https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AC%D8%B4%D9%86_%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%B4 2026-06-16T10:53:21Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AC%D8%B4%D9%86_%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%B4&diff=13594&oldid=prev 2026-02-13T15:33:25Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۳۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== جشن پایان آفرینش ===</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دیدگاه ایرانیان قدیم انتخاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نوروز جشن طبیعت|</ins>نوروز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و زمان آن مبدئی برای پایان آفرینش نیز دانسته شده است. بدین معنا که حق‌تعالی عالم را در شش‌گاه آفریده و آخرین قسمت آن، با خلقت انسان خاتمه یافته است در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اوستا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>چنین آمده است که اهورمزدا جهان و همه مخلوقات و موجودات آن را در شش هنگام آفرید، امّا نه در یک زمان یا در شش روز پشت سر هم، بلکه در شش موقع از سال و با فاصله‌های زیاد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دیدگاه ایرانیان قدیم انتخاب نوروز و زمان آن مبدئی برای پایان آفرینش نیز دانسته شده است. بدین معنا که حق‌تعالی عالم را در شش‌گاه آفریده و آخرین قسمت آن، با خلقت انسان خاتمه یافته است در اوستا چنین آمده است که اهورمزدا جهان و همه مخلوقات و موجودات آن را در شش هنگام آفرید، امّا نه در یک زمان یا در شش روز پشت سر هم، بلکه در شش موقع از سال و با فاصله‌های زیاد.  </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در آئین مزدیسنی این شش روز یا شش هنگام آفرینش را شش اجشن یا گاهان‌بار گویند یعنی اوقات بارور یا تشکیل مجلس همگانی و بارعام.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در آئین مزدیسنی این شش روز یا شش هنگام آفرینش را شش اجشن یا گاهان‌بار گویند یعنی اوقات بارور یا تشکیل مجلس همگانی و بارعام.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گاهان بارهای ششگانه را چنین برشمرده‌اند:  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گاهان بارهای ششگانه را چنین برشمرده‌اند:  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱- </del>نخستین هنگام شروع خلقت چهل و پنج روز بعد از عید نوروز است که مطابق گاهنمای قدیم پانزدهم اردیبهشت است، در این روز آسمان آفریده شده است..  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>نخستین هنگام شروع خلقت چهل و پنج روز بعد از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نوروز جشن طبیعت|</ins>عید نوروز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است که مطابق گاهنمای قدیم پانزدهم اردیبهشت است، در این روز آسمان آفریده شده است.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># دومین هنگام آفرینش یکصدوپنج روز (۱۰۵) بعد از عید نوروز است که باز بر اساس گاهشماری قدیم پانزدهم تیرماه می‌شود، در این موقع آب بوجود آمده است..</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># سومین هنگام آفرینش صد و هشتاد (۱۸۰) روز پس از عید است که مطابق سی‌ام شهریور ماه است. در این روز زمین آفریده شده است...</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># هنگام چهارم از خلقت جهان دویست و ده (۲۱۰) روز بعد از نوروز است که سی‌ام مهرماه می‌شود در این روز نباتات خلق شده است....</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># هنگام پنجم خلقت دویست و نود (۲۹۰) روز بعد از عید نوروز است که مطابق بیستم دیماه می‌شود در این روز جانداران آفریده شده‌اند.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># و امّا ششمین هنگام آفرینش سیصدوشست و پنج (۳۶۵) روز پس از نوروز است که مطابق با پایان سال و آغاز نوروز سال دیگر است. در این هنگام انسان آفریده شده و کار خلقت پایان یافته است. این جشن که آخرین گاهانبار است همس پت‌میدیم‌گاه (Hamaspath maidyam) نام دارد و آن را به اعتدال و برابر شدن شب و روز ترجمه کرده‌اند.گاهانبار ششم که به روزگار آفریده‌شدن انسان است در ایام کبیسه واقع شده و از لحاظ شرافت و فضیلت به نام روزهای گاتها نامیده شده و دارای همان اسامی است. آن را معمولاً پنجه بزرگ می‌گویند و در آن روزها به یاد روان در گذشتگان می‌پردازند و برای آنان طلب آمرزش می‌کنند.