تورات - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei: /* مآخذ */

2025-05-10T19:53:34Z

مآخذ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۳
خط ۱:		خط ۱:
	'''تورات'''، بخشی از مجموعه ''کتاب مقدس'' عبرانی (متن مقدس [[یهودیان\|یهود]])، که در مجموعه‌ای بزرگ‌تر، ''کتاب مقدس'' با نام ''عهد قدیم'' آمده است. ''[[تورات]]'' شامل 5 کتاب یا سفر اول عهد قدیم (اسفار خمسه) به نام‌های: پیدایش، خروج، اعداد، لاویان و تثنیه است<ref>'''''کتاب مقدس'''''. به همت انجمن پخش کتب مقدسه، 1977 ~~و نیز~~ ر.ک. بولس، بایسم. '''''الکتاب المقدس'''''. بیروت: دارالمشرق، 1994م، ص 59. </ref>.		'''تورات'''، بخشی از مجموعه ''کتاب مقدس'' عبرانی (متن مقدس [[یهودیان\|یهود]])، که در مجموعه‌ای بزرگ‌تر، ''کتاب مقدس'' با نام ''عهد قدیم'' آمده است. ''[[تورات]]'' شامل 5 کتاب یا سفر اول عهد قدیم (اسفار خمسه) به نام‌های: پیدایش، خروج، اعداد، لاویان و تثنیه است<ref>'''''کتاب مقدس'''''. به همت انجمن پخش کتب مقدسه، 1977. </ref><ref>ر.ک. بولس، بایسم. '''''الکتاب المقدس'''''. بیروت: دارالمشرق، 1994م، ص 59.</ref>.

	سنت یهود، ''[[تورات]]'' را به حضرت [[موسی (ع)]]، نسبت می‌دهد<ref>ایدران، محمد بدران. '''''التوراه'''''. بیروت: دارالانصار، 1979، ص 8. </ref>. اما پژوهشگران معتقدند که اسفار پنجگانه ''تورات''، چند سده بعد از [[موسی (ع)]] نوشته شده‌اند و انتساب آن‌ها را به [[موسی (ع)]] را انکار می‌کنند<ref>اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنج‌گانه». ترجمه علیرضا آل‌بویه، '''''فصلنامه هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 95-97. </ref>		سنت یهود، ''[[تورات]]'' را به حضرت [[موسی (ع)]]، نسبت می‌دهد<ref>ایدران، محمد بدران. '''''التوراه'''''. بیروت: دارالانصار، 1979، ص 8. </ref>. اما پژوهشگران معتقدند که اسفار پنجگانه ''تورات''، چند سده بعد از [[موسی (ع)]] نوشته شده‌اند و انتساب آن‌ها را به [[موسی (ع)]] را انکار می‌کنند<ref>اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنج‌گانه». ترجمه علیرضا آل‌بویه، '''''فصلنامه هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 95-97. </ref>

Samei در ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۲

2025-05-10T19:52:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۲
خط ۳:		خط ۳:
	سنت یهود، ''[[تورات]]'' را به حضرت [[موسی (ع)]]، نسبت می‌دهد<ref>ایدران، محمد بدران. '''''التوراه'''''. بیروت: دارالانصار، 1979، ص 8. </ref>. اما پژوهشگران معتقدند که اسفار پنجگانه ''تورات''، چند سده بعد از [[موسی (ع)]] نوشته شده‌اند و انتساب آن‌ها را به [[موسی (ع)]] را انکار می‌کنند<ref>اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنج‌گانه». ترجمه علیرضا آل‌بویه، '''''فصلنامه هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 95-97. </ref>		سنت یهود، ''[[تورات]]'' را به حضرت [[موسی (ع)]]، نسبت می‌دهد<ref>ایدران، محمد بدران. '''''التوراه'''''. بیروت: دارالانصار، 1979، ص 8. </ref>. اما پژوهشگران معتقدند که اسفار پنجگانه ''تورات''، چند سده بعد از [[موسی (ع)]] نوشته شده‌اند و انتساب آن‌ها را به [[موسی (ع)]] را انکار می‌کنند<ref>اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنج‌گانه». ترجمه علیرضا آل‌بویه، '''''فصلنامه هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 95-97. </ref>
	[[پرونده:تورات.gif\|بندانگشتی\|کتاب تورات،برگرفته از سایت گلدون،قابل بازیابی از[https://goldonn.ir/کتاب-آسمانی-تورات-۲۰۲۲-_بخش-اول/ https://goldonn.ir]]]		[[پرونده:تورات.gif\|بندانگشتی\|کتاب تورات،برگرفته از سایت گلدون،قابل بازیابی از[https://goldonn.ir/کتاب-آسمانی-تورات-۲۰۲۲-_بخش-اول/ https://goldonn.ir]]]
	. امروزه بسیاری از علمای یهودی نیز پذیرفته‌اند که ''[[تورات]]'' نتیجه بسط و تفسیر 10 فرمان الهی است که خداوند در طور سینا بر [[موسی (ع)]] نازل کرد و به‌وسیله علما و روحانیون بنی‌اسرائیل در دوره بعد از اسارت بابلی نوشته شد<ref>اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنج‌گانه». ترجمه علیرضا آل‌بویه، '''''فصلنامه هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 101. </ref>. نقادی‌های تاریخی و ادبی، بیانگر تمایز بارز «اسفار خمسه» نسبت به بخش‌های دیگر ''عهد قدیم'' است، هم از جهت زبانی، و هم اینکه ''[[تورات]]'' حاوی 10 فرمان است؛<ref>'''''Encyclopedia of Religion'''''. ed. M, Eliade. New York: Macmilan Publishing Company, 1987, Vol XII, P. 557.</ref> زیرا 10 فرمان مبنای شریعت یهود است و دیگر بخش‌های ''عهد قدیم'' حولِ محور آن می‌چرخند<ref>هلی، هنری. '''''راهنمای کتاب مقدس'''''. ترجمه جسیکا باباخامیان، سابرینا بدلیان و ادوارد عیسی‌بیک، به کوشش ساروخاچیکیان، تهران: ص 99. </ref>. از سوی دیگر، آن‌را «عهدنامه سینا» نیز می‌نامند، به این معنا که نخستین عهدی بود که خداوند با بنی اسرائیل، به عنوان قوم برگزیده خود بست و از آن جهت که عهدنامه مزبور، حاوی اوامر و قوانین و رسوم الهی و بیانگر تاریخ قوم بنی اسرائیل و فعالیت‌های قضات، پادشاهان و پیامبران است<ref>'''''Encyclopedia of Religion'''''. ed. M, Eliade. New York: Macmilan Publishing Company, 1987, Vol XII,, PP. 558-560.</ref>.		. امروزه بسیاری از علمای [[یهودیان\|یهودی]] نیز پذیرفته‌اند که ''[[تورات]]'' نتیجه بسط و تفسیر 10 فرمان الهی است که خداوند در طور سینا بر [[موسی (ع)]] نازل کرد و به‌وسیله علما و روحانیون بنی‌اسرائیل در دوره بعد از اسارت بابلی نوشته شد<ref>اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنج‌گانه». ترجمه علیرضا آل‌بویه، '''''فصلنامه هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 101. </ref>. نقادی‌های تاریخی و ادبی، بیانگر تمایز بارز «اسفار خمسه» نسبت به بخش‌های دیگر ''عهد قدیم'' است، هم از جهت زبانی، و هم اینکه ''[[تورات]]'' حاوی 10 فرمان است؛<ref>'''''Encyclopedia of Religion'''''. ed. M, Eliade. New York: Macmilan Publishing Company, 1987, Vol XII, P. 557.</ref> زیرا 10 فرمان مبنای [[دین یهودی\|شریعت یهود]] است و دیگر بخش‌های ''عهد قدیم'' حولِ محور آن می‌چرخند<ref>هلی، هنری. '''''راهنمای کتاب مقدس'''''. ترجمه جسیکا باباخامیان، سابرینا بدلیان و ادوارد عیسی‌بیک، به کوشش ساروخاچیکیان، تهران: ص 99. </ref>. از سوی دیگر، آن‌را «عهدنامه سینا» نیز می‌نامند، به این معنا که نخستین عهدی بود که خداوند با بنی اسرائیل، به عنوان قوم برگزیده خود بست و از آن جهت که عهدنامه مزبور، حاوی اوامر و قوانین و رسوم الهی و بیانگر تاریخ قوم بنی اسرائیل و فعالیت‌های قضات، پادشاهان و پیامبران است<ref>'''''Encyclopedia of Religion'''''. ed. M, Eliade. New York: Macmilan Publishing Company, 1987, Vol XII,, PP. 558-560.</ref>.

