~~نمايان~~ شود<~~sup~~>3</~~sup~~> در ~~اين فرايند،~~ عقل، صورت ~~اعيان خارجي~~ را پله پله از ~~مرتبة~~ حس به ~~خيال~~ و سرانجام به ~~مرتبة~~ معقولات بالا ~~مي‌برد~~<~~sup~~>4</~~sup~~> و از ~~آن‌ها~~ به مجردات ~~تعبير مي‌شود~~. ~~بنابراين~~ مجردات دو گونه‌اند: ~~گونه‌اي كه~~ با ~~تلاش‌هاي~~ عقل ~~شكل مي‌گيرند؛~~ دوم، ~~گونه‌اي كه~~ ذاتاً مجردند و فراتر از زمان و ~~مكان~~ قرار دارند و در ~~مرتبه‌اي ميان~~ حق ~~تعالي~~ و عالم محسوس واقع‌اند و در اصطلاح اهل ~~دين~~ از ~~آن‌ها~~ به «فرشتگان (= ~~ملائكه~~)» ~~تعبير مي~~ شود.		'''[[تجرد\|تَجَرّد]]،''' اصطلاحی عرفانی و فلسفی. 1) در اصطلاح اهل عرفان جدا شدن از علایق و دلبستگی‌های دنیوی است و کسی که از علائق دنیوی بگسلد و مجرّد شود قادر است تا حق و حقایق را به چشم درون شهود کند <ref>سلطان محمد بن حیدر جنابذی. '''''شرح کلمات باباطاهر عریان'''''. تهران: 1333، ص222.</ref> و باز به معنای خالی شدن قلب و ضمیر (سّر) سالک است از غیر خدا (ماسوی الله) و هر ان‌چه مانع نزدیکی به اوست<ref> جامی، عبدالرزاق'''''. نفحات الانس'''''. با مقدمه مهدی توحیدی‌پور، تهران: 1337ش، ص130.</ref>. 2) نزد فیلسوفان تجرد به معنی هرچه که از ماده و لواحق محسوس جدا باشد. در راستای همین معنا، تجرید نیز که از اصطلاحات شناخت‌شناسی است، عبارت است از عملی عقلی که طی ان، ماهیت اشیاء از ماده و صفات عارضی ان جدا می‌شود، تا ان‌جا که ماهیت کلی و ذات اشیاء، در برابر عقل نمایان شود<ref>صدرالدین شیرازی، '''''اسفار اربعه'''''. تهران: 1282ش، 1/314، 4/121؛ قاضی‌عبدالنبی بن عبدالرسول احمد نکری. '''''دستورالعلما'''''. حیدراباد: 1331، 1/375.</ref> در این فرایند، عقل، صورت اعیان خارجی را پله پله از مرتبه حس به خیال و سرانجام به مرتبه معقولات بالا می‌برد<ref> صدرالدین شیرازی، '''''همان'''''. 1/314، 307، 4/121.</ref> و از ان‌ها به مجردات تعبیر می‌شود. بنابراین مجردات دو گونه‌اند: گونه‌ای که با تلاش‌های عقل شکل می‌گیرند؛ دوم، گونه‌ای که ذاتاً مجردند و فراتر از زمان و مکان قرار دارند و در مرتبه‌ای میان حق تعالی و عالم محسوس واقع‌اند و در اصطلاح اهل دین از ان‌ها به «فرشتگان (= ملائکه)» تعبیر می شود.

			== '''ماخذ:''' ==

	~~'''مآخذ:'''~~		== نیز نگاه کنید به ==

	~~1. سلطان محمد بن حيدر جنابذي. '''''شرح كلمات باباطاهر عريان'''''. تهران: 1333، ص222.~~		== منبع اصلی ==
			دانشنامه ایران
	~~2. جامي، عبدالرزاق'''''. نفحات الانس'''''. با مقدمه مهدي توحيدي‌پور، تهران: 1337ش، ص130.~~

	3. صدرالدين شيرازي، '''''اسفار اربعه'''''. تهران: 1282ش، 1/314، 4/121؛ قاضي‌عبدالنبي بن عبدالرسول احمد نكري. '''''دستورالعلما'''''. حيدرآباد: 1331، 1/375.

