https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D9%85%D8%A8%D8%B1 2026-08-05T19:25:38Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%85%D8%A8%D8%B1&diff=4866&oldid=prev 2025-04-30T09:40:57Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;تمبر،&#039;&#039;&#039; علامتی رسمی و معمولاً کاغذی، که در مقابل پرداخت مالیات یا عوارض یا مخارج حمل نامه یا محمولات پستی، به عنوان اعلام وصول وجه دریافت شده، بر اسناد یا اشیاء مربوط الصاق می‌شود.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;تمبر،&#039;&#039;&#039; علامتی رسمی و معمولاً کاغذی، که در مقابل پرداخت مالیات یا عوارض یا مخارج حمل نامه یا محمولات پستی، به عنوان اعلام وصول وجه دریافت شده، بر اسناد یا اشیاء مربوط الصاق می‌شود.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ایران با آن‌که در 1267ق / 1851م، چاپارخانه رسماً تأسیس، و از 30 اسفند عملی گردید و حتی نرخ پستی هم تعیین شده بود، هنوز تمبر پست وجود نداشت&lt;ref&gt;مصاحب، غلامحسين. '''''دايرةالمعارف فارسي'''''. 1/669.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با آن‌که در 1267ق / 1851م، چاپارخانه رسماً تأسیس، و از 30 اسفند عملی گردید و حتی نرخ پستی هم تعیین شده بود، هنوز تمبر پست وجود نداشت&lt;ref&gt;مصاحب، غلامحسين. '''''دايرةالمعارف فارسي'''''. 1/669.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انتشار تمبر در ایران از ره‌آوردهای سفر ناصرالدین شاه قاجار به اروپاست. در 1282ق /  1865م هیئتی از ایران برای مطالعه و پژوهش درباره چاپ تمبر رهسپار فرانسه شد تا با مقامات پست آن کشور در زمینه تمبر و مسائل مربوط به آن گفت و گو کنند. فردی به نام ریستر (Riester )از اهالی فرانسه از این موقعیت سود جست و کلیشه‌هایی با نقش شیر و خورشید تهیه کرد و نمونه‌های چاپ شده آن را به نمایندگان ایرانی عرضه داشت&lt;ref name=":0"&gt;جودكي، محبوبه. «تمبر در ايران»، '''''دانشنامة جهان اسلام'''''. 8/155.&lt;/ref&gt;. این نقش در یک بیضی قرار داشت و در زیر بیضی در قاب دور نقش تمبر حروف اول نام ریستر به صورت وارونه دیده می‌شد. اما، چون ریستر در این زمینه از قبل کسب اجازه نکرده بود، کار وی مورد تأیید قرار نگرفت&lt;ref&gt;هاجري، ضياءالدين. '''''تمبر جام جهان‌نما'''''. تهران: آواي نور، 1375، ص 261- 262.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انتشار تمبر در ایران از ره‌آوردهای سفر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ناصرالدین شاه قاجار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به اروپاست. در 1282ق /  1865م هیئتی از ایران برای مطالعه و پژوهش درباره چاپ تمبر رهسپار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 </ins>فرانسه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>شد تا با مقامات پست آن کشور در زمینه تمبر و مسائل مربوط به آن گفت و گو کنند. فردی به نام ریستر (Riester )از اهالی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 </ins>فرانسه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>از این موقعیت سود جست و کلیشه‌هایی با نقش شیر و خورشید تهیه کرد و نمونه‌های چاپ شده آن را به نمایندگان ایرانی عرضه داشت&lt;ref name=":0"&gt;جودكي، محبوبه. «تمبر در ايران»، '''''دانشنامة جهان اسلام'''''. 8/155.&lt;/ref&gt;. این نقش در یک بیضی قرار داشت و در زیر بیضی در قاب دور نقش تمبر حروف اول نام ریستر به صورت وارونه دیده می‌شد. اما، چون ریستر در این زمینه از قبل کسب اجازه نکرده بود، کار وی مورد تأیید قرار نگرفت&lt;ref&gt;هاجري، ضياءالدين. '''''تمبر جام جهان‌نما'''''. تهران: آواي نور، 1375، ص 261- 262.