جمهوری - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۱۷

2025-05-06T21:17:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۱۷
خط ۱:		خط ۱:
	'''جمهوری،''' حکومت اکثریت و حکومتی که زمام آن به دست نمایندگان ملت است<ref>'''''لغت‌نامه دهخدا'''''. ج5، ذیل واژه جمهوری.</ref>.		'''جمهوری،''' حکومت اکثریت و حکومتی که زمام آن به دست نمایندگان ملت است<ref>'''''لغت‌نامه دهخدا'''''. ج5، ذیل واژه جمهوری.</ref>.

	جمهوری، در لغت، به معنای شراب مستی‌آور، شراب کهنه و نبیذ انگور سه ساله است<ref>جُرّ، خلیل. '''''فرهنگ لاروس'''''. طبیبیان، سیدحمید، تهران: امیرکبیر، 767.</ref><ref>امام شوشتری، محمدعلی'''''. فرهنگ واژه‌های فارسی در زبان عربی'''''. تهران: بهمن 1347، ص157.</ref>. جمهوری، دولتی است آزاد که توسط شهروندانی که تابع قدرت خودسرانه نباشند، اداره می‌شود؛ حکومت به جای آن‌که جزء دارایی شخصی پادشاه باشد، امری است همگانی برای شهروندان<ref name=":0">سیمور مارتین لیپست. '''''دایره المعارف دموکراسی'''''. کامران فانی؛ نورالله مرادی، تهران: کتابخانه تخصصی وزارت امور خارجه، 1383، ج2/537.</ref>. ارسطو، جمهوری، یا رپولیک (Republic) را، صورت خالص حکومت‌هایی می‌داند که توسط مردم اداره می‌‌شوند<ref>قاضی، ابوالفضل. '''''بایسته‌های حقوق اساسی'''''. تهران: میزان، 1383، 103.</ref>. در این‌گونه حکومت‌ها رئیس حکومت، رئیس جمهوری است که برای مدت محدود به صورت مستقیم یا غیرمستقیم، توسط مردم انتخاب می‌شود؛ ریاست حکومت، موروثی نیست؛ رئیس حکومت، مسئول عملکرد خود است<ref>جعفری‌لنگرودی، محمدجعفر. '''''ترمینولوژی حقوق'''''. تهران: گنج دانش، 199. </ref>. نظریه کلاسیک جمهوری‌خواهی، از تجربه دولت ـ شهرهای کوچک یونانی و سپس از تجربه جمهوری توسعه‌طلبانه رومی، مایه گرفت<ref name=":0" />. اصطلاح جمهوریت را که ترک‌های عثمانی، در اواخر قرن 18م از لغت عربی جمهوری به معنای همه مردم، پدید آوردند، اولین بار در مورد نخستین جمهوری فرانسه و جمهوری‌های همسایه دولت عثمانی که به تقلید از جمهوری فرانسه، تأسیس شد به کار گرفته شد. سپس این اصطلاح مانند بسیاری از اصطلاحات دیگر از خاک عثمانی در میان اعراب و ایران و هند رواج یافت<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. فرانکلین: 1345، ذیل مقاله جمهوری.</ref>.		جمهوری، در لغت، به معنای شراب مستی‌آور، شراب کهنه و نبیذ انگور سه ساله است<ref>جُرّ، خلیل. '''''فرهنگ لاروس'''''. طبیبیان، سیدحمید، تهران: امیرکبیر، 767.</ref><ref>امام شوشتری، محمدعلی'''''. فرهنگ واژه‌های فارسی در زبان عربی'''''. تهران: بهمن 1347، ص157.</ref>. جمهوری، دولتی است آزاد که توسط شهروندانی که تابع قدرت خودسرانه نباشند، اداره می‌شود؛ حکومت به جای آن‌که جزء دارایی شخصی پادشاه باشد، امری است همگانی برای شهروندان<ref name=":0">سیمور مارتین لیپست. '''''دایره المعارف دموکراسی'''''. کامران فانی؛ نورالله مرادی، تهران: کتابخانه تخصصی وزارت امور خارجه، 1383، ج2/537.</ref>. ارسطو، جمهوری، یا رپولیک (Republic) را، صورت خالص حکومت‌هایی می‌داند که توسط مردم اداره می‌‌شوند<ref>قاضی، ابوالفضل. '''''بایسته‌های حقوق اساسی'''''. تهران: میزان، 1383، 103.</ref>. در این‌گونه حکومت‌ها رئیس حکومت، رئیس جمهوری است که برای مدت محدود به صورت مستقیم یا غیرمستقیم، توسط مردم انتخاب می‌شود؛ ریاست حکومت، موروثی نیست؛ رئیس حکومت، مسئول عملکرد خود است<ref>جعفری‌لنگرودی، محمدجعفر. '''''ترمینولوژی حقوق'''''. تهران: گنج دانش، 199. </ref>.