	~~4. صدرالدين شيرازي، '''''همان'''''. 1/314، 307، 4/121.~~

			== نویسنده مقاله ==
	امیرحسین ساکت اف		امیرحسین ساکت اف

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی « '''تَجَرّد،''' اصطلاحي عرفاني و فلسفي. 1) در اصطلاح اهل عرفان جدا شدن از علايق و دلبستگي‌هاي دنيوي است و كسي كه از علائق دنيوي بگسلد و مجرّد شود قادر است تا حق و حقايق را به چشم درون شهود كند ¹ و باز به معناي خالي شدن قلب و ضمير (سّر) سالك است ا...» ایجاد کرد

2024-08-12T18:15:06Z

صفحه‌ای تازه حاوی « '''تَجَرّد،''' اصطلاحي عرفاني و فلسفي. 1) در اصطلاح اهل عرفان جدا شدن از علايق و دلبستگي‌هاي دنيوي است و كسي كه از علائق دنيوي بگسلد و مجرّد شود قادر است تا حق و حقايق را به چشم درون شهود كند 1 و باز به معناي خالي شدن قلب و ضمير (سّر) سالك است ا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''تَجَرّد،''' اصطلاحي عرفاني و فلسفي. 1) در اصطلاح اهل عرفان جدا شدن از علايق و دلبستگي‌هاي دنيوي است و كسي كه از علائق دنيوي بگسلد و مجرّد شود قادر است تا حق و حقايق را به چشم درون شهود كند 1 و باز به معناي خالي شدن قلب و ضمير (سّر) سالك است از غير خدا (ماسوي الله) و هر آن‌چه مانع نزديكي به اوست.2 2) نزد فيلسوفان تجرد به معني هرچه كه از ماده و لواحق محسوس جدا باشد. در راستاي همين معنا، تجريد نيز كه از اصطلاحات شناخت‌شناسي است، عبارت است از عملي عقلي كه طي آن، ماهيت اشياء از ماده و صفات عارضي آن جدا مي‌شود، تا آن‌جا كه ماهيت كلي و ذات اشياء، در برابر عقل نمايان شود3 در اين فرايند، عقل، صورت اعيان خارجي را پله پله از مرتبة حس به خيال و سرانجام به مرتبة معقولات بالا مي‌برد4 و از آن‌ها به مجردات تعبير مي‌شود. بنابراين مجردات دو گونه‌اند: گونه‌اي كه با تلاش‌هاي عقل شكل مي‌گيرند؛ دوم، گونه‌اي كه ذاتاً مجردند و فراتر از زمان و مكان قرار دارند و در مرتبه‌اي ميان حق تعالي و عالم محسوس واقع‌اند و در اصطلاح اهل دين از آن‌ها به «فرشتگان (= ملائكه)» تعبير مي شود.

'''مآخذ:'''

1. سلطان محمد بن حيدر جنابذي. '''''شرح كلمات باباطاهر عريان'''''. تهران: 1333، ص222.

2. جامي، عبدالرزاق'''''. نفحات الانس'''''. با مقدمه مهدي توحيدي‌پور، تهران: 1337ش، ص130.

3. صدرالدين شيرازي، '''''اسفار اربعه'''''. تهران: 1282ش، 1/314، 4/121؛ قاضي‌عبدالنبي بن عبدالرسول احمد نكري. '''''دستورالعلما'''''. حيدرآباد: 1331، 1/375.

4. صدرالدين شيرازي، '''''همان'''''. 1/314، 307، 4/121.

امیرحسین ساکت اف