https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D9%81%D8%AA%D8%A7%D9%86 2026-06-21T17:14:16Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=7357&oldid=prev 2025-05-09T08:24:14Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[الوند]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF دماوند]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[زاگرس]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2 البرز]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بینالود</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%86%D8%AF </ins>الوند]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [https://iranology-e.ir/%D8%A8%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%AF بینالود</ins>]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D8%AA%D9%81%D8%AA%D8%A7%D9%86 تفتان]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D8%B2%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%B3 </ins>زاگرس]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [https://iranology-e.ir/%D8%B2%D8%B1%D8%AF_%DA%A9%D9%88%D9%87 زرد کوه</ins>]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D8%B3%D8%A8%D9%84%D8%A7%D9%86 سبلان]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D9%82%D9%84%D9%87_%D8%AF%D9%86%D8%A7 قله دنا</ins>]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [https://iranology-e.ir/%D9%82%D9%84%D9%87_%D9%87%D8%A7 قله ها</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=6990&oldid=prev 2025-05-07T22:16:08Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۱۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:تفتان.jpg|بندانگشتی|کوه تفتان در زاهدان ، برگرفته از سایت تریپ تودی، قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://www.triptoday.ir/]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:تفتان.jpg|بندانگشتی|کوه تفتان در زاهدان ، برگرفته از سایت تریپ تودی، قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://www.triptoday.ir/]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تفتان'''، کوهی آتش‌فشانی در 99 کیلومتری جنوب ـ جنوب‌شرقی [[زاهدان]] و 45 کیلومتری شمال شهر خاش&lt;ref&gt;درويش‌زاده، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علي</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمين‌شناسي </del>ايران'''''. تهران: اميركبير، 1380، ص 760.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تفتان'''، کوهی آتش‌فشانی در 99 کیلومتری جنوب ـ جنوب‌شرقی [[زاهدان]] و 45 کیلومتری شمال شهر خاش&lt;ref&gt;درويش‌زاده، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمين‌شناسی </ins>ايران'''''. تهران: اميركبير، 1380، ص 760.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قله آن با '50  ْ61 - '15  ْ61 طول شرقی و '30  ْ28 - '5  ْ28 عرض شمالی&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">    </del> معرفت، احمد. '''''كوه‌ها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غارهاي </del>ايران'''''. تهران: كانون معرفت تهران، 1352، ص 311.&lt;/ref&gt; مرتفع‌ترین نقطه [[استان سیستان و بلوچستان]] است. پیدایش تفتان را باید از وقایع مهم اواخر دوران سوم زمین‌شناسی در مشرق ایران به حساب آورد. این کوه آتش‌فشان یکی از بلند‌ترین کوه‌های مشرق [[کشور ایران|ایران]] است. ارتفاع بلندترین نقطه آن از سطح دریا 4050 متر و نسبت به زمین های اطراف حدود 2600 متر برجسته‌تر است&lt;ref&gt;  <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افشارسيستاني، </del>ايرج. «تفتان آتش‌فشان بالقوه»، '''''رشد، آموزش جغرافيا.''''' ش 11، 1366، ص 21-18.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قله آن با '50  ْ61 - '15  ْ61 طول شرقی و '30  ْ28 - '5  ْ28 عرض شمالی&lt;ref&gt; معرفت، احمد. '''''كوه‌ها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غارهای </ins>ايران'''''. تهران: كانون معرفت تهران، 1352، ص 311.&lt;/ref&gt; مرتفع‌ترین نقطه [[استان سیستان و بلوچستان]] است. پیدایش تفتان را باید از وقایع مهم اواخر دوران سوم زمین‌شناسی در مشرق ایران به حساب آورد. این کوه آتش‌فشان یکی از بلند‌ترین کوه‌های مشرق [[کشور ایران|ایران]] است. ارتفاع بلندترین نقطه آن از سطح دریا 4050 متر و نسبت به زمین های اطراف حدود 2600 متر برجسته‌تر است&lt;ref&gt;  <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افشارسيستانی، </ins>ايرج. «تفتان آتش‌فشان بالقوه»، '''''رشد، آموزش جغرافيا.''''' ش 11، 1366، ص 21-18.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوه تفتان در محل به نام چهل تن معروف است&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفري، </del>عباس. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گيتاشناسي </del>ايران'''''. ج 1، ''كوه‌ها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوه‌نامة </del>ايران''، چ 2، تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گيتاشناسي، </del>1379، ص 158.&lt;/ref&gt;این کوه از دو قلّه مهم به نام زیارت کوه و مادر کوه تشکیل شده و قلّه‌های کوچک‌تری نیز به نام‌های شهسواران، سیاه‌بندان، خارستان و انجیرک و غیره نیز در آن به چشم می‌خورد&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">    همان</del>. ج 3، ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايرة‌المعارف جغرافيايي </del>ايران''، چ 1، تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گيتاشناسي، </del>1379، ص 293.&lt;/ref&gt;. آتش‌فشان تفتان در حال حاضر در شرایط نیمه ‌فعال به سر می‌برد و مقدار زیادی از گازهای زرد و سفید رنگ از آن متصاعد می‌گردد &lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمودي، </del>فرج‌الله؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پوركرماني، </del>محسن. