https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C 2026-06-16T05:32:59Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=10562&oldid=prev 2025-06-21T13:08:38Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[ترجمه تاریخ یمینی|ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی]]&#039;&#039;&#039;‌، ترجمه [[فارسی]] &#039;&#039;تاریخ عتبی&#039;&#039; (یا &#039;&#039;تاریخ یمینی&#039;&#039;)، در شرح‌ سلطنت‌ [[سبكتكین|امیرسبكتكین‌]] (حک 366ـ389ق / 977-999م) و سلطان‌ [[محمود غزنوی|محمود غزنوی‌]] (حک389ـ412ق / 999-1021م) تا وقایع‌ 412ق.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[ترجمه تاریخ یمینی|ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی]]&#039;&#039;&#039;‌، ترجمه [[فارسی]] &#039;&#039;تاریخ عتبی&#039;&#039; (یا &#039;&#039;تاریخ یمینی&#039;&#039;)، در شرح‌ سلطنت‌ [[سبكتكین|امیرسبكتكین‌]] (حک 366ـ389ق / 977-999م) و سلطان‌ [[محمود غزنوی|محمود غزنوی‌]] (حک389ـ412ق / 999-1021م) تا وقایع‌ 412ق.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این كتاب را ابونصر محمد بن عبدالجبار عتبی (د 427ق / 1036م) به زبان [[عربی]] تألیف کرده است و در آن از حوادث‌ اواخر دوره‌ [[سامانیان|سامانی‌]] نیز اطلاعات‌ سودمندی‌ آمده است. مؤلف‌ کتاب ابونصر محمد بن‌ عبدالجبار عُتبی‌ (د 427 م‌/ 428ق) از مردم‌ [[ری|ری‌]] و در شمار ادبا و تاریخ‌نویسان‌ بزرگ‌ سده‌ 4 و آغاز سده‌ 5ق است&lt;ref&gt;صفا، ذبیح‌الله‌. ''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌''. تهران‌: ابن‌ سینا، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چ‌ 6، </del>1347، ج‌1، ص‌ 645.&lt;/ref&gt;. وی‌ که مدت‌ها در خراسان‌ در دستگاه ‌ناصرالدین‌ [[سبكتكین|سبكتكین‌]] و ابوعلی‌ سیمجور می‌زیست‌، كتابش‌ به ''تاریخ‌ عتبی‌'' نیز شهرت‌ داشت&lt;ref&gt;حكیمیان‌، ابوالفتح‌. ''فهرست‌ مشاهیرایران‌''. تهران‌: دانشگاه‌ ملی‌، 1357، ج2، ص‌ 225.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این كتاب را ابونصر محمد بن عبدالجبار عتبی (د 427ق / 1036م) به زبان [[عربی]] تألیف کرده است و در آن از حوادث‌ اواخر دوره‌ [[سامانیان|سامانی‌]] نیز اطلاعات‌ سودمندی‌ آمده است. مؤلف‌ کتاب ابونصر محمد بن‌ عبدالجبار عُتبی‌ (د 427 م‌/ 428ق) از مردم‌ [[ری|ری‌]] و در شمار ادبا و تاریخ‌نویسان‌ بزرگ‌ سده‌ 4 و آغاز سده‌ 5ق است&lt;ref&gt;صفا، ذبیح‌الله‌. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''. تهران‌: ابن‌ سینا، 1347، ج‌1، ص‌ 645.&lt;/ref&gt;. وی‌ که مدت‌ها در خراسان‌ در دستگاه ‌ناصرالدین‌ [[سبكتكین|سبكتكین‌]] و ابوعلی‌ سیمجور می‌زیست‌، كتابش‌ به ''تاریخ‌ عتبی‌'' نیز شهرت‌ داشت&lt;ref&gt;حكیمیان‌، ابوالفتح‌. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''فهرست‌ مشاهیرایران‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''. تهران‌: دانشگاه‌ ملی‌، 1357، ج2، ص‌ 225.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالشرف‌ ناصح‌ بن‌ ظفر بن‌ سعد منشی‌ جرفادقانی‌ (گلپایگانی) از دبیران‌ مشهور [[سلجوقیان|دوره‌سلجوقی‌]] در 603ق / 1207م به‌ تشویق‌ ابوالقاسم‌ علی‌ بن‌ حسین‌، وزیر جمال‌الدین‌ آی‌ابه‌ این [[کتاب]] را که به نام سلطان یمین‌الدوله [[محمود غزنوی]]، '''''تاریخ یمینی''''' نامیده شده بود، با اضافاتی‌ به‌ نثر مصنوع پارسی‌ برگردانید. تأثیر این‌ ترجمه‌ در [[کتاب|كتاب‌]]&lt;nowiki/&gt;های‌ تاریخی‌ دوره‌های بعد تا جایی‌ رسید كه‌ در برخی‌ تواریخ‌ [[فارسی|فارسی‌]] عین‌ عبارات‌ آن‌ دیده‌ می‌شود&lt;ref&gt;شعار، جعفر. مقدمه بر ''ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی‌''. تهران‌: بنگاه‌ ترجمه‌ ونشر كتاب‌، 1345، ص‌ 17 و 24.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالشرف‌ ناصح‌ بن‌ ظفر بن‌ سعد منشی‌ جرفادقانی‌ (گلپایگانی) از دبیران‌ مشهور [[سلجوقیان|دوره‌سلجوقی‌]] در 603ق / 1207م به‌ تشویق‌ ابوالقاسم‌ علی‌ بن‌ حسین‌، وزیر جمال‌الدین‌ آی‌ابه‌ این [[کتاب]] را که به نام سلطان یمین‌الدوله [[محمود غزنوی]]، '''''تاریخ یمینی''''' نامیده شده بود، با اضافاتی‌ به‌ نثر مصنوع پارسی‌ برگردانید. تأثیر این‌ ترجمه‌ در [[کتاب|كتاب‌]]&lt;nowiki/&gt;های‌ تاریخی‌ دوره‌های بعد تا جایی‌ رسید كه‌ در برخی‌ تواریخ‌ [[فارسی|فارسی‌]] عین‌ عبارات‌ آن‌ دیده‌ می‌شود&lt;ref&gt;شعار، جعفر. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>مقدمه بر ''ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''. تهران‌: بنگاه‌ ترجمه‌ ونشر كتاب‌، 1345، ص‌ 17 و 24.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این‌ ترجمه‌ را می‌توان‌ در ردیف‌ بهترین‌ آثار مصنوع‌ و مزین‌ مانند ''كلیله‌ و دمنه،‌ مقامات‌ حمیدی،'' ''مرزبان‌نامه‌'' به شمار آورد&lt;ref&gt;حاكمی‌، اسماعیل‌. ''گزیده‌ای‌ از نثرهای‌ مصنوع‌ و مزیّن‌''. