https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D9%8F%D8%B1%D9%86%D8%A7_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C 2026-06-20T06:42:46Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%8F%D8%B1%D9%86%D8%A7_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C&diff=9225&oldid=prev 2025-05-19T14:56:29Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[قهوه خانه]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[تخم مرغ بازی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%8F%D8%B1%D9%86%D8%A7_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C&diff=9209&oldid=prev 2025-05-19T10:14:15Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تُرنا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازی،</del>''' نام یک بازی کهن ایرانی که به بازی «میر و وزیر» و «شاه و وزیر» نیز معروف بوده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:تُرنا بازی.jpg|بندانگشتی|تُرنا بازی،برگرفته از سایت ساعد، قابل بازیابی از[https://saednews.com/.post/bazi-daranehbazi https://saednews.com/.post//bazi-daranehbazi]]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تُرنا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازی]]،</ins>''' نام یک بازی کهن ایرانی که به بازی «میر و وزیر» و «شاه و وزیر» نیز معروف بوده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این بازی مردانه بوده و در میان گروه‌های سنی مختلف به ویژه بزرگسالان رواج داشته است. وسیله بازی معمولاً یک تُرنا یا کمربند و یک قاب (یا قاپ) است. تُرنا، لُنگ یا پارچه‌ای به هم تابیده و قاب یا بُجُول، کَشْکَک یا قاپَک پاک و پرداخته شده دست و پای معمولاً گوسفند است&lt;ref name=":0"&gt;بلوکباشی، علی. «ترنا بازی». '''''کتاب هفته'''''. ش 96 (21 مهر 1342)، تهران: سازمان چاپ و انتشارات کیهان، ص114.&lt;/ref&gt;. قاب چهار سطح برآمده و فرورفته با نقش‌های گوناگون دارد که در میان قماربازان اسب، خر، جیک و بوک،&lt;ref&gt;جهانشاهی، حسین. '''''قاپ بازی در ایران'''''. تهران: اداره فرهنگ عامه، 135ش، ص2-3.&lt;/ref&gt; و در میان ترنابازان به ترتیب این نام‌ها شاه، وزیر، دزد و شیخ یا پوچ نامیده می‌شوند&lt;ref name=":1"&gt;بلوکباشی، علی. «ترنا بازی». '''''کتاب هفته'''''. ش 96 (21 مهر 1342)، تهران: سازمان چاپ و انتشارات کیهان، ص115.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این بازی مردانه بوده و در میان گروه‌های سنی مختلف به ویژه بزرگسالان رواج داشته است. وسیله بازی معمولاً یک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تُرنا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازی|تُرنا]] </ins>یا کمربند و یک قاب (یا قاپ) است. تُرنا، لُنگ یا پارچه‌ای به هم تابیده و قاب یا بُجُول، کَشْکَک یا قاپَک پاک و پرداخته شده دست و پای معمولاً گوسفند است&lt;ref name=":0"&gt;بلوکباشی، علی. «ترنا بازی». '''''کتاب هفته'''''. ش 96 (21 مهر 1342)، تهران: سازمان چاپ و انتشارات کیهان، ص114.&lt;/ref&gt;. قاب چهار سطح برآمده و فرورفته با نقش‌های گوناگون دارد که در میان قماربازان اسب، خر، جیک و بوک،&lt;ref&gt;جهانشاهی، حسین. '''''قاپ بازی در ایران'''''. تهران: اداره فرهنگ عامه، 135ش، ص2-3.&lt;/ref&gt; و در میان ترنابازان به ترتیب این نام‌ها شاه، وزیر، دزد و شیخ یا پوچ نامیده می‌شوند&lt;ref name=":1"&gt;بلوکباشی، علی. «ترنا بازی». '''''کتاب هفته'''''. ش 96 (21 مهر 1342)، تهران: سازمان چاپ و انتشارات کیهان، ص115.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بازی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترنا، </del>هر بازیکن که در انداختن قاپ، قاپش اسب یا شاه روی زمین بنشیند منصب پادشاهی را به دست می‌گیرد و به کسی که به حکم نقش قاپی که انداخته وزیر شده، دستور می‌دهد تا بازیکنی را که قاپش دزد نشسته تنبیه کند&lt;ref name=":1" /&gt;. در مجازات دزد انواع تنبیه‌ها، از جمله شلاق زدن با ترنا که رایج‌ترین تنبیهات است، پیشنهاد صلوات فرستادن، غزل خواندن، چای و شیرینی دادن به بازیکنان و حاضران در مجلس ترنا، معمول است&lt;ref&gt;بلوکباشی، علی. «ترنا بازی». '''''کتاب هفته'''''. ش 96 (21 مهر 1342)، تهران: سازمان چاپ و انتشارات کیهان، ص-116-115.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تُرنا </ins>بازی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|بازی ترنا]]، </ins>هر بازیکن که در انداختن قاپ، قاپش اسب یا شاه روی زمین بنشیند منصب پادشاهی را به دست می‌گیرد و به کسی که به حکم نقش قاپی که انداخته وزیر شده، دستور می‌دهد تا بازیکنی را که قاپش دزد نشسته تنبیه کند&lt;ref name=":1" /&gt;. در مجازات دزد انواع تنبیه‌ها، از جمله شلاق زدن با ترنا که رایج‌ترین تنبیهات است، پیشنهاد صلوات فرستادن، غزل خواندن، چای و شیرینی دادن به بازیکنان و حاضران در مجلس ترنا، معمول است&lt;ref&gt;بلوکباشی، علی. «ترنا بازی». '''''کتاب هفته'''''. ش 96 (21 مهر 1342)، تهران: سازمان چاپ و انتشارات کیهان، ص-116-115.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از زمان تأسیس [[قهوه خانه|قهوه‌خانه]] در جامعه ایران و تجمع مردم صنف‌های گوناگون در آن، ترنا بازی یکی از سرگرمی‌های قهوه‌خانه‌نشین‌ها شد که معمولاً در شب‌های دراز زمستان و ماه رمضان به آن می‌پرداختند&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;بلوکباشی، علی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;قهوه‌خانه‌های ایران.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1375، ص11، 148.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از زمان تأسیس [[قهوه خانه|قهوه‌خانه]] در جامعه ایران و تجمع مردم صنف‌های گوناگون در آن، ترنا بازی یکی از سرگرمی‌های قهوه‌خانه‌نشین‌ها شد که معمولاً در شب‌های دراز زمستان و ماه رمضان به آن می‌پرداختند&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;بلوکباشی، علی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;قهوه‌خانه‌های ایران.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1375، ص11، 148.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوک باشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوک باشی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مردم شناسی]]</ins></div></td></tr> </table>

Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%8F%D8%B1%D9%86%D8%A7_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C&diff=9207&oldid=prev 2025-05-19T10:09:56Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;تُرنا بازی،&#039;&#039;&#039; نام یک بازی کهن ایرانی که به بازی «میر و وزیر» و «شاه و وزیر» نیز معروف بوده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;تُرنا بازی،&#039;&#039;&#039; نام یک بازی کهن ایرانی که به بازی «میر و وزیر» و «شاه و وزیر» نیز معروف بوده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این بازی مردانه بوده و در میان گروه‌های سنی مختلف به ویژه بزرگسالان رواج داشته است. وسیله بازی معمولاً یک تُرنا یا کمربند و یک قاب (یا قاپ) است. تُرنا، لُنگ یا پارچه‌ای به هم تابیده و قاب یا بُجُول، کَشْکَک یا قاپَک پاک و پرداخته شده دست و پای معمولاً گوسفند است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; قاب چهار سطح برآمده و فرورفته با نقش‌های گوناگون دارد که در میان قماربازان اسب، خر، جیک و بوک،&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و در میان ترنابازان به ترتیب این نام‌ها شاه، وزیر، دزد و شیخ یا پوچ نامیده می‌شوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این بازی مردانه بوده و در میان گروه‌های سنی مختلف به ویژه بزرگسالان رواج داشته است. وسیله بازی معمولاً یک تُرنا یا کمربند و یک قاب (یا قاپ) است. تُرنا، لُنگ یا پارچه‌ای به هم تابیده و قاب یا بُجُول، کَشْکَک یا قاپَک پاک و پرداخته شده دست و پای معمولاً گوسفند است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0"</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلوکباشی، علی. «ترنا بازی». '''''کتاب هفته'''''. ش 96 (21 مهر 1342)، تهران: سازمان چاپ و انتشارات کیهان، ص114.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>قاب چهار سطح برآمده و فرورفته با نقش‌های گوناگون دارد که در میان قماربازان اسب، خر، جیک و بوک،&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهانشاهی، حسین. '''''قاپ بازی در ایران'''''. تهران: اداره فرهنگ عامه، 135ش، ص2-3.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و در میان ترنابازان به ترتیب این نام‌ها شاه، وزیر، دزد و شیخ یا پوچ نامیده می‌شوند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":1"</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلوکباشی، علی. «ترنا بازی». '''''کتاب هفته'''''. ش 96 (21 مهر 1342)، تهران: سازمان چاپ و انتشارات کیهان، ص115.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بازی ترنا، هر بازیکن که در انداختن قاپ، قاپش اسب یا شاه روی زمین بنشیند منصب پادشاهی را به دست می‌گیرد و به کسی که به حکم نقش قاپی که انداخته وزیر شده، دستور می‌دهد تا بازیکنی را که قاپش دزد نشسته تنبیه کند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;sup&gt;4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در مجازات دزد انواع تنبیه‌ها، از جمله شلاق زدن با ترنا که رایج‌ترین تنبیهات است، پیشنهاد صلوات فرستادن، غزل خواندن، چای و شیرینی دادن به بازیکنان و حاضران در مجلس ترنا، معمول است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بازی ترنا، هر بازیکن که در انداختن قاپ، قاپش اسب یا شاه روی زمین بنشیند منصب پادشاهی را به دست می‌گیرد و به کسی که به حکم نقش قاپی که انداخته وزیر شده، دستور می‌دهد تا بازیکنی را که قاپش دزد نشسته تنبیه کند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":1" </ins>/&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در مجازات دزد انواع تنبیه‌ها، از جمله شلاق زدن با ترنا که رایج‌ترین تنبیهات است، پیشنهاد صلوات فرستادن، غزل خواندن، چای و شیرینی دادن به بازیکنان و حاضران در مجلس ترنا، معمول است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلوکباشی، علی. «ترنا بازی». '''''کتاب هفته'''''. ش 96 (21 مهر 1342)، تهران: سازمان چاپ و انتشارات کیهان، ص-116-115.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از زمان تأسیس [[قهوه خانه|قهوه‌خانه]] در جامعه ایران و تجمع مردم صنف‌های گوناگون در آن، ترنا بازی یکی از سرگرمی‌های قهوه‌خانه‌نشین‌ها شد که معمولاً در شب‌های دراز زمستان و ماه رمضان به آن می‌پرداختند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از زمان تأسیس [[قهوه خانه|قهوه‌خانه]] در جامعه ایران و تجمع مردم صنف‌های گوناگون در آن، ترنا بازی یکی از سرگرمی‌های قهوه‌خانه‌نشین‌ها شد که معمولاً در شب‌های دراز زمستان و ماه رمضان به آن می‌پرداختند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" /&gt;&lt;ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلوکباشی، علی. '''''قهوه‌خانه‌های ایران.''''' تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1375، ص11، 148.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''مآخذ:'''''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.      بلوکباشی، علی. «ترنا بازی». </del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب هفته</del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. ش 96 (21 مهر 1342)، تهران: سازمان چاپ و انتشارات کیهان، ص114.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ</ins>''''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.      جهانشاهی، حسین. '''''قاپ بازی در ایران'''''. تهران: اداره فرهنگ عامه، 135ش، ص2-3.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.      بلوکباشی، علی. '''''همان'''''. ص115.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.      همانجا.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.      انواع تنبیه‌ها را نکـ: '''''همان'''''، ص115-116.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.      بلوکباشی، علی. '''''قهوه‌خانه‌های ایران.''''' تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1375، ص11، 148، نیزنکـ: همو، «ترنا بازی»، همانجا، ص114.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوک باشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوک باشی</div></td></tr> </table>

Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%8F%D8%B1%D9%86%D8%A7_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C&diff=7581&oldid=prev 2025-05-09T18:22:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تُرنا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازي،</del>''' نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك بازي كهن ايراني كه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازي «مير </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزير» </del>و «شاه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزير» نيز </del>معروف بوده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تُرنا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازی،</ins>''' نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک بازی کهن ایرانی که </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازی «میر </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزیر» </ins>و «شاه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزیر» نیز </ins>معروف بوده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين بازي </del>مردانه بوده و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان گروه‌هاي سني </del>مختلف به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ويژه </del>بزرگسالان رواج داشته است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسيلة بازي </del>معمولاً <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>تُرنا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا كمربند </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>قاب (یا قاپ) است. تُرنا، لُنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا پارچه‌اي </del>به هم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تابيده </del>و قاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>بُجُول، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كَشْكَك يا قاپَك پاك </del>و پرداخته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شدة </del>دست و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاي </del>معمولاً گوسفند است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; قاب چهار سطح برآمده و فرورفته با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقش‌هاي </del>گوناگون دارد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان </del>قماربازان اسب، خر، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جيك </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بوك،</del>&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان </del>ترنابازان به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترتيب </del>این نام‌ها شاه، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزير، </del>دزد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيخ يا </del>پوچ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناميده مي‌شوند</del>.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این بازی </ins>مردانه بوده و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان گروه‌های سنی </ins>مختلف به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژه </ins>بزرگسالان رواج داشته است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسیله بازی </ins>معمولاً <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>تُرنا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا کمربند </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>قاب (یا قاپ) است. تُرنا، لُنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا پارچه‌ای </ins>به هم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تابیده </ins>و قاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>بُجُول، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کَشْکَک یا قاپَک پاک </ins>و پرداخته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده </ins>دست و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پای </ins>معمولاً گوسفند است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; قاب چهار سطح برآمده و فرورفته با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقش‌های </ins>گوناگون دارد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان </ins>قماربازان اسب، خر، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جیک </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بوک،</ins>&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان </ins>ترنابازان به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترتیب </ins>این نام‌ها شاه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزیر، </ins>دزد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیخ یا </ins>پوچ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامیده می‌شوند</ins>.