جوراب - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۰

2025-05-15T08:10:12Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۰
خط ۲:		خط ۲:

	=== ابتدای [[اسلام]] تا [[مغول ها\|مغول]] ===		=== ابتدای [[اسلام]] تا [[مغول ها\|مغول]] ===
	نوعی جوراب کلفت از پشم یا ابریشم و یا چرم به پا می‌کردند که به آن موزج می‌گفتند. البته موزج نام نوعی [[کفش]] هم بود<ref>امیرعلی، سید. '''''تاریخ العرب و التمدن الاسلامی'''''. قاهره: 1938م، ص 388-389.</ref>. <sup> </sup>گاه دو موزه دنباله‌دار، یکی را به جای جوراب، و دیگری را به جای [[کفش]]، به پا می‌کردند<ref>جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. '''''البیان و التبیین.''''' تحقیق و شرح عبدالسلام محمد هارون، قاهره: مکتبه الجاحظ، 1960-1961 م، ج1، ص42.</ref><ref>متز، آدام، الحضاره الاسلامیه فی القرن الرابع، نقله الی العربیه محمد عبدالهادی ابوریده، قاهره: لجنه التألیف و الترجمه، 1377 ق/1957 م، ج2 ص 186-188.</ref>. زنان این دوره نوعی جوراب بلند و یا کوتاه ساده و یا زربفت نیز به پا داشتند<ref>نرشخی، ابوبکرمحمد بن جعفر. '''''تاریخ بخارا'''''. ترجمه ابونصرقباوی، تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: توس،1363ص 53 و توضیحات مصحح، ص 234-235. </ref>. طوس<ref>'''''حدود العالم من المشرق الی المغرب'''''. مؤلف ناشناخته، مقدمه بارتولد، تعلیقات مینورسکی، ترجمه میرحسین شاه، تصحیح و حواشی مریم میراحمدی، غلامرضا ورهرام. تهران: دانشگاه الزهراء، 1372، ص 294. </ref>، دارزنگی<ref>'''''در حدود چغانیان در حدود العالم من المشرق الی المغرب'''''. مؤلف ناشناخته، مقدمه بارتولد، تعلیقات مینورسکی، ترجمه میرحسین شاه، تصحیح و حواشی مریم میراحمدی، غلامرضا ورهرام. تهران: دانشگاه الزهراء، 1372، ص 334. </ref>،[[استان قزوین\|قزوین]]<ref>ناصرخسرو قبادیانی، ابومعین. '''''سفرنامه'''''. چاپ م، غنی زاده، برلین: 1922 م، ص 6.</ref><ref>مقدسی، ابوعبدالله محمدبن احمد، '''''احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم'''''. طبع دخویه، لیدن، بریل: 1906 م، ص 392-396. </ref>، جوراب و نوعی از آن را که اغلب دراویش و صوفیان آن را به پا می‌کردند، و پاچیله نام داشت، تهیه مي‌کردند<ref>محمد بن منور، '''''اسرارالتوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید'''''. تصحیح محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران: آگاه، 1367، ج 1، ص 32 ، 66 ، ج2، ص 504.</ref><ref>باخرزی، ابوالمفاخر یحیی. '''''اوراد الاحباب و فصوص الآداب'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: فرهنگ ایران زمین، 1358( جلد دوم در فصوص الآداب )، ج2، ص 32 ، 168 ، 371-372.</ref>.		نوعی جوراب کلفت از پشم یا ابریشم و یا چرم به پا می‌کردند که به آن موزج می‌گفتند. البته موزج نام نوعی [[کفش]] هم بود<ref>امیرعلی، سید. '''''تاریخ العرب و التمدن الاسلامی'''''. قاهره: 1938م، ص 388-389.</ref>. <sup> </sup>گاه دو موزه دنباله‌دار، یکی را به جای جوراب، و دیگری را به جای [[کفش]]، به پا می‌کردند<ref>جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. '''''البیان و التبیین.''''' تحقیق و شرح عبدالسلام محمد هارون، قاهره: مکتبه الجاحظ، 1960-1961 م، ج1، ص42.</ref><ref>متز، آدام، الحضاره الاسلامیه فی القرن الرابع، نقله الی العربیه محمد عبدالهادی ابوریده، قاهره: لجنه التألیف و الترجمه، 1377 ق/1957 م، ج2 ص 186-188.</ref>. زنان این دوره نوعی جوراب بلند و یا کوتاه ساده و یا زربفت نیز به پا داشتند<ref>نرشخی، ابوبکرمحمد بن جعفر. '''''تاریخ بخارا'''''. ترجمه ابونصرقباوی، تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: توس،1363ص 53 و توضیحات مصحح، ص 234-235. </ref>. طوس<ref>'''''حدود العالم من المشرق الی المغرب'''''. مؤلف ناشناخته، مقدمه بارتولد، تعلیقات مینورسکی، ترجمه میرحسین شاه، تصحیح و حواشی مریم میراحمدی، غلامرضا ورهرام. تهران: دانشگاه الزهراء، 1372، ص 294. </ref>، دارزنگی<ref>'''''در حدود چغانیان در حدود العالم من المشرق الی المغرب'''''. مؤلف ناشناخته، مقدمه بارتولد، تعلیقات مینورسکی، ترجمه میرحسین شاه، تصحیح و حواشی مریم میراحمدی، غلامرضا ورهرام. تهران: دانشگاه الزهراء، 1372، ص 334. </ref>، [[استان قزوین\|قزوین]]<ref>ناصرخسرو قبادیانی، ابومعین. '''''سفرنامه'''''. چاپ م، غنی زاده، برلین: 1922 م، ص 6.</ref><ref>مقدسی، ابوعبدالله محمدبن احمد، '''''احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم'''''. طبع دخویه، لیدن، بریل: 1906 م، ص 392-396. </ref>، جوراب و نوعی از آن را که اغلب دراویش و [[صوفیه\|صوفیان]] آن را به پا می‌کردند، و پاچیله نام داشت، تهیه مي‌کردند<ref>محمد بن منور، '''''اسرارالتوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید'''''. تصحیح محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران: آگاه، 1367، ج 1، ص 32 ، 66 ، ج2، ص 504.</ref><ref>باخرزی، ابوالمفاخر یحیی. '''''اوراد الاحباب و فصوص الآداب'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: فرهنگ ایران زمین، 1358( جلد دوم در فصوص الآداب )، ج2، ص 32 ، 168 ، 371-372.</ref>.