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1364، ص‌ 64.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این‌ ترجمه‌ را می‌توان‌ در ردیف‌ بهترین‌ آثار مصنوع‌ و مزین‌ مانند ''كلیله‌ و دمنه،‌ مقامات‌ حمیدی،'' ''مرزبان‌نامه‌'' به شمار آورد&lt;ref&gt;حاكمی‌، اسماعیل‌. ''گزیده‌ای‌ از نثرهای‌ مصنوع‌ و مزیّن‌''. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1364، ص‌ 64<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;/ref&gt;. شروح‌ متعددی‌ بر آن‌ نوشته‌اند كه‌ مشهورترین‌ آن‌ها ''شرح‌ منینی‌'' و ''شرح‌ نجاتی‌'' است‌&lt;ref&gt;حكیمیان‌، ابوالفتح‌.''فهرست‌ مشاهیرایران‌''. تهران‌: شدانگاه‌ ملی‌، 1357، ج2. ص‌ 225</ins>.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شروح‌ متعددی‌ بر آن‌ نوشته‌اند كه‌ مشهورترین‌ آن‌ها ''شرح‌ منینی‌'' و ''شرح‌ نجاتی‌'' است‌&lt;ref&gt;حكیمیان‌، ابوالفتح‌.''فهرست‌ مشاهیرایران‌''. تهران‌: شدانگاه‌ ملی‌، 1357، ج2. ص‌ 225.&lt;/ref&gt;.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ترجمه تاریخ یمینی|ترجمه‌ ''تاریخ‌ یمینی‌'']] یک بار به‌ کوشش‌ بهاءالدوله‌ بهمن‌ میرزا فرزند [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه‌]] و به‌ تصحیح‌ حبیب‌الدین‌ گلپایگانی‌ ([[تهران مصور|تهران‌]]، 1272ق) [[چاپ سنگی]]، بار دیگر به‌ كوشش‌ علی‌ قویم‌ ([[تهران مصور|تهران‌]]، 1334ق) [[چاپ سربی]]&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شعار، </ins>جعفر. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>مقدمه بر ''ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''. تهران‌: بنگاه‌ ترجمه‌ ونشر كتاب‌، 1345. ص‌ 35 و 36.&lt;/ref&gt; و آخرین بار هم به کوشش جعفر شعار تصحیح منقحی از آن در 1345ش در مجموعه انتشارات بنگاه ترجمه و نشر [[کتاب]] ارائه داده شده است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ترجمه تاریخ یمینی|ترجمه‌ ''تاریخ‌ یمینی‌'']] یک بار به‌ کوشش‌ بهاءالدوله‌ بهمن‌ میرزا فرزند [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه‌]] و به‌ تصحیح‌ حبیب‌الدین‌ گلپایگانی‌ ([[تهران مصور|تهران‌]]، 1272ق) [[چاپ سنگی]]، بار دیگر به‌ كوشش‌ علی‌ قویم‌ ([[تهران مصور|تهران‌]]، 1334ق) [[چاپ سربی]]&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شعار.</del>جعفر. مقدمه بر ''ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی‌''. تهران‌: بنگاه‌ ترجمه‌ ونشر كتاب‌، 1345. ص‌ 35 و 36.&lt;/ref&gt; و آخرین بار هم به کوشش جعفر شعار تصحیح منقحی از آن در 1345ش در مجموعه انتشارات بنگاه ترجمه و نشر [[کتاب]] ارائه داده شده است.  </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[چاپ سنگی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[چاپ سنگی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[چاپ سربی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[چاپ سربی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[کتاب]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مآخذ&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:ادبیات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات]]</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=10462&oldid=prev 2025-06-11T20:20:01Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[چاپ سربی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[چاپ سربی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[کتاب]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[کتاب]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مآخذ&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== '''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr> </table>

Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=9960&oldid=prev 2025-06-07T22:17:20Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۱۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[ترجمه تاریخ یمینی|ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی]]&#039;&#039;&#039;‌، ترجمه [[فارسی]] &#039;&#039;تاریخ عتبی&#039;&#039; (یا &#039;&#039;تاریخ یمینی&#039;&#039;)، در شرح‌ سلطنت‌ [[سبكتكین|امیرسبكتكین‌]] (حک 366ـ389ق / 977-999م) و سلطان‌ [[محمود غزنوی|محمود غزنوی‌]] (حک389ـ412ق / 999-1021م) تا وقایع‌ 412ق.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[ترجمه تاریخ یمینی|ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی]]&#039;&#039;&#039;‌، ترجمه [[فارسی]] &#039;&#039;تاریخ عتبی&#039;&#039; (یا &#039;&#039;تاریخ یمینی&#039;&#039;)، در شرح‌ سلطنت‌ [[سبكتكین|امیرسبكتكین‌]] (حک 366ـ389ق / 977-999م) و سلطان‌ [[محمود غزنوی|محمود غزنوی‌]] (حک389ـ412ق / 999-1021م) تا وقایع‌ 412ق.