گرچه تمام پنج روز گاهانبار ششم که موقع خلقت اشرف مخلوقات است مقدّس و محترم است ولی آخرین روز آنکه مصادف با پایان سال و فراغت از کار آفرینش است مقام و منزلتی بزرگتر دارد. بدیهی است این همه تجلیل و احترام برای این جشن بزرگ از لحاظ پایان یافتن دوره خلقت و بویژه آفریده‌شدن بنی‌نوع بشر است که براساس اعتقادات همه ادیان الهی مظهر صفات آفریننده جهان است. ایرانیان چون به شرافت مقام انسانی بخوبی متوجه بودند، آن را به نام روز پیدایش یا آفرینش خود جشن گرفته‌اند</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲- دومین هنگام آفرینش یکصدوپنج روز (۱۰۵) بعد از عید نوروز است که باز بر اساس گاهشماری قدیم پانزدهم تیرماه می‌شود، در این موقع آب بوجود آمده است.. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تورات<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>می‌خوانیم که خداوند آسمان و زمین و همه موجودات و مخلوقات آن را در شش روز آفرید و روز هفتم از کار آفرینش فارغ شد و استراحت گزید و آن روز را مبارک خواند و تقدس نمود زیرا در آن روز آرام گرفت. این اشارت تورات درباره اوقات عالم خلقت در قرآن مجید نیز یاد شده است. چنانکه ذکر شد بر مبنای اعتقادات مشابه ایرانیان خداوند از روز پانزدهم اردیبهشت شروع به آفرینش عالم فرمود و آن را در شش روز یا در شش هنگام به پایان رسانید و در روز هفتم یا دوره هفتم که آغاز فروردین ماه است از کار خلقت فراغت یافت. بنابراین، روز اوّل فروردین، موقع فراغت و آسایش و جشن و شادمانی است یا بعبارت دیگر در این شش گاهانبار نعمتهای خدا برای افراد بشر کامل شده و بار و نتیجه و ثمر آن بدست آمده است و لذا باید انسان در مقابل این همه انعمت‌ها که خاتمه آن با خلقت خود او تکمیل شده آفریننده جهان را سپاس گوید و ستایش نماید و به شادمانی بپردازد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳-سومین هنگام آفرینش صد و هشتاد (۱۸۰) روز پس از عید است.  </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که مطابق سی‌ام شهریور ماه است. در این روز زمین آفریده شده است...  </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۴- هنگام چهارم از خلقت جهان دویست و ده (۲۱۰) روز بعد از نوروز است که سی‌ام مهرماه می‌شود در این روز نباتات خلق شده است.... </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۵- هنگام پنجم خلقت دویست و نود (۲۹۰) روز بعد از عید نوروز است که مطابق بیستم دیماه می‌شود در این روز جانداران آفریده شده‌اند. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۶-و امّا ششمین هنگام آفرینش سیصدوشست و پنج (۳۶۵) روز پس از نوروز است که مطابق با پایان سال و آغاز نوروز سال دیگر است. در این هنگام انسان آفریده شده و کار خلقت پایان یافته است. این جشن که آخرین گاهانبار است همس پت‌میدیم‌گاه (Hamaspath maidyam) نام دارد و آن را به اعتدال و برابر شدن شب و روز ترجمه کرده‌اند.گاهانبار ششم که به روزگار آفریده‌شدن انسان است در ایام کبیسه واقع شده و از لحاظ شرافت و فضیلت به نام روزهای گاتها نامیده شده و دارای همان اسامی است. آن را معمولاً پنجه بزرگ می‌گویند و در آن روزها به یاد روان در گذشتگان می‌پردازند و برای آنان طلب آمرزش می‌کنند.گرچه تمام پنج روز گاهانبار ششم که موقع خلقت اشرف مخلوقات است مقدّس و محترم است ولی آخرین روز آنکه مصادف با پایان سال و فراغت از کار آفرینش است مقام و منزلتی بزرگتر دارد. بدیهی است این همه تجلیل و احترام برای این جشن بزرگ از لحاظ پایان یافتن دوره خلقت و بویژه آفریده‌شدن بنی‌نوع بشر است که براساس اعتقادات همه ادیان الهی مظهر صفات آفریننده جهان است. ایرانیان چون به شرافت مقام انسانی بخوبی متوجه بودند، آن را به نام روز پیدایش یا آفرینش خود جشن گرفته‌اند. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تورات می‌خوانیم که خداوند آسمان و زمین و همه موجودات و مخلوقات آن را در شش روز آفرید و روز هفتم از کار آفرینش فارغ شد و استراحت گزید و آن روز را مبارک خواند و تقدس نمود زیرا در آن روز آرام گرفت. این اشارت تورات درباره اوقات عالم خلقت در قرآن مجید نیز یاد شده است. چنانکه ذکر شد بر مبنای اعتقادات مشابه ایرانیان خداوند از روز پانزدهم اردیبهشت شروع به آفرینش عالم فرمود و آن را در شش روز یا در شش هنگام به پایان رسانید و در روز هفتم یا دوره هفتم که آغاز فروردین ماه است از کار خلقت فراغت یافت. بنابراین، روز اوّل فروردین، موقع فراغت و آسایش و جشن و شادمانی است یا بعبارت دیگر در این شش گاهانبار نعمتهای خدا برای افراد بشر کامل شده و بار و نتیجه و ثمر آن بدست آمده است و لذا باید انسان در مقابل این همه انعمت‌ها که خاتمه آن با خلقت خود او تکمیل شده آفریننده جهان را سپاس گوید و ستایش نماید و به شادمانی بپردازد.  </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اندیشه [[ایران|ایرانی]] هر یک از گاهانبارها پنج روز طول می‌کشد که آخرین روز آن دارای فضیلت و برتری بیشتری است. جشن نوروز هم که هنگام آسایش و شادمانی عمومی‌است پنج روز به درازا می‌انجامد و بعد از آن جشن ولادت و نیز برگزیده‌شدن [[زرتشت]] است که از روز ششم افرودین شروع می‌شود این نکته لازم به توضیح است که داستان آفرینش عالم در تورات نیز از آسمانها شروع شده و در روز ششم با خلق انسان اختم شده است و بدین شیوه گفته‌های [[تورات]] با کتاب اوستا همخوانی دارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اندیشه [[ایران|ایرانی]] هر یک از گاهانبارها پنج روز طول می‌کشد که آخرین روز آن دارای فضیلت و برتری بیشتری است. جشن نوروز هم که هنگام آسایش و شادمانی عمومی‌است پنج روز به درازا می‌انجامد و بعد از آن جشن ولادت و نیز برگزیده‌شدن [[زرتشت]] است که از روز ششم افرودین شروع می‌شود این نکته لازم به توضیح است که داستان آفرینش عالم در تورات نیز از آسمانها شروع شده و در روز ششم با خلق انسان اختم شده است و بدین شیوه گفته‌های [[تورات]] با کتاب اوستا همخوانی دارد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[جشن ها و مراسم نوروزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[جشن ها و مراسم نوروزی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[هفت سین خوان نوروزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[هفت سین خوان نوروزی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># شاهنامه به کوشش دکتر محمد دبیرسیافی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># محققان زمان پیامبر اریایی را قریب یک هزار و یک صد سال یپش از میلاد تخمین میزنند.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رضا شعبانی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رضا شعبانی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ و نظام فرهنگی</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># وزیر محمداشرف خان (اشرف)، ارمغان گلگیت، لاهور، ۱۹۵۷.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># جشن های باستانی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AC%D8%B4%D9%86_%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%B4&diff=12161&oldid=prev 2025-12-02T09:15:57Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== جشن پایان آفرینش ===</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دیدگاه ایرانیان قدیم انتخاب نوروز و زمان آن مبدئی برای پایان آفرینش نیز دانسته شده است. بدین معنا که حق‌تعالی عالم را در شش‌گاه آفریده و آخرین قسمت آن، با خلقت انسان خاتمه یافته است در اوستا چنین آمده است که اهورمزدا جهان و همه مخلوقات و موجودات آن را در شش هنگام آفرید، امّا نه در یک زمان یا در شش روز پشت سر هم، بلکه در شش موقع از سال و با فاصله‌های زیاد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دیدگاه ایرانیان قدیم انتخاب نوروز و زمان آن مبدئی برای پایان آفرینش نیز دانسته شده است. بدین معنا که حق‌تعالی عالم را در شش‌گاه آفریده و آخرین قسمت آن، با خلقت انسان خاتمه یافته است در اوستا چنین آمده است که اهورمزدا جهان و همه مخلوقات و موجودات آن را در شش هنگام آفرید، امّا نه در یک زمان یا در شش روز پشت سر هم، بلکه در شش موقع از سال و با فاصله‌های زیاد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۲- دومین هنگام آفرینش یکصدوپنج روز (۱۰۵) بعد از عید نوروز است که باز بر اساس گاهشماری قدیم پانزدهم تیرماه می‌شود، در این موقع آب بوجود آمده است..  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۲- دومین هنگام آفرینش یکصدوپنج روز (۱۰۵) بعد از عید نوروز است که باز بر اساس گاهشماری قدیم پانزدهم تیرماه می‌شود، در این موقع آب بوجود آمده است..  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۳-سومین هنگام آفرینش صد و هشتاد (۱۸۰) روز پس از عید است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱- بهار، جستاری چند در فرهنگ ایران، یادشده، صص ۲۲۲-۲۲۱</del>.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۳-سومین هنگام آفرینش صد و هشتاد (۱۸۰) روز پس از عید است.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>که مطابق سی‌ام شهریور ماه است. در این روز زمین آفریده شده است... ۴- هنگام چهارم از خلقت جهان دویست و ده (۲۱۰) روز بعد از نوروز است که سی‌ام مهرماه می‌شود در این روز نباتات خلق شده است....  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>که مطابق سی‌ام شهریور ماه است. در این روز زمین آفریده شده است... <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۴- هنگام چهارم از خلقت جهان دویست و ده (۲۱۰) روز بعد از نوروز است که سی‌ام مهرماه می‌شود در این روز نباتات خلق شده است....  