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هنگامی که نمایندگان اعزامی ایران در پاریس سرگرم گفت و گو با دولت فرانسه بودند، شخصی به نام آلبرت بار(Albert Barre) نمونه‌هایی از تمبر تهیه و به هیئت ایرانی تسلیم کرد. این طرح‌ها در 1283ق / 1866م به تهران وارد شد و مورد قبول قرار گرفت. در 1284ق به ناصرالدین شاه اطلاع داده شد که ایران نیاز مبرم به تمبر دارد. نخستین اندیشه‌ای که در آن زمان در مورد فن چاپ به ذهن رسید این بود که بر روی کلیشه‌های مسی، مرکّب بمالند و یک تکه کاغذ کوچک در زیر آن قرار داده و با کف دست فشار دهند، تا نقش آن حک شود. به همین سبب، این چاپ‌های درشت و خشن که تهیه و در همه جا پخش گردیده بود، از حیث تمبرشناسی چندان اهمیتی نداشت&lt;ref name=":1"&gt;طاهري، طاهره. «تمبر». '''''داكا'''''. 1/654.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هنگامی که نمایندگان اعزامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3 </ins>پاریس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>سرگرم گفت و گو با دولت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 </ins>فرانسه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>بودند، شخصی به نام آلبرت بار(Albert Barre) نمونه‌هایی از تمبر تهیه و به هیئت ایرانی تسلیم کرد. این طرح‌ها در 1283ق / 1866م به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|</ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>وارد شد و مورد قبول قرار گرفت. در 1284ق به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ناصرالدین شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار|ناصرالدین شاه]] </ins>اطلاع داده شد که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیاز مبرم به تمبر دارد. نخستین اندیشه‌ای که در آن زمان در مورد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[چاپ و چاپخانه|</ins>فن چاپ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به ذهن رسید این بود که بر روی کلیشه‌های مسی، مرکّب بمالند و یک تکه کاغذ کوچک در زیر آن قرار داده و با کف دست فشار دهند، تا نقش آن حک شود. به همین سبب، این چاپ‌های درشت و خشن که تهیه و در همه جا پخش گردیده بود، از حیث تمبرشناسی چندان اهمیتی نداشت&lt;ref name=":1"&gt;طاهري، طاهره. «تمبر». '''''داكا'''''. 1/654.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ارزش اسمی این تمبرها1، 2، 4، 8 شاهی بود. همه تمبرهای شیر و خورشیدی ایران در زمان ناصرالدین شاه از روی کلیشه‌ها چاپ می‌شد. در وسط تمبر، داخل یک دایره، شیر و خورشید (نشان رسمی دولت وقت) قرار داشت. دور شیر و خورشید را زنجیره‌ای با 86 دانه مروارید مانند احاطه کرده بود و ارزش اسمی هر تمبر به عدد فارسی در گوشه های تصویر دیده می‌شد&lt;ref&gt;هاجري، ضياءالدين. '''''تمبر جام جهان‌نما'''''. تهران: آواي نور، 265- 266.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ارزش اسمی این تمبرها1، 2، 4، 8 شاهی بود. همه تمبرهای شیر و خورشیدی ایران در زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ناصرالدین شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار|ناصرالدین شاه]] </ins>از روی کلیشه‌ها چاپ می‌شد. در وسط تمبر، داخل یک دایره، شیر و خورشید (نشان رسمی دولت وقت) قرار داشت. دور شیر و خورشید را زنجیره‌ای با 86 دانه مروارید مانند احاطه کرده بود و ارزش اسمی هر تمبر به عدد فارسی در گوشه های تصویر دیده می‌شد&lt;ref&gt;هاجري، ضياءالدين. '''''تمبر جام جهان‌نما'''''. تهران: آواي نور، 265- 266.