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«بحثي </del>پيرامون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ژئومورفولوژي </del>سيستان»، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فصلنامة </del>'''''تحقيقات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جغرافيايي</del>'''''. مشهد: 1367، س 3، ش 9، ص 100.&lt;/ref&gt;و در اطراف آن چشمه‌های آب گرم دیده می‌شود&lt;ref&gt;سازمان پژوهش و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برنامه‌ريزي آموزشي</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جغرافياي </del>استان سيستان و بلوچستان'''''. تهران: شركت چاپ و نشر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب‌هاي درسي </del>ايران، 1383، ص 3.&lt;/ref&gt;. پیرامون کوه تفتان دره‌های متعددی وجود دارد که آب‌های قسمت‌های شمالی و شرقی آن به رود میرجاوه می‌ریزد و آب دره‌های جنوبی آن به دره خاش سرازیر می‌شود. به سبب ارتفاع بسیار و دره‌های پرآبی که این کوه در آن منطقه گرم و سوزان دارد، در فصل تابستان ییلاق مردم طایفه ریگی و دیگر عشایر [[بلوچ]] ساکن پیرامون شهرستان خاش است&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افشار سيستاني</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>. ص 20.&lt;/ref&gt;.سالانه حدود 20000 کوه‌نورد از سراسر ایران برای کوه‌نوردی به تفتان می‌آیند&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جغرافياي </del>استان سيستان و بلوچستان'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان، </del>ص 84.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوه تفتان در محل به نام چهل تن معروف است&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفری، </ins>عباس. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گيتاشناسی </ins>ايران'''''. ج 1، ''كوه‌ها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوه‌نامه </ins>ايران''، چ 2، تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گيتاشناسی، </ins>1379، ص 158.&lt;/ref&gt; این کوه از دو قلّه مهم به نام زیارت کوه و مادر کوه تشکیل شده و قلّه‌های کوچک‌تری نیز به نام‌های شهسواران، سیاه‌بندان، خارستان و انجیرک و غیره نیز در آن به چشم می‌خورد&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفری، عباس. '''''گيتاشناسی ايران'''''</ins>. ج 3، ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايره المعارف جغرافيايی </ins>ايران''، چ 1، تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گيتاشناسی، </ins>1379، ص 293.&lt;/ref&gt;. آتش‌فشان تفتان در حال حاضر در شرایط نیمه ‌فعال به سر می‌برد و مقدار زیادی از گازهای زرد و سفید رنگ از آن متصاعد می‌گردد &lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمودی، </ins>فرج‌الله؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پوركرمانی، </ins>محسن. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«بحثی </ins>پيرامون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ژئومورفولوژی </ins>سيستان»، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فصلنامه </ins>'''''تحقيقات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جغرافيايی</ins>'''''. مشهد: 1367، س 3، ش 9، ص 100.&lt;/ref&gt; و در اطراف آن چشمه‌های آب گرم دیده می‌شود&lt;ref&gt;سازمان پژوهش و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برنامه‌ريزی آموزشی</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جغرافيای </ins>استان سيستان و بلوچستان'''''. تهران: شركت چاپ و نشر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب‌های درسی </ins>ايران، 1383، ص 3.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیرامون کوه تفتان دره‌های متعددی وجود دارد که آب‌های قسمت‌های شمالی و شرقی آن به رود میرجاوه می‌ریزد و آب دره‌های جنوبی آن به دره خاش سرازیر می‌شود. به سبب ارتفاع بسیار و دره‌های پرآبی که این کوه در آن منطقه گرم و سوزان دارد، در فصل تابستان ییلاق مردم طایفه ریگی و دیگر عشایر [[بلوچ]] ساکن پیرامون شهرستان خاش است&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> افشارسيستانی، ايرج</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تفتان آتش‌فشان بالقوه»، '''''رشد، آموزش جغرافيا</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' ش 11، 1366، </ins>ص 20.&lt;/ref&gt;.سالانه حدود 20000 کوه‌نورد از سراسر ایران برای کوه‌نوردی به تفتان می‌آیند&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان پژوهش و برنامه‌ريزی آموزشی. </ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جغرافيای </ins>استان سيستان و بلوچستان'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران: شركت چاپ و نشر كتاب‌های درسی ايران، 1383، </ins>ص 84.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوکت مقیمی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوکت مقیمی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جغرافیا]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=6723&oldid=prev 2025-05-07T08:28:53Z

<p><span class="autocomment">منبع اصلی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;تفتان&#039;&#039;&#039;، کوهی آتش‌فشانی در 99 کیلومتری جنوب ـ جنوب‌شرقی [[زاهدان]] و 45 کیلومتری شمال شهر خاش&lt;ref&gt;درويش‌زاده، علي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;زمين‌شناسي ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: اميركبير، 1380، ص 760.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;تفتان&#039;&#039;&#039;، کوهی آتش‌فشانی در 99 کیلومتری جنوب ـ جنوب‌شرقی [[زاهدان]] و 45 کیلومتری شمال شهر خاش&lt;ref&gt;درويش‌زاده، علي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;زمين‌شناسي ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: اميركبير، 1380، ص 760.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قله آن با '50  ْ61 - '15  ْ61 طول شرقی و '30  ْ28 - '5  ْ28 عرض شمالی&lt;ref&gt;     معرفت، احمد. '''''كوه‌ها و غارهاي ايران'''''. تهران: كانون معرفت تهران، 1352، ص 311.