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این كتاب را ابونصر محمد بن عبدالجبار عتبی (د 427ق / 1036م) به زبان [[عربی]] تألیف کرده است و در آن از حوادث‌ اواخر دوره‌ [[سامانیان|سامانی‌]] نیز اطلاعات‌ سودمندی‌ آمده است. مؤلف‌ کتاب ابونصر محمد بن‌ عبدالجبار عُتبی‌ (د 427 م‌/ 428ق) از مردم‌ [[ری|ری‌]] و در شمار ادبا و تاریخ‌نویسان‌ بزرگ‌ سده‌ 4 و آغاز سده‌ 5ق است&lt;ref&gt;صفا، ذبیح‌الله‌. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. تهران‌: ابن‌ سینا، چ‌ 6، 1347، ج‌1، ص‌ 645.&lt;/ref&gt;. وی‌ که مدت‌ها در خراسان‌ در دستگاه ‌ناصرالدین‌ [[سبكتكین|سبكتكین‌]] و ابوعلی‌ سیمجور می‌زیست‌، كتابش‌ به ''تاریخ‌ عتبی‌'' نیز شهرت‌ داشت&lt;ref&gt;حكیمیان‌، ابوالفتح‌. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''فهرست‌ مشاهیرایران‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. تهران‌: دانشگاه‌ ملی‌، 1357، ج2، ص‌ 225.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این كتاب را ابونصر محمد بن عبدالجبار عتبی (د 427ق / 1036م) به زبان [[عربی]] تألیف کرده است و در آن از حوادث‌ اواخر دوره‌ [[سامانیان|سامانی‌]] نیز اطلاعات‌ سودمندی‌ آمده است. مؤلف‌ کتاب ابونصر محمد بن‌ عبدالجبار عُتبی‌ (د 427 م‌/ 428ق) از مردم‌ [[ری|ری‌]] و در شمار ادبا و تاریخ‌نویسان‌ بزرگ‌ سده‌ 4 و آغاز سده‌ 5ق است&lt;ref&gt;صفا، ذبیح‌الله‌. ''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌''. تهران‌: ابن‌ سینا، چ‌ 6، 1347، ج‌1، ص‌ 645.&lt;/ref&gt;. وی‌ که مدت‌ها در خراسان‌ در دستگاه ‌ناصرالدین‌ [[سبكتكین|سبكتكین‌]] و ابوعلی‌ سیمجور می‌زیست‌، كتابش‌ به ''تاریخ‌ عتبی‌'' نیز شهرت‌ داشت&lt;ref&gt;حكیمیان‌، ابوالفتح‌. ''فهرست‌ مشاهیرایران‌''. تهران‌: دانشگاه‌ ملی‌، 1357، ج2، ص‌ 225.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالشرف‌ ناصح‌ بن‌ ظفر بن‌ سعد منشی‌ جرفادقانی‌ (گلپایگانی) از دبیران‌ مشهور [[سلجوقیان|دوره‌سلجوقی‌]] در 603ق / 1207م به‌ تشویق‌ ابوالقاسم‌ علی‌ بن‌ حسین‌، وزیر جمال‌الدین‌ آی‌ابه‌ این [[کتاب]] را که به نام سلطان یمین‌الدوله [[محمود غزنوی]]، '''''تاریخ یمینی''''' نامیده شده بود، با اضافاتی‌ به‌ نثر مصنوع پارسی‌ برگردانید. تأثیر این‌ ترجمه‌ در [[کتاب|كتاب‌]]&lt;nowiki/&gt;های‌ تاریخی‌ دوره‌های بعد تا جایی‌ رسید كه‌ در برخی‌ تواریخ‌ [[فارسی|فارسی‌]] عین‌ عبارات‌ آن‌ دیده‌ می‌شود&lt;ref&gt;شعار، جعفر. مقدمه بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. تهران‌: بنگاه‌ ترجمه‌ ونشر كتاب‌، 1345، ص‌ 17 و 24.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالشرف‌ ناصح‌ بن‌ ظفر بن‌ سعد منشی‌ جرفادقانی‌ (گلپایگانی) از دبیران‌ مشهور [[سلجوقیان|دوره‌سلجوقی‌]] در 603ق / 1207م به‌ تشویق‌ ابوالقاسم‌ علی‌ بن‌ حسین‌، وزیر جمال‌الدین‌ آی‌ابه‌ این [[کتاب]] را که به نام سلطان یمین‌الدوله [[محمود غزنوی]]، '''''تاریخ یمینی''''' نامیده شده بود، با اضافاتی‌ به‌ نثر مصنوع پارسی‌ برگردانید. تأثیر این‌ ترجمه‌ در [[کتاب|كتاب‌]]&lt;nowiki/&gt;های‌ تاریخی‌ دوره‌های بعد تا جایی‌ رسید كه‌ در برخی‌ تواریخ‌ [[فارسی|فارسی‌]] عین‌ عبارات‌ آن‌ دیده‌ می‌شود&lt;ref&gt;شعار، جعفر. مقدمه بر ''ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی‌''. تهران‌: بنگاه‌ ترجمه‌ ونشر كتاب‌، 1345، ص‌ 17 و 24.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این‌ ترجمه‌ را می‌توان‌ در ردیف‌ بهترین‌ آثار مصنوع‌ و مزین‌ مانند ''كلیله‌ و دمنه،‌ مقامات‌ حمیدی،'' ''مرزبان‌نامه‌'' به شمار آورد&lt;ref&gt;حاكمی‌، اسماعیل‌. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''گزیده‌ای‌ از نثرهای‌ مصنوع‌ و مزیّن‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1364، ص‌ 64.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این‌ ترجمه‌ را می‌توان‌ در ردیف‌ بهترین‌ آثار مصنوع‌ و مزین‌ مانند ''كلیله‌ و دمنه،‌ مقامات‌ حمیدی،'' ''مرزبان‌نامه‌'' به شمار آورد&lt;ref&gt;حاكمی‌، اسماعیل‌. ''گزیده‌ای‌ از نثرهای‌ مصنوع‌ و مزیّن‌''. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1364، ص‌ 64.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شروح‌ متعددی‌ بر آن‌ نوشته‌اند كه‌ مشهورترین‌ آن‌ها ''شرح‌ منینی‌'' و ''شرح‌ نجاتی‌'' است‌&lt;ref&gt;حكیمیان‌، ابوالفتح‌.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''فهرست‌ مشاهیرایران‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. تهران‌: شدانگاه‌ ملی‌، 1357، ج2. ص‌ 225.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شروح‌ متعددی‌ بر آن‌ نوشته‌اند كه‌ مشهورترین‌ آن‌ها ''شرح‌ منینی‌'' و ''شرح‌ نجاتی‌'' است‌&lt;ref&gt;حكیمیان‌، ابوالفتح‌.''