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۵- هنگام پنجم خلقت دویست و نود (۲۹۰) روز بعد از عید نوروز است که مطابق بیستم دیماه می‌شود در این روز جانداران آفریده شده‌اند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۵- هنگام پنجم خلقت دویست و نود (۲۹۰) روز بعد از عید نوروز است که مطابق بیستم دیماه می‌شود در این روز جانداران آفریده شده‌اند.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تورات می‌خوانیم که خداوند آسمان و زمین و همه موجودات و مخلوقات آن را در شش روز آفرید و روز هفتم از کار آفرینش فارغ شد و استراحت گزید و آن روز را مبارک خواند و تقدس نمود زیرا در آن روز آرام گرفت. این اشارت تورات درباره اوقات عالم خلقت در قرآن مجید نیز یاد شده است. چنانکه ذکر شد بر مبنای اعتقادات مشابه ایرانیان خداوند از روز پانزدهم اردیبهشت شروع به آفرینش عالم فرمود و آن را در شش روز یا در شش هنگام به پایان رسانید و در روز هفتم یا دوره هفتم که آغاز فروردین ماه است از کار خلقت فراغت یافت. بنابراین، روز اوّل فروردین، موقع فراغت و آسایش و جشن و شادمانی است یا بعبارت دیگر در این شش گاهانبار نعمتهای خدا برای افراد بشر کامل شده و بار و نتیجه و ثمر آن بدست آمده است و لذا باید انسان در مقابل این همه انعمت‌ها که خاتمه آن با خلقت خود او تکمیل شده آفریننده جهان را سپاس گوید و ستایش نماید و به شادمانی بپردازد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تورات می‌خوانیم که خداوند آسمان و زمین و همه موجودات و مخلوقات آن را در شش روز آفرید و روز هفتم از کار آفرینش فارغ شد و استراحت گزید و آن روز را مبارک خواند و تقدس نمود زیرا در آن روز آرام گرفت. این اشارت تورات درباره اوقات عالم خلقت در قرآن مجید نیز یاد شده است. چنانکه ذکر شد بر مبنای اعتقادات مشابه ایرانیان خداوند از روز پانزدهم اردیبهشت شروع به آفرینش عالم فرمود و آن را در شش روز یا در شش هنگام به پایان رسانید و در روز هفتم یا دوره هفتم که آغاز فروردین ماه است از کار خلقت فراغت یافت. بنابراین، روز اوّل فروردین، موقع فراغت و آسایش و جشن و شادمانی است یا بعبارت دیگر در این شش گاهانبار نعمتهای خدا برای افراد بشر کامل شده و بار و نتیجه و ثمر آن بدست آمده است و لذا باید انسان در مقابل این همه انعمت‌ها که خاتمه آن با خلقت خود او تکمیل شده آفریننده جهان را سپاس گوید و ستایش نماید و به شادمانی بپردازد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اندیشه ایرانی هر یک از گاهانبارها پنج روز طول می‌کشد که آخرین روز آن دارای فضیلت و برتری بیشتری است. جشن نوروز هم که هنگام آسایش و شادمانی عمومی‌است پنج روز به درازا می‌انجامد و بعد از آن جشن ولادت و نیز برگزیده‌شدن زرتشت است که از روز ششم افرودین شروع می‌شود این نکته لازم به توضیح است که داستان آفرینش عالم در تورات نیز از آسمانها شروع شده و در روز ششم با خلق انسان اختم شده است و بدین شیوه گفته‌های تورات با کتاب اوستا همخوانی دارد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اندیشه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران|</ins>ایرانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>هر یک از گاهانبارها پنج روز طول می‌کشد که آخرین روز آن دارای فضیلت و برتری بیشتری است. جشن نوروز هم که هنگام آسایش و شادمانی عمومی‌است پنج روز به درازا می‌انجامد و بعد از آن جشن ولادت و نیز برگزیده‌شدن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>زرتشت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است که از روز ششم افرودین شروع می‌شود این نکته لازم به توضیح است که داستان آفرینش عالم در تورات نیز از آسمانها شروع شده و در روز ششم با خلق انسان اختم شده است و بدین شیوه گفته‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تورات<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با کتاب اوستا همخوانی دارد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[چگونگی جشن نوروز]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[روشن‌کردن چراغها برای فروهرها]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[جشن ها و مراسم نوروزی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[هفت سین خوان نوروزی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># شاهنامه به کوشش دکتر محمد دبیرسیافی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># محققان زمان پیامبر اریایی را قریب یک هزار و یک صد سال یپش از میلاد تخمین میزنند.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شعبانی، رضا (1379). آداب و رسوم نوروز. تهران: [https://alhoda.ir موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رضا شعبانی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># وزیر محمداشرف خان (اشرف)، ارمغان گلگیت، لاهور، ۱۹۵۷.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># جشن های باستانی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr> </table>

Azadeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AC%D8%B4%D9%86_%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%B4&diff=10636&oldid=prev 2025-08-13T16:59:02Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۲- دومین هنگام آفرینش یکصدوپنج روز (۱۰۵) بعد از عید نوروز است که باز بر اساس گاهشماری قدیم پانزدهم تیرماه می‌شود، در این موقع آب بوجود آمده است..  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۲- دومین هنگام آفرینش یکصدوپنج روز (۱۰۵) بعد از عید نوروز است که باز بر اساس گاهشماری قدیم پانزدهم تیرماه می‌شود، در این موقع آب بوجود آمده است..  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۳-سومین هنگام آفرینش صد و هشتاد (۱۸۰) روز پس از عید است ۱- بهار، جستاری چند در فرهنگ ایران، یادشده، صص ۲۲۲-۲۲۱.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۳-سومین هنگام آفرینش صد و هشتاد (۱۸۰) روز پس از عید است ۱- بهار، جستاری چند در فرهنگ ایران، یادشده، صص ۲۲۲-۲۲۱. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۵۰ </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اَداب و رسوم نوروز </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>که مطابق سی‌ام شهریور ماه است. در این روز زمین آفریده شده است... ۴- هنگام چهارم از خلقت جهان دویست و ده (۲۱۰) روز بعد از نوروز است که سی‌ام مهرماه می‌شود در این روز نباتات خلق شده است....  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>که مطابق سی‌ام شهریور ماه است. در این روز زمین آفریده شده است... ۴- هنگام چهارم از خلقت جهان دویست و ده (۲۱۰) روز بعد از نوروز است که سی‌ام مهرماه می‌شود در این روز نباتات خلق شده است....  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۵- هنگام پنجم خلقت دویست و نود (۲۹۰) روز بعد از عید نوروز است که مطابق بیستم دیماه می‌شود در این روز جانداران آفریده شده‌اند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۵- هنگام پنجم خلقت دویست و نود (۲۹۰) روز بعد از عید نوروز است که مطابق بیستم دیماه می‌شود در این روز جانداران آفریده شده‌اند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۶-و امّا ششمین هنگام آفرینش سیصدوشست و پنج (۳۶۵) روز پس از نوروز است که مطابق با پایان سال و آغاز نوروز سال دیگر است. در این هنگام انسان آفریده شده و کار خلقت پایان یافته است. این جشن که آخرین گاهانبار است همس پت‌میدیم‌گاه (Hamaspath maidyam) نام دارد و آن را به اعتدال و برابر شدن شب و روز ترجمه کرده‌اند.گاهانبار ششم که به روزگار آفریده‌شدن انسان است در ایام کبیسه واقع شده و از لحاظ شرافت و فضیلت به نام روزهای گاتها نامیده شده و دارای همان اسامی است. آن را معمولاً پنجه بزرگ می‌گویند و در آن روزها به یاد روان در گذشتگان می‌پردازند و برای آنان طلب آمرزش می‌کنند.گرچه تمام پنج روز گاهانبار ششم که موقع خلقت اشرف مخلوقات است مقدّس و محترم است ولی آخرین روز آنکه مصادف با پایان سال و فراغت از کار آفرینش است مقام و منزلتی بزرگتر دارد. بدیهی است این همه تجلیل و احترام برای این جشن بزرگ از لحاظ پایان یافتن دوره خلقت و بویژه آفریده‌شدن بنی‌نوع بشر است که براساس اعتقادات همه ادیان الهی مظهر صفات آفریننده جهان است. ایرانیان چون به شرافت مقام انسانی  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۶-و امّا ششمین هنگام آفرینش سیصدوشست و پنج (۳۶۵) روز پس از نوروز است که مطابق با پایان سال و آغاز نوروز سال دیگر است. در این هنگام انسان آفریده شده و کار خلقت پایان یافته است. این جشن که آخرین گاهانبار است همس پت‌میدیم‌گاه (Hamaspath maidyam) نام دارد و آن را به اعتدال و برابر شدن شب و روز ترجمه کرده‌اند.گاهانبار ششم که به روزگار آفریده‌شدن انسان است در ایام کبیسه واقع شده و از لحاظ شرافت و فضیلت به نام روزهای گاتها نامیده شده و دارای همان اسامی است. آن را معمولاً پنجه بزرگ می‌گویند و در آن روزها به یاد روان در گذشتگان می‌پردازند و برای آنان طلب آمرزش می‌کنند.