https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%86%DA%86%D8%A7%DB%8Cترکمانچای - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-23T18:43:09Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%86%DA%86%D8%A7%DB%8C&diff=5673&oldid=prevSamei در ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۹2025-05-03T19:49:17Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ترکمنچای|تركمانچای]]،</del>''' عهدنامه منعقده بین [[ایران]] و روس در پایان جنگهای دوره دوم در 16 فصل و یکقرارداد تجاری الحاقی در 9 فصل (5 شعبان 1243ق / 10 فوریه 1828م)<ref>شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار'''''. كتابخانه ابن سینا، چ 1، 1362، ص 75-71. </ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركمانچای،</ins>''' عهدنامه منعقده بین [[ایران]] و روس در پایان جنگهای دوره دوم در 16 فصل و یکقرارداد تجاری الحاقی در 9 فصل (5 شعبان 1243ق / 10 فوریه 1828م)<ref>شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار'''''. كتابخانه ابن سینا، چ 1، 1362، ص 75-71. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در پی شكستِ [[ایران]] از [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] با حضور عباس میرزا ولیعهد، میرزا ابوالقاسم قائم مقام، اللهیار خان آصفالدوله و معتمدالدوله از ایران و ژنرال پاسكویچ[Pascouvich]، الكساندر اُبِرانسكوف[Alexander Oberanskov] از [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]<ref>هدایت، مخبرالسلطنه. '''''گزارش ایران'''''. نشر نقره، چ 2، 1362، ج 3 و 4، ص 61 و 60. </ref> با نظارت فرستاده انگلیس، مکدونالد،[Mac Donald] در [[فتحعلی شاه قاجار|دوره فتحعلیشاه قاجار]] و تزار نیكلای اول[Nicholas I ] در قریه تركمانچای منعقد شد كه نتیجه ضعف نظام اجتماعی ـ اقتصادی و تنزل سازمان نظامی ایران در قیاس با [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] و در پهنه «مبارزه رقابتآمیز»<ref>عبداللهیف، فتحالله. '''''مناسبات روسیه و ایران و سیاست انگلستان در ایران در آغاز قرن نوزدهم'''''. ترجمه غلامحسین متین، انتشارات ستاره، 1336، چاپ آفتاب تهران، ص 173-108.</ref> دولتهای استعماری بود. روسها در عمل به وصیت منسوب به پتركبیر [Peter the great]و جهت اعمال فشار بر انگلیس در هند كوشیدند و انگلیسیها با تلاش برای اجرای سیاست سپر دفاعی برای حفظ هند با نومیدی از شكست [[ایران]]، فتحعلیشاه را «به حكم مصلحت» به قبول مصالحه ترغیب كردند<ref>سپهر، محمدتقی لسانالملك، '''''ناسخ التواریخ'''''. به اهتمام جمشید كیانفر، انتشارات اساطیر، چ 1، 1377، ج 1، ص 404-393. </ref>، دربار «كوس شادمانی بكوفت» و فتحعلیشاه «جهانگشا» شد<ref>مستوفی، عبدالله. '''''شرح زندگانی من''''' یا '''''تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه'''''. ج 1، چ 2، نشر زوار، بی تا، ص 35-32.</ref>. مفاد عهدنامه تركمانچای شامل واگذاری و امتیازدهی [[ایران]] در ابعاد سیاسی، تجارتی، ملكی (سرزمینها) و مالی (غرامت جنگی)<ref>تاجبخش، احمد. '''''سیاستهای استعماری روسیه تزاری، انگلستان و فرانسه در ایران'''''. تهران: اقبال، چ 1، 1362، ص 255-238.</ref> و به این قرار بود: مصالحه و مودت و وفاق ایران و روس، لغو [[عهدنامه گلستان]]، واگذاری كل سرزمینهای نخجوان و ایروان در دو طرف رود ارس، طالش، قراباغ و شورهگل، علاوه بر سرزمینهای جدا شده در [[عهدنامه گلستان]]،<ref>مهدوی، عبدالرضا (هوشنگ)، '''''تاریخ روابط خارجی ایران از ابتدای صفویه تا پایان جنگ دوم جهانی (1945-1500).''''' تهران: امیركبیر، چ 3، 1363، ص 238-236.