فهرست‌ مشاهیرایران‌''. تهران‌: شدانگاه‌ ملی‌، 1357، ج2. ص‌ 225.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ترجمه تاریخ یمینی|ترجمه‌ ''تاریخ‌ یمینی‌'']] یک بار به‌ کوشش‌ بهاءالدوله‌ بهمن‌ میرزا فرزند [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه‌]] و به‌ تصحیح‌ حبیب‌الدین‌ گلپایگانی‌ ([[تهران مصور|تهران‌]]، 1272ق) [[چاپ سنگی]]، بار دیگر به‌ كوشش‌ علی‌ قویم‌ ([[تهران مصور|تهران‌]]، 1334ق) [[چاپ سربی]]&lt;ref&gt;شعار.جعفر. مقدمه بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. تهران‌: بنگاه‌ ترجمه‌ ونشر كتاب‌، 1345. ص‌ 35 و 36.&lt;/ref&gt; و آخرین بار هم به کوشش جعفر شعار تصحیح منقحی از آن در 1345ش در مجموعه انتشارات بنگاه ترجمه و نشر [[کتاب]] ارائه داده شده است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ترجمه تاریخ یمینی|ترجمه‌ ''تاریخ‌ یمینی‌'']] یک بار به‌ کوشش‌ بهاءالدوله‌ بهمن‌ میرزا فرزند [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه‌]] و به‌ تصحیح‌ حبیب‌الدین‌ گلپایگانی‌ ([[تهران مصور|تهران‌]]، 1272ق) [[چاپ سنگی]]، بار دیگر به‌ كوشش‌ علی‌ قویم‌ ([[تهران مصور|تهران‌]]، 1334ق) [[چاپ سربی]]&lt;ref&gt;شعار.جعفر. مقدمه بر ''ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی‌''. تهران‌: بنگاه‌ ترجمه‌ ونشر كتاب‌، 1345. ص‌ 35 و 36.&lt;/ref&gt; و آخرین بار هم به کوشش جعفر شعار تصحیح منقحی از آن در 1345ش در مجموعه انتشارات بنگاه ترجمه و نشر [[کتاب]] ارائه داده شده است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:ادبیات]]</div></td></tr> </table>

Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=9712&oldid=prev 2025-06-06T17:33:20Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l22">خط ۲۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039; ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039; ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># صفا، ذبیح‌الله‌. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌'''''. تهران‌: ابن‌ سینا، چ‌ 6، 1347، ج‌1، ص‌ 645.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># حكیمیان‌، ابوالفتح‌. '''''فهرست‌ مشاهیرایران‌'''''. تهران‌: شدانگاه‌ ملی‌، 1357، ج2، ص‌ 225.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># شعار، جعفر. مقدمه بر '''''ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی‌'''''. تهران‌: بنگاه‌ ترجمه‌ ونشر كتاب‌، 1345، ص‌ 17 و 24.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># حاكمی‌، اسماعیل‌. '''''گزیده‌ای‌ از نثرهای‌ مصنوع‌ و مزیّن‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1364، ص‌ 64.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># حكیمیان‌، ابوالفتح‌.'''''فهرست‌ مشاهیرایران‌'''''. تهران‌: شدانگاه‌ ملی‌، 1357، ج2. ص‌ 225.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># شعار.جعفر. مقدمه بر '''''ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی‌'''''. تهران‌: بنگاه‌ ترجمه‌ ونشر كتاب‌، 1345. ص‌ 35 و 36.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l34">خط ۳۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr> </table>

Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=9711&oldid=prev 2025-06-06T17:32:43Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة‌ تاريخ‌ يميني</del>'''‌، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة فارسي </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ عتبي</del>'' (یا ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ يميني</del>'')، در شرح‌ سلطنت‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اميرسبكتكين‌ </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك‌ </del>366ـ389ق / 977-999م) و سلطان‌ محمود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزنوي‌ </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك‌389ـ412ق </del>/ 999-1021م) تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقايع‌ </del>412ق.