گرچه تمام پنج روز گاهانبار ششم که موقع خلقت اشرف مخلوقات است مقدّس و محترم است ولی آخرین روز آنکه مصادف با پایان سال و فراغت از کار آفرینش است مقام و منزلتی بزرگتر دارد. بدیهی است این همه تجلیل و احترام برای این جشن بزرگ از لحاظ پایان یافتن دوره خلقت و بویژه آفریده‌شدن بنی‌نوع بشر است که براساس اعتقادات همه ادیان الهی مظهر صفات آفریننده جهان است. ایرانیان چون به شرافت مقام انسانی بخوبی متوجه بودند، آن را به نام روز پیدایش یا آفرینش خود جشن گرفته‌اند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوروز و جنبه‌های مختلف آن </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۵۱ </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخوبی متوجه بودند، آن را به نام روز پیدایش یا آفرینش خود جشن  </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گرفته‌اند  </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۰۰ </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تورات می‌خوانیم که خداوند آسمان و زمین و همه موجودات و مخلوقات آن را در شش روز آفرید و روز هفتم از کار آفرینش فارغ شد و استراحت گزید و آن روز را مبارک خواند و تقدس نمود زیرا در آن روز آرام گرفت. این اشارت تورات درباره اوقات عالم خلقت در قرآن مجید نیز یاد شده است. چنانکه ذکر شد بر مبنای اعتقادات مشابه ایرانیان خداوند از روز پانزدهم اردیبهشت شروع به آفرینش عالم فرمود و آن را در شش روز یا در شش هنگام به پایان رسانید و در روز هفتم یا دوره هفتم که آغاز فروردین ماه است از کار خلقت فراغت یافت. بنابراین، روز اوّل فروردین، موقع فراغت و آسایش و جشن و شادمانی است یا بعبارت دیگر در این شش گاهانبار نعمتهای خدا برای افراد بشر کامل شده و بار و نتیجه و ثمر آن بدست آمده است و لذا باید انسان در مقابل این همه انعمت‌ها که خاتمه آن با خلقت خود او تکمیل شده آفریننده جهان را سپاس گوید و ستایش نماید و به شادمانی بپردازد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تورات می‌خوانیم که خداوند آسمان و زمین و همه موجودات و مخلوقات آن را در شش روز آفرید و روز هفتم از کار آفرینش فارغ شد و استراحت گزید و آن روز را مبارک خواند و تقدس نمود زیرا در آن روز آرام گرفت. این اشارت تورات درباره اوقات عالم خلقت در قرآن مجید نیز یاد شده است. چنانکه ذکر شد بر مبنای اعتقادات مشابه ایرانیان خداوند از روز پانزدهم اردیبهشت شروع به آفرینش عالم فرمود و آن را در شش روز یا در شش هنگام به پایان رسانید و در روز هفتم یا دوره هفتم که آغاز فروردین ماه است از کار خلقت فراغت یافت. بنابراین، روز اوّل فروردین، موقع فراغت و آسایش و جشن و شادمانی است یا بعبارت دیگر در این شش گاهانبار نعمتهای خدا برای افراد بشر کامل شده و بار و نتیجه و ثمر آن بدست آمده است و لذا باید انسان در مقابل این همه انعمت‌ها که خاتمه آن با خلقت خود او تکمیل شده آفریننده جهان را سپاس گوید و ستایش نماید و به شادمانی بپردازد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اندیشه ایرانی هر یک از گاهانبارها پنج روز طول می‌کشد که آخرین روز آن دارای فضیلت و برتری بیشتری است. جشن نوروز هم که هنگام آسایش و شادمانی عمومی‌است پنج روز به درازا می‌انجامد و بعد از آن جشن ولادت و نیز برگزیده‌شدن زرتشت است که از روز ششم افرودین شروع می‌شود این نکته لازم به توضیح است که داستان آفرینش عالم در تورات نیز از آسمانها شروع شده و در روز ششم با خلق انسان اختم شده است و بدین شیوه گفته‌های تورات با کتاب اوستا  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اندیشه ایرانی هر یک از گاهانبارها پنج روز طول می‌کشد که آخرین روز آن دارای فضیلت و برتری بیشتری است. جشن نوروز هم که هنگام آسایش و شادمانی عمومی‌است پنج روز به درازا می‌انجامد و بعد از آن جشن ولادت و نیز برگزیده‌شدن زرتشت است که از روز ششم افرودین شروع می‌شود این نکته لازم به توضیح است که داستان آفرینش عالم در تورات نیز از آسمانها شروع شده و در روز ششم با خلق انسان اختم شده است و بدین شیوه گفته‌های تورات با کتاب اوستا همخوانی دارد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آداب و رسوم نوروز </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خدا در ابتدا آسمانها و زمین را آفرید زمین خالی و بدون شکل بود. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{| class="wikitable"</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|۵۲</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|</del>همخوانی دارد.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|آفرینش در تورات</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|این آغاز آشفتگی خلقت بود و زمین بی‌شکل بود.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تاریکی و ظلمت بر زمین مستولی بود.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|درون آنها نمی‌گذشت که به زمین برسد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|دا فرمود روشنایی بشود پس روشنایی شد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|رکت زمین شب و روز پدید آمد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|خداگفت فلکی در میان آبها پدید آید.