تقیه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۳

2025-05-01T12:33:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۳
خط ۱:		خط ۱:
	'''تقیه،''' در لغت به معنی پرهیز کردن است و در اصطلاح کلام شیعه، کتمان کردن و نهان داشتن خردمندانه باورها و حتی تظاهر کردن به اعتقاداتی خلاف اعتقاد خویش است<ref name=":0">شیخ‌ مفید. '''''تصحیح الاعتقاد.''''' همراه ترجمه فارسی اعتقادات صدوق، تهران: بی‌تا، 131.</ref><ref name=":1">فاضل مقداد. '''''اللّوامع الالهیه'''''. تصحیح قاضی طباطبایی، تبریز: 323- 324.</ref><ref>مرتضی بن داعی‌حسنی رازی. '''''تبصره العوام.''''' تصحیح عباس اقبال، تهران: 1313ق، 33.</ref>. تقیه آن‌گاه ضرورت می‌یابد و واجب می‌شود که جان و مال و آبروی انسان در معرض خطر قرار گیرد<ref name=":0" /><ref>شیخ مفید. '''''اوائل المقالات.''''' به کوشش مهدی محقق، تهران: 1372، ص55. </ref><ref name=":1" /><ref>قرآن کریم. سوره آل‌عمران، آیه 28.</ref>. در معنای دیگر تقیه بدین معنا که اگر انسان از سوی دشمنان در معرض خطر باشد و اظهار کردن باورهایش او را به مخاطره اندازد عقل، حُکم می‌کند که باورهای خود را پنهان سازد و در صورت لزوم، به خلاف باورهای خود نیز تظاهر کند<ref>صدوق (ابن‌ بابویه). '''''اعتقادات''''' (ترجمه فارسی). ص131. متن عربی (پیوست اوائل المقالات)، ص241.</ref>.		'''تقیه،''' در لغت به معنی پرهیز کردن است و در اصطلاح کلام شیعه، کتمان کردن و نهان داشتن خردمندانه باورها و حتی تظاهر کردن به اعتقاداتی خلاف اعتقاد خویش است<ref name=":0">شیخ‌ مفید. '''''تصحیح الاعتقاد.''''' همراه ترجمه فارسی اعتقادات صدوق، تهران: بی‌تا، 131.</ref><ref name=":1">فاضل مقداد. '''''اللّوامع الالهیه'''''. تصحیح قاضی طباطبایی، تبریز: 323- 324.</ref><ref>مرتضی بن داعی‌حسنی رازی. '''''تبصره العوام.''''' تصحیح عباس اقبال، تهران: 1313ق، 33.</ref>. تقیه آن‌گاه ضرورت می‌یابد و واجب می‌شود که جان و مال و آبروی انسان در معرض خطر قرار گیرد<ref name=":0" /><ref>شیخ مفید. '''''اوائل المقالات.''''' به کوشش مهدی محقق، تهران: 1372، ص55. </ref><ref name=":1" /><ref>قرآن کریم. سوره آل‌عمران، آیه 28.</ref>. در معنای دیگر تقیه بدین معنا که اگر انسان از سوی دشمنان در معرض خطر باشد و اظهار کردن باورهایش او را به مخاطره اندازد عقل، حُکم می‌کند که باورهای خود را پنهان سازد و در صورت لزوم، به خلاف باورهای خود نیز تظاهر کند<ref>صدوق (ابن‌ بابویه). '''''اعتقادات''''' (ترجمه فارسی). ص131. متن عربی (پیوست اوائل المقالات)، ص241.</ref>.

