https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%B5%D9%86%DB%8C%D9%81
تصنیف - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-21T16:20:35Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B5%D9%86%DB%8C%D9%81&diff=5085&oldid=prev
Samei در ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۴
2025-04-30T20:14:16Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تصنیف،''' در رسالات موسیقی قدیم ایران. عمدتاً به هر نقطه موزونِ آهنگسازی شده، اعم از سازی و آوازی<ref>مراغی، عبدالقادر(2536). '''''مقاصدالالحان'''''. به اهتمام تقی بینش. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، ص 107- 104. </ref> و امروز موسیقی کلاسیک ایران اختصاصاً به قطعات موزون و آهنگسازی شده آوازی اطلاق میشود. در [[قاجاریه|دوره قاجار]]، تصنیف که بیشتر به گونه «هوایی» در سالهای کهن<ref>مراغی، عبدالقادر(1370). '''''شرح ادوار. با متن ادوار و زوائدالغوائد'''''. به اهتمام تقی بینش. تهران: مركز نشر دانشگاهی، ص 342. </ref> نزدیک است، میان حوزه موسیقی مردمی و حوزه موسیقی کلاسیک در نوسان بوده است و موسیقیدانان معتبر توجه چندانی به آن نداشتند. در دوره اول تحول تصنیف که از اواخر [[قاجاریه|قاجار]] تا اویل پهلوی به طول میانجامید چهرههای برجستهای مانند شیدا، عارف قزوینی<ref>پایور،فرامرز(1375). '''''ردیف آوازی و تصنیفهای قدیمی به روایت استاد عبدالله دوامی'''''. تهران: ماهور.</ref> و امیر جاهد به این گونه موسیقایی اعتبار میبخشد. همچنین در اواخر این دوره، تصنیفسازان، با حذف عناصر و ویژگیهایی که آنها را عامیانه میدانستند تصنیف را به سمت عقلایی شدن و کلاسیک پیش بردند<ref>جاهد، امیر(1349). '''''دیوان امیر جاهد'''''. تهران: بانك ملی. </ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تصنیف،''' در رسالات موسیقی قدیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. عمدتاً به هر نقطه موزونِ آهنگسازی شده، اعم از سازی و آوازی<ref>مراغی، عبدالقادر(2536). '''''مقاصدالالحان'''''. به اهتمام تقی بینش. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، ص 107- 104. </ref> و امروز موسیقی کلاسیک ایران اختصاصاً به قطعات موزون و آهنگسازی شده آوازی اطلاق میشود. در [[قاجاریه|دوره قاجار]]، تصنیف که بیشتر به گونه «هوایی» در سالهای کهن<ref>مراغی، عبدالقادر(1370). '''''شرح ادوار. با متن ادوار و زوائدالغوائد'''''. به اهتمام تقی بینش. تهران: مركز نشر دانشگاهی، ص 342. </ref> نزدیک است، میان حوزه موسیقی مردمی و حوزه موسیقی کلاسیک در نوسان بوده است و موسیقیدانان معتبر توجه چندانی به آن نداشتند. در دوره اول تحول تصنیف که از اواخر [[قاجاریه|قاجار]] تا اویل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سلسله </ins>پهلوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|پهلوی]] </ins>به طول میانجامید چهرههای برجستهای مانند شیدا، عارف قزوینی<ref>پایور،فرامرز(1375). '''''ردیف آوازی و تصنیفهای قدیمی به روایت استاد عبدالله دوامی'''''. تهران: ماهور.</ref> و امیر جاهد به این گونه موسیقایی اعتبار میبخشد. همچنین در اواخر این دوره، تصنیفسازان، با حذف عناصر و ویژگیهایی که آنها را عامیانه میدانستند تصنیف را به سمت عقلایی شدن و کلاسیک پیش بردند<ref>جاهد، امیر(1349). '''''دیوان امیر جاهد'''''. تهران: بانك ملی. </ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوره دوم تحل تصنیف تقریباً همزمان است با ظهور رادیو (سال 1319). در این دوره، تصنیف عموماً برای اجرا با اکترهایی به سبک غربی نوشته میشد، از این رو برخی ریتمها و وزنهای موسیقی غربی مانند والس، تانگو و جز آن در آن راه یافت<ref>تجویدی،علی(1377). '''''موسیقی ایرانی، 2، مقدمه، نوا، راست و پنجگاه، سهگاه و آثار مؤلف'''''. تهران: سروش. </ref>. فرایند آفرینش تصنیف در این دوره که تا اواخر دهه 40 طول کشید، تقریباً همواره مبتنی بر تقدم ملودی بر شعر بوده است. از نمایندگان مهم این دوره علی تجویدی، همایون خرم و مهدی خالدی را میتوان نام برد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوره دوم تحل تصنیف تقریباً همزمان است با ظهور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>رادیو<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(سال 1319). در این دوره، تصنیف عموماً برای اجرا با اکترهایی به سبک غربی نوشته میشد، از این رو برخی ریتمها و وزنهای موسیقی غربی مانند والس، تانگو و جز آن در آن راه یافت<ref>تجویدی،علی(1377). '''''موسیقی ایرانی، 2، مقدمه، نوا، راست و پنجگاه، سهگاه و آثار مؤلف'''''. تهران: سروش. </ref>. فرایند آفرینش تصنیف در این دوره که تا اواخر دهه 40 طول کشید، تقریباً همواره مبتنی بر تقدم ملودی بر شعر بوده است. از نمایندگان مهم این دوره علی تجویدی، همایون خرم و مهدی خالدی را میتوان نام برد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوره سوم تحول تصنیف، بازگشت به تصنیفهای اواخر دوره اول در این روزگار است. نمایندگان این دوره عموماً آموزش دیده «مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایرانی»اند. این بازگشت به طور کامل صورت نگرفته است و آهنگ زمان معاصر تقریباً همواره بر روی اشعار کلاسیک عروضی تصنیف میسازند (موردی که در گذشته به ندرت روی میداده است). در نتیجه فرایند خلق تصنیف در این دوره تقریباً مبتنی بر تقدم شعر بر ملودی بوده است. تصنیفسازان برجسته این دوره از ورزیدهترین نوازندگان و خوانندگان عصر خود به شمار میروند. محمدرضا شجریان، محمدرضا لطفی، حسین علیزاده، و پرویز مشکاتیان در میان بزرگان موسیقیدان این دوره هستند. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوره سوم تحول تصنیف، بازگشت به تصنیفهای اواخر دوره اول در این روزگار است. نمایندگان این دوره عموماً آموزش دیده «مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایرانی»اند. این بازگشت به طور کامل صورت نگرفته است و آهنگ زمان معاصر تقریباً همواره بر روی اشعار کلاسیک عروضی تصنیف میسازند (موردی که در گذشته به ندرت روی میداده است). در نتیجه فرایند خلق تصنیف در این دوره تقریباً مبتنی بر تقدم شعر بر ملودی بوده است. تصنیفسازان برجسته این دوره از ورزیدهترین نوازندگان و خوانندگان عصر خود به شمار میروند. محمدرضا شجریان، محمدرضا لطفی، حسین علیزاده، و پرویز مشکاتیان در میان بزرگان موسیقیدان این دوره هستند. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[قاجاریه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[قاجاریه]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سلسله پهلوی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساسان فاطمی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساسان فاطمی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:هنر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:موسیقی]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3921:rev-5085:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B5%D9%86%DB%8C%D9%81&diff=3921&oldid=prev
Samei: /* نیز نگاه کنید به */
2025-04-21T23:09:15Z
<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۰۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تصنیف،''' در رسالات موسیقی قدیم ایران. عمدتاً به هر نقطه موزونِ آهنگسازی شده، اعم از سازی و آوازی<ref>مراغی، عبدالقادر(2536). '''''مقاصدالالحان'''''. به اهتمام تقی بینش. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، ص 107- 104. </ref> و امروز موسیقی کلاسیک ایران اختصاصاً به قطعات موزون و آهنگسازی شده آوازی اطلاق میشود. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورهه قاجار، </del>تصنیف که بیشتر به گونه «هوایی» در سالهای کهن<ref>مراغی، عبدالقادر(1370). '''''شرح ادوار. با متن ادوار و زوائدالغوائد'''''. به اهتمام تقی بینش. تهران: مركز نشر دانشگاهی، ص 342. </ref> نزدیک است، میان حوزه موسیقی مردمی و حوزه موسیقی کلاسیک در نوسان بوده است و موسیقیدانان معتبر توجه چندانی به آن نداشتند. در دوره اول تحول تصنیف که از اواخر قاجار تا اویل پهلوی به طول میانجامید چهرههای برجستهای مانند شیدا، عارف قزوینی<ref>پایور،فرامرز(1375). '''''ردیف آوازی و تصنیفهای قدیمی به روایت استاد عبدالله دوامی'''''. تهران: ماهور.</ref> و امیر جاهد به این گونه موسیقایی اعتبار میبخشد. همچنین در اواخر این دوره، تصنیفسازان، با حذف عناصر و ویژگیهایی که آنها را عامیانه میدانستند تصنیف را به سمت عقلایی شدن و کلاسیک پیش بردند<ref>جاهد، امیر(1349). '''''دیوان امیر جاهد'''''. تهران: بانك ملی. </ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تصنیف،''' در رسالات موسیقی قدیم ایران. عمدتاً به هر نقطه موزونِ آهنگسازی شده، اعم از سازی و آوازی<ref>مراغی، عبدالقادر(2536). '''''مقاصدالالحان'''''. به اهتمام تقی بینش. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، ص 107- 104. </ref> و امروز موسیقی کلاسیک ایران اختصاصاً به قطعات موزون و آهنگسازی شده آوازی اطلاق میشود. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|دوره قاجار]]، </ins>تصنیف که بیشتر به گونه «هوایی» در سالهای کهن<ref>مراغی، عبدالقادر(1370). '''''شرح ادوار. با متن ادوار و زوائدالغوائد'''''. به اهتمام تقی بینش. تهران: مركز نشر دانشگاهی، ص 342. </ref> نزدیک است، میان حوزه موسیقی مردمی و حوزه موسیقی کلاسیک در نوسان بوده است و موسیقیدانان معتبر توجه چندانی به آن نداشتند. در دوره اول تحول تصنیف که از اواخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|</ins>قاجار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تا اویل پهلوی به طول میانجامید چهرههای برجستهای مانند شیدا، عارف قزوینی<ref>پایور،فرامرز(1375). '''''ردیف آوازی و تصنیفهای قدیمی به روایت استاد عبدالله دوامی'''''. تهران: ماهور.