</ref> تعیین سر حد به موازات و متابعت از رود ارس، الزام ضمیمه شدن و «یا تشكیل حكومت جداگانه» در آذربایجان به عنوان ضمانت پرداخت 10 كرور (پنج میلیون تومان) غرامت به [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]، اعمال حق بیشتر [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] در دریای خزر «در باب سفاین حربیه [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]» علاوه بر كشتیهای تجارت دولتین روس و [[ایران]] و عدم اذن تردد كشتی جنگی دولتهای دیگر غیر از دولت روس، تأسیس كنسولها و حامیان تجارتی دو كشور در باب امر تجارت با توجه به قرار گرفتن [[ایران]] در «موضع ضعف» و تبعات ناشی از آن از جمله یكطرفه شدن قدرت تجارت، حكم مهلت سه ساله جهت تخلیه سرزمینهای اطراف مرز، بخشش خائنان دوره جنگ از سوی [[ایران]]، حمایت روس از ولیعهدی عباسمیرزا و اولادش. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در پی شكستِ [[ایران]] از [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] با حضور عباس میرزا ولیعهد، میرزا ابوالقاسم قائم مقام، اللهیار خان آصفالدوله و معتمدالدوله از ایران و ژنرال پاسكویچ[Pascouvich]، الكساندر اُبِرانسكوف[Alexander Oberanskov] از [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]<ref>هدایت، مخبرالسلطنه. '''''گزارش ایران'''''. نشر نقره، چ 2، 1362، ج 3 و 4، ص 61 و 60. </ref> با نظارت فرستاده انگلیس، مکدونالد،[Mac Donald] در [[فتحعلی شاه قاجار|دوره فتحعلیشاه قاجار]] و تزار نیكلای اول[Nicholas I ] در قریه تركمانچای منعقد شد كه نتیجه ضعف نظام اجتماعی ـ اقتصادی و تنزل سازمان نظامی ایران در قیاس با [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] و در پهنه «مبارزه رقابتآمیز»<ref>عبداللهیف، فتحالله. '''''مناسبات روسیه و ایران و سیاست انگلستان در ایران در آغاز قرن نوزدهم'''''. ترجمه غلامحسین متین، انتشارات ستاره، 1336، چاپ آفتاب تهران، ص 173-108.</ref> دولتهای استعماری بود. روسها در عمل به وصیت منسوب به پتركبیر [Peter the great]و جهت اعمال فشار بر انگلیس در هند كوشیدند و انگلیسیها با تلاش برای اجرای سیاست سپر دفاعی برای حفظ هند با نومیدی از شكست [[ایران]]، فتحعلیشاه را «به حكم مصلحت» به قبول مصالحه ترغیب كردند<ref>سپهر، محمدتقی لسانالملك، '''''ناسخ التواریخ'''''. به اهتمام جمشید كیانفر، انتشارات اساطیر، چ 1، 1377، ج 1، ص 404-393. </ref>، دربار «كوس شادمانی بكوفت» و فتحعلیشاه «جهانگشا» شد<ref>مستوفی، عبدالله. '''''شرح زندگانی من''''' یا '''''تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه'''''. ج 1، چ 2، نشر زوار، بی تا، ص 35-32.</ref>. مفاد عهدنامه تركمانچای شامل واگذاری و امتیازدهی [[ایران]] در ابعاد سیاسی، تجارتی، ملكی (سرزمینها) و مالی (غرامت جنگی)<ref>تاجبخش، احمد. '''''سیاستهای استعماری روسیه تزاری، انگلستان و فرانسه در ایران'''''. تهران: اقبال، چ 1، 1362، ص 255-238.</ref> و به این قرار بود: مصالحه و مودت و وفاق ایران و روس، لغو [[عهدنامه گلستان]]، واگذاری كل سرزمینهای نخجوان و ایروان در دو طرف رود ارس، طالش، قراباغ و شورهگل، علاوه بر سرزمینهای جدا شده در [[عهدنامه گلستان]]،<ref>مهدوی، عبدالرضا (هوشنگ)، '''''تاریخ روابط خارجی ایران از ابتدای صفویه تا پایان جنگ دوم جهانی (1945-1500).''''' تهران: امیركبیر، چ 3، 1363، ص 238-236.</ref> تعیین سر حد به موازات و متابعت از رود ارس، الزام ضمیمه شدن و «یا تشكیل حكومت جداگانه» در آذربایجان به عنوان ضمانت پرداخت 10 كرور (پنج میلیون تومان) غرامت به [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]، اعمال حق بیشتر [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] در دریای خزر «در باب سفاین حربیه [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]» علاوه بر كشتیهای تجارت دولتین روس و [[ایران]] و عدم اذن تردد كشتی جنگی دولتهای دیگر غیر از دولت روس، تأسیس كنسولها و حامیان تجارتی دو كشور در باب امر تجارت با توجه به قرار گرفتن [[ایران]] در «موضع ضعف» و تبعات ناشی از آن از جمله یكطرفه شدن قدرت تجارت، حكم مهلت سه ساله جهت تخلیه سرزمینهای اطراف مرز، بخشش خائنان دوره جنگ از سوی [[ایران]]، حمایت روس از ولیعهدی عباسمیرزا و اولادش. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میرحواس احمدزاده</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میرحواس احمدزاده</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4602:rev-5673:php=table -->
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%86%DA%86%D8%A7%DB%8C&diff=4602&oldid=prevSamei در ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۵2025-04-26T11:05:07Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[ترکمنچای|تركمانچای]]،''' عهدنامه منعقده بین ایران و روس در پایان جنگهای دوره دوم در 16 فصل و یکقرارداد تجاری الحاقی در 9 فصل (5 شعبان 1243ق / 10 فوریه 1828م)<ref>شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار'''''. كتابخانه ابن سینا، چ 1، 1362، ص 75-71. </ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[ترکمنچای|تركمانچای]]،''' عهدنامه منعقده بین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و روس در پایان جنگهای دوره دوم در 16 فصل و یکقرارداد تجاری الحاقی در 9 فصل (5 شعبان 1243ق / 10 فوریه 1828م)<ref>شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار'''''. كتابخانه ابن سینا، چ 1، 1362، ص 75-71. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در پی شكستِ ایران از روسیه با حضور عباس میرزا ولیعهد، میرزا ابوالقاسم قائم مقام، اللهیار خان آصفالدوله و معتمدالدوله از ایران و ژنرال پاسكویچ[Pascouvich]، الكساندر اُبِرانسكوف[Alexander Oberanskov] از روسیه<ref>هدایت، مخبرالسلطنه. '''''گزارش ایران'''''. نشر نقره، چ 2، 1362، ج 3 و 4، ص 61 و 60. </ref> با نظارت فرستاده انگلیس، مکدونالد،[Mac Donald] در دوره فتحعلیشاه قاجار و تزار نیكلای اول[Nicholas I ] در قریه تركمانچای منعقد شد كه نتیجه ضعف نظام اجتماعی ـ اقتصادی و تنزل سازمان نظامی ایران در قیاس با روسیه و در پهنه «مبارزه رقابتآمیز»<ref>عبداللهیف، فتحالله. '''''مناسبات روسیه و ایران و سیاست انگلستان در ایران در آغاز قرن نوزدهم'''''. ترجمه غلامحسین متین، انتشارات ستاره، 1336، چاپ آفتاب تهران، ص 173-108.</ref> دولتهای استعماری بود. روسها در عمل به وصیت منسوب به پتركبیر [Peter the great]و جهت اعمال فشار بر انگلیس در هند كوشیدند و انگلیسیها با تلاش برای اجرای سیاست سپر دفاعی برای حفظ هند با نومیدی از شكست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </del>فتحعلیشاه را «به حكم مصلحت» به قبول مصالحه ترغیب كردند<ref>سپهر، محمدتقی لسانالملك، '''''ناسخ التواریخ'''''. به اهتمام جمشید كیانفر، انتشارات اساطیر، چ 1، 1377، ج 1، ص 404-393. </ref>، دربار «كوس شادمانی بكوفت» و فتحعلیشاه «جهانگشا» شد<ref>مستوفی، عبدالله. '''''شرح زندگانی من''''' یا '''''تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه'''''. ج 1، چ 2، نشر زوار، بی تا، ص 35-32.</ref>. مفاد عهدنامه تركمانچای شامل واگذاری و امتیازدهی ایران در ابعاد سیاسی، تجارتی، ملكی (سرزمینها) و مالی (غرامت جنگی)<ref>تاجبخش، احمد. '''''سیاستهای استعماری روسیه تزاری، انگلستان و فرانسه در ایران'''''. تهران: اقبال، چ 1، 1362، ص 255-238.