	نکته قابل توجه این است که در ''تورات''، احکام اخلاقی بسیار کمتر از احکام فقهی، مورد توجه قرار گرفته است<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. '''''کتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 87. </ref>.		نکته قابل توجه این است که در ''تورات''، احکام اخلاقی بسیار کمتر از احکام فقهی، مورد توجه قرار گرفته است<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. '''''کتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 87. </ref>.
خط ۹:		خط ۹:
	اسفار پنجگانه [[تورات]] به قرار زیرند:		اسفار پنجگانه [[تورات]] به قرار زیرند:

	سفر پیدایش کهن‌ترین سند تاریخی جهان است که به شرحی دقیق و مبسوط از نحوه خلقت جهان آفرینش، می‌پردازد و وقایع تاریخی از آدم (ع) تا دوره نوح (ع) را پی می‌گیرد و پس از آن به شرح احوال ابراهیم و نحوه شکل‌گیری قوم بنی‌اسرائیل می‌پردازد<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. '''''کتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 76. </ref>. سفر خروج بیان وقایع زندگی قوم بنی‌اسرائیل در مصر و توصیف دوران اسارت آنان است و از ظهور موسی در میان قوم و خروج آن‌ها از مصر، سخن می‌گوید. سفر لاویان در بیان احکام و دستورهای دینی است که از سوی موسی (ع) برای قوم مشخص شده و به حوادث تاریخی، توجهی نمی‌کند. سفر اعداد با یک سرشماری برای ارزیابی قدرت جنگی، آغاز می‌شود و سپس به بیان احکام و دستورهای دینی می‌پردازد و سرانجام در سفر تثنیه کمتر حوادث تاریخی به چشم می‌خورد و در آن بیشتر سخنان قبلی [[موسی (ع)]] تکرار شده است<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. '''''کتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 79-80.</ref>.		سفر پیدایش کهن‌ترین سند تاریخی جهان است که به شرحی دقیق و مبسوط از نحوه خلقت جهان آفرینش، می‌پردازد و وقایع تاریخی از آدم (ع) تا دوره نوح (ع) را پی می‌گیرد و پس از آن به شرح احوال ابراهیم و نحوه شکل‌گیری قوم بنی‌اسرائیل می‌پردازد<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. '''''کتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 76. </ref>. سفر خروج بیان وقایع زندگی قوم بنی‌اسرائیل در مصر و توصیف دوران اسارت آنان است و از ظهور [[موسی (ع)\|موسی]] در میان قوم و خروج آن‌ها از مصر، سخن می‌گوید. سفر لاویان در بیان احکام و دستورهای دینی است که از سوی [[موسی (ع)]] برای قوم مشخص شده و به حوادث تاریخی، توجهی نمی‌کند. سفر اعداد با یک سرشماری برای ارزیابی قدرت جنگی، آغاز می‌شود و سپس به بیان احکام و دستورهای دینی می‌پردازد و سرانجام در سفر تثنیه کمتر حوادث تاریخی به چشم می‌خورد و در آن بیشتر سخنان قبلی [[موسی (ع)]] تکرار شده است<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. '''''کتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 79-80.</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

			== نویسنده مقاله ==
			نامعلوم
	[[رده:ادیان و مذاهب]]		[[رده:ادیان و مذاهب]]
	[[رده:ادیان]]		[[رده:ادیان]]

