https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%87_%D9%88%D8%B1%DB%8C
جعفر پیشه وری - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T04:16:27Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%87_%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=5186&oldid=prev
Samei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۰
2025-05-01T08:30:36Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدمهدی موسی خان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدمهدی موسی خان</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم سیاسی]]</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%87_%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=4754&oldid=prev
Samei در ۲۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۹
2025-04-27T19:59:33Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:14010606000909 Test NewPhotoFree.jpg|بندانگشتی|جعفر پیشه وری برگرفته از وبسایت خبر فوری قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B7%D9%86%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%85%DB%8C-39/3044412-%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%85%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%AF%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%AF-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3-%D9%87%D8%A7-%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:14010606000909 Test NewPhotoFree.jpg|بندانگشتی|جعفر پیشه وری برگرفته از وبسایت خبر فوری قابل بازیابی از<nowiki/><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B7%D9%86%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%85%DB%8C-39/3044412-%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%85%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%AF%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%AF-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3-%D9%87%D8%A7-%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://www.khabarfoori.com/]</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[جعفر پیشه وری|پیشهوری، جعفر جوادزاده]]''' (1311ق / 1893م-1326ش)، سیاستمدار، روزنامهنگار و مؤسس فرقه دموکرات آذربایجان.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[جعفر پیشه وری|پیشهوری، جعفر جوادزاده]]''' (1311ق / 1893م-1326ش)، سیاستمدار، روزنامهنگار و مؤسس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حزب(فرقه)دموکرات|</ins>فرقه دموکرات<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>آذربایجان.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیشهوری در روستایی از توابع خلخال به دنیا آمد. در حدود 12 سالگی با خانوادهاش به باکو مهاجرت کرد. همزمان با تحصیل، به معلمی، روزنامهنگاری و فعالیت سیاسی پرداخت<ref> '''''آخرین سنگر آزادی؛ مجموعه مقالات میر جعفر پیشهوری در روزنامه حقیقت، ارگان اتحادیه عمومی کارگران ایران'''''. به کوشش رحیم رییسنیا، تهران: نشر شیرازه، 1377، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">16؛ </del>مرادی مراغهای، علی. '''''از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان'''''. تهران: اوحدی، 1381، ص 12-17.</ref>. در 1299ش به همراه کمونیستهای باکو به گیلان آمد، اما در همان سال به شوروی بازگشت<ref>لاجوردی، حبیب. '''''اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران'''''. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369، ص 9-10.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </del>آخرین سنگ آزادی. '''''مجموعه مقالات میر جعفر پیشهوری در روزنامه حقیقت، ارگان اتحادیه عمومی کارگران ایران'''''. به کوشش رحیم رییسنیا، تهران: نشر شیرازه، 1377. ص 45-47.</ref>. در 1306ش دوباره به ایران آمد و تا 1309ش در تهران به سر برد. در آن تاریخ در پی شناسایی شبکههای کمونیستی، دستگیر و به 10 سال زندان محکوم شد<ref> مرادی مراغهای. علی. '''''از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان'''''. تهران: اوحدی، 1381. ص 197-230.</ref>. پس از سقوط [[رضا شاه پهلوی|رضاشاه پهلوی]]<sup>*</sup>، فعالیت سیاسی خود را با انتشار روزنامه ''آژیر'' (در خرداد ماه 1322ش) پی گرفت<ref> اتابکی، تورج. '''''آذربایجان در ایران معاصر'''''. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376، ص 130.</ref>. در انتخابات دوره چهاردهم مجلس<sup>*</sup>، به نمایندگی از تبریز انتخاب، اما اعتبارنامهاش رد شد<ref> لاجوردی. حبیب. '''''اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران'''''. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369. ص 192-193.</ref>. سپس به تبریز رفت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«فرقه </del>دموکرات آذربایجان» را در شهریور 1324ش تأسیس کرد<ref> لاجوردی. حبیب. '''''اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران'''''. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369. ص 194-196؛ اتابکی. تورج. '''''آذربایجان در ایران معاصر'''''. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376. ص 114-118.</ref>. فرقه با کمک قوای شوروی، کنترل آذربایجان را به دست گرفت<ref>لاجوردی. حبیب. '''''اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران'''''. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369 . ص 123-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">124؛ </del>فاوست، لوییس. '''''ایران و جنگ سرد: بحران آذربایجان (25-1324)'''''. ترجمه کاوه بیات، تهران: موسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، 1374، ص 80-84.</ref> و حکومت ملی آذربایجان را تشکیل داد. در آن حکومت پیشهوری به نخستوزیری برگزیده شد<ref>آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه محم</ref>. با خروج سربازان شوروی از ایران، نیروهای دولتی در آذر ماه 1325ش وارد آذربایجان شدند و تشکیلات فرقه دموکرات متلاشی گردید<ref>دابراهیم فتاحی؛ احمد گلمحمدی، تهران: نی، 1377، ص 268؛ جامی، ن.، '''''گذشته چراغ راه آینده است'''''. به کوشش بیژن نیکبین، تهران: 1362، ص 283-309.</ref>. پیشهوری به شوروی گریخت<ref>اتابکی. تورج. '''''آذربایجان در ایران معاصر'''''. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376 . ص 178-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">184؛ </del>مرادی مراغهای. علی. '''''از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان'''''. تهران: اوحدی، 1381 . ص 448-461.</ref> و در یک حادثه رانندگی مشکوک جان سپرد<ref>بیانی، خانبابا. '''''غائله آذربایجان'''''. تهران: زریا، 1375، ص 713-718.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیشهوری در روستایی از توابع خلخال به دنیا آمد. در حدود 12 سالگی با خانوادهاش به باکو مهاجرت کرد. همزمان با تحصیل، به معلمی، روزنامهنگاری و فعالیت سیاسی پرداخت<ref> '''''آخرین سنگر آزادی؛ مجموعه مقالات میر جعفر پیشهوری در روزنامه حقیقت، ارگان اتحادیه عمومی کارگران ایران'''''. به کوشش رحیم رییسنیا، تهران: نشر شیرازه، 1377، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">16.</ref><ref></ins>مرادی مراغهای، علی. '''''از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان'''''. تهران: اوحدی، 1381، ص 12-17.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1299ش به همراه کمونیستهای باکو به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>گیلان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|گیلان]] </ins>آمد، اما در همان سال به شوروی بازگشت<ref>لاجوردی، حبیب. '''''اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران'''''. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369، ص 9-10.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref><ref></ins>آخرین سنگ آزادی. '''''مجموعه مقالات میر جعفر پیشهوری در روزنامه حقیقت، ارگان اتحادیه عمومی کارگران ایران'''''. به کوشش رحیم رییسنیا، تهران: نشر شیرازه، 1377. ص 45-47.</ref>. در 1306ش دوباره به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>آمد و تا 1309ش در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>به سر برد. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در آن تاریخ در پی شناسایی شبکههای کمونیستی، دستگیر و به 10 سال زندان محکوم شد<ref> مرادی مراغهای. علی. '''''از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان'''''. تهران: اوحدی، 1381. ص 197-230.</ref>. پس از سقوط [[رضا شاه پهلوی|رضاشاه پهلوی]]<sup>*</sup>، فعالیت سیاسی خود را با انتشار روزنامه ''آژیر'' (در خرداد ماه 1322ش) پی گرفت<ref> اتابکی، تورج. '''''آذربایجان در ایران معاصر'''''. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376، ص 130.</ref>. در انتخابات دوره چهاردهم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مجلس شورای ملی|</ins>مجلس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، به نمایندگی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>انتخاب، اما اعتبارنامهاش رد شد<ref> لاجوردی. حبیب. '''''اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران'''''. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369. ص 192-193.</ref>. سپس به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>رفت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[حزب(فرقه)</ins>دموکرات<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|فرقه دموکرات]] </ins>آذربایجان» را در شهریور 1324ش تأسیس کرد<ref> لاجوردی. حبیب. '''''اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران'''''. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369. ص 194-196؛ اتابکی. تورج. '''''آذربایجان در ایران معاصر'''''. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376. ص 114-118.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرقه با کمک قوای شوروی، کنترل آذربایجان را به دست گرفت<ref>لاجوردی. حبیب. '''''اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران'''''. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369 . ص 123-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">124.</ref><ref></ins>فاوست، لوییس. '''''ایران و جنگ سرد: بحران آذربایجان (25-1324)'''''. ترجمه کاوه بیات، تهران: موسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، 1374، ص 80-84.