&lt;/ref&gt; مرتفع‌ترین نقطه استان سیستان و بلوچستان است. پیدایش تفتان را باید از وقایع مهم اواخر دوران سوم زمین‌شناسی در مشرق ایران به حساب آورد. این کوه آتش‌فشان یکی از بلند‌ترین کوه‌های مشرق [[کشور ایران|ایران]] است. ارتفاع بلندترین نقطه آن از سطح دریا 4050 متر و نسبت به زمین های اطراف حدود 2600 متر برجسته‌تر است&lt;ref&gt;  افشارسيستاني، ايرج. «تفتان آتش‌فشان بالقوه»، '''''رشد، آموزش جغرافيا.''''' ش 11، 1366، ص 21-18.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قله آن با '50  ْ61 - '15  ْ61 طول شرقی و '30  ْ28 - '5  ْ28 عرض شمالی&lt;ref&gt;     معرفت، احمد. '''''كوه‌ها و غارهاي ايران'''''. تهران: كانون معرفت تهران، 1352، ص 311.&lt;/ref&gt; مرتفع‌ترین نقطه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>استان سیستان و بلوچستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است. پیدایش تفتان را باید از وقایع مهم اواخر دوران سوم زمین‌شناسی در مشرق ایران به حساب آورد. این کوه آتش‌فشان یکی از بلند‌ترین کوه‌های مشرق [[کشور ایران|ایران]] است. ارتفاع بلندترین نقطه آن از سطح دریا 4050 متر و نسبت به زمین های اطراف حدود 2600 متر برجسته‌تر است&lt;ref&gt;  افشارسيستاني، ايرج. «تفتان آتش‌فشان بالقوه»، '''''رشد، آموزش جغرافيا.''''' ش 11، 1366، ص 21-18.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوه تفتان در محل به نام چهل تن معروف است&lt;ref&gt;جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 1، ''كوه‌ها و كوه‌نامة ايران''، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 158.&lt;/ref&gt;این کوه از دو قلّه مهم به نام زیارت کوه و مادر کوه تشکیل شده و قلّه‌های کوچک‌تری نیز به نام‌های شهسواران، سیاه‌بندان، خارستان و انجیرک و غیره نیز در آن به چشم می‌خورد&lt;ref&gt;    همان. ج 3، ''دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 293.&lt;/ref&gt;. آتش‌فشان تفتان در حال حاضر در شرایط نیمه ‌فعال به سر می‌برد و مقدار زیادی از گازهای زرد و سفید رنگ از آن متصاعد می‌گردد &lt;ref&gt;محمودي، فرج‌الله؛ پوركرماني، محسن. «بحثي پيرامون ژئومورفولوژي سيستان»، فصلنامة '''''تحقيقات جغرافيايي'''''. مشهد: 1367، س 3، ش 9، ص 100.&lt;/ref&gt;و در اطراف آن چشمه‌های آب گرم دیده می‌شود&lt;ref&gt;سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي. '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. تهران: شركت چاپ و نشر كتاب‌هاي درسي ايران، 1383، ص 3.&lt;/ref&gt;. پیرامون کوه تفتان دره‌های متعددی وجود دارد که آب‌های قسمت‌های شمالی و شرقی آن به رود میرجاوه می‌ریزد و آب دره‌های جنوبی آن به دره خاش سرازیر می‌شود. به سبب ارتفاع بسیار و دره‌های پرآبی که این کوه در آن منطقه گرم و سوزان دارد، در فصل تابستان ییلاق مردم طایفه ریگی و دیگر عشایر بلوچ ساکن پیرامون شهرستان خاش است&lt;ref&gt;افشار سيستاني. همان. ص 20.&lt;/ref&gt;.سالانه حدود 20000 کوه‌نورد از سراسر ایران برای کوه‌نوردی به تفتان می‌آیند&lt;ref&gt; '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. همان، ص 84.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوه تفتان در محل به نام چهل تن معروف است&lt;ref&gt;جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 1، ''كوه‌ها و كوه‌نامة ايران''، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 158.&lt;/ref&gt;این کوه از دو قلّه مهم به نام زیارت کوه و مادر کوه تشکیل شده و قلّه‌های کوچک‌تری نیز به نام‌های شهسواران، سیاه‌بندان، خارستان و انجیرک و غیره نیز در آن به چشم می‌خورد&lt;ref&gt;    همان. ج 3، ''دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 293.&lt;/ref&gt;. آتش‌فشان تفتان در حال حاضر در شرایط نیمه ‌فعال به سر می‌برد و مقدار زیادی از گازهای زرد و سفید رنگ از آن متصاعد می‌گردد &lt;ref&gt;محمودي، فرج‌الله؛ پوركرماني، محسن. «بحثي پيرامون ژئومورفولوژي سيستان»، فصلنامة '''''تحقيقات جغرافيايي'''''. مشهد: 1367، س 3، ش 9، ص 100.&lt;/ref&gt;و در اطراف آن چشمه‌های آب گرم دیده می‌شود&lt;ref&gt;سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي. '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. تهران: شركت چاپ و نشر كتاب‌هاي درسي ايران، 1383، ص 3.&lt;/ref&gt;. پیرامون کوه تفتان دره‌های متعددی وجود دارد که آب‌های قسمت‌های شمالی و شرقی آن به رود میرجاوه می‌ریزد و آب دره‌های جنوبی آن به دره خاش سرازیر می‌شود. به سبب ارتفاع بسیار و دره‌های پرآبی که این کوه در آن منطقه گرم و سوزان دارد، در فصل تابستان ییلاق مردم طایفه ریگی و دیگر عشایر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بلوچ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ساکن پیرامون شهرستان خاش است&lt;ref&gt;افشار سيستاني. همان. ص 20.&lt;/ref&gt;.سالانه حدود 20000 کوه‌نورد از سراسر ایران برای کوه‌نوردی به تفتان می‌آیند&lt;ref&gt; '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. همان، ص 84.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=6714&oldid=prev 2025-05-07T08:08:07Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تفتان'''، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوهي آتش‌فشاني </del>در 99 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كيلومتري </del>جنوب ـ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنوب‌شرقي </del>زاهدان و 45 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كيلومتري </del>شمال شهر خاش&lt;ref&gt;درويش‌زاده، علي. '''''زمين‌شناسي ايران'''''. تهران: اميركبير، 1380، ص 760.&lt;/ref&gt;.