Karimian در ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۲

2025-05-10T15:42:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۲
خط ۳:		خط ۳:
	سنت یهود، ''[[تورات]]'' را به حضرت [[موسی (ع)]]، نسبت می‌دهد<ref>ایدران، محمد بدران. '''''التوراه'''''. بیروت: دارالانصار، 1979، ص 8. </ref>. اما پژوهشگران معتقدند که اسفار پنجگانه ''تورات''، چند سده بعد از [[موسی (ع)]] نوشته شده‌اند و انتساب آن‌ها را به [[موسی (ع)]] را انکار می‌کنند<ref>اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنج‌گانه». ترجمه علیرضا آل‌بویه، '''''فصلنامه هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 95-97. </ref>		سنت یهود، ''[[تورات]]'' را به حضرت [[موسی (ع)]]، نسبت می‌دهد<ref>ایدران، محمد بدران. '''''التوراه'''''. بیروت: دارالانصار، 1979، ص 8. </ref>. اما پژوهشگران معتقدند که اسفار پنجگانه ''تورات''، چند سده بعد از [[موسی (ع)]] نوشته شده‌اند و انتساب آن‌ها را به [[موسی (ع)]] را انکار می‌کنند<ref>اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنج‌گانه». ترجمه علیرضا آل‌بویه، '''''فصلنامه هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 95-97. </ref>
	[[پرونده:تورات.gif\|بندانگشتی\|کتاب تورات،برگرفته از سایت گلدون،قابل بازیابی از[https://goldonn.ir/کتاب-آسمانی-تورات-۲۰۲۲-_بخش-اول/ https://goldonn.ir]]]		[[پرونده:تورات.gif\|بندانگشتی\|کتاب تورات،برگرفته از سایت گلدون،قابل بازیابی از[https://goldonn.ir/کتاب-آسمانی-تورات-۲۰۲۲-_بخش-اول/ https://goldonn.ir]]]
	. امروزه بسیاری از علمای یهودی نیز پذیرفته‌اند که ''[[تورات]]'' نتیجه بسط و تفسیر 10 فرمان الهی است که خداوند در طور سینا بر [[موسی (ع)]] نازل کرد و به‌وسیله علما و روحانیون بنی‌اسرائیل در دوره بعد از اسارت بابلی نوشته شد<ref>اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنج‌گانه». ترجمه علیرضا آل‌بویه، '''''فصلنامه هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 101. </ref>. نقادی‌های تاریخی و ادبی، بیانگر تمایز بارز «اسفار خمسه» نسبت به بخش‌های دیگر ''عهد قدیم'' است، هم از جهت زبانی، و هم اینکه ''[[تورات]]'' حاوی 10 فرمان است؛<ref>'''''Encyclopedia of Religion'''''. ed. M, Eliade. New York: Macmilan Publishing Company, 1987, Vol XII, P. 557.</ref> زیرا 10 فرمان مبنای شریعت یهود است و دیگر بخش‌های ''عهد قدیم'' حولِ محور آن می‌چرخند<ref>هلی، هنری. '''''راهنمای کتاب مقدس'''''. ترجمه جسیکا باباخامیان، سابرینا بدلیان و ادوارد عیسی‌بیک، به کوشش ساروخاچیکیان، تهران: ص 99. </ref>. از سوی دیگر، آن‌را «عهدنامه سینا» نیز می‌نامند، به این معنا که نخستین عهدی بود که خداوند با بنی اسرائیل، به عنوان قوم برگزیده خود بست و از آن جهت که عهدنامه مزبور، حاوی اوامر و قوانین و رسوم الهی و بیانگر تاریخ قوم بنی اسرائیل و فعالیت‌های قضات، پادشاهان و پیامبران است<ref>'''''Encyclopedia of Religion'''''. Vol XII, PP. 558-560.</ref>.		. امروزه بسیاری از علمای یهودی نیز پذیرفته‌اند که ''[[تورات]]'' نتیجه بسط و تفسیر 10 فرمان الهی است که خداوند در طور سینا بر [[موسی (ع)]] نازل کرد و به‌وسیله علما و روحانیون بنی‌اسرائیل در دوره بعد از اسارت بابلی نوشته شد<ref>اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنج‌گانه». ترجمه علیرضا آل‌بویه، '''''فصلنامه هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 101. </ref>. نقادی‌های تاریخی و ادبی، بیانگر تمایز بارز «اسفار خمسه» نسبت به بخش‌های دیگر ''عهد قدیم'' است، هم از جهت زبانی، و هم اینکه ''[[تورات]]'' حاوی 10 فرمان است؛<ref>'''''Encyclopedia of Religion'''''. ed. M, Eliade. New York: Macmilan Publishing Company, 1987, Vol XII, P. 557.</ref> زیرا 10 فرمان مبنای شریعت یهود است و دیگر بخش‌های ''عهد قدیم'' حولِ محور آن می‌چرخند<ref>هلی، هنری. '''''راهنمای کتاب مقدس'''''. ترجمه جسیکا باباخامیان، سابرینا بدلیان و ادوارد عیسی‌بیک، به کوشش ساروخاچیکیان، تهران: ص 99. </ref>. از سوی دیگر، آن‌را «عهدنامه سینا» نیز می‌نامند، به این معنا که نخستین عهدی بود که خداوند با بنی اسرائیل، به عنوان قوم برگزیده خود بست و از آن جهت که عهدنامه مزبور، حاوی اوامر و قوانین و رسوم الهی و بیانگر تاریخ قوم بنی اسرائیل و فعالیت‌های قضات، پادشاهان و پیامبران است<ref>'''''Encyclopedia of Religion'''''. ed. M, Eliade. New York: Macmilan Publishing Company, 1987, Vol XII,, PP. 558-560.</ref>.

	نکته قابل توجه این است که در ''تورات''، احکام اخلاقی بسیار کمتر از احکام فقهی، مورد توجه قرار گرفته است<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. '''''کتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 87. </ref>.		نکته قابل توجه این است که در ''تورات''، احکام اخلاقی بسیار کمتر از احکام فقهی، مورد توجه قرار گرفته است<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. '''''کتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 87. </ref>.
خط ۱۲:		خط ۱۲:

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	~~[[موسی (ع)]]~~

	[[~~دین یهودی~~]]		* [[موسی (ع)]]

	[[انجیل]]		* [[دین یهودی]]

			* [[انجیل]]

	== '''مآخذ''' ==		== '''مآخذ''' ==
خط ۲۳:		خط ۲۴:
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

	[[رده:ادیان و مذاهب]]		[[رده:ادیان و مذاهب]]
	[[رده:ادیان]]		[[رده:ادیان]]