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:یمینی-400x567.jpg|بندانگشتی|ترجمه تاریخ یمینی برگرفته از وبسایت بیتا بوک قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://www.bitabook.ir/product/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C/]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ترجمه تاریخ یمینی|ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی]]</ins>'''‌، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه [[فارسی]] </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ عتبی</ins>'' (یا ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ یمینی</ins>'')، در شرح‌ سلطنت‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سبكتكین|امیرسبكتكین‌]] </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک </ins>366ـ389ق / 977-999م) و سلطان‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محمود غزنوی|</ins>محمود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزنوی‌]] </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک389ـ412ق </ins>/ 999-1021م) تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقایع‌ </ins>412ق.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>كتاب را ابونصر محمد بن عبدالجبار عتبی (د 427ق / 1036م) به زبان عربی تألیف کرده است و در آن از حوادث‌ اواخر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة‌ ساماني‌ </del>نیز اطلاعات‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سودمندي‌ </del>آمده است. مؤلف‌ کتاب ابونصر محمد بن‌ عبدالجبار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عُتبي‌ </del>(د 427 م‌/ 428ق) از مردم‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ري‌ </del>و در شمار ادبا و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ‌نويسان‌ </del>بزرگ‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة‌ </del>4 و آغاز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة‌ </del>5ق است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وي‌ </del>که مدت‌ها در خراسان‌ در دستگاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‌ناصرالدين‌ سبكتكين‌ </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوعلي‌ سيمجور مي‌زيست‌، </del>كتابش‌ به ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ‌ عتبي‌</del>'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>شهرت‌ داشت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>كتاب را ابونصر محمد بن عبدالجبار عتبی (د 427ق / 1036م) به زبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عربی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تألیف کرده است و در آن از حوادث‌ اواخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره‌ [[سامانیان|سامانی‌]] </ins>نیز اطلاعات‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سودمندی‌ </ins>آمده است. مؤلف‌ کتاب ابونصر محمد بن‌ عبدالجبار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عُتبی‌ </ins>(د 427 م‌/ 428ق) از مردم‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ری|ری‌]] </ins>و در شمار ادبا و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ‌نویسان‌ </ins>بزرگ‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده‌ </ins>4 و آغاز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده‌ </ins>5ق است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفا، ذبیح‌الله‌. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌'''''. تهران‌: ابن‌ سینا، چ‌ 6، 1347، ج‌1، ص‌ 645.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. وی‌ </ins>که مدت‌ها در خراسان‌ در دستگاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‌ناصرالدین‌ [[سبكتكین|سبكتكین‌]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوعلی‌ سیمجور می‌زیست‌، </ins>كتابش‌ به ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ‌ عتبی‌</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>شهرت‌ داشت&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكیمیان‌، ابوالفتح‌. '''''فهرست‌ مشاهیرایران‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ ملی‌، 1357، ج2، ص‌ 225.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالشرف‌ ناصح‌ بن‌ ظفر بن‌ سعد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منشي‌ جرفادقاني‌ </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گلپايگاني</del>) از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دبيران‌ </del>مشهور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة‌سلجوقي‌ </del>در 603ق / 1207م به‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشويق‌ </del>ابوالقاسم‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علي‌ </del>بن‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسين‌، وزير جمال‌الدين‌ آي‌ابه‌ </del>این کتاب را که به نام سلطان یمین‌الدوله محمود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزنوی، </del>'''''تاریخ یمینی''''' نامیده شده بود، با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اضافاتي‌ </del>به‌ نثر مصنوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارسي‌ برگردانيد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأثير اين‌ </del>ترجمه‌ در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب‌هاي‌ تاريخي‌ دوره‌هاي </del>بعد تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جايي‌ رسيد </del>كه‌ در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي‌ تواريخ‌ فارسي‌ عين‌ </del>عبارات‌ آن‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديده‌ مي‌شود.