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:تفتان.jpg|بندانگشتی|کوه تفتان در زاهدان ، برگرفته از سایت تریپ تودی، قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://www.triptoday.ir/]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تفتان'''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوهی آتش‌فشانی </ins>در 99 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیلومتری </ins>جنوب ـ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنوب‌شرقی [[</ins>زاهدان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و 45 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیلومتری </ins>شمال شهر خاش&lt;ref&gt;درويش‌زاده، علي. '''''زمين‌شناسي ايران'''''. تهران: اميركبير، 1380، ص 760.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلة </del>آن با '50  ْ61 - '15  ْ61 طول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقي </del>و '30  ْ28 - '5  ْ28 عرض <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمالي</del>&lt;ref&gt;     معرفت، احمد. '''''كوه‌ها و غارهاي ايران'''''. تهران: كانون معرفت تهران، 1352، ص 311.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرتفع‌ترين نقطة </del>استان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سيستان </del>و بلوچستان است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيدايش </del>تفتان را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بايد </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقايع </del>مهم اواخر دوران سوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمين‌شناسي </del>در مشرق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>به حساب آورد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين كوه </del>آتش‌فشان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلند‌ترين كوه‌هاي </del>مشرق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>است. ارتفاع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلندترين نقطة </del>آن از سطح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دريا </del>4050 متر و نسبت به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمين هاي </del>اطراف حدود 2600 متر برجسته‌تر است&lt;ref&gt;  افشارسيستاني، ايرج. «تفتان آتش‌فشان بالقوه»، '''''رشد، آموزش جغرافيا.''''' ش 11، 1366، ص 21-18.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قله </ins>آن با '50  ْ61 - '15  ْ61 طول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقی </ins>و '30  ْ28 - '5  ْ28 عرض <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمالی</ins>&lt;ref&gt;     معرفت، احمد. '''''كوه‌ها و غارهاي ايران'''''. تهران: كانون معرفت تهران، 1352، ص 311.&lt;/ref&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرتفع‌ترین نقطه </ins>استان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیستان </ins>و بلوچستان است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیدایش </ins>تفتان را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باید </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقایع </ins>مهم اواخر دوران سوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمین‌شناسی </ins>در مشرق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>به حساب آورد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این کوه </ins>آتش‌فشان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلند‌ترین کوه‌های </ins>مشرق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشور ایران|ایران]] </ins>است. ارتفاع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلندترین نقطه </ins>آن از سطح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دریا </ins>4050 متر و نسبت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمین های </ins>اطراف حدود 2600 متر برجسته‌تر است&lt;ref&gt;  افشارسيستاني، ايرج. «تفتان آتش‌فشان بالقوه»، '''''رشد، آموزش جغرافيا.''''' ش 11، 1366، ص 21-18.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوه </del>تفتان در محل به نام چهل تن معروف است&lt;ref&gt;جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 1، ''كوه‌ها و كوه‌نامة ايران''، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 158.&lt;/ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين كوه </del>از دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلّة </del>مهم به نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيارت كوه </del>و مادر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوه تشكيل </del>شده و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلّه‌هاي كوچك‌تري نيز </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام‌هاي </del>شهسواران، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياه‌بندان، </del>خارستان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انجيرك </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غيره نيز </del>در آن به چشم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌خورد</del>&lt;ref&gt;    همان. ج 3، ''دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 293.&lt;/ref&gt;.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; </del>آتش‌فشان تفتان در حال حاضر در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرايط نيمه </del>‌فعال به سر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌برد </del>و مقدار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيادي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گازهاي </del>زرد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سفيد </del>رنگ از آن متصاعد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گردد </del>&lt;ref&gt;محمودي، فرج‌الله؛ پوركرماني، محسن. «بحثي پيرامون ژئومورفولوژي سيستان»، فصلنامة '''''تحقيقات جغرافيايي'''''. مشهد: 1367، س 3، ش 9، ص 100.&lt;/ref<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt;&lt;sup&gt;6&lt;/sup</del>&gt; و در اطراف آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چشمه‌هاي </del>آب گرم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديده مي‌شود</del>&lt;ref&gt;سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي. '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. تهران: شركت چاپ و نشر كتاب‌هاي درسي ايران، 1383، ص 3.