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استفاده از تمبر به سبب بی‌سرو سامانی تشکیلات پستی ایران تا مدتی به تعویق افتاد. در 1285ق / 1866م، از روی همین کلیشه‌ها تمبرهایی چاپ شد و در اختیار پست‌خانه‌ها قرار گرفت. از این تمبرها، که به «سری باقری» معروف بود، تا 1296ق / 1877م استفاده شد&lt;ref name=":0" /&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>استفاده از تمبر به سبب بی‌سرو سامانی تشکیلات پستی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تا مدتی به تعویق افتاد. در 1285ق / 1866م، از روی همین کلیشه‌ها تمبرهایی چاپ شد و در اختیار پست‌خانه‌ها قرار گرفت. از این تمبرها، که به «سری باقری» معروف بود، تا 1296ق / 1877م استفاده شد&lt;ref name=":0" /&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با توجه به اینکه انتشار تمبر در انحصار دولت است، پیام‌ها و تصاویر روی تمبر، دیدگاه‌های رسمی حکومت را در عرصه‌های اجتماعی و فرهنگی و سیاسی بیان می‌کند. در دوره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار، </del>نقش شیر و خورشید یا تصویرشاه تنها تصویر تمبرها بود و فقط این دو، نماد ایران به شمار می‌آمدند&lt;ref name=":0" /&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با توجه به اینکه انتشار تمبر در انحصار دولت است، پیام‌ها و تصاویر روی تمبر، دیدگاه‌های رسمی حکومت را در عرصه‌های اجتماعی و فرهنگی و سیاسی بیان می‌کند. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|</ins>دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار]]، </ins>نقش شیر و خورشید یا تصویرشاه تنها تصویر تمبرها بود و فقط این دو، نماد ایران به شمار می‌آمدند&lt;ref name=":0" /&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بدین ترتیب، در 1293ق / 1876م نخستین تمبرهای چاپ وین از چهره ناصرالدین شاه تهیه گردید. از آن پس، به تناوب، چهره پادشاهان به چاپ رسید. تصاویری از رخسار پادشاهان قاجار از ناصرالدین شاه گرفته تا احمدشاه بر روی تمبرهای پستی نقش بستند. در 1334ق / 1915م به مناسبت تاجگذاری احمدشاه، نقش داریوش بر روی تخت و مدخل تخت جمشید به چاپ رسید&lt;ref&gt;هاجري، ضياءالدين. '''''تمبر جام جهان‌نما'''''. تهران: آواي نور، 1375، 267.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بدین ترتیب، در 1293ق / 1876م نخستین تمبرهای چاپ وین از چهره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ناصرالدین شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار|ناصرالدین شاه]] </ins>تهیه گردید. از آن پس، به تناوب، چهره پادشاهان به چاپ رسید. تصاویری از رخسار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|</ins>پادشاهان قاجار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ناصرالدین شاه قاجار|</ins>ناصرالدین شاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>گرفته تا احمدشاه بر روی تمبرهای پستی نقش بستند. در 1334ق / 1915م به مناسبت تاجگذاری احمدشاه، نقش داریوش بر روی تخت و مدخل تخت جمشید به چاپ رسید&lt;ref&gt;هاجري، ضياءالدين. '''''تمبر جام جهان‌نما'''''. تهران: آواي نور، 1375، 267.