</ref> و به این قرار بود: مصالحه و مودت و وفاق ایران و روس، لغو عهدنامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گلستان، </del>واگذاری كل سرزمینهای نخجوان و ایروان در دو طرف رود ارس، طالش، قراباغ و شورهگل، علاوه بر سرزمینهای جدا شده در عهدنامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گلستان،</del><ref>مهدوی، عبدالرضا (هوشنگ)، '''''تاریخ روابط خارجی ایران از ابتدای صفویه تا پایان جنگ دوم جهانی (1945-1500).''''' تهران: امیركبیر، چ 3، 1363، ص 238-236.</ref> تعیین سر حد به موازات و متابعت از رود ارس، الزام ضمیمه شدن و «یا تشكیل حكومت جداگانه» در آذربایجان به عنوان ضمانت پرداخت 10 كرور (پنج میلیون تومان) غرامت به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روسیه، </del>اعمال حق بیشتر روسیه در دریای خزر «در باب سفاین حربیه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روسیه» </del>علاوه بر كشتیهای تجارت دولتین روس و ایران و عدم اذن تردد كشتی جنگی دولتهای دیگر غیر از دولت روس، تأسیس كنسولها و حامیان تجارتی دو كشور در باب امر تجارت با توجه به قرار گرفتن ایران در «موضع ضعف» و تبعات ناشی از آن از جمله یكطرفه شدن قدرت تجارت، حكم مهلت سه ساله جهت تخلیه سرزمینهای اطراف مرز، بخشش خائنان دوره جنگ از سوی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </del>حمایت روس از ولیعهدی عباسمیرزا و اولادش. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در پی شكستِ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 </ins>روسیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>با حضور عباس میرزا ولیعهد، میرزا ابوالقاسم قائم مقام، اللهیار خان آصفالدوله و معتمدالدوله از ایران و ژنرال پاسكویچ[Pascouvich]، الكساندر اُبِرانسكوف[Alexander Oberanskov] از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 </ins>روسیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins><ref>هدایت، مخبرالسلطنه. '''''گزارش ایران'''''. نشر نقره، چ 2، 1362، ج 3 و 4، ص 61 و 60. </ref> با نظارت فرستاده انگلیس، مکدونالد،[Mac Donald] در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فتحعلی شاه قاجار|</ins>دوره فتحعلیشاه قاجار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و تزار نیكلای اول[Nicholas I ] در قریه تركمانچای منعقد شد كه نتیجه ضعف نظام اجتماعی ـ اقتصادی و تنزل سازمان نظامی ایران در قیاس با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 </ins>روسیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>و در پهنه «مبارزه رقابتآمیز»<ref>عبداللهیف، فتحالله. '''''مناسبات روسیه و ایران و سیاست انگلستان در ایران در آغاز قرن نوزدهم'''''. ترجمه غلامحسین متین، انتشارات ستاره، 1336، چاپ آفتاب تهران، ص 173-108.</ref> دولتهای استعماری بود. روسها در عمل به وصیت منسوب به پتركبیر [Peter the great]و جهت اعمال فشار بر انگلیس در هند كوشیدند و انگلیسیها با تلاش برای اجرای سیاست سپر دفاعی برای حفظ هند با نومیدی از شكست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران]]، </ins>فتحعلیشاه را «به حكم مصلحت» به قبول مصالحه ترغیب كردند<ref>سپهر، محمدتقی لسانالملك، '''''ناسخ التواریخ'''''. به اهتمام جمشید كیانفر، انتشارات اساطیر، چ 1، 1377، ج 1، ص 404-393. </ref>، دربار «كوس شادمانی بكوفت» و فتحعلیشاه «جهانگشا» شد<ref>مستوفی، عبدالله. '''''شرح زندگانی من''''' یا '''''تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه'''''. ج 1، چ 2، نشر زوار، بی تا، ص 35-32.</ref>. مفاد عهدنامه تركمانچای شامل واگذاری و امتیازدهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در ابعاد سیاسی، تجارتی، ملكی (سرزمینها) و مالی (غرامت جنگی)<ref>تاجبخش، احمد. '''''سیاستهای استعماری روسیه تزاری، انگلستان و فرانسه در ایران'''''. تهران: اقبال، چ 1، 1362، ص 255-238.