			نظریه کلاسیک جمهوری‌خواهی، از تجربه دولت ـ شهرهای کوچک یونانی و سپس از تجربه جمهوری توسعه‌طلبانه رومی، مایه گرفت<ref name=":0" />. اصطلاح جمهوریت را که ترک‌های عثمانی، در اواخر قرن 18م از لغت عربی جمهوری به معنای همه مردم، پدید آوردند، اولین بار در مورد نخستین جمهوری فرانسه و جمهوری‌های همسایه دولت عثمانی که به تقلید از جمهوری فرانسه، تأسیس شد به کار گرفته شد. سپس این اصطلاح مانند بسیاری از اصطلاحات دیگر از خاک عثمانی در میان اعراب و ایران و هند رواج یافت<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. فرانکلین: 1345، ذیل مقاله جمهوری.</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

			* [[قانون]]
			* [[آیین دادرسی]]

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
	<references />		<references />

	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	دانشنامه ایران		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	اسدالله معظمی گودرزی		اسدالله معظمی گودرزی
			[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]

Samei: /* مآخذ */

2024-12-31T21:20:44Z

مآخذ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۲۰
خط ۶:		خط ۶:

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
			<references />

			== منبع اصلی ==
			دانشنامه ایران

			== نویسنده مقاله ==
			اسدالله معظمی گودرزی

Samei در ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۲۰

2024-12-31T21:20:10Z

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''جمهوري،''' حكومت اكثريت و حكومتي كه زمام آن به دست نمايندگان ملت است.<sup>1</sup>
+'''جمهوری،''' حکومت اکثریت و حکومتی که زمام آن به دست نمایندگان ملت است<ref>'''''لغت‌نامه دهخدا'''''. ج5، ذیل واژه جمهوری.</ref>.
-جمهوري، در لغت، به معناي شراب مستي‌آور، شراب كهنه و نبيذ انگور سه ساله است.<sup>2</sup> جمهوري، دولتي است آزاد كه توسط شهرونداني كه تابع قدرت خودسرانه نباشند، اداره مي‌شود؛ حكومت به جاي آن‌كه جزء دارايي شخصي پادشاه باشد، امري است همگاني براي شهروندان.<sup>3</sup> ارسطو، جمهوري، يا رپوليك (Republic) را، صورت خالص حكومت‌هايي مي‌داند كه توسط مردم اداره مي‌‌شوند.<sup>4</sup> در اين‌گونه حكومت‌ها رئيس حكومت، رئيس جمهوري است كه براي مدت محدود به صورت مستقيم يا غيرمستقيم، توسط مردم انتخاب مي‌شود؛ رياست حكومت، موروثي نيست؛ رئيس حكومت، مسئول عملكرد خود است.<sup>5</sup> نظرية كلاسيك جمهوري‌خواهي، از تجربة دولت ـ  شهرهاي كوچك يوناني و سپس از تجربة جمهوري توسعه‌طلبانة رومي، مايه گرفت.<sup>6</sup> اصطلاح جمهوريت را كه ترك‌هاي عثماني، در اواخر قرن 18م از لغت عربي جمهوري به معناي همة مردم، پديد آوردند، اولين بار در مورد نخستين جمهوري فرانسه و جمهوري‌هاي همساية دولت عثماني كه به تقليد از جمهوري فرانسه، تأسيس شد به كار گرفته شد. سپس اين اصطلاح مانند بسياري از اصطلاحات ديگر از خاك عثماني در ميان اعراب و ايران و هند رواج يافت.<sup>7</sup>
+جمهوری، در لغت، به معنای شراب مستی‌آور، شراب کهنه و نبیذ انگور سه ساله است<ref>جُرّ، خلیل. '''''فرهنگ لاروس'''''. طبیبیان، سیدحمید، تهران: امیرکبیر، 767.</ref><ref>امام شوشتری، محمدعلی'''''. فرهنگ واژه‌های فارسی در زبان عربی'''''. تهران: بهمن 1347، ص157.</ref>. جمهوری، دولتی است آزاد که توسط شهروندانی که تابع قدرت خودسرانه نباشند، اداره می‌شود؛ حکومت به جای آن‌که جزء دارایی شخصی پادشاه باشد، امری است همگانی برای شهروندان<ref name=":0">سیمور مارتین لیپست. '''''دایره المعارف دموکراسی'''''. کامران فانی؛ نورالله مرادی، تهران: کتابخانه تخصصی وزارت امور خارجه، 1383، ج2/537.</ref>. ارسطو، جمهوری، یا رپولیک (Republic) را، صورت خالص حکومت‌هایی می‌داند که توسط مردم اداره می‌‌شوند<ref>قاضی، ابوالفضل. '''''بایسته‌های حقوق اساسی'''''. تهران: میزان، 1383، 103.</ref>. در این‌گونه حکومت‌ها رئیس حکومت، رئیس جمهوری است که برای مدت محدود به صورت مستقیم یا غیرمستقیم، توسط مردم انتخاب می‌شود؛ ریاست حکومت، موروثی نیست؛ رئیس حکومت، مسئول عملکرد خود است<ref>جعفری‌لنگرودی، محمدجعفر. '''''ترمینولوژی حقوق'''''. تهران: گنج دانش، 199. </ref>. نظریه کلاسیک جمهوری‌خواهی، از تجربه دولت ـ  شهرهای کوچک یونانی و سپس از تجربه جمهوری توسعه‌طلبانه رومی، مایه گرفت<ref name=":0" />. اصطلاح جمهوریت را که ترک‌های عثمانی، در اواخر قرن 18م از لغت عربی جمهوری به معنای همه مردم، پدید آوردند، اولین بار در مورد نخستین جمهوری فرانسه و جمهوری‌های همسایه دولت عثمانی که به تقلید از جمهوری فرانسه، تأسیس شد به کار گرفته شد. سپس این اصطلاح مانند بسیاری از اصطلاحات دیگر از خاک عثمانی در میان اعراب و ایران و هند رواج یافت<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. فرانکلین: 1345، ذیل مقاله جمهوری.</ref>.
-'''مآخذ:'''
+== مآخذ ==