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نخستین تمبر از چهره رضاشاه در 1305ش چاپ شد. این تمبر در 8 قطعه به ارزش 1، 2، 3، 6، 9، 10، 12، 15 شاهی به ترتیب به رنگ‌های سبز، آبی، بنفش، سبز زمردی، عنابی، گلی، زرد قهوه‌ای و نارنجی منتشر شده است. به مناسبت تاجگذاری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رضاشاه، </del>تمبرهای چهره‌ای زیادی از او منتشر گردید که از آن جمله مجموعه تمبری است که در 1308ش به چاپ رسید. این تمبر، رضا شاه را بر تخت داریوش نشان می‌دهد&lt;ref name=":1" /&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نخستین تمبر از چهره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رضا شاه پهلوی|</ins>رضاشاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در 1305ش چاپ شد. این تمبر در 8 قطعه به ارزش 1، 2، 3، 6، 9، 10، 12، 15 شاهی به ترتیب به رنگ‌های سبز، آبی، بنفش، سبز زمردی، عنابی، گلی، زرد قهوه‌ای و نارنجی منتشر شده است. به مناسبت تاجگذاری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رضا شاه پهلوی|رضاشاه]]، </ins>تمبرهای چهره‌ای زیادی از او منتشر گردید که از آن جمله مجموعه تمبری است که در 1308ش به چاپ رسید. این تمبر، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رضا شاه پهلوی|</ins>رضا شاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را بر تخت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>داریوش<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نشان می‌دهد&lt;ref name=":1" /&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اساساً در دوره پهلوی، تأکیدی افراطی بر نمادهای باستانی وجود داشت. برخی اقدامات آنان عبارت بود از چاپ تمبرهای فراوان با نقوش معماری باستانی ایرانی و تصاویر شاهان هخامنشی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساسانی، </del>اعلام تغییر نام پرشیا به ایران در تمبری سورشارژ شده در 1314ش و انتشار دوره تمبر با تصاویر ورزش‌های باستانی، بزرگداشت مفاخر و مشاهیر ایرانی همچون سعدی شیرازی، رودکی، و ابن‌سینا از دیگر مضامین تمبرهای این دوره است. تأکید ویژه محمدرضا پهلوی بر گسترش مناسبات خارجی، از تمبرهایی که به مناسبت بازدید سران کشورها از ایران منتشر می‌شد، هویداست. با پیروزی انقلاب اسلامی در 1357ش تصاویر و مضامین تمبرها کاملاً دگرگون شد&lt;ref&gt;جودكي، محبوبه. «تمبر در ايران»، '''''دانشنامة جهان اسلام'''''. 8/155- 156.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اساساً در دوره پهلوی، تأکیدی افراطی بر نمادهای باستانی وجود داشت. برخی اقدامات آنان عبارت بود از چاپ تمبرهای فراوان با نقوش معماری باستانی ایرانی و تصاویر شاهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هخامنشیان|</ins>هخامنشی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ساسانیان|ساسانی]]، </ins>اعلام تغییر نام پرشیا به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در تمبری سورشارژ شده در 1314ش و انتشار دوره تمبر با تصاویر ورزش‌های باستانی، بزرگداشت مفاخر و مشاهیر ایرانی همچون سعدی شیرازی، رودکی، و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن سینا، پزشک|</ins>ابن‌سینا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از دیگر مضامین تمبرهای این دوره است. تأکید ویژه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>محمدرضا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاه </ins>پهلوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|محمدرضا پهلوی]] </ins>بر گسترش مناسبات خارجی، از تمبرهایی که به مناسبت بازدید سران کشورها از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>منتشر می‌شد، هویداست. با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[انقلاب اسلامی ایران|</ins>پیروزی انقلاب اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در 1357ش تصاویر و مضامین تمبرها کاملاً دگرگون شد&lt;ref&gt;جودكي، محبوبه. «تمبر در ايران»، '''''دانشنامة جهان اسلام'''''. 