https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%DB%8C%D9%85%DA%86%D9%87
تیمچه - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T08:21:41Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%DB%8C%D9%85%DA%86%D9%87&diff=8369&oldid=prev
Samei در ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۵
2025-05-12T14:05:11Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l36">خط ۳۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آزیتا رجبی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آزیتا رجبی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:هنر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:معماری و شهر سازی]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3896:rev-8369:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%DB%8C%D9%85%DA%86%D9%87&diff=3896&oldid=prev
Samei در ۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۵
2025-04-21T22:05:32Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچه'''،''' به بخشی از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازارهای </del>ایرانی اطلاق میشود که از نظر معماری شبیه راستههای بازار است و در اندازههای کوچکتر نسبت به راستهها ساخته شده است. تیمچه اغلب سرپوشیده است و دارای گنبدهای بزرگ، کاربندیها و تزئینات بسیار زیبا در گچبری و درودگری میباشد و از زیباترین بخشهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازارهای </del>ایرانی هستند<ref>'''''دايرهالمعارف بزرگ اسلام''''' (1371). حرف ب، جزوه سوم، بازار، ص 138.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:Alaedin-Travel-Agency-Attraction-Qom-Timcheh-Bazzar-12-.jpg|بندانگشتی|تیمچه بازار قم، قابل بازیابی از https://www.alaedin.travel/attractions/iran/qom/timcheh-bazzar-qom]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچه'''،''' به بخشی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بازار]]<nowiki/>های </ins>ایرانی اطلاق میشود که از نظر معماری شبیه راستههای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بازار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است و در اندازههای کوچکتر نسبت به راستهها ساخته شده است. تیمچه اغلب سرپوشیده است و دارای گنبدهای بزرگ، کاربندیها و تزئینات بسیار زیبا در گچبری و درودگری میباشد و از زیباترین بخشهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بازار]]<nowiki/>های </ins>ایرانی هستند<ref>'''''دايرهالمعارف بزرگ اسلام''''' (1371). حرف ب، جزوه سوم، بازار، ص 138.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به عقیده برخی واژه «تیم» به معنی کاروانسرا بوده و تیمچه به معنای تیم کوچک یا کاروانسرای کوچک است. اما در دورهی معاصر به کاروانسراها یا سراهای کوچک و سرپوشیده اطلاق میشود<ref>Scharabi. m. 1985 Pers bazaar. Tubingen. 1-with. E (1975). zum problem de bazaars.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به عقیده برخی واژه «تیم» به معنی کاروانسرا بوده و تیمچه به معنای تیم کوچک یا کاروانسرای کوچک است. اما در دورهی معاصر به کاروانسراها یا سراهای کوچک و سرپوشیده اطلاق میشود<ref>Scharabi. m. 1985 Pers bazaar. Tubingen. 1-with. E (1975). zum problem de bazaars.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچه واژه ایرانی به معنای هر چیز گرد، جمعوجور و وسیع است که معمولاً به مرکز ثقل فعالیتهای بزرگ تجاری و به تعبیری به مرکز چند تجارتخانه مشابه اطلاق میشود<ref name=":0">سلطانزاده، حسین (1380). '''''بازارهای ایرانی'''''. دفتر پژوهشهای فرهنگی، ص 86.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچه واژه ایرانی به معنای هر چیز گرد، جمعوجور و وسیع است که معمولاً به مرکز ثقل فعالیتهای بزرگ تجاری و به تعبیری به مرکز چند تجارتخانه مشابه اطلاق میشود<ref name=":0">سلطانزاده، حسین (1380). '''''بازارهای ایرانی'''''. دفتر پژوهشهای فرهنگی، ص 86.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچه را میتوان راسته بازار کوتاه، پهن و مسقفی دانست که از دو سو بنبست است و معمولاً یک نوع تجارت در آن صورت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میگیرد</del>. هر تیمچه شامل یک حیاط مرکزی سرپوشیده و یک حوض با نورگیر در بالای آن و تعدادی حجره در دو یا سه طبقه در اطراف آن است. هر حجره متعلق به یک تاجر بوده که غالباً به نام همان تاجر خوانده میشود. در واقع، تیمچه جایگاه تجار طراز اول و بنکداران بزرگ بوده است<ref name=":1">پیرنیا، محمدکریم (1372). '''''آشنایی با معماری اسلامی ایران'''''. تدوین غلامحسین معماریان، تهران: انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران، ص 125.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچه را میتوان راسته بازار کوتاه، پهن و مسقفی دانست که از دو سو بنبست است و معمولاً یک نوع تجارت در آن صورت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می گیرد</ins>. هر تیمچه شامل یک حیاط مرکزی سرپوشیده و یک حوض با نورگیر در بالای آن و تعدادی حجره در دو یا سه طبقه در اطراف آن است. هر حجره متعلق به یک تاجر بوده که غالباً به نام همان تاجر خوانده میشود. در واقع، تیمچه جایگاه تجار طراز اول و بنکداران بزرگ بوده است<ref name=":1">پیرنیا، محمدکریم (1372). '''''آشنایی با معماری اسلامی ایران'''''. تدوین غلامحسین معماریان، تهران: انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران، ص 125.