Karimian در ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۲

2025-05-06T20:02:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۲
خط ۱:		خط ۱:
	'''تورات'''، بخشی از مجموعه ''کتاب مقدس'' عبرانی (متن مقدس [[یهودیان\|یهود]])، که در مجموعه‌ای بزرگ‌تر، ''کتاب مقدس'' با نام ''عهد قدیم'' آمده است. ''تورات'' شامل 5 کتاب یا سفر اول عهد قدیم (اسفار خمسه) به نام‌های: پیدایش، خروج، اعداد، لاویان و تثنیه است<ref>'''''کتاب مقدس'''''. به همت انجمن پخش کتب مقدسه، 1977 و نیز ر.ک. بولس، بایسم. '''''الکتاب المقدس'''''. بیروت: دارالمشرق، 1994م، ص 59. </ref>.		'''تورات'''، بخشی از مجموعه ''کتاب مقدس'' عبرانی (متن مقدس [[یهودیان\|یهود]])، که در مجموعه‌ای بزرگ‌تر، ''کتاب مقدس'' با نام ''عهد قدیم'' آمده است. ''[[تورات]]'' شامل 5 کتاب یا سفر اول عهد قدیم (اسفار خمسه) به نام‌های: پیدایش، خروج، اعداد، لاویان و تثنیه است<ref>'''''کتاب مقدس'''''. به همت انجمن پخش کتب مقدسه، 1977 و نیز ر.ک. بولس، بایسم. '''''الکتاب المقدس'''''. بیروت: دارالمشرق، 1994م، ص 59. </ref>.

	سنت یهود، ''تورات'' را به حضرت موسی (ع)، نسبت می‌دهد<ref>ایدران، محمد بدران. '''''التوراه'''''. بیروت: دارالانصار، 1979، ص 8. </ref>. اما پژوهشگران معتقدند که اسفار پنجگانه ''تورات''، چند سده بعد از موسی (ع) نوشته شده‌اند و انتساب آن‌ها را به موسی (ع) را انکار می‌کنند<ref>اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنج‌گانه». ترجمه علیرضا آل‌بویه، '''''فصلنامه هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 95-97. </ref>. امروزه بسیاری از علمای یهودی نیز پذیرفته‌اند که ''تورات'' نتیجه بسط و تفسیر 10 فرمان الهی است که خداوند در طور سینا بر موسی (ع) نازل کرد و به‌وسیله علما و روحانیون بنی‌اسرائیل در دوره بعد از اسارت بابلی نوشته شد<ref>اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنج‌گانه». ترجمه علیرضا آل‌بویه، '''''فصلنامه هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 101. </ref>. نقادی‌های تاریخی و ادبی، بیانگر تمایز بارز «اسفار خمسه» نسبت به بخش‌های دیگر ''عهد قدیم'' است، هم از جهت زبانی، و هم اینکه ''تورات'' حاوی 10 فرمان است؛<ref>'''''Encyclopedia of Religion'''''. ed. M, Eliade. New York: Macmilan Publishing Company, 1987, Vol XII, P. 557.</ref> زیرا 10 فرمان مبنای شریعت یهود است و دیگر بخش‌های ''عهد قدیم'' حولِ محور آن می‌چرخند<ref>هلی، هنری. '''''راهنمای کتاب مقدس'''''. ترجمه جسیکا باباخامیان، سابرینا بدلیان و ادوارد عیسی‌بیک، به کوشش ساروخاچیکیان، تهران: ص 99. </ref>. از سوی دیگر، آن‌را «عهدنامه سینا» نیز می‌نامند، به این معنا که نخستین عهدی بود که خداوند با بنی اسرائیل، به عنوان قوم برگزیده خود بست و از آن جهت که عهدنامه مزبور، حاوی اوامر و قوانین و رسوم الهی و بیانگر تاریخ قوم بنی اسرائیل و فعالیت‌های قضات، پادشاهان و پیامبران است<ref>'''''Encyclopedia of Religion'''''. Vol XII, PP. 558-560.</ref>.		سنت یهود، ''[[تورات]]'' را به حضرت [[موسی (ع)]]، نسبت می‌دهد<ref>ایدران، محمد بدران. '''''التوراه'''''. بیروت: دارالانصار، 1979، ص 8. </ref>. اما پژوهشگران معتقدند که اسفار پنجگانه ''تورات''، چند سده بعد از [[موسی (ع)]] نوشته شده‌اند و انتساب آن‌ها را به [[موسی (ع)]] را انکار می‌کنند<ref>اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنج‌گانه». ترجمه علیرضا آل‌بویه، '''''فصلنامه هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 95-97. </ref>
			[[پرونده:تورات.gif\|بندانگشتی\|کتاب تورات،برگرفته از سایت گلدون،قابل بازیابی از[https://goldonn.ir/کتاب-آسمانی-تورات-۲۰۲۲-_بخش-اول/ https://goldonn.ir]]]
			. امروزه بسیاری از علمای یهودی نیز پذیرفته‌اند که ''[[تورات]]'' نتیجه بسط و تفسیر 10 فرمان الهی است که خداوند در طور سینا بر [[موسی (ع)]] نازل کرد و به‌وسیله علما و روحانیون بنی‌اسرائیل در دوره بعد از اسارت بابلی نوشته شد<ref>اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنج‌گانه». ترجمه علیرضا آل‌بویه، '''''فصلنامه هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 101. </ref>. نقادی‌های تاریخی و ادبی، بیانگر تمایز بارز «اسفار خمسه» نسبت به بخش‌های دیگر ''عهد قدیم'' است، هم از جهت زبانی، و هم اینکه ''[[تورات]]'' حاوی 10 فرمان است؛<ref>'''''Encyclopedia of Religion'''''. ed. M, Eliade. New York: Macmilan Publishing Company, 1987, Vol XII, P. 557.</ref> زیرا 10 فرمان مبنای شریعت یهود است و دیگر بخش‌های ''عهد قدیم'' حولِ محور آن می‌چرخند<ref>هلی، هنری. '''''راهنمای کتاب مقدس'''''. ترجمه جسیکا باباخامیان، سابرینا بدلیان و ادوارد عیسی‌بیک، به کوشش ساروخاچیکیان، تهران: ص 99. </ref>. از سوی دیگر، آن‌را «عهدنامه سینا» نیز می‌نامند، به این معنا که نخستین عهدی بود که خداوند با بنی اسرائیل، به عنوان قوم برگزیده خود بست و از آن جهت که عهدنامه مزبور، حاوی اوامر و قوانین و رسوم الهی و بیانگر تاریخ قوم بنی اسرائیل و فعالیت‌های قضات، پادشاهان و پیامبران است<ref>'''''Encyclopedia of Religion'''''. Vol XII, PP. 558-560.</ref>.