&lt;/ref&gt;.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; پيرامون كوه </del>تفتان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دره‌هاي متعددي </del>وجود دارد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه آب‌هاي قسمت‌هاي شمالي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقي </del>آن به رود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميرجاوه مي‌ريزد </del>و آب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دره‌هاي جنوبي </del>آن به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درة </del>خاش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرازير مي‌شود</del>. به سبب ارتفاع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسيار </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دره‌هاي پرآبي كه اين كوه </del>در آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منطقة </del>گرم و سوزان دارد، در فصل تابستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ييلاق </del>مردم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طايفة ريگي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديگر عشاير </del>بلوچ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساكن پيرامون </del>شهرستان خاش است&lt;ref&gt;افشار سيستاني. همان. ص 20.&lt;/ref&gt;.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; </del>سالانه حدود 20000 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوه‌نورد </del>از سراسر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران براي كوه‌نوردي </del>به تفتان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌آيند</del>&lt;ref&gt; '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. همان، ص 84.&lt;/ref&gt;.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوه </ins>تفتان در محل به نام چهل تن معروف است&lt;ref&gt;جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 1، ''كوه‌ها و كوه‌نامة ايران''، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 158.&lt;/ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این کوه </ins>از دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلّه </ins>مهم به نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیارت کوه </ins>و مادر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوه تشکیل </ins>شده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلّه‌های کوچک‌تری نیز </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام‌های </ins>شهسواران، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاه‌بندان، </ins>خارستان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انجیرک </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیره نیز </ins>در آن به چشم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌خورد</ins>&lt;ref&gt;    همان. ج 3، ''دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 293.&lt;/ref&gt;. آتش‌فشان تفتان در حال حاضر در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرایط نیمه </ins>‌فعال به سر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌برد </ins>و مقدار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیادی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گازهای </ins>زرد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سفید </ins>رنگ از آن متصاعد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گردد </ins>&lt;ref&gt;محمودي، فرج‌الله؛ پوركرماني، محسن. «بحثي پيرامون ژئومورفولوژي سيستان»، فصلنامة '''''تحقيقات جغرافيايي'''''. مشهد: 1367، س 3، ش 9، ص 100.&lt;/ref&gt;و در اطراف آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چشمه‌های </ins>آب گرم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیده می‌شود</ins>&lt;ref&gt;سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي. '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. تهران: شركت چاپ و نشر كتاب‌هاي درسي ايران، 1383، ص 3.&lt;/ref&gt;. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیرامون کوه </ins>تفتان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دره‌های متعددی </ins>وجود دارد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که آب‌های قسمت‌های شمالی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقی </ins>آن به رود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرجاوه می‌ریزد </ins>و آب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دره‌های جنوبی </ins>آن به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دره </ins>خاش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرازیر می‌شود</ins>. به سبب ارتفاع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیار </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دره‌های پرآبی که این کوه </ins>در آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منطقه </ins>گرم و سوزان دارد، در فصل تابستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ییلاق </ins>مردم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طایفه ریگی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر عشایر </ins>بلوچ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساکن پیرامون </ins>شهرستان خاش است&lt;ref&gt;افشار سيستاني. همان. ص 20.&lt;/ref&gt;.سالانه حدود 20000 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوه‌نورد </ins>از سراسر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران برای کوه‌نوردی </ins>به تفتان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌آیند</ins>&lt;ref&gt; '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. همان، ص 84.