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هر تیمچه از یک طرف به راسته اصلی بازار و از سمت دیگر به سرا یا کاروانسرایی ارتباط داشته و همگی دارای یک بارانداز به منظور تسهیل تجارت کالا و ایجاد امکان دید برای مشتریان در سطح پایینتر از تیمچه بودهاند<ref name=":1" />.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هر تیمچه از یک طرف به راسته اصلی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بازار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و از سمت دیگر به سرا یا کاروانسرایی ارتباط داشته و همگی دارای یک بارانداز به منظور تسهیل تجارت کالا و ایجاد امکان دید برای مشتریان در سطح پایینتر از تیمچه بودهاند<ref name=":1" />.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچهها عمدتاً از نظر ظاهر به دوگونه تقسیم میشوند:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچهها عمدتاً از نظر ظاهر به دوگونه تقسیم میشوند:</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچههای طاقدار یا مسقف از نظر ساختمانی با یکدیگر وجوه تشابه زیادی دارند و در نحوهی ساخت آنها هماهنگی بسیار دیده میشود. تیمچههای بدون سقف که تعداد آنها بسیار کم است از نظر معماری شکل تکامل یافته کاروانسراهای باقیمانده از دوره صفویه هستند<ref>رجبی، آزیتا (1384). '''''ریختشناسی بازارهای ایران'''''. تهران: انتشارات آگاه.</ref>. البته غالب تیمچهها و تیمها مدتها پس از ساخت مسقف گردیدهاند<ref>بلاغی، حسین و دیگران. '''''تاریخ تهران قدیم'''''. ص 195.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچههای طاقدار یا مسقف از نظر ساختمانی با یکدیگر وجوه تشابه زیادی دارند و در نحوهی ساخت آنها هماهنگی بسیار دیده میشود. تیمچههای بدون سقف که تعداد آنها بسیار کم است از نظر معماری شکل تکامل یافته کاروانسراهای باقیمانده از دوره صفویه هستند<ref>رجبی، آزیتا (1384). '''''ریختشناسی بازارهای ایران'''''. تهران: انتشارات آگاه.</ref>. البته غالب تیمچهها و تیمها مدتها پس از ساخت مسقف گردیدهاند<ref>بلاغی، حسین و دیگران. '''''تاریخ تهران قدیم'''''. ص 195.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در مجموع از نظر طرح میتوان شش شکل مربع، مستطیل، دایره، بیضی، شش ضلعی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هشتضلعی </del>را در بنای تیمچهها تشخیص داد. مصالح اصلی ساخت آنها نیز آجر است<ref name=":0" />.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در مجموع از نظر طرح میتوان شش شکل مربع، مستطیل، دایره، بیضی، شش ضلعی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هشت ضلعی </ins>را در بنای تیمچهها تشخیص داد. مصالح اصلی ساخت آنها نیز آجر است<ref name=":0" />.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در کنار واژه تیمچه واژه «تیم» به محل انجام امور دفتری و تجارت عمده و پایگاه فعالیت دلالهای بازار اطلاق میگردد<ref>پروشاتی، ایرج (1373). جایگاه بازار در شهر اسلامی، '''''دانشنامه جهان اسلام'''''. حرف ب؛ شفقی، سیروس. جغرافیای شهری، ص 326.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در کنار واژه تیمچه واژه «تیم» به محل انجام امور دفتری و تجارت عمده و پایگاه فعالیت دلالهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بازار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>اطلاق میگردد<ref>پروشاتی، ایرج (1373). جایگاه بازار در شهر اسلامی، '''''دانشنامه جهان اسلام'''''. حرف ب؛ شفقی، سیروس. جغرافیای شهری، ص 326.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمها ساختمانهای شبیه به کاروانسرا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بودهاند </del>که غالباً تجار بومی شهر در آن فعالیت داشتهاند. تیم شامل یک حیاط با حوضی در وسط آن و تعداد نسبتاً زیادی حجره در اطراف حیاط به اضافه واحدهای کوچک تجاری (تیمچه) بوده است. معمولاً تیمها به مجموعهای از کالاهای مشابه اختصاص داشتهاند. از معروفترین تیمهای ایران میتوان تیم بزرگ [[قم]]، [[تهران مصور|تهران]]، مظفری [[تبریز]] و از تیمچههای معروف کشور تیمچه حاجبالدوله تهران و تیمچه امینی [[کاشان]] را نام برد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمها ساختمانهای شبیه به کاروانسرا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بوده اند </ins>که غالباً تجار بومی شهر در آن فعالیت داشتهاند. تیم شامل یک حیاط با حوضی در وسط آن و تعداد نسبتاً زیادی حجره در اطراف حیاط به اضافه واحدهای کوچک تجاری (تیمچه) بوده است. معمولاً تیمها به مجموعهای از کالاهای مشابه اختصاص داشتهاند. از معروفترین تیمهای ایران میتوان تیم بزرگ [[قم]]، [[تهران مصور|تهران]]، مظفری [[تبریز]] و از تیمچههای معروف کشور تیمچه حاجبالدوله تهران و تیمچه امینی [[کاشان]] را نام برد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%DB%8C%D9%85%DA%86%D9%87&diff=3894&oldid=prev
Samei در ۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۲