</ref> و حکومت ملی آذربایجان را تشکیل داد. در آن حکومت پیشهوری به نخستوزیری برگزیده شد<ref>آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه محم</ref>. با خروج سربازان شوروی از ایران، نیروهای دولتی در آذر ماه 1325ش وارد آذربایجان شدند و تشکیلات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حزب(فرقه)دموکرات|</ins>فرقه دموکرات<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>متلاشی گردید<ref>دابراهیم فتاحی؛ احمد گلمحمدی، تهران: نی، 1377، ص 268؛ جامی، ن.، '''''گذشته چراغ راه آینده است'''''. به کوشش بیژن نیکبین، تهران: 1362، ص 283-309.</ref>. پیشهوری به شوروی گریخت<ref>اتابکی. تورج. '''''آذربایجان در ایران معاصر'''''. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376 . ص 178-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">184.</ref><ref></ins>مرادی مراغهای. علی. '''''از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان'''''. تهران: اوحدی، 1381 . ص 448-461.</ref> و در یک حادثه رانندگی مشکوک جان سپرد<ref>بیانی، خانبابا. '''''غائله آذربایجان'''''. تهران: زریا، 1375، ص 713-718.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[رضا شاه پهلوی|رضاشاه پهلوی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[رضا شاه پهلوی|رضاشاه پهلوی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[حزب(فرقه)دموکرات]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[تبریز]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%87_%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=4093&oldid=prev
Karimian در ۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۲
2025-04-23T21:22:39Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، </div></td></tr>
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%87_%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=4092&oldid=prev
Karimian در ۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۲
2025-04-23T21:22:12Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:14010606000909 Test NewPhotoFree.jpg|بندانگشتی|جعفر پیشه وری برگرفته از وبسایت خبر فوری قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B7%D9%86%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%85%DB%8C-39/3044412-%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%85%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%AF%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%AF-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3-%D9%87%D8%A7-%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيشهوري، </del>جعفر جوادزاده''' (1311ق / 1893م-1326ش)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياستمدار، </del>روزنامهنگار و مؤسس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرقة دموكرات آذربايجان</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جعفر پیشه وری|پیشهوری، </ins>جعفر جوادزاده<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>''' (1311ق / 1893م-1326ش)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاستمدار، </ins>روزنامهنگار و مؤسس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرقه دموکرات آذربایجان</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيشهوري </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روستايي </del>از توابع خلخال به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دنيا </del>آمد. در حدود 12 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالگي </del>با خانوادهاش به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باكو </del>مهاجرت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>. همزمان با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحصيل، </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معلمي، روزنامهنگاري </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعاليت سياسي </del>پرداخت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> در 1299ش به همراه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمونيستهاي باكو </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گيلان </del>آمد، اما در همان سال به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شوروي </del>بازگشت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> در 1306ش دوباره به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>آمد و تا 1309ش در تهران به سر برد. در آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پي شناسايي شبكههاي كمونيستي، دستگير </del>و به 10 سال زندان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محكوم </del>شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> پس از سقوط رضاشاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهلوي</del><sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعاليت سياسي </del>خود را با انتشار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روزنامة </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آژير</del>'' (در خرداد ماه 1322ش) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پي </del>گرفت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> در انتخابات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>چهاردهم مجلس<sup>*</sup>، به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمايندگي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبريز </del>انتخاب، اما اعتبارنامهاش رد شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> سپس به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبريز </del>رفت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«فرقة دموكرات آذربايجان» </del>را در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهريور </del>1324ش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأسيس كرد.