	نکته قابل توجه این است که در ''تورات''، احکام اخلاقی بسیار کمتر از احکام فقهی، مورد توجه قرار گرفته است<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. '''''کتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 87. </ref>.		نکته قابل توجه این است که در ''تورات''، احکام اخلاقی بسیار کمتر از احکام فقهی، مورد توجه قرار گرفته است<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. '''''کتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 87. </ref>.

	اسفار پنجگانه تورات به قرار زیرند:		اسفار پنجگانه [[تورات]] به قرار زیرند:

	سفر پیدایش کهن‌ترین سند تاریخی جهان است که به شرحی دقیق و مبسوط از نحوه خلقت جهان آفرینش، می‌پردازد و وقایع تاریخی از آدم (ع) تا دوره نوح (ع) را پی می‌گیرد و پس از آن به شرح احوال ابراهیم و نحوه شکل‌گیری قوم بنی‌اسرائیل می‌پردازد<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. '''''کتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 76. </ref>. سفر خروج بیان وقایع زندگی قوم بنی‌اسرائیل در مصر و توصیف دوران اسارت آنان است و از ظهور موسی در میان قوم و خروج آن‌ها از مصر، سخن می‌گوید. سفر لاویان در بیان احکام و دستورهای دینی است که از سوی موسی (ع) برای قوم مشخص شده و به حوادث تاریخی، توجهی نمی‌کند. سفر اعداد با یک سرشماری برای ارزیابی قدرت جنگی، آغاز می‌شود و سپس به بیان احکام و دستورهای دینی می‌پردازد و سرانجام در سفر تثنیه کمتر حوادث تاریخی به چشم می‌خورد و در آن بیشتر سخنان قبلی موسی (ع) تکرار شده است<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. '''''کتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 79-80.</ref>.		سفر پیدایش کهن‌ترین سند تاریخی جهان است که به شرحی دقیق و مبسوط از نحوه خلقت جهان آفرینش، می‌پردازد و وقایع تاریخی از آدم (ع) تا دوره نوح (ع) را پی می‌گیرد و پس از آن به شرح احوال ابراهیم و نحوه شکل‌گیری قوم بنی‌اسرائیل می‌پردازد<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. '''''کتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 76. </ref>. سفر خروج بیان وقایع زندگی قوم بنی‌اسرائیل در مصر و توصیف دوران اسارت آنان است و از ظهور موسی در میان قوم و خروج آن‌ها از مصر، سخن می‌گوید. سفر لاویان در بیان احکام و دستورهای دینی است که از سوی موسی (ع) برای قوم مشخص شده و به حوادث تاریخی، توجهی نمی‌کند. سفر اعداد با یک سرشماری برای ارزیابی قدرت جنگی، آغاز می‌شود و سپس به بیان احکام و دستورهای دینی می‌پردازد و سرانجام در سفر تثنیه کمتر حوادث تاریخی به چشم می‌خورد و در آن بیشتر سخنان قبلی [[موسی (ع)]] تکرار شده است<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. '''''کتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 79-80.</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
			[[موسی (ع)]]

			[[دین یهودی]]

			[[انجیل]]

	== '''مآخذ''' ==		== '''مآخذ''' ==
			<references />

			== منبع اصلی ==
			[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

			[[رده:ادیان و مذاهب]]
			[[رده:ادیان]]

Karimian در ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۸

2025-05-06T19:48:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۸
خط ۱:		خط ۱:
	'''تورات'''، ~~بخشي~~ از ~~مجموعة~~ ''~~كتاب~~ مقدس'' ~~عبراني~~ (متن مقدس [[یهودیان\|یهود]])، كه در ~~مجموعه‌اي~~ بزرگ‌تر، ''~~كتاب~~ مقدس'' با نام ''عهد ~~قديم~~'' آمده است. ''تورات'' شامل 5 ~~كتاب يا~~ سفر اول عهد ~~قديم~~ (اسفار خمسه) به ~~نام‌هاي~~: ~~پيدايش،~~ خروج، اعداد، ~~لاويان~~ و ~~تثنيه~~ است.<~~sup~~>1</~~sup~~>		'''تورات'''، بخشی از مجموعه ''کتاب مقدس'' عبرانی (متن مقدس [[یهودیان\|یهود]])، که در مجموعه‌ای بزرگ‌تر، ''کتاب مقدس'' با نام ''عهد قدیم'' آمده است. ''تورات'' شامل 5 کتاب یا سفر اول عهد قدیم (اسفار خمسه) به نام‌های: پیدایش، خروج، اعداد، لاویان و تثنیه است<ref>'''''کتاب مقدس'''''. به همت انجمن پخش کتب مقدسه، 1977 و نیز ر.ک. بولس، بایسم. '''''الکتاب المقدس'''''. بیروت: دارالمشرق، 1994م، ص 59. </ref>.