2025-04-21T22:02:40Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچه'''،''' به بخشی از بازارهای ایرانی اطلاق میشود که از نظر معماری شبیه راستههای بازار است و در اندازههای کوچکتر نسبت به راستهها ساخته شده است. تیمچه اغلب سرپوشیده است و دارای گنبدهای بزرگ، کاربندیها و تزئینات بسیار زیبا در گچبری و درودگری میباشد و از زیباترین بخشهای بازارهای ایرانی هستند<ref>دايرهالمعارف بزرگ اسلام (1371). حرف ب، جزوه سوم، بازار، ص 138.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچه'''،''' به بخشی از بازارهای ایرانی اطلاق میشود که از نظر معماری شبیه راستههای بازار است و در اندازههای کوچکتر نسبت به راستهها ساخته شده است. تیمچه اغلب سرپوشیده است و دارای گنبدهای بزرگ، کاربندیها و تزئینات بسیار زیبا در گچبری و درودگری میباشد و از زیباترین بخشهای بازارهای ایرانی هستند<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>دايرهالمعارف بزرگ اسلام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' </ins>(1371). حرف ب، جزوه سوم، بازار، ص 138.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به عقیده برخی واژه «تیم» به معنی کاروانسرا بوده و تیمچه به معنای تیم کوچک یا کاروانسرای کوچک است. اما در دورهی معاصر به کاروانسراها یا سراهای کوچک و سرپوشیده اطلاق میشود<ref>Scharabi. m. 1985 Pers bazaar. Tubingen. 1-with. E (1975). zum problem de bazaars.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به عقیده برخی واژه «تیم» به معنی کاروانسرا بوده و تیمچه به معنای تیم کوچک یا کاروانسرای کوچک است. اما در دورهی معاصر به کاروانسراها یا سراهای کوچک و سرپوشیده اطلاق میشود<ref>Scharabi. m. 1985 Pers bazaar. Tubingen. 1-with. E (1975). zum problem de bazaars.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچه واژه ایرانی به معنای هر چیز گرد، جمعوجور و وسیع است که معمولاً به مرکز ثقل فعالیتهای بزرگ تجاری و به تعبیری به مرکز چند تجارتخانه مشابه اطلاق میشود<ref name=":0">سلطانزاده، حسین (1380). بازارهای ایرانی. دفتر پژوهشهای فرهنگی، ص 86.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچه واژه ایرانی به معنای هر چیز گرد، جمعوجور و وسیع است که معمولاً به مرکز ثقل فعالیتهای بزرگ تجاری و به تعبیری به مرکز چند تجارتخانه مشابه اطلاق میشود<ref name=":0">سلطانزاده، حسین (1380). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>بازارهای ایرانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. دفتر پژوهشهای فرهنگی، ص 86.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچه را میتوان راسته بازار کوتاه، پهن و مسقفی دانست که از دو سو بنبست است و معمولاً یک نوع تجارت در آن صورت میگیرد. هر تیمچه شامل یک حیاط مرکزی سرپوشیده و یک حوض با نورگیر در بالای آن و تعدادی حجره در دو یا سه طبقه در اطراف آن است. هر حجره متعلق به یک تاجر بوده که غالباً به نام همان تاجر خوانده میشود. در واقع، تیمچه جایگاه تجار طراز اول و بنکداران بزرگ بوده است<ref name=":1">پیرنیا، محمدکریم (1372). آشنایی با معماری اسلامی ایران. تدوین غلامحسین معماریان، تهران: انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران، ص 125.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچه را میتوان راسته بازار کوتاه، پهن و مسقفی دانست که از دو سو بنبست است و معمولاً یک نوع تجارت در آن صورت میگیرد. هر تیمچه شامل یک حیاط مرکزی سرپوشیده و یک حوض با نورگیر در بالای آن و تعدادی حجره در دو یا سه طبقه در اطراف آن است. هر حجره متعلق به یک تاجر بوده که غالباً به نام همان تاجر خوانده میشود. در واقع، تیمچه جایگاه تجار طراز اول و بنکداران بزرگ بوده است<ref name=":1">پیرنیا، محمدکریم (1372). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>آشنایی با معماری اسلامی ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تدوین غلامحسین معماریان، تهران: انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران، ص 125.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هر تیمچه از یک طرف به راسته اصلی بازار و از سمت دیگر به سرا یا کاروانسرایی ارتباط داشته و همگی دارای یک بارانداز به منظور تسهیل تجارت کالا و ایجاد امکان دید برای مشتریان در سطح پایینتر از تیمچه بودهاند<ref name=":1" />.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هر تیمچه از یک طرف به راسته اصلی بازار و از سمت دیگر به سرا یا کاروانسرایی ارتباط داشته و همگی دارای یک بارانداز به منظور تسهیل تجارت کالا و ایجاد امکان دید برای مشتریان در سطح پایینتر از تیمچه بودهاند<ref name=":1" />.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بدون سقف (بدون طاق).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بدون سقف (بدون طاق).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچههای طاقدار یا مسقف از نظر ساختمانی با یکدیگر وجوه تشابه زیادی دارند و در نحوهی ساخت آنها هماهنگی بسیار دیده میشود. تیمچههای بدون سقف که تعداد آنها بسیار کم است از نظر معماری شکل تکامل یافته کاروانسراهای باقیمانده از دوره صفویه هستند<ref>رجبی، آزیتا (1384). ریختشناسی بازارهای ایران. تهران: انتشارات آگاه.</ref>. البته غالب تیمچهها و تیمها مدتها پس از ساخت مسقف گردیدهاند<ref>بلاغی، حسین و دیگران. تاریخ تهران قدیم. ص 195.