8/155- 156.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نخستین تمبرهای پس از انقلاب، که در فروردین 1358 منتشر شد، تصاویری از قیام مردم داشت که در چهار قطعه به ارزش 3، 5، 10، و 20 ریال به چاپ رسید. در این دوران، از مشاهیر، بزرگان، سیاستمداران، دولتمردان، و روحانیان تمبرهایی چاپ شده که از جمله می‌توان پانصد و پنجاهمین سال خاموشی غیاث‌الدین جمشید کاشانی (14 آذر 1358)، یکصدمین سالگرد تولد علی‌اکبر دهخدا (5 اسفند 1358)، یکصدمین سالگرد تولد محمد مصدق (29 اسفند 1358)، بزرگداشت مرتضی مطهری (11 اردیبهشت 1359)، بزرگداشت علی شریعتی (25 خرداد 1359)، سالروز درگذشت محمود طالقانی (19 شهریور 1359)، بزرگداشت محمدحسین قاضی‌طباطبایی (5 دی 1360)، و جز آن را نام برد&lt;ref&gt;هاجري، ضياءالدين. '''''تمبر جام جهان‌نما'''''. تهران: آواي نور، 1375، 268.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نخستین تمبرهای پس از انقلاب، که در فروردین 1358 منتشر شد، تصاویری از قیام مردم داشت که در چهار قطعه به ارزش 3، 5، 10، و 20 ریال به چاپ رسید. در این دوران، از مشاهیر، بزرگان، سیاستمداران، دولتمردان، و روحانیان تمبرهایی چاپ شده که از جمله می‌توان پانصد و پنجاهمین سال خاموشی غیاث‌الدین جمشید کاشانی (14 آذر 1358)، یکصدمین سالگرد تولد علی‌اکبر دهخدا (5 اسفند 1358)، یکصدمین سالگرد تولد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>محمد مصدق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(29 اسفند 1358)، بزرگداشت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مرتضی مطهری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(11 اردیبهشت 1359)، بزرگداشت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>علی شریعتی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(25 خرداد 1359)، سالروز درگذشت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آیت الله سید محمد طالقانی|</ins>محمود طالقانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(19 شهریور 1359)، بزرگداشت محمدحسین قاضی‌طباطبایی (5 دی 1360)، و جز آن را نام برد&lt;ref&gt;هاجري، ضياءالدين. '''''تمبر جام جهان‌نما'''''. تهران: آواي نور، 1375، 268.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ته نقش تمبرهای ایران ـ که در دوره قاجار، تصویر شیر و خورشید در دوره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهلوی، </del>عبارت «دولت شاهنشاهی ایران» بود ـ در اردیبهشت 1360ش به عبارت «جمهوری اسلامی ایران» تغییر یافت. به جای شیر و خورشید زیر تاج، که نشان ملی دوره پهلوی محسوب می‌شد، لاله سرخ (نماد شهادت) با ظرافت به شکل کلمه الله ترسیم شده است. بر تمبرهای پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انقلاب، </del>موضوع شهادت، به صور گوناگون تصویر شده است. جنگ تحمیلی و پیامدهای آن نیز موضوع بسیاری از تمبرهاست. امروزه، چند انجمن دوستدار تمبر فیلاتلی( Philately) در زمینه گردآوری و مطالعه تمبرهای ایرانی فعالیت می‌کنند. از جمله «انجمن دوستداران تمبر اصیل» و «انجمن مطالعاتی دوستداران تمبر ایران(The Iran Philatelic Study Circle)»&lt;ref&gt;جودكي، محبوبه. «تمبر در ايران»، '''''دانشنامة جهان اسلام'''''. 8/157.