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''جمهوري،''' حكومت اكثريت و حكومتي كه زمام آن به دست نمايندگان ملت است.¹ جمهوري، در لغت، به معناي شراب مستي‌آور، شراب كهنه و نبيذ انگور سه ساله است.² جمهوري، دولتي است آزاد كه توسط شهرونداني كه تابع قدرت خودسرانه نباشند، اداره مي‌ش...» ایجاد کرد

2024-08-16T06:10:24Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''جمهوري،''' حكومت اكثريت و حكومتي كه زمام آن به دست نمايندگان ملت است.1 جمهوري، در لغت، به معناي شراب مستي‌آور، شراب كهنه و نبيذ انگور سه ساله است.2 جمهوري، دولتي است آزاد كه توسط شهرونداني كه تابع قدرت خودسرانه نباشند، اداره مي‌ش...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''جمهوري،''' حكومت اكثريت و حكومتي كه زمام آن به دست نمايندگان ملت است.1

جمهوري، در لغت، به معناي شراب مستي‌آور، شراب كهنه و نبيذ انگور سه ساله است.2 جمهوري، دولتي است آزاد كه توسط شهرونداني كه تابع قدرت خودسرانه نباشند، اداره مي‌شود؛ حكومت به جاي آن‌كه جزء دارايي شخصي پادشاه باشد، امري است همگاني براي شهروندان.3 ارسطو، جمهوري، يا رپوليك (Republic) را، صورت خالص حكومت‌هايي مي‌داند كه توسط مردم اداره مي‌‌شوند.4 در اين‌گونه حكومت‌ها رئيس حكومت، رئيس جمهوري است كه براي مدت محدود به صورت مستقيم يا غيرمستقيم، توسط مردم انتخاب مي‌شود؛ رياست حكومت، موروثي نيست؛ رئيس حكومت، مسئول عملكرد خود است.5 نظرية كلاسيك جمهوري‌خواهي، از تجربة دولت ـ شهرهاي كوچك يوناني و سپس از تجربة جمهوري توسعه‌طلبانة رومي، مايه گرفت.6 اصطلاح جمهوريت را كه ترك‌هاي عثماني، در اواخر قرن 18م از لغت عربي جمهوري به معناي همة مردم، پديد آوردند، اولين بار در مورد نخستين جمهوري فرانسه و جمهوري‌هاي همساية دولت عثماني كه به تقليد از جمهوري فرانسه، تأسيس شد به كار گرفته شد. سپس اين اصطلاح مانند بسياري از اصطلاحات ديگر از خاك عثماني در ميان اعراب و ايران و هند رواج يافت.7

'''مآخذ:'''

1. '''''لغت‌نامة دهخدا'''''. ج5، ذيل واژة جمهوري.

2. جُرّ، خليل. '''''فرهنگ لاروس'''''. طبيبيان، سيدحميد، تهران: اميركبير، 767؛ امام شوشتري، محمدعلي'''''. فرهنگ واژه‌هاي فارسي در زبان عربي'''''. تهران: بهمن 1347، ص157.

3. سيمور مارتين ليپست. '''''دايرةالمعارف دموكراسي'''''. كامران فاني؛ نورالله مرادي، تهران: كتابخانة تخصصي وزارت امور خارجه، 1383، ج2/537.

4. قاضي، ابوالفضل. '''''بايسته‌هاي حقوق اساسي'''''. تهران: ميزان، 1383، 103.

5. جعفري‌لنگرودي، محمدجعفر. '''''ترمينولوژي حقوق'''''. تهران: گنج دانش، 199.

6. '''''دايرةالمعارف دموكراسي'''''. همانجا.

7. مصاحب، غلامحسين. '''''دايرةالمعارف فارسي'''''. فرانكلين: 1345، ذيل مقالة جمهوري.

اسدالله معظمی گودرزی