جشن مَردگیران - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Maedeh در ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۰۹

2026-02-13T15:09:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۰۹
خط ۱:		خط ۱:
	از مراسمی که در اواخر اسفند برگذار می‌شد، و اکنون از آن نشان کمی باقی است، جشن ~~مُردگیران~~ است که باید چگونگی آن را در متون معتبر ادبی جست. بدین جهت مّردگیران خوانند که زنان از شوهران خود تمنّاها می‌کردند و آرزوهای انجام ناشده را می‌طلبیدند. به تعبیر دیگر: «جشنی است که مغان در پنج روز آخر اسفند ارمذ کنند و در این پنج روز زنان بر مردان مسلط باشند و هر چه خواهند از مردان گیرند و شوهران محکوم ایشانند.»<ref>فرهنگ انجمن ~~آراء،~~ به نقل از: هنری، مرتضی، آئینهای نوروزی، وزارت فرهنگ و ~~هنر،~~ تهران، پاییز ۵۲، ~~ص ۴۳~~.</ref> در عجائب المخلوقات قزوینی آمده است که: «مغان روز نخست از پنج روزی که در آخر اسفند ارمذماه است و روز جشنی که آن را مردگیران خوانند از طلوع سپیده تا طلوع آفتاب به جهت دفع هوام سه دفعه می‌نویسند و آن را بر سه دیوار خانه می‌چسبانند و دیوار چهارم را که صدر خانه است خالی می‌گذارند.گویند در این روز آفریدون طلسمی فرمودی و سموم و هوام و حیوانات را بستی و عواید آن را که واضع نوشتن رقعه کژدم فریدون بوده این است که فارسیان بدان رقعه نویسند: به نام ایزد و آفریدون و جمعی برآنند که فریدون نوح است و از این جهت عربان در آن رقعه نویسند: «سلامٌ علی نوح فی‌العالمین.»~~<ref>-آئینهای نوروزی، یادشده، همان جا.</ref>~~		[[پرونده:جشن مَردگیران.jpg\|بندانگشتی\|جشن مَردگیران ، قابل بازیابی از https://cafecatharsis.ir/33754/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/]]
			از مراسمی که در اواخر اسفند برگذار می‌شد، و اکنون از آن نشان کمی باقی است، جشن مردگیران است که باید چگونگی آن را در متون معتبر ادبی جست. بدین جهت مّردگیران خوانند که زنان از شوهران خود تمنّاها می‌کردند و آرزوهای انجام ناشده را می‌طلبیدند. به تعبیر دیگر: «جشنی است که مغان در پنج روز آخر اسفند ارمذ کنند و در این پنج روز زنان بر مردان مسلط باشند و هر چه خواهند از مردان گیرند و شوهران محکوم ایشانند<ref>'''''فرهنگ انجمن آراء'''''، به نقل از: هنری، مرتضی، آئینهای نوروزی، [https://www.farhang.gov.ir/ وزارت فرهنگ و هنر]، تهران، پاییز ۵۲، ص۴۳.</ref>.» در عجائب المخلوقات قزوینی آمده است که: «مغان روز نخست از پنج روزی که در آخر اسفند ارمذماه است و روز جشنی که آن را مردگیران خوانند از طلوع سپیده تا طلوع آفتاب به جهت دفع هوام سه دفعه می‌نویسند و آن را بر سه دیوار خانه می‌چسبانند و دیوار چهارم را که صدر خانه است خالی می‌گذارند.گویند در این روز آفریدون طلسمی فرمودی و سموم و هوام و حیوانات را بستی و عواید آن را که واضع نوشتن رقعه کژدم فریدون بوده این است که فارسیان بدان رقعه نویسند: به نام ایزد و آفریدون و جمعی برآنند که فریدون نوح است و از این جهت عربان در آن رقعه نویسند: «سلامٌ علی نوح فی‌العالمین[1].»

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۷:		خط ۸:
	* [[آتش افروزی]]		* [[آتش افروزی]]
	* [[بلاگردانی]]		* [[بلاگردانی]]

			== پاورقی ==
			[1]. آئینهای نوروزی، یادشده، همان جا.

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
			<references />
	~~# شاهنامه به کوشش دکتر محمد دبیرسیافی~~
	~~# محققان زمان پیامبر اریایی را قریب یک هزار و یک صد سال یپش از میلاد تخمین میزنند.~~

	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	شعبانی، رضا (1379). آداب و رسوم نوروز. تهران[https://alhodapub.com/ : موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.]		شعبانی، رضا (1379). آداب و رسوم نوروز. تهران[https://alhodapub.com/ : موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.]
خط ۱۸:		خط ۱۹:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	رضا شعبانی		رضا شعبانی
			[[رده:فرهنگ و نظام فرهنگی]]
	# دکتر صفا، ذبیح الله، گاهشماری و جشنهای ایران، شورای فرهنگ و هنر، تهران، صص ۷۱-۶۳ / اورنگ، مراد، جشنهای ایران باستان، درستی، ۱۳۳۵، صص ۴-۱ / دهخدا، علی‌اکبر، لفتنامه، ج ۱۴، دانشگاه تهران، پاییز ۱۳۷۳، ص ۲۰۱۸۲.