</ref> و امیر جاهد به این گونه موسیقایی اعتبار میبخشد. همچنین در اواخر این دوره، تصنیفسازان، با حذف عناصر و ویژگیهایی که آنها را عامیانه میدانستند تصنیف را به سمت عقلایی شدن و کلاسیک پیش بردند<ref>جاهد، امیر(1349). '''''دیوان امیر جاهد'''''. تهران: بانك ملی. </ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوره دوم تحل تصنیف تقریباً همزمان است با ظهور رادیو (سال 1319). در این دوره، تصنیف عموماً برای اجرا با اکترهایی به سبک غربی نوشته میشد، از این رو برخی ریتمها و وزنهای موسیقی غربی مانند والس، تانگو و جز آن در آن راه یافت<ref>تجویدی،علی(1377). '''''موسیقی ایرانی، 2، مقدمه، نوا، راست و پنجگاه، سهگاه و آثار مؤلف'''''. تهران: سروش. </ref>. فرایند آفرینش تصنیف در این دوره که تا اواخر دهه 40 طول کشید، تقریباً همواره مبتنی بر تقدم ملودی بر شعر بوده است. از نمایندگان مهم این دوره علی تجویدی، همایون خرم و مهدی خالدی را میتوان نام برد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوره دوم تحل تصنیف تقریباً همزمان است با ظهور رادیو (سال 1319). در این دوره، تصنیف عموماً برای اجرا با اکترهایی به سبک غربی نوشته میشد، از این رو برخی ریتمها و وزنهای موسیقی غربی مانند والس، تانگو و جز آن در آن راه یافت<ref>تجویدی،علی(1377). '''''موسیقی ایرانی، 2، مقدمه، نوا، راست و پنجگاه، سهگاه و آثار مؤلف'''''. تهران: سروش. </ref>. فرایند آفرینش تصنیف در این دوره که تا اواخر دهه 40 طول کشید، تقریباً همواره مبتنی بر تقدم ملودی بر شعر بوده است. از نمایندگان مهم این دوره علی تجویدی، همایون خرم و مهدی خالدی را میتوان نام برد.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[قاجاریه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساسان فاطمی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساسان فاطمی</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2063:rev-3921:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B5%D9%86%DB%8C%D9%81&diff=2063&oldid=prev
Samei در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۰۸
2024-12-17T14:08:41Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۰۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تصنیف،''' در رسالات موسیقی قدیم ایران. عمدتاً به هر نقطه موزونِ آهنگسازی شده، اعم از سازی و آوازی<ref>عبدالقادر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مراغی، </del>'''''مقاصدالالحان'''''. به اهتمام تقی بینش. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2536، صص </del>107- 104. </ref> و امروز موسیقی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلاسیك </del>ایران اختصاصاً به قطعات موزون و آهنگسازی شده آوازی اطلاق میشود. در دورهه قاجار، تصنیف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>بیشتر به گونه «هوایی» در سالهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كهن</del><ref>عبدالقادر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مراغی، </del>'''''شرح ادوار. با متن ادوار و زوائدالغوائد'''''. به اهتمام تقی بینش. تهران: مركز نشر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشگاهی. 1370، </del>ص 342. </ref> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزدیك </del>است، میان حوزه موسیقی مردمی و حوزه موسیقی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلاسیك </del>در نوسان بوده است و موسیقیدانان معتبر توجه چندانی به آن نداشتند. در دوره اول تحول تصنیف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از اواخر قاجار تا اویل پهلوی به طول میانجامید چهرههای برجستهای مانند شیدا، عارف قزوینی<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرامرز پایور، </del>'''''ردیف آوازی و تصنیفهای قدیمی به روایت استاد عبدالله دوامی'''''. تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماهور، 1375</del>.</ref> و امیر جاهد به این گونه موسیقایی اعتبار میبخشد. همچنین در اواخر این دوره، تصنیفسازان، با حذف عناصر و ویژگیهایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>آنها را عامیانه میدانستند تصنیف را به سمت عقلایی شدن و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلاسیك </del>پیش بردند<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>امیر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاهد، </del>'''''دیوان امیر جاهد'''''. تهران: بانك <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملی، 1349</del>. </ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تصنیف،''' در رسالات موسیقی قدیم ایران. عمدتاً به هر نقطه موزونِ آهنگسازی شده، اعم از سازی و آوازی<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مراغی، </ins>عبدالقادر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(2536). </ins>'''''مقاصدالالحان'''''. به اهتمام تقی بینش. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص </ins>107- 104. </ref> و امروز موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلاسیک </ins>ایران اختصاصاً به قطعات موزون و آهنگسازی شده آوازی اطلاق میشود. در دورهه قاجار، تصنیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>بیشتر به گونه «هوایی» در سالهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کهن</ins><ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مراغی، </ins>عبدالقادر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1370). </ins>'''''شرح ادوار. با متن ادوار و زوائدالغوائد'''''. به اهتمام تقی بینش. تهران: مركز نشر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشگاهی، </ins>ص 342. </ref> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزدیک </ins>است، میان حوزه موسیقی مردمی و حوزه موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلاسیک </ins>در نوسان بوده است و موسیقیدانان معتبر توجه چندانی به آن نداشتند. در دوره اول تحول تصنیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از اواخر قاجار تا اویل پهلوی به طول میانجامید چهرههای برجستهای مانند شیدا، عارف قزوینی<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایور،فرامرز(1375). </ins>'''''ردیف آوازی و تصنیفهای قدیمی به روایت استاد عبدالله دوامی'''''. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماهور</ins>.</ref> و امیر جاهد به این گونه موسیقایی اعتبار میبخشد. همچنین در اواخر این دوره، تصنیفسازان، با حذف عناصر و ویژگیهایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>آنها را عامیانه میدانستند تصنیف را به سمت عقلایی شدن و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلاسیک </ins>پیش بردند<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاهد، </ins>امیر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1349). </ins>'''''دیوان امیر جاهد'''''. تهران: بانك <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملی</ins>. </ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوره دوم تحل تصنیف تقریباً همزمان است با ظهور رادیو (سال 1319). در این دوره، تصنیف عموماً برای اجرا با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اكِترهایی </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبك </del>غربی نوشته میشد، از این رو برخی ریتمها و وزنهای موسیقی غربی مانند والس، تانگو و جز آن در آن راه یافت<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی تجویدی، </del>'''''موسیقی ایرانی، 2، مقدمه، نوا، راست و پنجگاه، سهگاه و آثار مؤلف'''''. تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سروش، 1377</del>. </ref>. فرایند آفرینش تصنیف در این دوره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>تا اواخر دهه 40 طول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشید، </del>تقریباً همواره مبتنی بر تقدم ملودی بر شعر بوده است. از نمایندگان مهم این دوره علی تجویدی، همایون خرم و مهدی خالدی را میتوان نام برد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوره دوم تحل تصنیف تقریباً همزمان است با ظهور رادیو (سال 1319). در این دوره، تصنیف عموماً برای اجرا با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اکترهایی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبک </ins>غربی نوشته میشد، از این رو برخی ریتمها و وزنهای موسیقی غربی مانند والس، تانگو و جز آن در آن راه یافت<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجویدی،علی(1377). </ins>'''''موسیقی ایرانی، 2، مقدمه، نوا، راست و پنجگاه، سهگاه و آثار مؤلف'''''. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سروش</ins>. </ref>. فرایند آفرینش تصنیف در این دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>تا اواخر دهه 40 طول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشید، </ins>تقریباً همواره مبتنی بر تقدم ملودی بر شعر بوده است. از نمایندگان مهم این دوره علی تجویدی، همایون خرم و مهدی خالدی را میتوان نام برد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوره سوم تحول تصنیف، بازگشت به تصنیفهای اواخر دوره اول در این روزگار است. نمایندگان این دوره عموماً آموزش دیده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«مركز </del>حفظ و اشاعه موسیقی ایرانی»اند. این بازگشت به طور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كامل </del>صورت نگرفته است و آهنگ زمان معاصر تقریباً همواره بر روی اشعار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلاسیكِ </del>عروضی تصنیف میسازند (موردی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در گذشته به ندرت روی میداده است). در نتیجه فرایند خلق تصنیف در این دوره تقریباً مبتنی بر تقدم شعر بر ملودی بوده است. تصنیفسازان برجسته این دوره از ورزیدهترین نوازندگان و خوانندگان عصر خود به شمار میروند. محمدرضا شجریان، محمدرضا لطفی، حسین علیزاده، و پرویز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشكاتیان </del>در میان بزرگان موسیقیدان این دوره هستند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوره سوم تحول تصنیف، بازگشت به تصنیفهای اواخر دوره اول در این روزگار است. نمایندگان این دوره عموماً آموزش دیده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«مرکز </ins>حفظ و اشاعه موسیقی ایرانی»اند. این بازگشت به طور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کامل </ins>صورت نگرفته است و آهنگ زمان معاصر تقریباً همواره بر روی اشعار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلاسیک </ins>عروضی تصنیف میسازند (موردی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در گذشته به ندرت روی میداده است). در نتیجه فرایند خلق تصنیف در این دوره تقریباً مبتنی بر تقدم شعر بر ملودی بوده است. تصنیفسازان برجسته این دوره از ورزیدهترین نوازندگان و خوانندگان عصر خود به شمار میروند. محمدرضا شجریان، محمدرضا لطفی، حسین علیزاده، و پرویز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشکاتیان </ins>در میان بزرگان موسیقیدان این دوره هستند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساسان فاطمی</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2062:rev-2063:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B5%D9%86%DB%8C%D9%81&diff=2062&oldid=prev