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالشرف‌ ناصح‌ بن‌ ظفر بن‌ سعد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منشی‌ جرفادقانی‌ </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گلپایگانی</ins>) از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دبیران‌ </ins>مشهور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سلجوقیان|دوره‌سلجوقی‌]] </ins>در 603ق / 1207م به‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشویق‌ </ins>ابوالقاسم‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی‌ </ins>بن‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسین‌، وزیر جمال‌الدین‌ آی‌ابه‌ </ins>این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کتاب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را که به نام سلطان یمین‌الدوله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>محمود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزنوی]]، </ins>'''''تاریخ یمینی''''' نامیده شده بود، با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اضافاتی‌ </ins>به‌ نثر مصنوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارسی‌ برگردانید</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأثیر این‌ </ins>ترجمه‌ در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کتاب|كتاب‌]]&lt;nowiki/&gt;های‌ تاریخی‌ دوره‌های </ins>بعد تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جایی‌ رسید </ins>كه‌ در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی‌ تواریخ‌ [[فارسی|فارسی‌]] عین‌ </ins>عبارات‌ آن‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیده‌ می‌شود</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شعار، جعفر. مقدمه بر '''''ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی‌'''''. تهران‌: بنگاه‌ ترجمه‌ ونشر كتاب‌، 1345، ص‌ 17 و 24.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين‌ </del>ترجمه‌ را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌توان‌ </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رديف‌ بهترين‌ </del>آثار مصنوع‌ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مزين‌ </del>مانند ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كليله‌ </del>و دمنه،‌ مقامات‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حميدي،</del>'' ''مرزبان‌نامه‌'' به شمار آورد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این‌ </ins>ترجمه‌ را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌توان‌ </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ردیف‌ بهترین‌ </ins>آثار مصنوع‌ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مزین‌ </ins>مانند ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلیله‌ </ins>و دمنه،‌ مقامات‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حمیدی،</ins>'' ''مرزبان‌نامه‌'' به شمار آورد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاكمی‌، اسماعیل‌. '''''گزیده‌ای‌ از نثرهای‌ مصنوع‌ و مزیّن‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1364، ص‌ 64.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شروح‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متعددي‌ </del>بر آن‌ نوشته‌اند كه‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهورترين‌ </del>آن‌ها ''شرح‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منيني‌</del>'' و ''شرح‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نجاتي‌</del>'' است‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شروح‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متعددی‌ </ins>بر آن‌ نوشته‌اند كه‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشهورترین‌ </ins>آن‌ها ''شرح‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منینی‌</ins>'' و ''شرح‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نجاتی‌</ins>'' است‌&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكیمیان‌، ابوالفتح‌.'''''فهرست‌ مشاهیرایران‌'''''. تهران‌: شدانگاه‌ ملی‌، 1357، ج2. ص‌ 225.