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ته نقش تمبرهای ایران ـ که در دوره قاجار، تصویر شیر و خورشید در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سلسله پهلوی|</ins>دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهلوی]]، </ins>عبارت «دولت شاهنشاهی ایران» بود ـ در اردیبهشت 1360ش به عبارت «جمهوری اسلامی ایران» تغییر یافت. به جای شیر و خورشید زیر تاج، که نشان ملی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سلسله پهلوی|</ins>دوره پهلوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>محسوب می‌شد، لاله سرخ (نماد شهادت) با ظرافت به شکل کلمه الله ترسیم شده است. بر تمبرهای پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]]، </ins>موضوع شهادت، به صور گوناگون تصویر شده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جنگ ایران و عراق|</ins>جنگ تحمیلی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و پیامدهای آن نیز موضوع بسیاری از تمبرهاست. امروزه، چند انجمن دوستدار تمبر فیلاتلی( Philately) در زمینه گردآوری و مطالعه تمبرهای ایرانی فعالیت می‌کنند. از جمله «انجمن دوستداران تمبر اصیل» و «انجمن مطالعاتی دوستداران تمبر ایران(The Iran Philatelic Study Circle)»&lt;ref&gt;جودكي، محبوبه. «تمبر در ايران»، '''''دانشنامة جهان اسلام'''''. 8/157.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l36">خط ۳۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بهارعلی فتحی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بهارعلی فتحی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ارتباطات]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%85%D8%A8%D8%B1&diff=3041&oldid=prev 2025-04-13T16:56:18Z

<p><span class="autocomment">مآخذ  </span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[پوستر]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[کتاب]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ      ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ      ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بهارعلی فتحی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بهارعلی فتحی</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%85%D8%A8%D8%B1&diff=2644&oldid=prev 2025-01-30T17:06:05Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%85%D8%A8%D8%B1&amp;diff=2644&amp;oldid=2643">نمایش تغییرات</a>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%85%D8%A8%D8%B1&diff=2643&oldid=prev 2025-01-30T17:04:10Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%85%D8%A8%D8%B1&amp;diff=2643&amp;oldid=600">نمایش تغییرات</a>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%85%D8%A8%D8%B1&diff=600&oldid=prev 2024-08-13T01:12:49Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;تمبر،&#039;&#039;&#039; علامتي رسمي و معمولاً كاغذي، كه در مقابل پرداخت ماليات يا عوارض يا مخارج حمل نامه يا محمولات پستي، به عنوان اعلام وصول وجه دريافت شده، بر اسناد يا اشياء مربوط الصاق مي‌شود. در ايران با آن‌كه در 1267ق / 1851م، چاپارخانه رسماً تأسيس، و از...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;تمبر،&#039;&#039;&#039; علامتي رسمي و معمولاً كاغذي، كه در مقابل پرداخت ماليات يا عوارض يا مخارج حمل نامه يا محمولات پستي، به عنوان اعلام وصول وجه دريافت شده، بر اسناد يا اشياء مربوط الصاق مي‌شود. <br /> <br /> در ايران با آن‌كه در 1267ق / 1851م، چاپارخانه رسماً تأسيس، و از 30 اسفند عملي گرديد و حتي نرخ پستي هم تعيين شده بود، هنوز تمبر پست وجود نداشت.