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازي </del>ترنا، هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازيكن كه </del>در انداختن قاپ، قاپش اسب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>شاه روی زمین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنشيند </del>منصب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پادشاهي </del>را به دست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گيرد </del>و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كسي </del>که به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكم </del>نقش قاپی که انداخته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزير </del>شده، دستور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌دهد </del>تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازيكني </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>قاپش دزد نشسته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنبيه كند</del>.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; در مجازات دزد انواع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنبيه‌ها، </del>از جمله شلاق زدن با ترنا که رایج‌ترین تنبیهات است، پیشنهاد صلوات فرستادن، غزل خواندن، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيريني </del>دادن به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازيكنان </del>و حاضران در مجلس ترنا، معمول است.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازی </ins>ترنا، هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازیکن که </ins>در انداختن قاپ، قاپش اسب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>شاه روی زمین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنشیند </ins>منصب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پادشاهی </ins>را به دست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گیرد </ins>و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کسی </ins>که به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکم </ins>نقش قاپی که انداخته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزیر </ins>شده، دستور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌دهد </ins>تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازیکنی </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>قاپش دزد نشسته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنبیه کند</ins>.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; در مجازات دزد انواع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنبیه‌ها، </ins>از جمله شلاق زدن با ترنا که رایج‌ترین تنبیهات است، پیشنهاد صلوات فرستادن، غزل خواندن، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چای </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیرینی </ins>دادن به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازیکنان </ins>و حاضران در مجلس ترنا، معمول است.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از زمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأسيس </del>قهوه‌خانه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جامعة ايران </del>و تجمع مردم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صنف‌هاي </del>گوناگون در آن، ترنا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازي يكي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرگرمي‌هاي قهوه‌خانه‌نشين‌ها </del>شد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>معمولاً در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شب‌هاي </del>دراز زمستان و ماه رمضان به آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌پرداختند</del>.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأسیس [[قهوه خانه|</ins>قهوه‌خانه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جامعه ایران </ins>و تجمع مردم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صنف‌های </ins>گوناگون در آن، ترنا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازی یکی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرگرمی‌های قهوه‌خانه‌نشین‌ها </ins>شد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>معمولاً در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شب‌های </ins>دراز زمستان و ماه رمضان به آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌پرداختند</ins>.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1.      <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلوكباشي، علي</del>. «ترنا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازي»</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب </del>هفته'''''. ش 96 (21 مهر 1342)، تهران: سازمان چاپ و انتشارات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كيهان، </del>ص114.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1.      <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلوکباشی، علی</ins>. «ترنا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازی»</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب </ins>هفته'''''. ش 96 (21 مهر 1342)، تهران: سازمان چاپ و انتشارات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیهان، </ins>ص114.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2.      <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهانشاهي، حسين</del>. '''''قاپ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران</del>'''''. تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادارة </del>فرهنگ عامه، 135ش، ص2-3.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2.      <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهانشاهی، حسین</ins>. '''''قاپ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران</ins>'''''. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اداره </ins>فرهنگ عامه، 135ش، ص2-3.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3.      <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلوكباشي، علي</del>. '''''همان'''''. ص115.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3.      <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلوکباشی، علی</ins>. '''''همان'''''. ص115.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4.      همانجا.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4.      همانجا.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5.      انواع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنبيه‌ها </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نكـ</del>: '''''همان'''''، ص115-116.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5.      انواع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنبیه‌ها </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نکـ</ins>: '''''همان'''''، ص115-116.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6.      <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلوكباشي، علي</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قهوه‌خانه‌هاي ايران</del>.''''' تهران: دفتر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پژوهش‌هاي فرهنگي، </del>1375، ص11، 148، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيزنكـ</del>: همو، «ترنا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازي»، </del>همانجا، ص114.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6.      <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلوکباشی، علی</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قهوه‌خانه‌های ایران</ins>.''''' تهران: دفتر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پژوهش‌های فرهنگی، </ins>1375، ص11، 148، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیزنکـ</ins>: همو، «ترنا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازی»، </ins>همانجا، ص114.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوک باشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوک باشی</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1404:rev-7581:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%8F%D8%B1%D9%86%D8%A7_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C&diff=1404&oldid=prev 2024-08-18T22:49:13Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;تُرنا بازي،&#039;&#039;&#039; نام يك بازي كهن ايراني كه به بازي «مير و وزير» و «شاه و وزير» نيز معروف بوده است. اين بازي مردانه بوده و در ميان گروه‌هاي سني مختلف به ويژه بزرگسالان رواج داشته است. وسيلة بازي معمولاً يك تُرنا يا كمربند و يك قاب (یا قاپ) است. تُرن...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;تُرنا بازي،&#039;&#039;&#039; نام يك بازي كهن ايراني كه به بازي «مير و وزير» و «شاه و وزير» نيز معروف بوده است.<br /> <br /> اين بازي مردانه بوده و در ميان گروه‌هاي سني مختلف به ويژه بزرگسالان رواج داشته است. وسيلة بازي معمولاً يك تُرنا يا كمربند و يك قاب (یا قاپ) است. تُرنا، لُنگ يا پارچه‌اي به هم تابيده و قاب يا بُجُول، كَشْكَك يا قاپَك پاك و پرداخته شدة دست و پاي معمولاً گوسفند است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; قاب چهار سطح برآمده و فرورفته با نقش‌هاي گوناگون دارد كه در ميان قماربازان اسب، خر، جيك و بوك،&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; و در ميان ترنابازان به ترتيب این نام‌ها شاه، وزير، دزد و شيخ يا پوچ ناميده مي‌شوند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;<br /> <br /> در بازي ترنا، هر بازيكن كه در انداختن قاپ، قاپش اسب يا شاه روی زمین بنشيند منصب پادشاهي را به دست مي‌گيرد و به كسي که به حكم نقش قاپی که انداخته وزير شده، دستور مي‌دهد تا بازيكني را كه قاپش دزد نشسته تنبيه كند.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; در مجازات دزد انواع تنبيه‌ها، از جمله شلاق زدن با ترنا که رایج‌ترین تنبیهات است، پیشنهاد صلوات فرستادن، غزل خواندن، چاي و شيريني دادن به بازيكنان و حاضران در مجلس ترنا، معمول است.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;<br /> <br /> از زمان تأسيس قهوه‌خانه در جامعة ايران و تجمع مردم صنف‌هاي گوناگون در آن، ترنا بازي يكي از سرگرمي‌هاي قهوه‌خانه‌نشين‌ها شد كه معمولاً در شب‌هاي دراز زمستان و ماه رمضان به آن مي‌پرداختند.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.      بلوكباشي، علي. «ترنا بازي». &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;كتاب هفته&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ش 96 (21 مهر 1342)، تهران: سازمان چاپ و انتشارات كيهان، ص114.<br /> <br /> 2.      جهانشاهي، حسين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;قاپ بازي در ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: ادارة فرهنگ عامه، 135ش، ص2-3.<br /> <br /> 3.      بلوكباشي، علي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص115.<br /> <br /> 4.      همانجا.<br /> <br /> 5.      انواع تنبيه‌ها را نكـ: &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، ص115-116.<br /> <br /> 6.      بلوكباشي، علي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;قهوه‌خانه‌هاي ايران.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، 1375، ص11، 148، نيزنكـ: همو، «ترنا بازي»، همانجا، ص114.<br /> <br /> <br /> علی بلوک باشی</div>

Samei