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|زمین خشک نمودار شد و هوا تشکیل گردید.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دریاها بصورت ابری غلیظ در آسمان معلّق بود و هیچ شعاعی از </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابرها متفرق شدند و زمین تفته رو به سردی و انجماد گذاشت و از </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از میان آبهایی که سطح زمین را مانع شده بودند قاره‌ها بیرون آمد و خدا فرمودگیاه از زمین بروید و نباتات بارور شوند و تخم بدهند.^{۱} خداوند فرمود جانوران بسیاری در آب زندگانی‌کنند و مرغان پدید آیند که بر فراز زمین و در افلاک پرواز نمایند. همه جانداران ابتدا از آب بیرون آمدند. مقصود از افلاک هوای محیط زمین است. خداوند فرمود در بعد از آنکه دریا پر از جانداران شد حیوانات بر روی زمین پدید </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{| class="wikitable"</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|زمین جانوران پدید آیند از مواشی و حشرات و درندگان صحرا.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|آمدند. و به دنبال کلام خدا می‌خوانیم که:</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱- ملاحظه می‌شود که حیات گیاهی پیش از زندگی جانوران ذکر شده است. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">س. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوروز و جنبه‌های مختلف آن </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۵۳ </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«خداوند گفت آدم را بصورت خود بیافرینم پس آدم را بصورت خود آفرید ایشان را نر و ماده آفرید و گفت بارور و زیاد شوید و زمین را بُر سازید و بر آن مسلط باشید و بر همه جانوران روی زمین حکومت کنید.»^{۱} </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همه این وقایع اتفاق افتاده است و انسان بر عالم مسلط است. تاریخ زمین از روزی که در حال تکوین بود تا امروز که انسان بر آن حکومت می‌کند در این چند جمله نوشته شده است و همین تاریخچه کوتاه و مختصر به قدری صحیح است که علم امروزی ما نمی‌تواند هیچگونه ایرادی بر آن بگیرد.^{۲}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AC%D8%B4%D9%86_%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%B4&diff=10632&oldid=prev 2025-08-13T16:51:08Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «از دیدگاه ایرانیان قدیم انتخاب نوروز و زمان آن مبدئی برای پایان آفرینش نیز دانسته شده است. بدین معنا که حق‌تعالی عالم را در شش‌گاه آفریده و آخرین قسمت آن، با خلقت انسان خاتمه یافته است در اوستا چنین آمده است که اهورمزدا جهان و همه مخلوقات و مو...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>از دیدگاه ایرانیان قدیم انتخاب نوروز و زمان آن مبدئی برای پایان آفرینش نیز دانسته شده است. بدین معنا که حق‌تعالی عالم را در شش‌گاه آفریده و آخرین قسمت آن، با خلقت انسان خاتمه یافته است در اوستا چنین آمده است که اهورمزدا جهان و همه مخلوقات و موجودات آن را در شش هنگام آفرید، امّا نه در یک زمان یا در شش روز پشت سر هم، بلکه در شش موقع از سال و با فاصله‌های زیاد. <br /> <br /> در آئین مزدیسنی این شش روز یا شش هنگام آفرینش را شش اجشن یا گاهان‌بار گویند یعنی اوقات بارور یا تشکیل مجلس همگانی و بارعام. <br /> <br /> گاهان بارهای ششگانه را چنین برشمرده‌اند: <br /> <br /> ۱- نخستین هنگام شروع خلقت چهل و پنج روز بعد از عید نوروز است که مطابق گاهنمای قدیم پانزدهم اردیبهشت است، در این روز آسمان آفریده شده است.. <br /> <br /> ۲- دومین هنگام آفرینش یکصدوپنج روز (۱۰۵) بعد از عید نوروز است که باز بر اساس گاهشماری قدیم پانزدهم تیرماه می‌شود، در این موقع آب بوجود آمده است.. <br /> <br /> ۳-سومین هنگام آفرینش صد و هشتاد (۱۸۰) روز پس از عید است ۱- بهار، جستاری چند در فرهنگ ایران، یادشده، صص ۲۲۲-۲۲۱. <br /> <br /> <br /> <br /> ۵۰ <br /> <br /> اَداب و رسوم نوروز <br /> <br /> که مطابق سی‌ام شهریور ماه است. در این روز زمین آفریده شده است... ۴- هنگام چهارم از خلقت جهان دویست و ده (۲۱۰) روز بعد از نوروز است که سی‌ام مهرماه می‌شود در این روز نباتات خلق شده است.... <br /> <br /> ۵- هنگام پنجم خلقت دویست و نود (۲۹۰) روز بعد از عید نوروز است که مطابق بیستم دیماه می‌شود در این روز جانداران آفریده شده‌اند. <br /> <br /> ۶-و امّا ششمین هنگام آفرینش سیصدوشست و پنج (۳۶۵) روز پس از نوروز است که مطابق با پایان سال و آغاز نوروز سال دیگر است. در این هنگام انسان آفریده شده و کار خلقت پایان یافته است. این جشن که آخرین گاهانبار است همس پت‌میدیم‌گاه (Hamaspath maidyam) نام دارد و آن را به اعتدال و برابر شدن شب و روز ترجمه کرده‌اند.