	سنت ~~يهود،~~ ''تورات'' را به حضرت ~~موسي~~ (ع)، نسبت ~~مي‌دهد.~~<~~sup~~>2</~~sup~~> اما پژوهشگران معتقدند كه اسفار ~~پنجگانة~~ ''تورات''، چند سده بعد از ~~موسي~~ (ع) نوشته شده‌اند و انتساب آن‌ها را به ~~موسي~~ (ع) را ~~انكار مي‌كنند.~~<~~sup~~>3</~~sup~~> امروزه ~~بسياري~~ از ~~علماي يهودي نيز پذيرفته‌اند كه~~ ''تورات'' ~~نتيجة~~ بسط و ~~تفسير~~ 10 فرمان ~~الهي~~ است كه خداوند در طور ~~سينا~~ بر ~~موسي~~ (ع) نازل ~~كرد~~ و ~~به‌وسيلة~~ علما و ~~روحانيون بني‌اسرائيل~~ در ~~دورة~~ بعد از اسارت ~~بابلي~~ نوشته شد.<~~sup~~>4</~~sup~~> ~~نقادي‌هاي تاريخي~~ و ~~ادبي، بيانگر تمايز~~ بارز «اسفار خمسه» نسبت به ~~بخش‌هاي ديگر~~ ''عهد ~~قديم~~'' است، هم از جهت ~~زباني،~~ و هم ~~اينكه~~ ''تورات'' ~~حاوي~~ 10 فرمان است؛<~~sup~~>5</~~sup~~> ~~زيرا~~ 10 فرمان ~~مبناي شريعت يهود~~ است و ~~ديگر بخش‌هاي~~ ''عهد ~~قديم~~'' حولِ محور آن ~~مي‌چرخند.~~<~~sup~~>6</~~sup~~> از ~~سوي ديگر،~~ آن‌را ~~«عهدنامة سينا» نيز مي‌نامند،~~ به ~~اين~~ معنا ~~كه نخستين عهدي~~ بود كه خداوند با ~~بني اسرائيل،~~ به عنوان قوم ~~برگزيدة~~ خود بست و از آن جهت ~~كه عهدنامة~~ مزبور، ~~حاوي~~ اوامر و ~~قوانين~~ و رسوم ~~الهي~~ و ~~بيانگر تاريخ~~ قوم ~~بني اسرائيل~~ و ~~فعاليت‌هاي~~ قضات، پادشاهان و ~~پيامبران~~ است.<~~sup~~>7</~~sup~~>		سنت یهود، ''تورات'' را به حضرت موسی (ع)، نسبت می‌دهد<ref>ایدران، محمد بدران. '''''التوراه'''''. بیروت: دارالانصار، 1979، ص 8. </ref>. اما پژوهشگران معتقدند که اسفار پنجگانه ''تورات''، چند سده بعد از موسی (ع) نوشته شده‌اند و انتساب آن‌ها را به موسی (ع) را انکار می‌کنند<ref>اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنج‌گانه». ترجمه علیرضا آل‌بویه، '''''فصلنامه هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 95-97. </ref>. امروزه بسیاری از علمای یهودی نیز پذیرفته‌اند که ''تورات'' نتیجه بسط و تفسیر 10 فرمان الهی است که خداوند در طور سینا بر موسی (ع) نازل کرد و به‌وسیله علما و روحانیون بنی‌اسرائیل در دوره بعد از اسارت بابلی نوشته شد<ref>اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنج‌گانه». ترجمه علیرضا آل‌بویه، '''''فصلنامه هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 101. </ref>. نقادی‌های تاریخی و ادبی، بیانگر تمایز بارز «اسفار خمسه» نسبت به بخش‌های دیگر ''عهد قدیم'' است، هم از جهت زبانی، و هم اینکه ''تورات'' حاوی 10 فرمان است؛<ref>'''''Encyclopedia of Religion'''''. ed. M, Eliade. New York: Macmilan Publishing Company, 1987, Vol XII, P. 557.</ref> زیرا 10 فرمان مبنای شریعت یهود است و دیگر بخش‌های ''عهد قدیم'' حولِ محور آن می‌چرخند<ref>هلی، هنری. '''''راهنمای کتاب مقدس'''''. ترجمه جسیکا باباخامیان، سابرینا بدلیان و ادوارد عیسی‌بیک، به کوشش ساروخاچیکیان، تهران: ص 99. </ref>. از سوی دیگر، آن‌را «عهدنامه سینا» نیز می‌نامند، به این معنا که نخستین عهدی بود که خداوند با بنی اسرائیل، به عنوان قوم برگزیده خود بست و از آن جهت که عهدنامه مزبور، حاوی اوامر و قوانین و رسوم الهی و بیانگر تاریخ قوم بنی اسرائیل و فعالیت‌های قضات، پادشاهان و پیامبران است<ref>'''''Encyclopedia of Religion'''''. Vol XII, PP. 558-560.</ref>.

	~~نكتة~~ قابل توجه ~~اين~~ است كه در ''تورات''، ~~احكام اخلاقي بسيار كمتر~~ از ~~احكام فقهي،~~ مورد توجه قرار گرفته است.<~~sup~~>8</~~sup~~>		نکته قابل توجه این است که در ''تورات''، احکام اخلاقی بسیار کمتر از احکام فقهی، مورد توجه قرار گرفته است<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. '''''کتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 87. </ref>.

	اسفار ~~پنجگانة~~ تورات به قرار ~~زيرند~~:		اسفار پنجگانه تورات به قرار زیرند:

	سفر ~~پيدايش كهن‌ترين~~ سند ~~تاريخي~~ جهان است كه به ~~شرحي دقيق~~ و مبسوط از ~~نحوة~~ خلقت جهان ~~آفرينش، مي‌پردازد~~ و ~~وقايع تاريخي~~ از آدم (ع) تا ~~دورة~~ نوح (ع) را ~~پي مي‌گيرد~~ و پس از آن به شرح احوال ~~ابراهيم~~ و ~~نحوة شكل‌گيري~~ قوم ~~بني‌اسرائيل مي‌پردازد.~~<~~sup~~>9</~~sup~~> سفر خروج ~~بيان وقايع زندگي~~ قوم ~~بني‌اسرائيل~~ در مصر و ~~توصيف~~ دوران اسارت آنان است و از ظهور ~~موسي~~ در ~~ميان~~ قوم و خروج آن‌ها از مصر، سخن ~~مي‌گويد~~. سفر ~~لاويان~~ در ~~بيان احكام~~ و ~~دستورهاي ديني~~ است كه از ~~سوي موسي~~ (ع) ~~براي~~ قوم مشخص شده و به حوادث ~~تاريخي، توجهي نمي‌كند~~. سفر اعداد با ~~يك سرشماري براي ارزيابي~~ قدرت ~~جنگي،~~ آغاز ~~مي‌شود~~ و سپس به ~~بيان احكام~~ و ~~دستورهاي ديني مي‌پردازد~~ و سرانجام در سفر ~~تثنيه كمتر~~ حوادث ~~تاريخي~~ به چشم ~~مي‌خورد~~ و در آن ~~بيشتر~~ سخنان ~~قبلي موسي~~ (ع) ~~تكرار~~ شده است.<~~sup~~>10</~~sup~~>		سفر پیدایش کهن‌ترین سند تاریخی جهان است که به شرحی دقیق و مبسوط از نحوه خلقت جهان آفرینش، می‌پردازد و وقایع تاریخی از آدم (ع) تا دوره نوح (ع) را پی می‌گیرد و پس از آن به شرح احوال ابراهیم و نحوه شکل‌گیری قوم بنی‌اسرائیل می‌پردازد<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. '''''کتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 76. </ref>. سفر خروج بیان وقایع زندگی قوم بنی‌اسرائیل در مصر و توصیف دوران اسارت آنان است و از ظهور موسی در میان قوم و خروج آن‌ها از مصر، سخن می‌گوید. سفر لاویان در بیان احکام و دستورهای دینی است که از سوی موسی (ع) برای قوم مشخص شده و به حوادث تاریخی، توجهی نمی‌کند. سفر اعداد با یک سرشماری برای ارزیابی قدرت جنگی، آغاز می‌شود و سپس به بیان احکام و دستورهای دینی می‌پردازد و سرانجام در سفر تثنیه کمتر حوادث تاریخی به چشم می‌خورد و در آن بیشتر سخنان قبلی موسی (ع) تکرار شده است<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. '''''کتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 79-80.</ref>.