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچههای طاقدار یا مسقف از نظر ساختمانی با یکدیگر وجوه تشابه زیادی دارند و در نحوهی ساخت آنها هماهنگی بسیار دیده میشود. تیمچههای بدون سقف که تعداد آنها بسیار کم است از نظر معماری شکل تکامل یافته کاروانسراهای باقیمانده از دوره صفویه هستند<ref>رجبی، آزیتا (1384). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>ریختشناسی بازارهای ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: انتشارات آگاه.</ref>. البته غالب تیمچهها و تیمها مدتها پس از ساخت مسقف گردیدهاند<ref>بلاغی، حسین و دیگران. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>تاریخ تهران قدیم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. ص 195.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در مجموع از نظر طرح میتوان شش شکل مربع، مستطیل، دایره، بیضی، شش ضلعی و هشتضلعی را در بنای تیمچهها تشخیص داد. مصالح اصلی ساخت آنها نیز آجر است<ref name=":0" />.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در مجموع از نظر طرح میتوان شش شکل مربع، مستطیل، دایره، بیضی، شش ضلعی و هشتضلعی را در بنای تیمچهها تشخیص داد. مصالح اصلی ساخت آنها نیز آجر است<ref name=":0" />.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در کنار واژه تیمچه واژه «تیم» به محل انجام امور دفتری و تجارت عمده و پایگاه فعالیت دلالهای بازار اطلاق میگردد<ref>پروشاتی، ایرج (1373). جایگاه بازار در شهر اسلامی، دانشنامه جهان اسلام. حرف ب؛ شفقی، سیروس. جغرافیای شهری، ص 326.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در کنار واژه تیمچه واژه «تیم» به محل انجام امور دفتری و تجارت عمده و پایگاه فعالیت دلالهای بازار اطلاق میگردد<ref>پروشاتی، ایرج (1373). جایگاه بازار در شهر اسلامی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>دانشنامه جهان اسلام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. حرف ب؛ شفقی، سیروس. جغرافیای شهری، ص 326.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمها ساختمانهای شبیه به کاروانسرا بودهاند که غالباً تجار بومی شهر در آن فعالیت داشتهاند. تیم شامل یک حیاط با حوضی در وسط آن و تعداد نسبتاً زیادی حجره در اطراف حیاط به اضافه واحدهای کوچک تجاری (تیمچه) بوده است. معمولاً تیمها به مجموعهای از کالاهای مشابه اختصاص داشتهاند. از معروفترین تیمهای ایران میتوان تیم بزرگ [[قم]]، [[تهران مصور|تهران]]، مظفری [[تبریز]] و از تیمچههای معروف کشور تیمچه حاجبالدوله تهران و تیمچه امینی [[کاشان]] را نام برد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمها ساختمانهای شبیه به کاروانسرا بودهاند که غالباً تجار بومی شهر در آن فعالیت داشتهاند. تیم شامل یک حیاط با حوضی در وسط آن و تعداد نسبتاً زیادی حجره در اطراف حیاط به اضافه واحدهای کوچک تجاری (تیمچه) بوده است. معمولاً تیمها به مجموعهای از کالاهای مشابه اختصاص داشتهاند. از معروفترین تیمهای ایران میتوان تیم بزرگ [[قم]]، [[تهران مصور|تهران]]، مظفری [[تبریز]] و از تیمچههای معروف کشور تیمچه حاجبالدوله تهران و تیمچه امینی [[کاشان]] را نام برد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[بازار]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[بازار وکیل]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آزیتا رجبی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آزیتا رجبی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%DB%8C%D9%85%DA%86%D9%87&diff=1778&oldid=prev
Samei در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۳۳
2024-09-26T16:33:30Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۳۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيمچه،</del>''' به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازارهاي ايراني </del>اطلاق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود كه </del>از نظر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معماري شبيه راستههاي </del>بازار است و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اندازههاي كوچكتر </del>نسبت به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راستهها </del>ساخته شده است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيمچه </del>اغلب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرپوشيده </del>است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داراي گنبدهاي </del>بزرگ، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاربنديها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تزئينات بسيار زيبا </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گچبري </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درودگري ميباشد </del>و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيباترين بخشهاي بازارهاي ايراني </del>هستند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمچه</ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">،</ins>''' به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازارهای ایرانی </ins>اطلاق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود که </ins>از نظر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معماری شبیه راستههای </ins>بازار است و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اندازههای