گاهانبار ششم که به روزگار آفریده‌شدن انسان است در ایام کبیسه واقع شده و از لحاظ شرافت و فضیلت به نام روزهای گاتها نامیده شده و دارای همان اسامی است. آن را معمولاً پنجه بزرگ می‌گویند و در آن روزها به یاد روان در گذشتگان می‌پردازند و برای آنان طلب آمرزش می‌کنند.گرچه تمام پنج روز گاهانبار ششم که موقع خلقت اشرف مخلوقات است مقدّس و محترم است ولی آخرین روز آنکه مصادف با پایان سال و فراغت از کار آفرینش است مقام و منزلتی بزرگتر دارد. بدیهی است این همه تجلیل و احترام برای این جشن بزرگ از لحاظ پایان یافتن دوره خلقت و بویژه آفریده‌شدن بنی‌نوع بشر است که براساس اعتقادات همه ادیان الهی مظهر صفات آفریننده جهان است. ایرانیان چون به شرافت مقام انسانی <br /> <br /> <br /> <br /> نوروز و جنبه‌های مختلف آن <br /> <br /> ۵۱ <br /> <br /> بخوبی متوجه بودند، آن را به نام روز پیدایش یا آفرینش خود جشن <br /> <br /> گرفته‌اند <br /> <br /> ۰۰ <br /> <br /> در تورات می‌خوانیم که خداوند آسمان و زمین و همه موجودات و مخلوقات آن را در شش روز آفرید و روز هفتم از کار آفرینش فارغ شد و استراحت گزید و آن روز را مبارک خواند و تقدس نمود زیرا در آن روز آرام گرفت. این اشارت تورات درباره اوقات عالم خلقت در قرآن مجید نیز یاد شده است. چنانکه ذکر شد بر مبنای اعتقادات مشابه ایرانیان خداوند از روز پانزدهم اردیبهشت شروع به آفرینش عالم فرمود و آن را در شش روز یا در شش هنگام به پایان رسانید و در روز هفتم یا دوره هفتم که آغاز فروردین ماه است از کار خلقت فراغت یافت. بنابراین، روز اوّل فروردین، موقع فراغت و آسایش و جشن و شادمانی است یا بعبارت دیگر در این شش گاهانبار نعمتهای خدا برای افراد بشر کامل شده و بار و نتیجه و ثمر آن بدست آمده است و لذا باید انسان در مقابل این همه انعمت‌ها که خاتمه آن با خلقت خود او تکمیل شده آفریننده جهان را سپاس گوید و ستایش نماید و به شادمانی بپردازد. <br /> <br /> در اندیشه ایرانی هر یک از گاهانبارها پنج روز طول می‌کشد که آخرین روز آن دارای فضیلت و برتری بیشتری است. جشن نوروز هم که هنگام آسایش و شادمانی عمومی‌است پنج روز به درازا می‌انجامد و بعد از آن جشن ولادت و نیز برگزیده‌شدن زرتشت است که از روز ششم افرودین شروع می‌شود این نکته لازم به توضیح است که داستان آفرینش عالم در تورات نیز از آسمانها شروع شده و در روز ششم با خلق انسان اختم شده است و بدین شیوه گفته‌های تورات با کتاب اوستا <br /> <br /> <br /> <br /> آداب و رسوم نوروز <br /> <br /> خدا در ابتدا آسمانها و زمین را آفرید زمین خالی و بدون شکل بود. <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |۵۲<br /> |-<br /> |همخوانی دارد.<br /> |-<br /> |آفرینش در تورات<br /> |-<br /> |این آغاز آشفتگی خلقت بود و زمین بی‌شکل بود.<br /> |-<br /> |تاریکی و ظلمت بر زمین مستولی بود.<br /> |-<br /> |درون آنها نمی‌گذشت که به زمین برسد.<br /> |-<br /> |دا فرمود روشنایی بشود پس روشنایی شد.<br /> |-<br /> |رکت زمین شب و روز پدید آمد.<br /> |-<br /> |خداگفت فلکی در میان آبها پدید آید.<br /> |-<br /> |زمین خشک نمودار شد و هوا تشکیل گردید.<br /> |}<br /> دریاها بصورت ابری غلیظ در آسمان معلّق بود و هیچ شعاعی از <br /> <br /> ابرها متفرق شدند و زمین تفته رو به سردی و انجماد گذاشت و از <br /> <br /> از میان آبهایی که سطح زمین را مانع شده بودند قاره‌ها بیرون آمد و خدا فرمودگیاه از زمین بروید و نباتات بارور شوند و تخم بدهند.^{۱} خداوند فرمود جانوران بسیاری در آب زندگانی‌کنند و مرغان پدید آیند که بر فراز زمین و در افلاک پرواز نمایند. همه جانداران ابتدا از آب بیرون آمدند. مقصود از افلاک هوای محیط زمین است. خداوند فرمود در بعد از آنکه دریا پر از جانداران شد حیوانات بر روی زمین پدید <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |زمین جانوران پدید آیند از مواشی و حشرات و درندگان صحرا.<br /> |-<br /> |آمدند. و به دنبال کلام خدا می‌خوانیم که:<br /> |}<br /> ۱- ملاحظه می‌شود که حیات گیاهی پیش از زندگی جانوران ذکر شده است. <br /> <br /> س. <br /> <br /> <br /> <br /> نوروز و جنبه‌های مختلف آن <br /> <br /> ۵۳ <br /> <br /> «خداوند گفت آدم را بصورت خود بیافرینم پس آدم را بصورت خود آفرید ایشان را نر و ماده آفرید و گفت بارور و زیاد شوید و زمین را بُر سازید و بر آن مسلط باشید و بر همه جانوران روی زمین حکومت کنید.»^{۱} <br /> <br /> همه این وقایع اتفاق افتاده است و انسان بر عالم مسلط است. تاریخ زمین از روزی که در حال تکوین بود تا امروز که انسان بر آن حکومت می‌کند در این چند جمله نوشته شده است و همین تاریخچه کوتاه و مختصر به قدری صحیح است که علم امروزی ما نمی‌تواند هیچگونه ایرادی بر آن بگیرد.^{۲}</div>

Samei