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[الوند]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[زاگرس]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[بینالود]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=6711&oldid=prev 2025-05-07T08:01:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قلة آن با &#039;50  ْ61 - &#039;15  ْ61 طول شرقي و &#039;30  ْ28 - &#039;5  ْ28 عرض شمالي&lt;ref&gt;     معرفت، احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;كوه‌ها و غارهاي ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: كانون معرفت تهران، 1352، ص 311.&lt;/ref&gt; مرتفع‌ترين نقطة استان سيستان و بلوچستان است. پيدايش تفتان را بايد از وقايع مهم اواخر دوران سوم زمين‌شناسي در مشرق ايران به حساب آورد. اين كوه آتش‌فشان يكي از بلند‌ترين كوه‌هاي مشرق ايران است. ارتفاع بلندترين نقطة آن از سطح دريا 4050 متر و نسبت به زمين هاي اطراف حدود 2600 متر برجسته‌تر است&lt;ref&gt;  افشارسيستاني، ايرج. «تفتان آتش‌فشان بالقوه»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;رشد، آموزش جغرافيا.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ش 11، 1366، ص 21-18.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قلة آن با &#039;50  ْ61 - &#039;15  ْ61 طول شرقي و &#039;30  ْ28 - &#039;5  ْ28 عرض شمالي&lt;ref&gt;     معرفت، احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;كوه‌ها و غارهاي ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: كانون معرفت تهران، 1352، ص 311.&lt;/ref&gt; مرتفع‌ترين نقطة استان سيستان و بلوچستان است. پيدايش تفتان را بايد از وقايع مهم اواخر دوران سوم زمين‌شناسي در مشرق ايران به حساب آورد. اين كوه آتش‌فشان يكي از بلند‌ترين كوه‌هاي مشرق ايران است. ارتفاع بلندترين نقطة آن از سطح دريا 4050 متر و نسبت به زمين هاي اطراف حدود 2600 متر برجسته‌تر است&lt;ref&gt;  افشارسيستاني، ايرج. «تفتان آتش‌فشان بالقوه»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;رشد، آموزش جغرافيا.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ش 11، 1366، ص 21-18.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>كوه تفتان در محل به نام چهل تن معروف است&lt;ref&gt;جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 1، ''كوه‌ها و كوه‌نامة ايران''، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 158.&lt;/ref&gt;اين كوه از دو قلّة مهم به نام زيارت كوه و مادر كوه تشكيل شده و قلّه‌هاي كوچك‌تري نيز به نام‌هاي شهسواران، سياه‌بندان، خارستان و انجيرك و غيره نيز در آن به چشم مي‌خورد&lt;ref&gt;    همان. ج 3، ''دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 293.&lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; آتش‌فشان تفتان در حال حاضر در شرايط نيمه ‌فعال به سر مي‌برد و مقدار زيادي از گازهاي زرد و سفيد رنگ از آن متصاعد مي‌گردد &lt;ref&gt;محمودي، فرج‌الله؛ پوركرماني، محسن. «بحثي پيرامون ژئومورفولوژي سيستان»، فصلنامة '''''تحقيقات جغرافيايي'''''. مشهد: 1367، س 3، ش 9، ص 100.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; و در اطراف آن چشمه‌هاي آب گرم ديده مي‌شود&lt;ref&gt;سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي. '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. تهران: شركت چاپ و نشر كتاب‌هاي درسي ايران، 1383، ص 3.&lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; پيرامون كوه تفتان دره‌هاي متعددي وجود دارد كه آب‌هاي قسمت‌هاي شمالي و شرقي آن به رود ميرجاوه مي‌ريزد و آب دره‌هاي جنوبي آن به درة خاش سرازير مي‌شود. به سبب ارتفاع بسيار و دره‌هاي پرآبي كه اين كوه در آن منطقة گرم و سوزان دارد، در فصل تابستان ييلاق مردم طايفة ريگي و ديگر عشاير بلوچ ساكن پيرامون شهرستان خاش است&lt;ref&gt;افشار سيستاني. همان. ص 20.&lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; سالانه حدود 20000 كوه‌نورد از سراسر ايران براي كوه‌نوردي به تفتان مي‌آيند&lt;ref&gt; '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. همان، ص 84.&lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>كوه تفتان در محل به نام چهل تن معروف است&lt;ref&gt;جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 1، ''كوه‌ها و كوه‌نامة ايران''، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 158.&lt;/ref&gt;اين كوه از دو قلّة مهم به نام زيارت كوه و مادر كوه تشكيل شده و قلّه‌هاي كوچك‌تري نيز به نام‌هاي شهسواران، سياه‌بندان، خارستان و انجيرك و غيره نيز در آن به چشم مي‌خورد&lt;ref&gt;    همان. ج 3، ''دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 293.&lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; آتش‌فشان تفتان در حال حاضر در شرايط نيمه ‌فعال به سر مي‌برد و مقدار زيادي از گازهاي زرد و سفيد رنگ از آن متصاعد مي‌گردد &lt;ref&gt;محمودي، فرج‌الله؛ پوركرماني، محسن. «بحثي پيرامون ژئومورفولوژي سيستان»، فصلنامة '''''تحقيقات جغرافيايي'''''. مشهد: 1367، س 3، ش 9، ص 100.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; و در اطراف آن چشمه‌هاي آب گرم ديده مي‌شود&lt;ref&gt;سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي. '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. تهران: شركت چاپ و نشر كتاب‌هاي درسي ايران، 1383، ص 3.&lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; پيرامون كوه تفتان دره‌هاي متعددي وجود دارد كه آب‌هاي قسمت‌هاي شمالي و شرقي آن به رود ميرجاوه مي‌ريزد و آب دره‌هاي جنوبي آن به درة خاش سرازير مي‌شود. به سبب ارتفاع بسيار و دره‌هاي پرآبي كه اين كوه در آن منطقة گرم و سوزان دارد، در فصل تابستان ييلاق مردم طايفة ريگي و ديگر عشاير بلوچ ساكن پيرامون شهرستان خاش است&lt;ref&gt;افشار سيستاني. همان. ص 20.&lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; سالانه حدود 20000 كوه‌نورد از سراسر ايران براي كوه‌نوردي به تفتان مي‌آيند&lt;ref&gt; '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. همان، ص 84.&lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نیز نگاه کنید به</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>نیز نگاه کنید به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوکت مقیمی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوکت مقیمی</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=6710&oldid=prev 2025-05-07T08:00:57Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تفتان'''، كوهي آتش‌فشاني در 99 كيلومتري جنوب ـ جنوب‌شرقي زاهدان و 45 كيلومتري شمال شهر خاش.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تفتان'''، كوهي آتش‌فشاني در 99 كيلومتري جنوب ـ جنوب‌شرقي زاهدان و 45 كيلومتري شمال شهر خاش<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;درويش‌زاده، علي. '''''زمين‌شناسي ايران'''''. تهران: اميركبير، 1380، ص 760.&lt;/ref&gt;</ins>.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قلة آن با '50  ْ61 - '15  ْ61 طول شرقي و '30  ْ28 - '5  ْ28 عرض شمالي&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; مرتفع‌ترين نقطة استان سيستان و بلوچستان است. پيدايش تفتان را بايد از وقايع مهم اواخر دوران سوم زمين‌شناسي در مشرق ايران به حساب آورد. اين كوه آتش‌فشان يكي از بلند‌ترين كوه‌هاي مشرق ايران است. ارتفاع بلندترين نقطة آن از سطح دريا 4050 متر و نسبت به زمين هاي اطراف حدود 2600 متر برجسته‌تر است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قلة آن با '50  ْ61 - '15  ْ61 طول شرقي و '30  ْ28 - '5  ْ28 عرض شمالي&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">     معرفت، احمد. '''''كوه‌ها و غارهاي ايران'''''. تهران: كانون معرفت تهران، 1352، ص 311.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; مرتفع‌ترين نقطة استان سيستان و بلوچستان است. پيدايش تفتان را بايد از وقايع مهم اواخر دوران سوم زمين‌شناسي در مشرق ايران به حساب آورد. اين كوه آتش‌فشان يكي از بلند‌ترين كوه‌هاي مشرق ايران است. ارتفاع بلندترين نقطة آن از سطح دريا 4050 متر و نسبت به زمين هاي اطراف حدود 2600 متر برجسته‌تر است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;  افشارسيستاني، ايرج. «تفتان آتش‌فشان بالقوه»، '''''رشد، آموزش جغرافيا.''''' ش 11، 1366، ص 21-18.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt;</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوه تفتان در محل به نام چهل تن معروف است&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; اين كوه از دو قلّة مهم به نام زيارت كوه و مادر كوه تشكيل شده و قلّه‌هاي كوچك‌تري نيز به نام‌هاي شهسواران، سياه‌بندان، خارستان و انجيرك و غيره نيز در آن به چشم مي‌خورد.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; آتش‌فشان تفتان در حال حاضر در شرايط نيمه ‌فعال به سر مي‌برد و مقدار زيادي از گازهاي زرد و سفيد رنگ از آن متصاعد مي‌گردد &lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; و در اطراف آن چشمه‌هاي آب گرم ديده مي‌شود.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; پيرامون كوه تفتان دره‌هاي متعددي وجود دارد كه آب‌هاي قسمت‌هاي شمالي و شرقي آن به رود ميرجاوه مي‌ريزد و آب دره‌هاي جنوبي آن به درة خاش سرازير مي‌شود. به سبب ارتفاع بسيار و دره‌هاي پرآبي كه اين كوه در آن منطقة گرم و سوزان دارد، در فصل تابستان ييلاق مردم طايفة ريگي و ديگر عشاير بلوچ ساكن پيرامون شهرستان خاش است.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8&lt;/sup&gt; سالانه حدود 20000 كوه‌نورد از سراسر ايران براي كوه‌نوردي به تفتان مي‌آيند.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    درويش‌زاده، علي. '''''زمين‌شناسي ايران'''''. تهران: اميركبير، 1380، ص 760.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.     معرفت، احمد. '''''كوه‌ها و غارهاي ايران'''''. تهران: كانون معرفت تهران، 1352، ص 311.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.   </del>  افشارسيستاني، ايرج. «تفتان آتش‌فشان بالقوه»، '''''رشد، آموزش جغرافيا.''''' ش 11، 1366، ص 21-18.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.     جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 1، ''كوه‌ها و كوه‌نامة ايران''، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 158.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.     همان. ج 3، ''دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 293.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.     محمودي، فرج‌الله؛ پوركرماني، محسن. «بحثي پيرامون ژئومورفولوژي سيستان»، فصلنامة '''''تحقيقات جغرافيايي'''''. مشهد: 1367، س 3، ش 9، ص 100.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7.     سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي. '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. تهران: شركت چاپ و نشر كتاب‌هاي درسي ايران، 1383، ص 3.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8.     افشار سيستاني. همان. ص 20.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9.     '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. همان، ص 84</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوه تفتان در محل به نام چهل تن معروف است&lt;ref&gt;جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 1، ''كوه‌ها و كوه‌نامة ايران''، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 158.&lt;/ref&gt;اين كوه از دو قلّة مهم به نام زيارت كوه و مادر كوه تشكيل شده و قلّه‌هاي كوچك‌تري نيز به نام‌هاي شهسواران، سياه‌بندان، خارستان و انجيرك و غيره نيز در آن به چشم مي‌خورد&lt;ref&gt;    همان. ج 3، ''دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 293.&lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; آتش‌فشان تفتان در حال حاضر در شرايط نيمه ‌فعال به سر مي‌برد و مقدار زيادي از گازهاي زرد و سفيد رنگ از آن متصاعد مي‌گردد &lt;ref&gt;محمودي، فرج‌الله؛ پوركرماني، محسن. «بحثي پيرامون ژئومورفولوژي سيستان»، فصلنامة '''''تحقيقات جغرافيايي'''''. مشهد: 1367، س 3، ش 9، ص 100.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; و در اطراف آن چشمه‌هاي آب گرم ديده مي‌شود&lt;ref&gt;سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي. '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. تهران: شركت چاپ و نشر كتاب‌هاي درسي ايران، 1383، ص 3.&lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; پيرامون كوه تفتان دره‌هاي متعددي وجود دارد كه آب‌هاي قسمت‌هاي شمالي و شرقي آن به رود ميرجاوه مي‌ريزد و آب دره‌هاي جنوبي آن به درة خاش سرازير مي‌شود. به سبب ارتفاع بسيار و دره‌هاي پرآبي كه اين كوه در آن منطقة گرم و سوزان دارد، در فصل تابستان ييلاق مردم طايفة ريگي و ديگر عشاير بلوچ ساكن پيرامون شهرستان خاش است&lt;ref&gt;افشار سيستاني. همان. ص 20.&lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; سالانه حدود 20000 كوه‌نورد از سراسر ايران براي كوه‌نوردي به تفتان مي‌آيند&lt;ref&gt; '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. همان، ص 84.&lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوکت مقیمی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوکت مقیمی</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=992&oldid=prev 2024-08-14T18:30:17Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;تفتان&#039;&#039;&#039;، كوهي آتش‌فشاني در 99 كيلومتري جنوب ـ جنوب‌شرقي زاهدان و 45 كيلومتري شمال شهر خاش.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; قلة آن با &#039;50  ْ61 - &#039;15  ْ61 طول شرقي و &#039;30  ْ28 - &#039;5  ْ28 عرض شمالي&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; مرتفع‌ترين نقطة استان سيستان و بلوچستان است. پيدايش تفتان را بايد از وقايع مهم ا...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;تفتان&#039;&#039;&#039;، كوهي آتش‌فشاني در 99 كيلومتري جنوب ـ جنوب‌شرقي زاهدان و 45 كيلومتري شمال شهر خاش.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; <br /> <br /> قلة آن با &#039;50  ْ61 - &#039;15  ْ61 طول شرقي و &#039;30  ْ28 - &#039;5  ْ28 عرض شمالي&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; مرتفع‌ترين نقطة استان سيستان و بلوچستان است. پيدايش تفتان را بايد از وقايع مهم اواخر دوران سوم زمين‌شناسي در مشرق ايران به حساب آورد. اين كوه آتش‌فشان يكي از بلند‌ترين كوه‌هاي مشرق ايران است. ارتفاع بلندترين نقطة آن از سطح دريا 4050 متر و نسبت به زمين هاي اطراف حدود 2600 متر برجسته‌تر است.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; <br /> <br /> كوه تفتان در محل به نام چهل تن معروف است&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; اين كوه از دو قلّة مهم به نام زيارت كوه و مادر كوه تشكيل شده و قلّه‌هاي كوچك‌تري نيز به نام‌هاي شهسواران، سياه‌بندان، خارستان و انجيرك و غيره نيز در آن به چشم مي‌خورد.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; آتش‌فشان تفتان در حال حاضر در شرايط نيمه ‌فعال به سر مي‌برد و مقدار زيادي از گازهاي زرد و سفيد رنگ از آن متصاعد مي‌گردد &lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; و در اطراف آن چشمه‌هاي آب گرم ديده مي‌شود.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; پيرامون كوه تفتان دره‌هاي متعددي وجود دارد كه آب‌هاي قسمت‌هاي شمالي و شرقي آن به رود ميرجاوه مي‌ريزد و آب دره‌هاي جنوبي آن به درة خاش سرازير مي‌شود. به سبب ارتفاع بسيار و دره‌هاي پرآبي كه اين كوه در آن منطقة گرم و سوزان دارد، در فصل تابستان ييلاق مردم طايفة ريگي و ديگر عشاير بلوچ ساكن پيرامون شهرستان خاش است.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; سالانه حدود 20000 كوه‌نورد از سراسر ايران براي كوه‌نوردي به تفتان مي‌آيند.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; <br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.    درويش‌زاده، علي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;زمين‌شناسي ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: اميركبير، 1380، ص 760.<br /> <br /> 2.     معرفت، احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;كوه‌ها و غارهاي ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: كانون معرفت تهران، 1352، ص 311.<br /> <br /> 3.     افشارسيستاني، ايرج. «تفتان آتش‌فشان بالقوه»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;رشد، آموزش جغرافيا.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ش 11، 1366، ص 21-18.<br /> <br /> 4.     جعفري، عباس. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;گيتاشناسي ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج 1، &#039;&#039;كوه‌ها و كوه‌نامة ايران&#039;&#039;، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 158.<br /> <br /> 5.     همان. ج 3، &#039;&#039;دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران&#039;&#039;، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 293.<br /> <br /> 6.     محمودي، فرج‌الله؛ پوركرماني، محسن. «بحثي پيرامون ژئومورفولوژي سيستان»، فصلنامة &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تحقيقات جغرافيايي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. مشهد: 1367، س 3، ش 9، ص 100.<br /> <br /> 7.     سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جغرافياي استان سيستان و بلوچستان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: شركت چاپ و نشر كتاب‌هاي درسي ايران، 1383، ص 3.<br /> <br /> 8.     افشار سيستاني. همان. ص 20.<br /> <br /> 9.     &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جغرافياي استان سيستان و بلوچستان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. همان، ص 84.<br /> <br /> <br /> شوکت مقیمی</div>

Samei