کوچکتر </ins>نسبت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راستهها </ins>ساخته شده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمچه </ins>اغلب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرپوشیده </ins>است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای گنبدهای </ins>بزرگ، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاربندیها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تزئینات بسیار زیبا </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گچبری </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درودگری میباشد </ins>و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیباترین بخشهای بازارهای ایرانی </ins>هستند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايرهالمعارف بزرگ اسلام (1371). حرف ب، جزوه سوم، بازار، ص 138.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقيده برخي </del>واژه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تيم» </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني كاروانسرا </del>بوده و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيمچه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معناي تيم كوچك يا كاروانسراي كوچك </del>است. اما در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورهي </del>معاصر به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاروانسراها يا سراهاي كوچك </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرپوشيده </del>اطلاق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقیده برخی </ins>واژه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تیم» </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی کاروانسرا </ins>بوده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمچه </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنای تیم کوچک یا کاروانسرای کوچک </ins>است. اما در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورهی </ins>معاصر به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاروانسراها یا سراهای کوچک </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرپوشیده </ins>اطلاق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Scharabi. m. 1985 Pers bazaar. Tubingen. 1-with. E (1975). zum problem de bazaars.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيمچه </del>واژه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايراني </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معناي </del>هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چيز </del>گرد، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمعوجور </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسيع </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>معمولاً به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركز </del>ثقل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعاليتهاي </del>بزرگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجاري </del>و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعبيري </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركز </del>چند تجارتخانه مشابه اطلاق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمچه </ins>واژه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنای </ins>هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چیز </ins>گرد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمعوجور </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسیع </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>معمولاً به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکز </ins>ثقل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعالیتهای </ins>بزرگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجاری </ins>و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعبیری </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکز </ins>چند تجارتخانه مشابه اطلاق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0"</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلطانزاده، حسین (1380). بازارهای ایرانی. دفتر پژوهشهای فرهنگی، ص 86.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيمچه </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوان </del>راسته بازار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوتاه، </del>پهن و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسقفي </del>دانست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از دو سو بنبست است و معمولاً <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>نوع تجارت در آن صورت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميگيرد</del>. هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيمچه </del>شامل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك حياط مركزي سرپوشيده </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>حوض با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نورگير </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بالاي </del>آن و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعدادي </del>حجره در دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>سه طبقه در اطراف آن است. هر حجره متعلق به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>تاجر بوده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>غالباً به نام همان تاجر خوانده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. در واقع، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيمچه جايگاه </del>تجار طراز اول و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنكداران </del>بزرگ بوده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمچه </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوان </ins>راسته بازار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوتاه، </ins>پهن و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسقفی </ins>دانست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از دو سو بنبست است و معمولاً <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>نوع تجارت در آن صورت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میگیرد</ins>. هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمچه </ins>شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک حیاط مرکزی سرپوشیده </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>حوض با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نورگیر </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بالای </ins>آن و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعدادی </ins>حجره در دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>سه طبقه در اطراف آن است. هر حجره متعلق به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>تاجر بوده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>غالباً به نام همان تاجر خوانده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>. در واقع، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمچه جایگاه </ins>تجار طراز اول و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنکداران </ins>بزرگ بوده است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":1"</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیرنیا، محمدکریم (1372). آشنایی با معماری اسلامی ایران. تدوین غلامحسین معماریان، تهران: انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران، ص 125.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيمچه </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>طرف به راسته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلي </del>بازار و از سمت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديگر </del>به سرا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا كاروانسرايي </del>ارتباط داشته و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همگي داراي يك </del>بارانداز به منظور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تسهيل </del>تجارت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كالا </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايجاد امكان ديد براي مشتريان </del>در سطح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پايينتر </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيمچه بودهاند.<sup>4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمچه </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>طرف به راسته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلی </ins>بازار و از سمت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر </ins>به سرا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا کاروانسرایی </ins>ارتباط داشته و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همگی دارای یک </ins>بارانداز به منظور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تسهیل </ins>تجارت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کالا </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایجاد امکان دید برای مشتریان </ins>در سطح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایینتر </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمچه بودهاند</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":1" </ins>/><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيمچهها </del>عمدتاً از نظر ظاهر به دوگونه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم ميشوند 1- مسقف (طاقدار) 2- بدون سقف (بدون طاق)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمچهها </ins>عمدتاً از نظر ظاهر به دوگونه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم میشوند:</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيمچههاي </del>طاقدار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا مسقف از نظر ساختماني با يكديگر وجوه تشابه زيادي دارند و در نحوهي ساخت آنها هماهنگي بسيار ديده ميشود. تيمچههاي </del>بدون سقف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه تعداد آنها بسيار كم است از نظر معماري شكل تكامل يافته كاروانسراهاي باقيمانده از دوره صفويه هستند.