Samei در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۰۴
2024-12-17T14:04:46Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۰۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنيف،</del>''' در رسالات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي قديم ايران</del>. عمدتاً به هر نقطه موزونِ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آهنگسازي </del>شده، اعم از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازي</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و امروز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي كلاسيك ايران </del>اختصاصاً به قطعات موزون و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آهنگسازي شدة آوازي </del>اطلاق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورهة </del>قاجار، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنيف </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيشتر </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گونة «هوايي» </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالهاي </del>كهن <<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزديك </del>است، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان حوزة موسيقي مردمي </del>و حوزه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي كلاسيك </del>در نوسان بوده است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقيدانان </del>معتبر توجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنداني </del>به آن نداشتند. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>اول تحول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنيف </del>كه از اواخر قاجار تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اويل پهلوي </del>به طول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميانجاميد چهرههاي برجستهاي </del>مانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيدا، </del>عارف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قزويني</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امير </del>جاهد به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>گونه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقايي </del>اعتبار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميبخشد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنين </del>در اواخر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>دوره، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنيفسازان، </del>با حذف عناصر و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ويژگيهايي </del>كه آنها را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاميانه ميدانستند تصنيف </del>را به سمت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقلايي </del>شدن و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلاسيك پيش </del>بردند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنیف،</ins>''' در رسالات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی قدیم ایران</ins>. عمدتاً به هر نقطه موزونِ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آهنگسازی </ins>شده، اعم از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازی</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالقادر مراغی، '''''مقاصدالالحان'''''. به اهتمام تقی بینش. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 2536، صص 107- 104. </ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و امروز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی كلاسیك ایران </ins>اختصاصاً به قطعات موزون و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آهنگسازی شده آوازی </ins>اطلاق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورهه </ins>قاجار، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنیف </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیشتر </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گونه «هوایی» </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالهای </ins>كهن<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالقادر مراغی، '''''شرح ادوار. با متن ادوار و زوائدالغوائد'''''. به اهتمام تقی بینش. تهران: مركز نشر دانشگاهی. 1370، ص 342. </ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزدیك </ins>است، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان حوزه موسیقی مردمی </ins>و حوزه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی كلاسیك </ins>در نوسان بوده است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقیدانان </ins>معتبر توجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چندانی </ins>به آن نداشتند. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>اول تحول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنیف </ins>كه از اواخر قاجار تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اویل پهلوی </ins>به طول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میانجامید چهرههای برجستهای </ins>مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیدا، </ins>عارف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قزوینی</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرامرز پایور، '''''ردیف آوازی و تصنیفهای قدیمی به روایت استاد عبدالله دوامی'''''. تهران: ماهور، 1375.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیر </ins>جاهد به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>گونه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقایی </ins>اعتبار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میبخشد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین </ins>در اواخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>دوره، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنیفسازان، </ins>با حذف عناصر و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژگیهایی </ins>كه آنها را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عامیانه میدانستند تصنیف </ins>را به سمت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقلایی </ins>شدن و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلاسیك پیش </ins>بردند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> امیر جاهد، '''''دیوان امیر جاهد'''''. تهران: بانك ملی، 1349. </ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>دوم تحل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنيف تقريباً </del>همزمان است با ظهور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راديو </del>(سال 1319). در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>دوره، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنيف </del>عموماً <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي </del>اجرا با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اكِترهايي </del>به سبك <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غربي </del>نوشته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشد، </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>رو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي ريتمها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزنهاي موسيقي غربي </del>مانند والس، تانگو و جز آن در آن راه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يافت.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرايند آفرينش تصنيف </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>دوره كه تا اواخر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهة </del>40 طول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشيد، تقريباً </del>همواره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبتني </del>بر تقدم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملودي </del>بر شعر بوده است. از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمايندگان </del>مهم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>دوره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علي تجويدي، همايون </del>خرم و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهدي خالدي </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوان </del>نام برد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>دوم تحل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنیف تقریباً </ins>همزمان است با ظهور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رادیو </ins>(سال 1319). در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>دوره، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنیف </ins>عموماً <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای </ins>اجرا با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اكِترهایی </ins>به سبك <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غربی </ins>نوشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشد، </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>رو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی ریتمها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزنهای موسیقی غربی </ins>مانند والس، تانگو و جز آن در آن راه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافت</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی تجویدی، '''''موسیقی ایرانی، 2، مقدمه، نوا، راست و پنجگاه، سهگاه و آثار مؤلف'''''. تهران: سروش، 1377. </ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. فرایند آفرینش