</ref> و به این قرار بود: مصالحه و مودت و وفاق ایران و روس، لغو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عهدنامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گلستان]]، </ins>واگذاری كل سرزمینهای نخجوان و ایروان در دو طرف رود ارس، طالش، قراباغ و شورهگل، علاوه بر سرزمینهای جدا شده در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عهدنامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گلستان]]،</ins><ref>مهدوی، عبدالرضا (هوشنگ)، '''''تاریخ روابط خارجی ایران از ابتدای صفویه تا پایان جنگ دوم جهانی (1945-1500).''''' تهران: امیركبیر، چ 3، 1363، ص 238-236.</ref> تعیین سر حد به موازات و متابعت از رود ارس، الزام ضمیمه شدن و «یا تشكیل حكومت جداگانه» در آذربایجان به عنوان ضمانت پرداخت 10 كرور (پنج میلیون تومان) غرامت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]، </ins>اعمال حق بیشتر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 </ins>روسیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>در دریای خزر «در باب سفاین حربیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]» </ins>علاوه بر كشتیهای تجارت دولتین روس و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و عدم اذن تردد كشتی جنگی دولتهای دیگر غیر از دولت روس، تأسیس كنسولها و حامیان تجارتی دو كشور در باب امر تجارت با توجه به قرار گرفتن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در «موضع ضعف» و تبعات ناشی از آن از جمله یكطرفه شدن قدرت تجارت، حكم مهلت سه ساله جهت تخلیه سرزمینهای اطراف مرز، بخشش خائنان دوره جنگ از سوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران]]، </ins>حمایت روس از ولیعهدی عباسمیرزا و اولادش. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمان رایزنی برای مصالحه، انگلیس در برابر درخواست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمکمالی ایران، </del>پذیرفت كه تنها 250 هزار تومان به شرط اصلاح دو ماده از عهدنامه تهران مبنی بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمکمالی </del>و هزینه قشون ایران جهت تأمین پول غرامت به ایران بدهد و چنین شد. در قرارداد تجاری الحاقی حق گمرکپنج درصد قیمت كالا بر واردات و صادرات و حق قضاوت كنسولی (كاپیتولاسیون) [Capitulation]مهمترین شرایط به سود روسیه بود. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمان رایزنی برای مصالحه، انگلیس در برابر درخواست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمک مالی [[ایران]]، </ins>پذیرفت كه تنها 250 هزار تومان به شرط اصلاح دو ماده از عهدنامه تهران مبنی بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمک مالی </ins>و هزینه قشون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>جهت تأمین پول غرامت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بدهد و چنین شد. در قرارداد تجاری الحاقی حق گمرکپنج درصد قیمت كالا بر واردات و صادرات و حق قضاوت كنسولی (كاپیتولاسیون) [Capitulation]مهمترین شرایط به سود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 </ins>روسیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>بود. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این عهدنامه «استقلال سیاسی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران» </del><ref>سایكس، سر پرسی. '''''تاریخ ایران.''''' ترجمه سید محمدتقی فخر داعی گیلانی، شركت سهامی چاپ و انتشارات كتب ایران، چ 3، بی تا، ج 2، ص 502-500. </ref>را حذف و آن را نیمه مستعمره كرد و تحت الشعاع قرار داد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نسلروده</del>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del>]، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزیر خارجه روسیه، </del>تنظیم «تمامی مواد عهدنامه» را بسیار عاقلانه قلمداد كرد. اما ایران بر اساس این قرارداد بخش عمده جمعیت و سرزمین خود را از دست داد كه اثرات اجتماعی، فرهنگی و سیاسی آن همچنان تداوم یافت. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این عهدنامه «استقلال سیاسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران]]» </ins><ref>سایكس، سر پرسی. '''''تاریخ ایران.''''' ترجمه سید محمدتقی فخر داعی گیلانی، شركت سهامی چاپ و انتشارات كتب ایران، چ 3، بی تا، ج 2، ص 502-500. </ref>را حذف و آن را نیمه مستعمره كرد و تحت الشعاع قرار داد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نسلروده، وزیر خارجه </ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه</ins>]، تنظیم «تمامی مواد عهدنامه» را بسیار عاقلانه قلمداد كرد. اما <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بر اساس این قرارداد بخش عمده جمعیت و سرزمین خود را از دست داد كه اثرات اجتماعی، فرهنگی و سیاسی آن همچنان تداوم یافت. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[قاجاریه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[عهدنامه گلستان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میرحواس احمدزاده</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میرحواس احمدزاده</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[7].</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%86%DA%86%D8%A7%DB%8C&diff=2524&oldid=prevNazli در ۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۱2025-01-15T17:01:56Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%86%DA%86%D8%A7%DB%8C&diff=2524&oldid=759">نمایش تغییرات</a>Nazlihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%86%DA%86%D8%A7%DB%8C&diff=759&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''تركمانچاي،''' عهدنامة منعقده بين ايران و روس در پايان جنگهاي دورة دوم در 16 فصل و يك قرارداد تجاري الحاقي در 9 فصل (5 شعبان 1243ق / 10 فوريه 1828م)<sup>(1)</sup>. در پي شكستِ ايران از روسيه با حضور عباس ميرزا وليعهد، ميرزا ابوالقاسم قائم مقام، اللهيار خان آ...» ایجاد کرد2024-08-13T16:28:35Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''تركمانچاي،''' عهدنامة منعقده بين ايران و روس در پايان جنگهاي دورة دوم در 16 فصل و يك قرارداد تجاري الحاقي در 9 فصل (5 شعبان 1243ق / 10 فوريه 1828م)<sup>(1)</sup>. در پي شكستِ ايران از روسيه با حضور عباس ميرزا وليعهد، ميرزا ابوالقاسم قائم مقام، اللهيار خان آ...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''تركمانچاي،''' عهدنامة منعقده بين ايران و روس در پايان جنگهاي دورة دوم در 16 فصل و يك قرارداد تجاري الحاقي در 9 فصل (5 شعبان 1243ق / 10 فوريه 1828م)<sup>(1)</sup>.<br />
<br />
در پي شكستِ ايران از روسيه با حضور عباس ميرزا وليعهد، ميرزا ابوالقاسم قائم مقام، اللهيار خان آصفالدوله و معتمدالدوله از ايران و ژنرال پاسكويچ[1]، الكساندر اُبِرانسكوف[2] از روسيه<sup>2</sup> با نظارت فرستادة انگليس، مك دونالد،[3] در دورة فتحعليشاه قاجار و تزار نيكلاي اول[4] در قرية تركمانچاي منعقد شد كه نتيجة ضعف نظام اجتماعي ـ اقتصادي و تنزل سازمان نظامي ايران در قياس با روسيه و در پهنة «مبارزة رقابتآميز»<sup>3</sup> دولتهاي استعماري بود. روسها در عمل به وصيت منسوب به پتركبير [5]و جهت اعمال فشار بر انگليس در هند كوشيدند و انگليسيها با تلاش براي اجراي سياست سپر دفاعي براي حفظ هند با نوميدي از شكست ايران، فتحعليشاه را «به حكم مصلحت» به قبول مصالحه ترغيب كردند<sup>4</sup>، دربار «كوس شادماني بكوفت» و فتحعليشاه «جهانگشا» شد.