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة‌ </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ‌ يميني‌</del>'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك‌ </del>بار به‌ کوشش‌ بهاءالدوله‌ بهمن‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميرزا </del>فرزند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فتحعليشاه‌ </del>و به‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصحيح‌ حبيب‌الدين‌ گلپايگاني‌ </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران‌، </del>1272ق) چاپ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سنگی، </del>بار دیگر به‌ كوشش‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علي‌ قويم‌ </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران‌، </del>1334ق) چاپ سربی&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و آخرین بار هم به کوشش جعفر شعار تصحیح منقحی از آن در 1345ش در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعة </del>انتشارات بنگاه ترجمه و نشر کتاب ارائه داده شده است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ترجمه تاریخ یمینی|ترجمه‌ </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ‌ یمینی‌</ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] یک </ins>بار به‌ کوشش‌ بهاءالدوله‌ بهمن‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرزا </ins>فرزند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه‌]] </ins>و به‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصحیح‌ حبیب‌الدین‌ گلپایگانی‌ </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تهران مصور|تهران‌]]، </ins>1272ق) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>چاپ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سنگی]]، </ins>بار دیگر به‌ كوشش‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی‌ قویم‌ </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تهران مصور|تهران‌]]، </ins>1334ق) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>چاپ سربی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شعار.جعفر. مقدمه بر '''''ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی‌'''''. تهران‌: بنگاه‌ ترجمه‌ ونشر كتاب‌، 1345. ص‌ 35 و 36.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و آخرین بار هم به کوشش جعفر شعار تصحیح منقحی از آن در 1345ش در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعه </ins>انتشارات بنگاه ترجمه و نشر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کتاب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ارائه داده شده است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># صفا، ذبيح‌الله‌. '''''تاريخ‌ ادبيات‌ در ايران‌'''''. تهران‌: ابن‌ سينا، چ‌ 6، 1347، ج‌1، ص‌ 645.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سبكتكین|امیرسبكتكین‌]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># حكيميان‌، ابوالفتح‌. '''''فهرست‌ مشاهيرايران‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ ملي‌، 1357، ج2، ص‌ 225.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سلجوقیان|دوره‌سلجوقی‌]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># شعار، جعفر. مقدمه بر '''''ترجمة‌ تاريخ‌ يميني‌'''''. تهران‌: بنگاه‌ ترجمه‌ ونشر كتاب‌، 1345، ص‌ 17 و 24.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه‌]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># حاكمي‌، اسماعيل‌. '''''گزيده‌اي‌ از نثرهاي‌ مصنوع‌ و مزيّن‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1364، ص‌ 64.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[چاپ سنگی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># حكيميان‌، ابوالفتح‌. همان. ص‌ 225.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[چاپ سربی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># شعار. همان. ص‌ 35 و 36.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[کتاب]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== '''مآخذ''' ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># صفا، ذبیح‌الله‌. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌'''''. تهران‌: ابن‌ سینا، چ‌ 6، 1347، ج‌1، ص‌ 645.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># حكیمیان‌، ابوالفتح‌. '''''فهرست‌ مشاهیرایران‌'''''. تهران‌: شدانگاه‌ ملی‌، 1357، ج2، ص‌ 225.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># شعار، جعفر. مقدمه بر '''''ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی‌'''''. تهران‌: بنگاه‌ ترجمه‌ ونشر كتاب‌، 1345، ص‌ 17 و 24.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># حاكمی‌، اسماعیل‌. '''''گزیده‌ای‌ از نثرهای‌ مصنوع‌ و مزیّن‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1364، ص‌ 64.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># حكیمیان‌، ابوالفتح‌.'''''فهرست‌ مشاهیرایران‌'''''. تهران‌: شدانگاه‌ ملی‌، 1357، ج2. ص‌ 225.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># شعار.جعفر. مقدمه بر '''''ترجمه‌ تاریخ‌ یمینی‌'''''. تهران‌: بنگاه‌ ترجمه‌ ونشر كتاب‌، 1345. ص‌ 35 و 36.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr> </table>

Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=9428&oldid=prev 2025-06-04T13:46:02Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;ترجمة‌ تاريخ‌ يميني&#039;&#039;&#039;‌، ترجمة فارسي &#039;&#039;تاريخ عتبي&#039;&#039; (یا &#039;&#039;تاريخ يميني&#039;&#039;)، در شرح‌ سلطنت‌ اميرسبكتكين‌ (حك‌ 366ـ389ق / 977-999م) و سلطان‌ محمود غزنوي‌ (حك‌389ـ412ق / 999-1021م) تا وقايع‌ 412ق. اين كتاب را ابونصر محمد بن عبدالجبار عتبی (د 427ق / 1036م) به زبان عربی...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;ترجمة‌ تاريخ‌ يميني&#039;&#039;&#039;‌، ترجمة فارسي &#039;&#039;تاريخ عتبي&#039;&#039; (یا &#039;&#039;تاريخ يميني&#039;&#039;)، در شرح‌ سلطنت‌ اميرسبكتكين‌ (حك‌ 366ـ389ق / 977-999م) و سلطان‌ محمود غزنوي‌ (حك‌389ـ412ق / 999-1021م) تا وقايع‌ 412ق.<br /> <br /> اين كتاب را ابونصر محمد بن عبدالجبار عتبی (د 427ق / 1036م) به زبان عربی تألیف کرده است و در آن از حوادث‌ اواخر دورة‌ ساماني‌ نیز اطلاعات‌ سودمندي‌ آمده است. مؤلف‌ کتاب ابونصر محمد بن‌ عبدالجبار عُتبي‌ (د 427 م‌/ 428ق) از مردم‌ ري‌ و در شمار ادبا و تاريخ‌نويسان‌ بزرگ‌ سدة‌ 4 و آغاز سدة‌ 5ق است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; وي‌ که مدت‌ها در خراسان‌ در دستگاه ‌ناصرالدين‌ سبكتكين‌ و ابوعلي‌ سيمجور مي‌زيست‌، كتابش‌ به &#039;&#039;تاريخ‌ عتبي‌&#039;&#039; نيز شهرت‌ داشت.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;<br /> <br /> ابوالشرف‌ ناصح‌ بن‌ ظفر بن‌ سعد منشي‌ جرفادقاني‌ (گلپايگاني) از دبيران‌ مشهور دورة‌سلجوقي‌ در 603ق / 1207م به‌ تشويق‌ ابوالقاسم‌ علي‌ بن‌ حسين‌، وزير جمال‌الدين‌ آي‌ابه‌ این کتاب را که به نام سلطان یمین‌الدوله محمود غزنوی، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ یمینی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; نامیده شده بود، با اضافاتي‌ به‌ نثر مصنوع پارسي‌ برگردانيد. تأثير اين‌ ترجمه‌ در كتاب‌هاي‌ تاريخي‌ دوره‌هاي بعد تا جايي‌ رسيد كه‌ در برخي‌ تواريخ‌ فارسي‌ عين‌ عبارات‌ آن‌ ديده‌ مي‌شود.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;<br /> <br /> اين‌ ترجمه‌ را مي‌توان‌ در رديف‌ بهترين‌ آثار مصنوع‌ و مزين‌ مانند &#039;&#039;كليله‌ و دمنه،‌ مقامات‌ حميدي،&#039;&#039; &#039;&#039;مرزبان‌نامه‌&#039;&#039; به شمار آورد.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;<br /> <br /> شروح‌ متعددي‌ بر آن‌ نوشته‌اند كه‌ مشهورترين‌ آن‌ها &#039;&#039;شرح‌ منيني‌&#039;&#039; و &#039;&#039;شرح‌ نجاتي‌&#039;&#039; است‌.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;<br /> <br /> ترجمة‌ &#039;&#039;تاريخ‌ يميني‌&#039;&#039; يك‌ بار به‌ کوشش‌ بهاءالدوله‌ بهمن‌ ميرزا فرزند فتحعليشاه‌ و به‌ تصحيح‌ حبيب‌الدين‌ گلپايگاني‌ (تهران‌، 1272ق) چاپ سنگی، بار دیگر به‌ كوشش‌ علي‌ قويم‌ (تهران‌، 1334ق) چاپ سربی&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; و آخرین بار هم به کوشش جعفر شعار تصحیح منقحی از آن در 1345ش در مجموعة انتشارات بنگاه ترجمه و نشر کتاب ارائه داده شده است. <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> # صفا، ذبيح‌الله‌. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ‌ ادبيات‌ در ايران‌&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران‌: ابن‌ سينا، چ‌ 6، 1347، ج‌1، ص‌ 645.<br /> # حكيميان‌، ابوالفتح‌. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فهرست‌ مشاهيرايران‌&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران‌: دانشگاه‌ ملي‌، 1357، ج2، ص‌ 225.<br /> # شعار، جعفر. مقدمه بر &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ترجمة‌ تاريخ‌ يميني‌&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران‌: بنگاه‌ ترجمه‌ ونشر كتاب‌، 1345، ص‌ 17 و 24.<br /> # حاكمي‌، اسماعيل‌. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;گزيده‌اي‌ از نثرهاي‌ مصنوع‌ و مزيّن‌&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1364، ص‌ 64.<br /> # حكيميان‌، ابوالفتح‌. همان. ص‌ 225.<br /> # شعار. همان. ص‌ 35 و 36.<br /> <br /> ابوالقاسم رادفر</div>

Samei