تصنیف </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>دوره كه تا اواخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهه </ins>40 طول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشید، تقریباً </ins>همواره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبتنی </ins>بر تقدم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملودی </ins>بر شعر بوده است. از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمایندگان </ins>مهم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی تجویدی، همایون </ins>خرم و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهدی خالدی </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوان </ins>نام برد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>سوم تحول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنيف، </del>بازگشت به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنيفهاي </del>اواخر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>اول در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>روزگار است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمايندگان اين </del>دوره عموماً آموزش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديدة </del>«مركز حفظ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشاعة موسيقي ايراني»اند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>بازگشت به طور كامل صورت نگرفته است و آهنگ زمان معاصر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقريباً </del>همواره بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روي </del>اشعار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلاسيكِ عروضي تصنيف ميسازند </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موردي </del>كه در گذشته به ندرت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روي ميداده </del>است). در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نتيجه فرايند </del>خلق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنيف </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>دوره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقريباً مبتني </del>بر تقدم شعر بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملودي </del>بوده است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنيفسازان </del>برجسته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>دوره از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ورزيدهترين </del>نوازندگان و خوانندگان عصر خود به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميروند</del>. محمدرضا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شجريان، </del>محمدرضا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لطفي، حسين عليزاده، </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرويز مشكاتيان </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان </del>بزرگان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقيدان اين </del>دوره هستند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>سوم تحول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنیف، </ins>بازگشت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنیفهای </ins>اواخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>اول در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>روزگار است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمایندگان این </ins>دوره عموماً آموزش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیده </ins>«مركز حفظ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشاعه موسیقی ایرانی»اند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>بازگشت به طور كامل صورت نگرفته است و آهنگ زمان معاصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقریباً </ins>همواره بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روی </ins>اشعار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلاسیكِ عروضی تصنیف میسازند </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موردی </ins>كه در گذشته به ندرت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روی میداده </ins>است). در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نتیجه فرایند </ins>خلق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنیف </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقریباً مبتنی </ins>بر تقدم شعر بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملودی </ins>بوده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصنیفسازان </ins>برجسته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>دوره از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ورزیدهترین </ins>نوازندگان و خوانندگان عصر خود به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میروند</ins>. محمدرضا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شجریان، </ins>محمدرضا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لطفی، حسین علیزاده، </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرویز مشكاتیان </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان </ins>بزرگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقیدان این </ins>دوره هستند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''منابع:'''''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- عبدالقادر مراغي، '''''مقاصدالالحان'''''. به اهتمام تقي بينش. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 2536، صص 107- 104. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2- عبدالقادر مراغي، '''''شرح ادوار. با متن ادوار و زوائدالغوائد'''''. به اهتمام تقي بينش. تهران: مركز نشر دانشگاهي. 1370، ص 342. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3- </del> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> فرامرز پايور، '''''رديف آوازي و تصنيفهاي قديمي به روايت استاد عبدالله دوامي'''''. تهران: ماهور، 1375.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4- امير جاهد، '''''ديوان امير جاهد'''''. تهران: بانك ملي، 1349. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5- علي تجويدي، '''''موسيقي ايراني، 2، مقدمه، نوا، راست و پنجگاه، سهگاه و آثار مؤلف'''''. تهران: سروش، 1377. </del> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساسان فاطمی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1516:rev-2062:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B5%D9%86%DB%8C%D9%81&diff=1516&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''تصنيف،''' در رسالات موسيقي قديم ايران. عمدتاً به هر نقطه موزونِ آهنگسازي شده، اعم از سازي و آوازي<sup>1</sup> و امروز موسيقي كلاسيك ايران اختصاصاً به قطعات موزون و آهنگسازي شدة آوازي اطلاق ميشود. در دورهة قاجار، تصنيف كه بيشتر به گونة «هوايي» در...» ایجاد کرد
2024-08-21T06:09:29Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''تصنيف،''' در رسالات موسيقي قديم ايران. عمدتاً به هر نقطه موزونِ آهنگسازي شده، اعم از سازي و آوازي<sup>1</sup> و امروز موسيقي كلاسيك ايران اختصاصاً به قطعات موزون و آهنگسازي شدة آوازي اطلاق ميشود. در دورهة قاجار، تصنيف كه بيشتر به گونة «هوايي» در...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''تصنيف،''' در رسالات موسيقي قديم ايران. عمدتاً به هر نقطه موزونِ آهنگسازي شده، اعم از سازي و آوازي<sup>1</sup> و امروز موسيقي كلاسيك ايران اختصاصاً به قطعات موزون و آهنگسازي شدة آوازي اطلاق ميشود. در دورهة قاجار، تصنيف كه بيشتر به گونة «هوايي» در سالهاي كهن <sup>2</sup> نزديك است، ميان حوزة موسيقي مردمي و حوزه موسيقي كلاسيك در نوسان بوده است و موسيقيدانان معتبر توجه چنداني به آن نداشتند. در دورة اول تحول تصنيف كه از اواخر قاجار تا اويل پهلوي به طول ميانجاميد چهرههاي برجستهاي مانند شيدا، عارف قزويني<sup>3</sup> و امير جاهد به اين گونه موسيقايي اعتبار ميبخشد. همچنين در اواخر اين دوره، تصنيفسازان، با حذف عناصر و ويژگيهايي كه آنها را عاميانه ميدانستند تصنيف را به سمت عقلايي شدن و كلاسيك پيش بردند.<sup>4</sup> <br />
<br />
دورة دوم تحل تصنيف تقريباً همزمان است با ظهور راديو (سال 1319). در اين دوره، تصنيف عموماً براي اجرا با اكِترهايي به سبك غربي نوشته ميشد، از اين رو برخي ريتمها و وزنهاي موسيقي غربي مانند والس، تانگو و جز آن در آن راه يافت.<sup>5</sup> فرايند آفرينش تصنيف در اين دوره كه تا اواخر دهة 40 طول كشيد، تقريباً همواره مبتني بر تقدم ملودي بر شعر بوده است. از نمايندگان مهم اين دوره علي تجويدي، همايون خرم و مهدي خالدي را ميتوان نام برد.<br />
<br />
دورة سوم تحول تصنيف، بازگشت به تصنيفهاي اواخر دورة اول در اين روزگار است. نمايندگان اين دوره عموماً آموزش ديدة «مركز حفظ و اشاعة موسيقي ايراني»اند. اين بازگشت به طور كامل صورت نگرفته است و آهنگ زمان معاصر تقريباً همواره بر روي اشعار كلاسيكِ عروضي تصنيف ميسازند (موردي كه در گذشته به ندرت روي ميداده است). در نتيجه فرايند خلق تصنيف در اين دوره تقريباً مبتني بر تقدم شعر بر ملودي بوده است. تصنيفسازان برجسته اين دوره از ورزيدهترين نوازندگان و خوانندگان عصر خود به شمار ميروند. محمدرضا شجريان، محمدرضا لطفي، حسين عليزاده، و پرويز مشكاتيان در ميان بزرگان موسيقيدان اين دوره هستند. <br />
<br />
<br />
'''''منابع:'''''<br />
<br />
1- عبدالقادر مراغي، '''''مقاصدالالحان'''''. به اهتمام تقي بينش. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 2536، صص 107- 104. <br />
<br />
2- عبدالقادر مراغي، '''''شرح ادوار. با متن ادوار و زوائدالغوائد'''''. به اهتمام تقي بينش. تهران: مركز نشر دانشگاهي. 1370، ص 342. <br />
<br />
3- فرامرز پايور، '''''رديف آوازي و تصنيفهاي قديمي به روايت استاد عبدالله دوامي'''''. تهران: ماهور، 1375.<br />
<br />
4- امير جاهد، '''''ديوان امير جاهد'''''. تهران: بانك ملي، 1349. <br />
<br />
5- علي تجويدي، '''''موسيقي ايراني، 2، مقدمه، نوا، راست و پنجگاه، سهگاه و آثار مؤلف'''''. تهران: سروش، 1377. <br />
<br />
ساسان فاطمی</div>
Samei