			== نیز نگاه کنید به ==

	'''مآخذ:'''		== '''مآخذ''' ==

	1- '''''كتاب مقدس'''''. به همت انجمن پخش كتب مقدسه، 1977 و نيز ر.ك. بولس، بايسم. '''''الكتاب المقدس'''''. بيروت: دارالمشرق، 1994م، ص 59.

	~~2- ايدران، محمد بدران. '''''التوراة'''''. بيروت: دارالانصار، 1979، ص 8.~~

	3- اسپينوزا، باروخ. «مصنف واقعي اسفار پنج‌گانه». ترجمة عليرضا آل‌بويه، '''''فصلنامة هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 95-97.

	~~4- همان. ص 101.~~

	~~5- '''''Encyclopedia of Religion'''''. ed. M, Eliade. New York: Macmilan Publishing Company, 1987, Vol XII, P. 557.~~

	6- هلي، هنري. '''''راهنماي كتاب مقدس'''''. ترجمة جسيكا باباخاميان، سابرينا بدليان و ادوارد عيسي‌بيك، به كوشش ساروخاچيكيان، تهران: ص 99.

	~~7- '''''Encyclopedia of Religion'''''. Vol XII, PP. 558-560.~~

	~~8- سليماني اردستاني، عبدالرحيم. '''''كتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامي ايران، 1382، ص 87.~~

	~~9- همان. ص 76.~~

	~~10- همان. ص 79-80.~~

Samei در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۱۳

2025-05-04T23:13:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۱۳
خط ۱:		خط ۱:
	'''تورات'''، بخشي از مجموعة ''كتاب مقدس'' عبراني (متن مقدس ~~يهود~~)، كه در مجموعه‌اي بزرگ‌تر، ''كتاب مقدس'' با نام ''عهد قديم'' آمده است. ''تورات'' شامل 5 كتاب يا سفر اول عهد قديم (اسفار خمسه) به نام‌هاي: پيدايش، خروج، اعداد، لاويان و تثنيه است.<sup>1</sup>		'''تورات'''، بخشي از مجموعة ''كتاب مقدس'' عبراني (متن مقدس [[یهودیان\|یهود]])، كه در مجموعه‌اي بزرگ‌تر، ''كتاب مقدس'' با نام ''عهد قديم'' آمده است. ''تورات'' شامل 5 كتاب يا سفر اول عهد قديم (اسفار خمسه) به نام‌هاي: پيدايش، خروج، اعداد، لاويان و تثنيه است.<sup>1</sup>

	سنت يهود، ''تورات'' را به حضرت موسي (ع)، نسبت مي‌دهد.<sup>2</sup> اما پژوهشگران معتقدند كه اسفار پنجگانة ''تورات''، چند سده بعد از موسي (ع) نوشته شده‌اند و انتساب آن‌ها را به موسي (ع) را انكار مي‌كنند.<sup>3</sup> امروزه بسياري از علماي يهودي نيز پذيرفته‌اند كه ''تورات'' نتيجة بسط و تفسير 10 فرمان الهي است كه خداوند در طور سينا بر موسي (ع) نازل كرد و به‌وسيلة علما و روحانيون بني‌اسرائيل در دورة بعد از اسارت بابلي نوشته شد.<sup>4</sup> نقادي‌هاي تاريخي و ادبي، بيانگر تمايز بارز «اسفار خمسه» نسبت به بخش‌هاي ديگر ''عهد قديم'' است، هم از جهت زباني، و هم اينكه ''تورات'' حاوي 10 فرمان است؛<sup>5</sup> زيرا 10 فرمان مبناي شريعت يهود است و ديگر بخش‌هاي ''عهد قديم'' حولِ محور آن مي‌چرخند.<sup>6</sup> از سوي ديگر، آن‌را «عهدنامة سينا» نيز مي‌نامند، به اين معنا كه نخستين عهدي بود كه خداوند با بني اسرائيل، به عنوان قوم برگزيدة خود بست و از آن جهت كه عهدنامة مزبور، حاوي اوامر و قوانين و رسوم الهي و بيانگر تاريخ قوم بني اسرائيل و فعاليت‌هاي قضات، پادشاهان و پيامبران است.<sup>7</sup>		سنت يهود، ''تورات'' را به حضرت موسي (ع)، نسبت مي‌دهد.<sup>2</sup> اما پژوهشگران معتقدند كه اسفار پنجگانة ''تورات''، چند سده بعد از موسي (ع) نوشته شده‌اند و انتساب آن‌ها را به موسي (ع) را انكار مي‌كنند.<sup>3</sup> امروزه بسياري از علماي يهودي نيز پذيرفته‌اند كه ''تورات'' نتيجة بسط و تفسير 10 فرمان الهي است كه خداوند در طور سينا بر موسي (ع) نازل كرد و به‌وسيلة علما و روحانيون بني‌اسرائيل در دورة بعد از اسارت بابلي نوشته شد.<sup>4</sup> نقادي‌هاي تاريخي و ادبي، بيانگر تمايز بارز «اسفار خمسه» نسبت به بخش‌هاي ديگر ''عهد قديم'' است، هم از جهت زباني، و هم اينكه ''تورات'' حاوي 10 فرمان است؛<sup>5</sup> زيرا 10 فرمان مبناي شريعت يهود است و ديگر بخش‌هاي ''عهد قديم'' حولِ محور آن مي‌چرخند.<sup>6</sup> از سوي ديگر، آن‌را «عهدنامة سينا» نيز مي‌نامند، به اين معنا كه نخستين عهدي بود كه خداوند با بني اسرائيل، به عنوان قوم برگزيدة خود بست و از آن جهت كه عهدنامة مزبور، حاوي اوامر و قوانين و رسوم الهي و بيانگر تاريخ قوم بني اسرائيل و فعاليت‌هاي قضات، پادشاهان و پيامبران است.<sup>7</sup>