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> فرقه با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمك قواي شوروي، كنترل آذربايجان </del>را به دست گرفت<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكومت ملي آذربايجان </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكيل </del>داد. در آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكومت پيشهوري </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستوزيري برگزيده </del>شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> با خروج سربازان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شوروي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران، نيروهاي دولتي </del>در آذر ماه 1325ش وارد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذربايجان </del>شدند و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكيلات فرقة دموكرات متلاشي گرديد.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيشهوري </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شوروي گريخت</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك حادثة رانندگي مشكوك </del>جان سپرد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیشهوری </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روستایی </ins>از توابع خلخال به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دنیا </ins>آمد. در حدود 12 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالگی </ins>با خانوادهاش به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باکو </ins>مهاجرت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>. همزمان با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحصیل، </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معلمی، روزنامهنگاری </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعالیت سیاسی </ins>پرداخت<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> '''''آخرین سنگر آزادی؛ مجموعه مقالات میر جعفر پیشهوری در روزنامه حقیقت، ارگان اتحادیه عمومی کارگران ایران'''''. به کوشش رحیم رییسنیا، تهران: نشر شیرازه، 1377، ص 16؛ مرادی مراغهای، علی. '''''از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان'''''. تهران: اوحدی، 1381، ص 12-17.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در 1299ش به همراه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمونیستهای باکو </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گیلان </ins>آمد، اما در همان سال به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شوروی </ins>بازگشت<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لاجوردی، حبیب. '''''اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران'''''. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369، ص 9-10.؛ آخرین سنگ آزادی. '''''مجموعه مقالات میر جعفر پیشهوری در روزنامه حقیقت، ارگان اتحادیه عمومی کارگران ایران'''''. به کوشش رحیم رییسنیا، تهران: نشر شیرازه، 1377. ص 45-47.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در 1306ش دوباره به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>آمد و تا 1309ش در تهران به سر برد. در آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پی شناسایی شبکههای کمونیستی، دستگیر </ins>و به 10 سال زندان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محکوم </ins>شد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> مرادی مراغهای. علی. '''''از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان'''''. تهران: اوحدی، 1381. ص 197-230.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>پس از سقوط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رضا شاه پهلوی|</ins>رضاشاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهلوی]]</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعالیت سیاسی </ins>خود را با انتشار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روزنامه </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آژیر</ins>'' (در خرداد ماه 1322ش) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پی </ins>گرفت<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> اتابکی، تورج. '''''آذربایجان در ایران معاصر'''''. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376، ص 130.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در انتخابات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>چهاردهم مجلس<sup>*</sup>، به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمایندگی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبریز </ins>انتخاب، اما اعتبارنامهاش رد شد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> لاجوردی. حبیب. '''''اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران'''''. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369. ص 192-193.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>سپس به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبریز </ins>رفت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«فرقه دموکرات آذربایجان» </ins>را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهریور </ins>1324ش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأسیس کرد</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> لاجوردی. حبیب. '''''اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران'''''. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369. ص 194-196؛ اتابکی. تورج. '''''آذربایجان در ایران معاصر'''''. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376. ص 114-118.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>فرقه با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمک قوای شوروی، کنترل آذربایجان </ins>را به دست گرفت<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لاجوردی. حبیب. '''''اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران'''''. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369 . ص 123-124؛ فاوست، لوییس. '''''ایران و جنگ سرد: بحران آذربایجان (25-1324)'''''. ترجمه کاوه بیات، تهران: موسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، 1374، ص 80-84.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومت ملی آذربایجان </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشکیل </ins>داد. در آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومت پیشهوری </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستوزیری برگزیده </ins>شد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه محم</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>با خروج سربازان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شوروی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، نیروهای دولتی </ins>در آذر ماه 1325ش وارد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذربایجان </ins>شدند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشکیلات فرقه دموکرات متلاشی گردید</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دابراهیم فتاحی؛ احمد گلمحمدی، تهران: نی، 1377، ص 268؛ جامی، ن.، '''''گذشته چراغ راه آینده است'''''. به کوشش بیژن نیکبین، تهران: 1362، ص 283-309.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. پیشهوری </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شوروی گریخت</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اتابکی. تورج. '''''آذربایجان در ایران معاصر'''''. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376 . ص 178-184؛ مرادی مراغهای. علی. '''''از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان'''''. تهران: اوحدی، 1381 . ص 448-461.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک حادثه رانندگی مشکوک </ins>جان سپرد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیانی، خانبابا. '''''غائله آذربایجان'''''. تهران: زریا، 1375، ص 713-718.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[رضا شاه پهلوی|رضاشاه پهلوی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- '''''آخرين سنگر آزادي؛ مجموعه مقالات مير جعفر پيشهوري در روزنامة حقيقت، ارگان اتحادية عمومي كارگران ايران'''''. به كوشش رحيم رييسنيا، تهران: نشر شيرازه، 1377، ص 16؛ مرادي مراغهاي، علي. '''''از زندان رضا خان تا صدر فرقة دموكرات آذربايجان'''''. تهران: اوحدي، 1381، ص 12-17.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2- لاجوردي، حبيب. '''''اتحاديههاي كارگري و خودكامگي در ايران'''''. ترجمة ضياء صدقي، تهران: نشر نو، 1369، ص 9-10.؛ آخرين سنگ آزادي. همان. ص 45-47.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//icro</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ سازمان فرهنگ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1398</ins>). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران. </ins>تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری </ins>و انتشارات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین المللی الهدی]</ins>، </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3- مرادي مراغهاي. همان. ص 197-230.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4- اتابكي، تورج. '''''آذربايجان در ايران معاصر'''''. ترجمة محمدكريم اشراق، تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توس، 1376، ص 130.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5- لاجوردي. همان. ص 192-193.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6- همان</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص 194-196؛ اتابكي. همان. ص 114-118.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7- همان. ص 123-124؛ فاوست، لوييس. '''''ايران </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنگ سرد: بحران آذربايجان </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">25-1324</del>)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة كاوة بيات، </del>تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسسة چاپ </del>و انتشارات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزارت امور خارجه، 1374، ص 80-84.