	شیعیان بدان سبب که در طول تاریخ، به عنوان یک اقلیت مورد دشمنی قرار داشته‌اند تقیه را به صورت کلی درآورده‌اند و پیروی از آن را واجب شمرده‌اند، چنانکه شیخ صدوق تأکید کرده است که رعایت تقیه تا زمان ظهور امام زمان<sup>(عج)</sup> بر شیعیان واجب است<ref>شیخ صدوق. (ابن بابویه). '''''اعتقادات.''''' ترجمه فارسی، تهران: بی‌تا، 132- 133.</ref>. روایاتی در دست است که وجوب و ضرورت رعایت تقیه را مسلّم می‌سازد مثل این روایت که: «لا دینَ لِمَنْ لا تقیهَ له<ref>آقا جمال خوانساری. '''''شرح بر غُرر و دُرر آمدی.''''' تصحیح میرجلال‌الدین محّدث، تهران: [ بی نا]، جلد 6، ص. 404.</ref>: آن کسی که تقیه نکند دین ندارد» گرچه بنا بر قول مشهور تقیه را از باورهای خاص شیعه شمرده‌اند و مخالفان شیعه از آن به تظاهر کردن به کفر و فسق و [[رضا]] دادن بدین معانی<ref>اشعری. '''''مقالات الاسلامیین'''''. تصحیح محمد محیی‌الدین عبدالحمید، قاهره: 1389ق/ 1969م، 2/162.</ref> نیز تفسیر و تعبیر کرده‌اند، امّا اختفای خردمندانه باورها آن‌جا که انسان در معرض خطر است نه فقط امری شیعی و اسلامی که امری انسانی است و تاریخ مبارزات سیاسی در سراسر جهان گواه درستی این ادعاست.		شیعیان بدان سبب که در طول تاریخ، به عنوان یک اقلیت مورد دشمنی قرار داشته‌اند تقیه را به صورت کلی درآورده‌اند و پیروی از آن را واجب شمرده‌اند، چنانکه شیخ صدوق تأکید کرده است که رعایت تقیه تا زمان ظهور [[امام زمان(عج)\|امام زمان<sup>(عج)</sup>]] بر شیعیان واجب است<ref>شیخ صدوق. (ابن بابویه). '''''اعتقادات.''''' ترجمه فارسی، تهران: بی‌تا، 132- 133.</ref>. روایاتی در دست است که وجوب و ضرورت رعایت تقیه را مسلّم می‌سازد مثل این روایت که: «لا دینَ لِمَنْ لا تقیهَ له<ref>آقا جمال خوانساری. '''''شرح بر غُرر و دُرر آمدی.''''' تصحیح میرجلال‌الدین محّدث، تهران: [ بی نا]، جلد 6، ص. 404.</ref>: آن کسی که تقیه نکند دین ندارد» گرچه بنا بر قول مشهور تقیه را از باورهای خاص شیعه شمرده‌اند و مخالفان شیعه از آن به تظاهر کردن به کفر و فسق و [[رضا]] دادن بدین معانی<ref>اشعری. '''''مقالات الاسلامیین'''''. تصحیح محمد محیی‌الدین عبدالحمید، قاهره: 1389ق/ 1969م، 2/162.</ref> نیز تفسیر و تعبیر کرده‌اند، امّا اختفای خردمندانه باورها آن‌جا که انسان در معرض خطر است نه فقط امری شیعی و اسلامی که امری انسانی است و تاریخ مبارزات سیاسی در سراسر جهان گواه درستی این ادعاست.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	اصغر دادبه		اصغر دادبه
			[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]

Samei: /* مآخذ */

2025-04-17T18:52:42Z

مآخذ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۲
خط ۲:		خط ۲:

	شیعیان بدان سبب که در طول تاریخ، به عنوان یک اقلیت مورد دشمنی قرار داشته‌اند تقیه را به صورت کلی درآورده‌اند و پیروی از آن را واجب شمرده‌اند، چنانکه شیخ صدوق تأکید کرده است که رعایت تقیه تا زمان ظهور امام زمان<sup>(عج)</sup> بر شیعیان واجب است<ref>شیخ صدوق. (ابن بابویه). '''''اعتقادات.''''' ترجمه فارسی، تهران: بی‌تا، 132- 133.</ref>. روایاتی در دست است که وجوب و ضرورت رعایت تقیه را مسلّم می‌سازد مثل این روایت که: «لا دینَ لِمَنْ لا تقیهَ له<ref>آقا جمال خوانساری. '''''شرح بر غُرر و دُرر آمدی.''''' تصحیح میرجلال‌الدین محّدث، تهران: [ بی نا]، جلد 6، ص. 404.</ref>: آن کسی که تقیه نکند دین ندارد» گرچه بنا بر قول مشهور تقیه را از باورهای خاص شیعه شمرده‌اند و مخالفان شیعه از آن به تظاهر کردن به کفر و فسق و [[رضا]] دادن بدین معانی<ref>اشعری. '''''مقالات الاسلامیین'''''. تصحیح محمد محیی‌الدین عبدالحمید، قاهره: 1389ق/ 1969م، 2/162.</ref> نیز تفسیر و تعبیر کرده‌اند، امّا اختفای خردمندانه باورها آن‌جا که انسان در معرض خطر است نه فقط امری شیعی و اسلامی که امری انسانی است و تاریخ مبارزات سیاسی در سراسر جهان گواه درستی این ادعاست.		شیعیان بدان سبب که در طول تاریخ، به عنوان یک اقلیت مورد دشمنی قرار داشته‌اند تقیه را به صورت کلی درآورده‌اند و پیروی از آن را واجب شمرده‌اند، چنانکه شیخ صدوق تأکید کرده است که رعایت تقیه تا زمان ظهور امام زمان<sup>(عج)</sup> بر شیعیان واجب است<ref>شیخ صدوق. (ابن بابویه). '''''اعتقادات.''''' ترجمه فارسی، تهران: بی‌تا، 132- 133.</ref>. روایاتی در دست است که وجوب و ضرورت رعایت تقیه را مسلّم می‌سازد مثل این روایت که: «لا دینَ لِمَنْ لا تقیهَ له<ref>آقا جمال خوانساری. '''''شرح بر غُرر و دُرر آمدی.''''' تصحیح میرجلال‌الدین محّدث، تهران: [ بی نا]، جلد 6، ص. 404.</ref>: آن کسی که تقیه نکند دین ندارد» گرچه بنا بر قول مشهور تقیه را از باورهای خاص شیعه شمرده‌اند و مخالفان شیعه از آن به تظاهر کردن به کفر و فسق و [[رضا]] دادن بدین معانی<ref>اشعری. '''''مقالات الاسلامیین'''''. تصحیح محمد محیی‌الدین عبدالحمید، قاهره: 1389ق/ 1969م، 2/162.</ref> نیز تفسیر و تعبیر کرده‌اند، امّا اختفای خردمندانه باورها آن‌جا که انسان در معرض خطر است نه فقط امری شیعی و اسلامی که امری انسانی است و تاریخ مبارزات سیاسی در سراسر جهان گواه درستی این ادعاست.

			== نیز نگاه کنید به ==

			* [[اسلام]]