<sup>5</sup> البته غالب تيمچهها و تيمها مدتها پس از ساخت مسقف گرديدهاند</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>6</sup></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* مسقف (</ins>طاقدار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>بدون سقف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(بدون طاق)</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در مجموع </del>از نظر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طرح ميتوان شش شكل مربع، مستطيل، دايره، بيضي، شش ضلعي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هشتضلعي را </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بناي تيمچهها تشخيص داد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصالح اصلي ساخت </del>آنها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز آجر </del>است.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمچههای طاقدار یا مسقف </ins>از نظر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساختمانی با یکدیگر وجوه تشابه زیادی دارند </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نحوهی ساخت آنها هماهنگی بسیار دیده میشود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمچههای بدون سقف که تعداد </ins>آنها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیار کم </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از نظر معماری شکل تکامل یافته کاروانسراهای باقیمانده از دوره صفویه هستند<ref>رجبی، آزیتا (1384). ریختشناسی بازارهای ایران. تهران: انتشارات آگاه.</ref></ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">البته غالب تیمچهها و تیمها مدتها پس از ساخت مسقف گردیدهاند</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلاغی، حسین و دیگران. تاریخ تهران قدیم. ص 195.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنار واژه تيمچه واژه «تيم» به محل انجام امور دفتري </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجارت عمده و پايگاه فعاليت دلالهاي بازار اطلاق ميگردد</del>.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup>8<</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموع از نظر طرح میتوان شش شکل مربع، مستطیل، دایره، بیضی، شش ضلعی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هشتضلعی را در بنای تیمچهها تشخیص داد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصالح اصلی ساخت آنها نیز آجر است</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيمها ساختمانهاي شبيه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاروانسرا بودهاند كه غالباً تجار بومي شهر در آن فعاليت داشتهاند. تيم شامل يك حياط با حوضي در وسط آن </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعداد نسبتاً زيادي حجره در اطراف حياط به اضافه واحدهاي كوچك تجاري </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيمچه</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بوده است</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معمولاً تيمها به مجموعهاي از كالاهاي مشابه اختصاص داشتهاند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از معروفترين تيمهاي ايران ميتوان تيم بزرگ قم، تهران ، مظفري تبريز و از تيمچههاي معروف كشور تيمچه حاجبالدوله تهران و تيمچه اميني كاشان را نام برد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در کنار واژه تیمچه واژه «تیم» </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محل انجام امور دفتری و تجارت عمده </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایگاه فعالیت دلالهای بازار اطلاق میگردد<ref>پروشاتی، ایرج </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1373</ins>). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جایگاه بازار در شهر اسلامی، دانشنامه جهان اسلام. حرف ب؛ شفقی، سیروس. جغرافیای شهری، ص 326</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمها ساختمانهای شبیه به کاروانسرا بودهاند که غالباً تجار بومی شهر در آن فعالیت داشتهاند. تیم شامل یک حیاط با حوضی در وسط آن و تعداد نسبتاً زیادی حجره در اطراف حیاط به اضافه واحدهای کوچک تجاری (تیمچه) بوده است. معمولاً تیمها به مجموعهای از کالاهای مشابه اختصاص داشتهاند. از معروفترین تیمهای ایران میتوان تیم بزرگ [[قم]]، [[تهران مصور|تهران]]، مظفری [[تبریز]] و از تیمچههای معروف کشور تیمچه حاجبالدوله تهران و تیمچه امینی [[کاشان]] را نام برد.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آزیتا رجبی</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. '''''دايرهالمعارف بزرگ اسلام.''''' حرف ب، جزوه سوم، بازار، 1371، ص 138.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. Scharabi. m. 1985 Pers bazaar. Tubingen. 1-with. E (1975). zum problem de bazaars.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. سلطانزاده، حسين. '''''بازارهاي ايراني'''''. دفتر پژوهشهاي فرهنگي. 1380، ص 86.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4. پيرنيا، محمدكريم. '''''آشنايي با معماري اسلامي ايران'''''. تدوين غلامحسين معماريان، انتشارات دانشگاه علم و صنعت ايران، 1372، ص 125.