<sup>5</sup> مفاد عهدنامة تركمانچاي شامل واگذاري و امتيازدهي ايران در ابعاد سياسي، تجارتي، ملكي (سرزمينها) و مالي (غرامت جنگي)<sup>6</sup> و به اين قرار بود: مصالحه و مودت و وفاق ايران و روس، لغو عهدنامة گلستان، واگذاري كل سرزمينهاي نخجوان و ايروان در دو طرف رود ارس، طالش، قراباغ و شورهگل، علاوه بر سرزمينهاي جدا شده در عهدنامة گلستان،<sup>7</sup> تعيين سر حد به موازات و متابعت از رود ارس، الزام ضميمه شدن و «يا تشكيل حكومت جداگانه»<sup>8</sup> در آذربايجان به عنوان ضمانت پرداخت 10 كرور (پنج ميليون تومان) غرامت به روسيه، اعمال حق بيشتر روسيه در درياي خزر «در باب سفاين حربية روسيه» علاوه بر كشتيهاي تجارت دولتين روس و ايران و عدم اذن تردد كشتي جنگي دولتهاي ديگر غير از دولت روس، تأسيس كنسولها و حاميان تجارتي دو كشور در باب امر تجارت با توجه به قرار گرفتن ايران در «موضع ضعف» و تبعات ناشي از آن از جمله يكطرفه شدن قدرت تجارت، حكم مهلت سه ساله جهت تخلية سرزمينهاي اطراف مرز، بخشش خائنان دورة جنگ از سوي ايران، حمايت روس از وليعهدي عباسميرزا و اولادش. <br />
<br />
در زمان رايزني براي مصالحه، انگليس در برابر درخواست كمك مالي ايران، پذيرفت كه تنها 250 هزار تومان به شرط اصلاح دو ماده از عهدنامة تهران مبني بر كمك مالي و هزينة قشون ايران جهت تأمين پول غرامت به ايران بدهد و چنين شد. در قرارداد تجاري الحاقي حق گمرك پنج درصد قيمت كالا بر واردات و صادرات و حق قضاوت كنسولي (كاپيتولاسيون) [6]مهمترين شرايط به سود روسيه بود. <br />
<br />
اين عهدنامه «استقلال سياسي ايران»<sup>9</sup> را حذف و آن را نيمه مستعمره كرد و تحت الشعاع قرار داد. نسلروده[7]، وزير خارجة روسيه، تنظيم «تمامي مواد عهدنامه» را بسيار عاقلانه قلمداد كرد. اما ايران بر اساس اين قرارداد بخش عمدة جمعيت و سرزمين خود را از دست داد كه اثرات اجتماعي، فرهنگي و سياسي آن همچنان تداوم يافت. <br />
<br />
<br />
<br />
'''مآخذ:''' <br />
<br />
1- شميم، علياصغر. '''''ايران در دورة سلطنت قاجار'''''. كتابخانة ابن سينا، چ 1، 1362، ص 75-71. <br />
<br />
2- هدايت، مخبرالسلطنه. '''''گزارش ايران'''''. نشر نقره، چ 2، 1362، ج 3 و 4، ص 61 و 60. <br />
<br />
3- عبداللهيف، فتحالله. '''''مناسبات روسيه و ايران و سياست انگلستان در ايران در آغاز قرن نوزدهم'''''. ترجمة غلامحسين متين، انتشارات ستاره، 1336، چاپ آفتاب تهران، ص 173-108.<br />
<br />
4- سپهر، محمدتقي لسانالملك، '''''ناسخ التواريخ'''''. به اهتمام جمشيد كيانفر، انتشارات اساطير، چ 1، 1377، ج 1، ص 404-393. <br />
<br />
5- مستوفي، عبدالله. '''''شرح زندگاني من''''' يا '''''تاريخ اجتماعي و اداري دورة قاجاريه'''''. ج 1، چ 2، نشر زوار، بي تا، ص 35-32.<br />
<br />
6- تاجبخش، احمد. '''''سياستهاي استعماري روسية تزاري، انگلستان و فرانسه در ايران'''''. تهران: اقبال، چ 1، 1362، ص 255-238.<br />
<br />
7- مهدوي، عبدالرضا (هوشنگ)، '''''تاريخ روابط خارجي ايران از ابتداي صفويه تا پايان جنگ دوم جهاني (1945-1500).''''' تهران: اميركبير، چ 3، 1363، ص 238-236.<br />
<br />
8- واتسن، رابرت گرانت. '''''تاريخ ايران از آغاز قرن نوزدهم تا سال 1858'''''. ترجمة وحيد مازندراني، چ 2، تهران: اميركبير، 1348، ص 233-226.<br />
<br />
9- سايكس، سر پرسي. '''''تاريخ ايران.''''' ترجمة سيد محمدتقي فخر داعي گيلاني، شركت سهامي چاپ و انتشارات كتب ايران، چ 3، بي تا، ج 2، ص 502-500. <br />
<br />
<br />
میرحواس احمدزاده<br />
----[1]. Pascouvich <br />
<br />
[2]. Alexander Oberanskov <br />
<br />
[3]. Mac Donald <br />
<br />
[4]. Nicholas I <br />
<br />
[5]. Peter the great <br />
<br />
[6]. Capitulation <br />
<br />
[7].</div>Samei