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
			<references />

			== منبع اصلی ==
			[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

			== نویسنده مقاله ==
			اصغر دادبه

Samei در ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۱

2025-04-17T18:51:23Z

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''تقيه،''' در لغت به معني پرهيز كردن است و در اصطلاح كلام شيعه، كتمان كردن و نهان داشتن خردمندانة باورها و حتي تظاهر كردن به اعتقاداتي خلاف اعتقاد خويش است.<sup>1</sup> تقيه آن‌گاه ضرورت مي‌يابد و واجب مي‌شود كه جان و مال و آبروي انسان در معرض خطر قرار گيرد.<sup>2</sup> (آل‌عمران/ 28)
+'''تقیه،''' در لغت به معنی پرهیز کردن است و در اصطلاح کلام شیعه، کتمان کردن و نهان داشتن خردمندانه باورها و حتی تظاهر کردن به اعتقاداتی خلاف اعتقاد خویش است<ref name=":0">شیخ‌ مفید. '''''تصحیح الاعتقاد.''''' همراه ترجمه فارسی اعتقادات صدوق، تهران: بی‌تا، 131.</ref><ref name=":1">فاضل مقداد. '''''اللّوامع الالهیه'''''. تصحیح قاضی طباطبایی، تبریز: 323- 324.</ref><ref>مرتضی بن داعی‌حسنی رازی. '''''تبصره العوام.''''' تصحیح عباس اقبال، تهران: 1313ق، 33.</ref>. تقیه آن‌گاه ضرورت می‌یابد و واجب می‌شود که جان و مال و آبروی انسان در معرض خطر قرار گیرد<ref name=":0" /><ref>شیخ مفید. '''''اوائل المقالات.''''' به کوشش مهدی محقق، تهران: 1372، ص55. </ref><ref name=":1" /><ref>قرآن کریم. سوره آل‌عمران، آیه 28.</ref>. در معنای دیگر تقیه بدین معنا که اگر انسان از سوی دشمنان در معرض خطر باشد و اظهار کردن باورهایش او را به مخاطره اندازد عقل، حُکم می‌کند که باورهای خود را پنهان سازد و در صورت لزوم، به خلاف باورهای خود نیز تظاهر کند<ref>صدوق (ابن‌ بابویه). '''''اعتقادات''''' (ترجمه فارسی). ص131. متن عربی (پیوست اوائل المقالات)، ص241.</ref>.
-شيعيان بدان سبب كه در طول تاريخ، به عنوان يك اقليت مورد دشمني قرار داشته‌اند تقيه را به صورت كلي درآورده‌اند و پيروي از آن را واجب شمرده‌اند، چنانكه شيخ صدوق تأكيد كرده است كه رعايت تقيه تا زمان ظهور امام زمان<sup>(عج)</sup> بر شيعيان واجب است.<sup>3</sup> رواياتي در دست است كه وجوب و ضرورت رعايت تقيه را مسلّم مي‌سازد مثل اين روايت كه: «لا دينَ لِمَنْ لا تقيةَ له<sup>4</sup>: آن كسي كه تقيه نكند دين ندارد» گرچه بنا بر قول مشهور تقيه را از باورهاي خاص شيعه شمرده‌اند و مخالفان شيعه از آن به تظاهر كردن به كفر و فسق و رضا دادن بدين معاني<sup>5</sup> نيز تفسير و تعبير كرده‌اند، امّا اختفاي خردمندانة باورها آن‌جا كه انسان در معرض خطر است نه فقط امري شيعي و اسلامي كه امري انساني است و تاريخ مبارزات سياسي در سراسر جهان گواه درستي اين ادعاست.
+شیعیان بدان سبب که در طول تاریخ، به عنوان یک اقلیت مورد دشمنی قرار داشته‌اند تقیه را به صورت کلی درآورده‌اند و پیروی از آن را واجب شمرده‌اند، چنانکه شیخ صدوق تأکید کرده است که رعایت تقیه تا زمان ظهور امام زمان<sup>(عج)</sup> بر شیعیان واجب است<ref>شیخ صدوق. (ابن بابویه). '''''اعتقادات.''''' ترجمه فارسی، تهران: بی‌تا، 132- 133.</ref>. روایاتی در دست است که وجوب و ضرورت رعایت تقیه را مسلّم می‌سازد مثل این روایت که: «لا دینَ لِمَنْ لا تقیهَ له<ref>آقا جمال خوانساری. '''''شرح بر غُرر و دُرر آمدی.''''' تصحیح میرجلال‌الدین محّدث، تهران: [ بی نا]، جلد 6، ص. 404.</ref>: آن کسی که تقیه نکند دین ندارد» گرچه بنا بر قول مشهور تقیه را از باورهای خاص شیعه شمرده‌اند و مخالفان شیعه از آن به تظاهر کردن به کفر و فسق و [[رضا]] دادن بدین معانی<ref>اشعری. '''''مقالات الاسلامیین'''''. تصحیح محمد محیی‌الدین عبدالحمید، قاهره: 1389ق/ 1969م، 2/162.</ref> نیز تفسیر و تعبیر کرده‌اند، امّا اختفای خردمندانه باورها آن‌جا که انسان در معرض خطر است نه فقط امری شیعی و اسلامی که امری انسانی است و تاریخ مبارزات سیاسی در سراسر جهان گواه درستی این ادعاست.
-'''مآخذ:'''
+== مآخذ ==

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''تقيه،''' در لغت به معني پرهيز كردن است و در اصطلاح كلام شيعه، كتمان كردن و نهان داشتن خردمندانة باورها و حتي تظاهر كردن به اعتقاداتي خلاف اعتقاد خويش است.¹ تقيه آن‌گاه ضرورت مي‌يابد و واجب مي‌شود كه جان و مال و آبروي انسان در معرض خطر قر...» ایجاد کرد

2024-08-12T18:20:31Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''تقيه،''' در لغت به معني پرهيز كردن است و در اصطلاح كلام شيعه، كتمان كردن و نهان داشتن خردمندانة باورها و حتي تظاهر كردن به اعتقاداتي خلاف اعتقاد خويش است.1 تقيه آن‌گاه ضرورت مي‌يابد و واجب مي‌شود كه جان و مال و آبروي انسان در معرض خطر قر...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''تقيه،''' در لغت به معني پرهيز كردن است و در اصطلاح كلام شيعه، كتمان كردن و نهان داشتن خردمندانة باورها و حتي تظاهر كردن به اعتقاداتي خلاف اعتقاد خويش است.1 تقيه آن‌گاه ضرورت مي‌يابد و واجب مي‌شود كه جان و مال و آبروي انسان در معرض خطر قرار گيرد.2 (آل‌عمران/ 28)