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5. رجبي، آزيتا. '''''ريختشناسي بازارهاي ايران'''''. انتشارات آگاه، 1384.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6. بلاغي، حسين و ديگران. '''''تاريخ تهران قديم'''''. ص 195.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7. منبع شماره 3.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8. پروشاتي، ايرج. جايگاه بازار در شهر اسلامي، '''''دانشنامه جهان اسلام'''''. حرف ب؛ شفقي، سيروس. '''''جغرافياي شهري.''''' 1373، ص 326. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آزیتا رجبی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AA%DB%8C%D9%85%DA%86%D9%87&diff=1331&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''تيمچه،''' به بخشي از بازارهاي ايراني اطلاق ميشود كه از نظر معماري شبيه راستههاي بازار است و در اندازههاي كوچكتر نسبت به راستهها ساخته شده است. تيمچه اغلب سرپوشيده است و داراي گنبدهاي بزرگ، كاربنديها و تزئينات بسيار زيبا در گچبري و در...» ایجاد کرد
2024-08-18T20:43:03Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''تيمچه،''' به بخشي از بازارهاي ايراني اطلاق ميشود كه از نظر معماري شبيه راستههاي بازار است و در اندازههاي كوچكتر نسبت به راستهها ساخته شده است. تيمچه اغلب سرپوشيده است و داراي گنبدهاي بزرگ، كاربنديها و تزئينات بسيار زيبا در گچبري و در...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''تيمچه،''' به بخشي از بازارهاي ايراني اطلاق ميشود كه از نظر معماري شبيه راستههاي بازار است و در اندازههاي كوچكتر نسبت به راستهها ساخته شده است. تيمچه اغلب سرپوشيده است و داراي گنبدهاي بزرگ، كاربنديها و تزئينات بسيار زيبا در گچبري و درودگري ميباشد و از زيباترين بخشهاي بازارهاي ايراني هستند.<sup>1</sup><br />
<br />
به عقيده برخي واژه «تيم» به معني كاروانسرا بوده و تيمچه به معناي تيم كوچك يا كاروانسراي كوچك است. اما در دورهي معاصر به كاروانسراها يا سراهاي كوچك و سرپوشيده اطلاق ميشود.<sup>2</sup><br />
<br />
تيمچه واژه ايراني به معناي هر چيز گرد، جمعوجور و وسيع است كه معمولاً به مركز ثقل فعاليتهاي بزرگ تجاري و به تعبيري به مركز چند تجارتخانه مشابه اطلاق ميشود.<sup>3</sup><br />
<br />
تيمچه را ميتوان راسته بازار كوتاه، پهن و مسقفي دانست كه از دو سو بنبست است و معمولاً يك نوع تجارت در آن صورت ميگيرد. هر تيمچه شامل يك حياط مركزي سرپوشيده و يك حوض با نورگير در بالاي آن و تعدادي حجره در دو يا سه طبقه در اطراف آن است. هر حجره متعلق به يك تاجر بوده كه غالباً به نام همان تاجر خوانده ميشود. در واقع، تيمچه جايگاه تجار طراز اول و بنكداران بزرگ بوده است.<sup>4</sup><br />
<br />
هر تيمچه از يك طرف به راسته اصلي بازار و از سمت ديگر به سرا يا كاروانسرايي ارتباط داشته و همگي داراي يك بارانداز به منظور تسهيل تجارت كالا و ايجاد امكان ديد براي مشتريان در سطح پايينتر از تيمچه بودهاند.<sup>4</sup><br />
<br />
تيمچهها عمدتاً از نظر ظاهر به دوگونه تقسيم ميشوند 1- مسقف (طاقدار) 2- بدون سقف (بدون طاق)<br />
<br />
تيمچههاي طاقدار يا مسقف از نظر ساختماني با يكديگر وجوه تشابه زيادي دارند و در نحوهي ساخت آنها هماهنگي بسيار ديده ميشود. تيمچههاي بدون سقف كه تعداد آنها بسيار كم است از نظر معماري شكل تكامل يافته كاروانسراهاي باقيمانده از دوره صفويه هستند.<sup>5</sup> البته غالب تيمچهها و تيمها مدتها پس از ساخت مسقف گرديدهاند.<sup>6</sup><br />
<br />
در مجموع از نظر طرح ميتوان شش شكل مربع، مستطيل، دايره، بيضي، شش ضلعي و هشتضلعي را در بناي تيمچهها تشخيص داد. مصالح اصلي ساخت آنها نيز آجر است.<sup>7</sup><br />
<br />
در كنار واژه تيمچه واژه «تيم» به محل انجام امور دفتري و تجارت عمده و پايگاه فعاليت دلالهاي بازار اطلاق ميگردد.<sup>8</sup><br />
<br />
تيمها ساختمانهاي شبيه به كاروانسرا بودهاند كه غالباً تجار بومي شهر در آن فعاليت داشتهاند. تيم شامل يك حياط با حوضي در وسط آن و تعداد نسبتاً زيادي حجره در اطراف حياط به اضافه واحدهاي كوچك تجاري (تيمچه) بوده است. معمولاً تيمها به مجموعهاي از كالاهاي مشابه اختصاص داشتهاند. از معروفترين تيمهاي ايران ميتوان تيم بزرگ قم، تهران ، مظفري تبريز و از تيمچههاي معروف كشور تيمچه حاجبالدوله تهران و تيمچه اميني كاشان را نام برد.<br />
<br />
<br />
'''مآخذ:''' <br />
<br />
1. '''''دايرهالمعارف بزرگ اسلام.''''' حرف ب، جزوه سوم، بازار، 1371، ص 138.<br />
<br />
2. Scharabi. m. 1985 Pers bazaar. Tubingen. 1-with. E (1975). zum problem de bazaars.<br />
<br />
3. سلطانزاده، حسين. '''''بازارهاي ايراني'''''. دفتر پژوهشهاي فرهنگي. 1380، ص 86.<br />
<br />
4. پيرنيا، محمدكريم. '''''آشنايي با معماري اسلامي ايران'''''. تدوين غلامحسين معماريان، انتشارات دانشگاه علم و صنعت ايران، 1372، ص 125.<br />
<br />
5. رجبي، آزيتا. '''''ريختشناسي بازارهاي ايران'''''. انتشارات آگاه، 1384.<br />
<br />
6. بلاغي، حسين و ديگران. '''''تاريخ تهران قديم'''''. ص 195.<br />
<br />
7. منبع شماره 3.<br />
<br />
8. پروشاتي، ايرج. جايگاه بازار در شهر اسلامي، '''''دانشنامه جهان اسلام'''''. حرف ب؛ شفقي، سيروس. '''''جغرافياي شهري.''''' 1373، ص 326. <br />
<br />
آزیتا رجبی</div>
Samei