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''تورات'''، بخشي از مجموعة ''كتاب مقدس'' عبراني (متن مقدس يهود)، كه در مجموعه‌اي بزرگ‌تر، ''كتاب مقدس'' با نام ''عهد قديم'' آمده است. ''تورات'' شامل 5 كتاب يا سفر اول عهد قديم (اسفار خمسه) به نام‌هاي: پيدايش، خروج، اعداد، لاويان و تثنيه است.¹ سنت...» ایجاد کرد

2024-08-11T00:59:52Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''تورات'''، بخشي از مجموعة ''كتاب مقدس'' عبراني (متن مقدس يهود)، كه در مجموعه‌اي بزرگ‌تر، ''كتاب مقدس'' با نام ''عهد قديم'' آمده است. ''تورات'' شامل 5 كتاب يا سفر اول عهد قديم (اسفار خمسه) به نام‌هاي: پيدايش، خروج، اعداد، لاويان و تثنيه است.1 سنت...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''تورات'''، بخشي از مجموعة ''كتاب مقدس'' عبراني (متن مقدس يهود)، كه در مجموعه‌اي بزرگ‌تر، ''كتاب مقدس'' با نام ''عهد قديم'' آمده است. ''تورات'' شامل 5 كتاب يا سفر اول عهد قديم (اسفار خمسه) به نام‌هاي: پيدايش، خروج، اعداد، لاويان و تثنيه است.1

سنت يهود، ''تورات'' را به حضرت موسي (ع)، نسبت مي‌دهد.2 اما پژوهشگران معتقدند كه اسفار پنجگانة ''تورات''، چند سده بعد از موسي (ع) نوشته شده‌اند و انتساب آن‌ها را به موسي (ع) را انكار مي‌كنند.3 امروزه بسياري از علماي يهودي نيز پذيرفته‌اند كه ''تورات'' نتيجة بسط و تفسير 10 فرمان الهي است كه خداوند در طور سينا بر موسي (ع) نازل كرد و به‌وسيلة علما و روحانيون بني‌اسرائيل در دورة بعد از اسارت بابلي نوشته شد.4 نقادي‌هاي تاريخي و ادبي، بيانگر تمايز بارز «اسفار خمسه» نسبت به بخش‌هاي ديگر ''عهد قديم'' است، هم از جهت زباني، و هم اينكه ''تورات'' حاوي 10 فرمان است؛5 زيرا 10 فرمان مبناي شريعت يهود است و ديگر بخش‌هاي ''عهد قديم'' حولِ محور آن مي‌چرخند.6 از سوي ديگر، آن‌را «عهدنامة سينا» نيز مي‌نامند، به اين معنا كه نخستين عهدي بود كه خداوند با بني اسرائيل، به عنوان قوم برگزيدة خود بست و از آن جهت كه عهدنامة مزبور، حاوي اوامر و قوانين و رسوم الهي و بيانگر تاريخ قوم بني اسرائيل و فعاليت‌هاي قضات، پادشاهان و پيامبران است.7

نكتة قابل توجه اين است كه در ''تورات''، احكام اخلاقي بسيار كمتر از احكام فقهي، مورد توجه قرار گرفته است.8

اسفار پنجگانة تورات به قرار زيرند:

سفر پيدايش كهن‌ترين سند تاريخي جهان است كه به شرحي دقيق و مبسوط از نحوة خلقت جهان آفرينش، مي‌پردازد و وقايع تاريخي از آدم (ع) تا دورة نوح (ع) را پي مي‌گيرد و پس از آن به شرح احوال ابراهيم و نحوة شكل‌گيري قوم بني‌اسرائيل مي‌پردازد.9 سفر خروج بيان وقايع زندگي قوم بني‌اسرائيل در مصر و توصيف دوران اسارت آنان است و از ظهور موسي در ميان قوم و خروج آن‌ها از مصر، سخن مي‌گويد. سفر لاويان در بيان احكام و دستورهاي ديني است كه از سوي موسي (ع) براي قوم مشخص شده و به حوادث تاريخي، توجهي نمي‌كند. سفر اعداد با يك سرشماري براي ارزيابي قدرت جنگي، آغاز مي‌شود و سپس به بيان احكام و دستورهاي ديني مي‌پردازد و سرانجام در سفر تثنيه كمتر حوادث تاريخي به چشم مي‌خورد و در آن بيشتر سخنان قبلي موسي (ع) تكرار شده است.10

'''مآخذ:'''

1- '''''كتاب مقدس'''''. به همت انجمن پخش كتب مقدسه، 1977 و نيز ر.ك. بولس، بايسم. '''''الكتاب المقدس'''''. بيروت: دارالمشرق، 1994م، ص 59.

2- ايدران، محمد بدران. '''''التوراة'''''. بيروت: دارالانصار، 1979، ص 8.

3- اسپينوزا، باروخ. «مصنف واقعي اسفار پنج‌گانه». ترجمة عليرضا آل‌بويه، '''''فصلنامة هفت آسمان'''''. قم: 1376، ش 1، ص 95-97.

4- همان. ص 101.

5- '''''Encyclopedia of Religion'''''. ed. M, Eliade. New York: Macmilan Publishing Company, 1987, Vol XII, P. 557.

6- هلي، هنري. '''''راهنماي كتاب مقدس'''''. ترجمة جسيكا باباخاميان، سابرينا بدليان و ادوارد عيسي‌بيك، به كوشش ساروخاچيكيان، تهران: ص 99.

7- '''''Encyclopedia of Religion'''''. Vol XII, PP. 558-560.

8- سليماني اردستاني، عبدالرحيم. '''''كتاب مقدس'''''. قم: انجمن معارف اسلامي ايران، 1382، ص 87.

9- همان. ص 76.

10- همان. ص 79-80.