	[[رده:~~تاریخ~~]]

Azadeh در ‏۱۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۲۶

2025-11-19T04:26:47Z

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-از مراسمی که در اواخر اسفند برگذار می‌شد، و اکنون از آن نشان کمی باقی است، جشن مُردگیران است که باید چگونگی آن را در متون معتبر ادبی جست. بدین جهت مّردگیران خوانند که زنان از شوهران خود تمنّاها می‌کردند و آرزوهای انجام ناشده را می‌طلبیدند. به تعبیر دیگر: «جشنی است که مغان در پنج روز آخر اسفند ارمذ کنند و در این پنج روز زنان بر مردان مسلط باشند و هر چه خواهند از مردان گیرند و شوهران محکوم ایشانند.» در عجائب المخلوقات قزوینی آمده است که: «مغان روز نخست از پنج روزی که در آخر اسفند ارمذماه است و روز جشنی که آن را مردگیران خوانند از طلوع سپیده تا طلوع آفتاب به جهت دفع هوام سه دفعه می‌نویسند و آن را بر سه دیوار خانه می‌چسبانند و دیوار چهارم را که صدر خانه است خالی می‌گذارند.گویند در این روز آفریدون طلسمی فرمودی و سموم و هوام و حیوانات را بستی و عواید آن را که واضع نوشتن رقعه کژدم فریدون بوده این است که فارسیان بدان رقعه نویسند: به نام ایزد و آفریدون و جمعی برآنند که فریدون نوح است و از این جهت عربان در آن رقعه نویسند: «سلامٌ علی نوح فی‌العالمین.»^{۲}
+از مراسمی که در اواخر اسفند برگذار می‌شد، و اکنون از آن نشان کمی باقی است، جشن مُردگیران است که باید چگونگی آن را در متون معتبر ادبی جست. بدین جهت مّردگیران خوانند که زنان از شوهران خود تمنّاها می‌کردند و آرزوهای انجام ناشده را می‌طلبیدند. به تعبیر دیگر: «جشنی است که مغان در پنج روز آخر اسفند ارمذ کنند و در این پنج روز زنان بر مردان مسلط باشند و هر چه خواهند از مردان گیرند و شوهران محکوم ایشانند.»<ref>فرهنگ انجمن آراء، به نقل از: هنری، مرتضی، آئینهای نوروزی، وزارت فرهنگ و هنر، تهران، پاییز ۵۲، ص ۴۳.</ref> در عجائب المخلوقات قزوینی آمده است که: «مغان روز نخست از پنج روزی که در آخر اسفند ارمذماه است و روز جشنی که آن را مردگیران خوانند از طلوع سپیده تا طلوع آفتاب به جهت دفع هوام سه دفعه می‌نویسند و آن را بر سه دیوار خانه می‌چسبانند و دیوار چهارم را که صدر خانه است خالی می‌گذارند.گویند در این روز آفریدون طلسمی فرمودی و سموم و هوام و حیوانات را بستی و عواید آن را که واضع نوشتن رقعه کژدم فریدون بوده این است که فارسیان بدان رقعه نویسند: به نام ایزد و آفریدون و جمعی برآنند که فریدون نوح است و از این جهت عربان در آن رقعه نویسند: «سلامٌ علی نوح فی‌العالمین.»<ref>-آئینهای نوروزی، یادشده، همان جا.</ref>
-۱- فرهنگ انجمن آراء، به نقل از: هنری، مرتضی، آئینهای نوروزی، وزارت فرهنگ و هنر، تهران، پاییز ۵۲، ص ۴۳.
+== نیز نگاه کنید به ==
-۲-آئینهای نوروزی، یادشده، همان جا.
+* [[مقدمات نوروزی]]

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «از مراسمی که در اواخر اسفند برگذار می‌شد، و اکنون از آن نشان کمی باقی است، جشن مُردگیران است که باید چگونگی آن را در متون معتبر ادبی جست. بدین جهت مّردگیران خوانند که زنان از شوهران خود تمنّاها می‌کردند و آرزوهای انجام ناشده را می‌طلبیدند. به...» ایجاد کرد

2025-08-13T16:33:54Z

صفحه‌ای تازه حاوی «از مراسمی که در اواخر اسفند برگذار می‌شد، و اکنون از آن نشان کمی باقی است، جشن مُردگیران است که باید چگونگی آن را در متون معتبر ادبی جست. بدین جهت مّردگیران خوانند که زنان از شوهران خود تمنّاها می‌کردند و آرزوهای انجام ناشده را می‌طلبیدند. به...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

از مراسمی که در اواخر اسفند برگذار می‌شد، و اکنون از آن نشان کمی باقی است، جشن مُردگیران است که باید چگونگی آن را در متون معتبر ادبی جست. بدین جهت مّردگیران خوانند که زنان از شوهران خود تمنّاها می‌کردند و آرزوهای انجام ناشده را می‌طلبیدند. به تعبیر دیگر: «جشنی است که مغان در پنج روز آخر اسفند ارمذ کنند و در این پنج روز زنان بر مردان مسلط باشند و هر چه خواهند از مردان گیرند و شوهران محکوم ایشانند.» در عجائب المخلوقات قزوینی آمده است که: «مغان روز نخست از پنج روزی که در آخر اسفند ارمذماه است و روز جشنی که آن را مردگیران خوانند از طلوع سپیده تا طلوع آفتاب به جهت دفع هوام سه دفعه می‌نویسند و آن را بر سه دیوار خانه می‌چسبانند و دیوار چهارم را که صدر خانه است خالی می‌گذارند.گویند در این روز آفریدون طلسمی فرمودی و سموم و هوام و حیوانات را بستی و عواید آن را که واضع نوشتن رقعه کژدم فریدون بوده این است که فارسیان بدان رقعه نویسند: به نام ایزد و آفریدون و جمعی برآنند که فریدون نوح است و از این جهت عربان در آن رقعه نویسند: «سلامٌ علی نوح فی‌العالمین.»^{۲}

۱- فرهنگ انجمن آراء، به نقل از: هنری، مرتضی، آئینهای نوروزی، وزارت فرهنگ و هنر، تهران، پاییز ۵۲، ص ۴۳.

۲-آئینهای نوروزی، یادشده، همان جا.