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; <br /> <br /> انتشار تمبر در ايران از ره‌آوردهاي سفر ناصرالدين شاه قاجار به اروپاست. در 1282ق /  1865م هيئتي از ايران براي مطالعه و پژوهش دربارة چاپ تمبر رهسپار فرانسه شد تا با مقامات پست آن كشور در زمينة تمبر و مسائل مربوط به آن گفت و گو كنند. فردي به نام ريستر [1]از اهالي فرانسه از اين موقعيت سود جست و كليشه‌هايي با نقش شير و خورشيد تهيه كرد و نمونه‌هاي چاپ شدة آن را به نمايندگان ايراني عرضه داشت.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; اين نقش در يك بيضي قرار داشت و در زير بيضي در قاب دور نقش تمبر حروف اول نام ريستر به صورت وارونه ديده مي‌شد. اما، چون ريستر در اين زمينه از قبل كسب اجازه نكرده بود، كار وي مورد تأييد قرار نگرفت.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; <br /> <br /> هنگامي كه نمايندگان اعزامي ايران در پاريس سرگرم گفت و گو با دولت فرانسه بودند، شخصي به نام آلبرت بار[2] نمونه‌هايي از تمبر تهيه و به هيئت ايراني تسليم كرد. اين طرح‌ها در 1283ق / 1866م به تهران وارد شد و مورد قبول قرار گرفت. در 1284ق به ناصرالدين شاه اطلاع داده شد كه ايران نياز مبرم به تمبر دارد. نخستين انديشه‌اي كه در آن زمان در مورد فن چاپ به ذهن رسيد اين بود كه بر روي كليشه‌هاي مسي، مركّب بمالند و يك تكه كاغذ كوچك در زير آن قرار داده و با كف دست فشار دهند، تا نقش آن حك شود. به همين سبب، اين چاپ‌هاي درشت و خشن كه تهيه و در همه جا پخش گرديده بود، از حيث تمبرشناسي چندان اهميتي نداشت.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; <br /> <br /> ارزش اسمي اين تمبرها1، 2، 4، 8 شاهي بود. همة تمبرهاي شير و خورشيدي ايران در زمان ناصرالدين شاه از روي كليشه‌ها چاپ مي‌شد. در وسط تمبر، داخل يك دايره، شير و خورشيد (نشان رسمي دولت وقت) قرار داشت. دور شير و خورشيد را زنجيره‌اي با 86 دانة مرواريد مانند احاطه كرده بود و ارزش اسمي هر تمبر به عدد فارسي در گوشه هاي تصوير ديده مي‌شد.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; <br /> <br /> استفاده از تمبر به سبب بي‌سرو ساماني تشكيلات پستي ايران تا مدتي به تعويق افتاد. در 1285ق / 1866م، از روي همين كليشه‌ها تمبرهايي چاپ شد و در اختيار پست‌خانه‌ها قرار گرفت. از اين تمبرها، كه به «سري باقري» معروف بود، تا 1296ق / 1877م استفاده شد.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; <br /> <br /> با توجه به اينكه انتشار تمبر در انحصار دولت است، پيام‌ها و تصاوير روي تمبر، ديدگاه‌هاي رسمي حكومت را در عرصه‌هاي اجتماعي و فرهنگي و سياسي بيان مي‌كند. در دورة قاجار، نقش شير و خورشيد يا تصويرشاه تنها تصوير تمبرها بود و فقط اين دو، نماد ايران به شمار مي‌آمدند.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; <br /> <br /> بدين ترتيب، در 1293ق / 1876م نخستين تمبرهاي چاپ وين از چهرة ناصرالدين شاه تهيه گرديد. از آن پس، به تناوب، چهرة پادشاهان به چاپ رسيد. تصاويري از رخسار پادشاهان قاجار از ناصرالدين شاه گرفته تا احمدشاه بر روي تمبرهاي پستي نقش بستند. در 1334ق / 1915م به مناسبت تاجگذاري احمدشاه، نقش داريوش بر روي تخت و مدخل تخت جمشيد به چاپ رسيد.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; <br /> <br /> نخستين تمبر از چهرة رضاشاه در 1305ش چاپ شد. اين تمبر در 8 قطعه به ارزش 1، 2، 3، 6، 9، 10، 12، 15 شاهي به ترتيب به رنگ‌هاي سبز، آبي، بنفش، سبز زمردي، عنابي، گلي، زرد قهوه‌اي و نارنجي منتشر شده است. به مناسبت تاجگذاري رضاشاه، تمبرهاي چهره‌اي زيادي از او منتشر گرديد كه از آن جمله مجموعة تمبري است كه در 1308ش به چاپ رسيد. اين تمبر، رضا شاه را بر تخت داريوش نشان مي‌دهد.