شيعيان بدان سبب كه در طول تاريخ، به عنوان يك اقليت مورد دشمني قرار داشته‌اند تقيه را به صورت كلي درآورده‌اند و پيروي از آن را واجب شمرده‌اند، چنانكه شيخ صدوق تأكيد كرده است كه رعايت تقيه تا زمان ظهور امام زمان(عج) بر شيعيان واجب است.3 رواياتي در دست است كه وجوب و ضرورت رعايت تقيه را مسلّم مي‌سازد مثل اين روايت كه: «لا دينَ لِمَنْ لا تقيةَ له4: آن كسي كه تقيه نكند دين ندارد» گرچه بنا بر قول مشهور تقيه را از باورهاي خاص شيعه شمرده‌اند و مخالفان شيعه از آن به تظاهر كردن به كفر و فسق و رضا دادن بدين معاني5 نيز تفسير و تعبير كرده‌اند، امّا اختفاي خردمندانة باورها آن‌جا كه انسان در معرض خطر است نه فقط امري شيعي و اسلامي كه امري انساني است و تاريخ مبارزات سياسي در سراسر جهان گواه درستي اين ادعاست.

'''مآخذ:'''

1. شيخ‌ مفيد. '''''تصحيح الاعتقاد.''''' همراه ترجمة فارسي اعتقادات صدوق، تهران: بي‌تا، 131؛ فاضل مقداد. '''''اللّوامع الالهيه'''''. تصحيح قاضي طباطبايي، تبريز: 323- 324؛ مرتضي بن داعي‌حسني رازي. '''''تبصرة العوام.''''' تصحيح عباس اقبال، تهران: 1313ق، 33.

2. شيخ‌ مفيد. '''''تصحيح الاعتقاد'''''. 131؛ همو. '''''اوائل المقالات.''''' به كوشش مهدي محقق، تهران: 1372، ص55؛ فاضل مقداد. '''''اللّوامع الالهيه'''''. 323- 324.

3. شيخ صدوق. (ابن بابويه). '''''اعتقادات.''''' ترجمة فارسي، تهران: بي‌تا، 132- 133.

4. آقا جمال خوانساري. '''''شرح بر غُرر و دُرر آمدي.''''' تصحيح ميرجلال‌الدين محّدث، تهران: ، ، 6/404.

5. اشعري. '''''مقالات الاسلاميين'''''. تصحيح محمد محيي‌الدين عبدالحميد، قاهره: 1389ق/ 1969م، 2/162.

اصغر دادبه

'''تقيه،''' در لغت به معني پرهيزگاري است و در اصطلاح ديني و نيز در دانش كلام پنهان كردن خردمندانة باورهاست. بدين معنا كه اگر انسان از سوي دشمنان در معرض خطر باشد و اظهار كردن باورهايش او را به مخاطره اندازد عقل، حُكم مي‌كند كه باورهاي خود را پنهان سازد و در صورت لزوم، به خلاف باورهاي خود نيز تظاهر كند.1 اصطلاح تقيه از قرآن (← آل‌عمران/27) گرفته شده و بنابر قول مشهور درشمار باورهاي ويژة شيعة اماميه است و در روايات شيعه آمده است كه «لادِينٌ لِمَنْ لا تقيَّةَ له: كسي كه تقيه نكند بي‌دين است».2 تأكيد بزرگان شيعه بر تقيّه از آن روست كه در طول تاريخ، شيعه در جوامع اسلامي در شمار اقليت بوده و همواره در معرض خطر قرار داشته است. در واقع، تقيّه، باوري انساني است و به حكم خرد، هرجا جان و مال و آبروي انسان به خطر افتد تقيه ضرورت مي‌يابد.

'''مآخذ:'''

1. صدوق (ابن‌ بابويه). '''''اعتقادات''''' (ترجمة فارسي). ص131. متن عربي (پيوست اوائل المقالات)، ص241؛ ؛ '''''بيان‌الاديان'''''. ص33.

2. كليني، '''''اصول كافي'''''. ص6/404.

اصغر دادبه