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8- آبراهاميان، يرواند. '''''ايران بين دو انقلاب'''''. ترجمة محم</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9- دابراهيم فتاحي؛ احمد گلمحمدي، تهران: ني، 1377، ص 268؛ جامي، ن.</del>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''گذشته چراغ راه آينده است'''''. به كوشش بيژن نيكبين، تهران: 1362، ص 283-309.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10- اتابكي. همان. ص 178-184؛ مرادي مراغهاي. همان. ص 448-461.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11- بياني، خانبابا. '''''غائلة آذربايجان'''''. تهران: زريا، 1375، ص 713-718.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">12- مرادي مراغهاي. همان. ص 466-472؛ كشاورز، فريدون. '''''من متهم ميكنم كميتة مركزي حزب تودة ايران را'''''. تهران: رواق، 1357، ص 65؛ '''''دانشنامة جهان اسلام.''''' مدخل «پيشهوري». </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدمهدی موسی خان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدمهدی موسی خان</div></td></tr>
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%87_%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=1076&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی « '''پيشهوري، جعفر جوادزاده''' (1311ق / 1893م-1326ش)، سياستمدار، روزنامهنگار و مؤسس فرقة دموكرات آذربايجان. پيشهوري در روستايي از توابع خلخال به دنيا آمد. در حدود 12 سالگي با خانوادهاش به باكو مهاجرت كرد. همزمان با تحصيل، به معلمي، روزنامهنگاري...» ایجاد کرد
2024-08-14T21:50:09Z
<p>صفحهای تازه حاوی « '''پيشهوري، جعفر جوادزاده''' (1311ق / 1893م-1326ش)، سياستمدار، روزنامهنگار و مؤسس فرقة دموكرات آذربايجان. پيشهوري در روستايي از توابع خلخال به دنيا آمد. در حدود 12 سالگي با خانوادهاش به باكو مهاجرت كرد. همزمان با تحصيل، به معلمي، روزنامهنگاري...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div> <br />
'''پيشهوري، جعفر جوادزاده''' (1311ق / 1893م-1326ش)، سياستمدار، روزنامهنگار و مؤسس فرقة دموكرات آذربايجان.<br />
<br />
پيشهوري در روستايي از توابع خلخال به دنيا آمد. در حدود 12 سالگي با خانوادهاش به باكو مهاجرت كرد. همزمان با تحصيل، به معلمي، روزنامهنگاري و فعاليت سياسي پرداخت.<sup>1</sup> در 1299ش به همراه كمونيستهاي باكو به گيلان آمد، اما در همان سال به شوروي بازگشت.<sup>2</sup> در 1306ش دوباره به ايران آمد و تا 1309ش در تهران به سر برد. در آن تاريخ در پي شناسايي شبكههاي كمونيستي، دستگير و به 10 سال زندان محكوم شد.<sup>3</sup> پس از سقوط رضاشاه پهلوي<sup>*</sup>، فعاليت سياسي خود را با انتشار روزنامة ''آژير'' (در خرداد ماه 1322ش) پي گرفت.<sup>4</sup> در انتخابات دورة چهاردهم مجلس<sup>*</sup>، به نمايندگي از تبريز انتخاب، اما اعتبارنامهاش رد شد.<sup>5</sup> سپس به تبريز رفت و «فرقة دموكرات آذربايجان» را در شهريور 1324ش تأسيس كرد.<sup>6</sup> فرقه با كمك قواي شوروي، كنترل آذربايجان را به دست گرفت<sup>7</sup> و حكومت ملي آذربايجان را تشكيل داد. در آن حكومت پيشهوري به نخستوزيري برگزيده شد.<sup>8</sup> با خروج سربازان شوروي از ايران، نيروهاي دولتي در آذر ماه 1325ش وارد آذربايجان شدند و تشكيلات فرقة دموكرات متلاشي گرديد.<sup>9</sup> پيشهوري به شوروي گريخت<sup>10</sup> و در يك حادثة رانندگي مشكوك جان سپرد.<sup>11</sup><br />
<br />
<br />
'''مآخذ:''' <br />
<br />
1- '''''آخرين سنگر آزادي؛ مجموعه مقالات مير جعفر پيشهوري در روزنامة حقيقت، ارگان اتحادية عمومي كارگران ايران'''''. به كوشش رحيم رييسنيا، تهران: نشر شيرازه، 1377، ص 16؛ مرادي مراغهاي، علي. '''''از زندان رضا خان تا صدر فرقة دموكرات آذربايجان'''''. تهران: اوحدي، 1381، ص 12-17.<br />
<br />
2- لاجوردي، حبيب. '''''اتحاديههاي كارگري و خودكامگي در ايران'''''. ترجمة ضياء صدقي، تهران: نشر نو، 1369، ص 9-10.؛ آخرين سنگ آزادي. همان. ص 45-47.<br />
<br />
3- مرادي مراغهاي. همان. ص 197-230.<br />
<br />
4- اتابكي، تورج. '''''آذربايجان در ايران معاصر'''''. ترجمة محمدكريم اشراق، تهران: توس، 1376، ص 130.<br />
<br />
5- لاجوردي. همان. ص 192-193.<br />
<br />
6- همان. ص 194-196؛ اتابكي. همان. ص 114-118.<br />
<br />
7- همان. ص 123-124؛ فاوست، لوييس. '''''ايران و جنگ سرد: بحران آذربايجان (25-1324)'''''. ترجمة كاوة بيات، تهران: موسسة چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، 1374، ص 80-84.<br />
<br />
8- آبراهاميان، يرواند. '''''ايران بين دو انقلاب'''''. ترجمة محم<br />
<br />
9- دابراهيم فتاحي؛ احمد گلمحمدي، تهران: ني، 1377، ص 268؛ جامي، ن.، '''''گذشته چراغ راه آينده است'''''. به كوشش بيژن نيكبين، تهران: 1362، ص 283-309.<br />
<br />
10- اتابكي. همان. ص 178-184؛ مرادي مراغهاي. همان. ص 448-461.<br />
<br />
11- بياني، خانبابا. '''''غائلة آذربايجان'''''. تهران: زريا، 1375، ص 713-718.<br />
<br />
12- مرادي مراغهاي. همان. ص 466-472؛ كشاورز، فريدون. '''''من متهم ميكنم كميتة مركزي حزب تودة ايران را'''''. تهران: رواق، 1357، ص 65؛ '''''دانشنامة جهان اسلام.''''' مدخل «پيشهوري». <br />
<br />
محمدمهدی موسی خان</div>
Samei