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;<br /> <br /> اساساً در دورة پهلوي، تأكيدي افراطي بر نمادهاي باستاني وجود داشت. برخي اقدامات آنان عبارت بود از چاپ تمبرهاي فراوان با نقوش معماري باستاني ايراني و تصاوير شاهان هخامنشي و ساساني، اعلام تغيير نام پرشيا به ايران در تمبري سورشارژ شده در 1314ش و انتشار دورة تمبر با تصاوير ورزش‌هاي باستاني، بزرگداشت مفاخر و مشاهير ايراني همچون سعدي شيرازي، رودكي، و ابن‌سينا از ديگر مضامين تمبرهاي اين دوره است. تأكيد ويژة محمدرضا پهلوي بر گسترش مناسبات خارجي، از تمبرهايي كه به مناسبت بازديد سران كشورها از ايران منتشر مي‌شد، هويداست. با پيروزي انقلاب اسلامي در 1357ش تصاوير و مضامين تمبرها كاملاً دگرگون شد.&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt; <br /> <br /> نخستين تمبرهاي پس از انقلاب، كه در فروردين 1358 منتشر شد، تصاويري از قيام مردم داشت كه در چهار قطعه به ارزش 3، 5، 10، و 20 ريال به چاپ رسيد. در اين دوران، از مشاهير، بزرگان، سياستمداران، دولتمردان، و روحانيان تمبرهايي چاپ شده كه از جمله مي‌توان پانصد و پنجاهمين سال خاموشي غياث‌الدين جمشيد كاشاني (14 آذر 1358)، يكصدمين سالگرد تولد علي‌اكبر دهخدا (5 اسفند 1358)، يكصدمين سالگرد تولد محمد مصدق (29 اسفند 1358)، بزرگداشت مرتضي مطهري (11 ارديبهشت 1359)، بزرگداشت علي شريعتي (25 خرداد 1359)، سالروز درگذشت محمود طالقاني (19 شهريور 1359)، بزرگداشت محمدحسين قاضي‌طباطبايي (5 دي 1360)، و جز آن را نام برد.&lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt; <br /> <br /> ته نقش تمبرهاي ايران ـ كه در دورة قاجار، تصوير شير و خورشيد در دورة پهلوي، عبارت «دولت شاهنشاهي ايران» بود ـ در ارديبهشت 1360ش به عبارت «جمهوري اسلامي ايران» تغيير يافت. به جاي شير و خورشيد زير تاج، كه نشان ملي دورة پهلوي محسوب مي‌شد، لالة سرخ (نماد شهادت) با ظرافت به شكل كلمة الله ترسيم شده است. بر تمبرهاي پس از انقلاب، موضوع شهادت، به صور گوناگون تصوير شده است. جنگ تحميلي و پيامدهاي آن نيز موضوع بسياري از تمبرهاست. امروزه، چند انجمن دوستدار تمبر فيلاتلي[3] در زمينة گردآوري و مطالعه تمبرهاي ايراني فعاليت مي‌كنند. از جمله «انجمن دوستداران تمبر اصيل» و «انجمن مطالعاتي دوستداران تمبر ايران[4]».&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt; <br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> 1.    مصاحب، غلامحسين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دايرةالمعارف فارسي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 1/669.<br /> <br /> 2.    جودكي، محبوبه. «تمبر در ايران»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دانشنامة جهان اسلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 8/155.<br /> <br /> 3.    هاجري، ضياءالدين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تمبر جام جهان‌نما&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: آواي نور، 1375، ص 261- 262.<br /> <br /> 4.    طاهري، طاهره. «تمبر». &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;داكا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 1/654.<br /> <br /> 5.    هاجري. همان. 265- 266.<br /> <br /> 6.    جودكي. همانجا.<br /> <br /> 7.    همانجا.<br /> <br /> 8.    هاجري. همان. 267.<br /> <br /> 9.    طاهري. همان. 1/654.<br /> <br /> 10.  جودكي. همان. 8/155- 156.<br /> <br /> 11.  هاجري. همان. 268.<br /> <br /> 12.  جودكي. همان. 8/157.<br /> <br /> <br /> بهارعلی فتحی<br /> ----[1]. Riester <br /> <br /> [2]. Albert Barre <br /> <br /> [3]. Philately <br /> <br /> [4]. The Iran Philatelic Study Circle</div>

Samei