	=== [[مغول ها\|مغول]] تا عصر حاضر ===		=== [[مغول ها\|مغول]] تا عصر حاضر ===
	از نوعی جوراب نیز که رنگ زرد یا قرمزداشت، در زیرکفش‌های کف تخت و روباز سیاه خود استفاده می‌کردند<ref> شاهنامه موزه رضا عباسی. ش 1971، ص814 ، مجلس هفدهم.</ref>. در این دوره نوعی جوراب بلند و چسبان که تا حدود زانوان و گاه بلندتر نیز می‌رسید، رواج یافت. گاه به جای تُنبان، از این جوراب های بلند که رنگ آنها سفید یا قرمز با نقوش طلایی، ~~زرد ،~~ آبی، قهوه‌ای و یا سبز بود به پا می‌کردند، که اغلب درون چکمه‌ای فرو رفته بود<ref> Maddison,F;E.S.Smith; Science,tools & magic, the Nasser D.Khalili collection of Islamic art,ed,J.Raby,Oxford university press,vol XII,1997		از نوعی جوراب نیز که رنگ زرد یا قرمزداشت، در زیرکفش‌های کف تخت و روباز سیاه خود استفاده می‌کردند<ref> شاهنامه موزه رضا عباسی. ش 1971، ص814 ، مجلس هفدهم.</ref>. در این دوره نوعی جوراب بلند و چسبان که تا حدود زانوان و گاه بلندتر نیز می‌رسید، رواج یافت. گاه به جای تُنبان، از این جوراب های بلند که رنگ آنها سفید یا قرمز با نقوش طلایی، زرد، آبی، قهوه‌ای و یا سبز بود به پا می‌کردند، که اغلب درون چکمه‌ای فرو رفته بود<ref> Maddison,F;E.S.Smith; Science,tools & magic, the Nasser D.Khalili collection of Islamic art,ed,J.Raby,Oxford university press,vol XII,1997

	,p.171-172,; Un Catalogue des peintures Qajars executes au(18<sup>e</sup>-19<sup>e</sup>) siécles,Tehran, 1973,no 4,7, 22,27,28,31,49</ref><ref>مجموعه خلیلی، نقاشی محمدشاه و حاج میرزا آغاسی؛ نقاشی دیواری کاخ گلستان، فتحعلیشاه قاجار و درباریان و سفر؛ شاهنامه موزه رضا عباسی، ش 1-67 ، 70 ، ص 197، مجلس دوازدهم؛ شاهنامه موزه رضا عباسی، داوری- شیرازی، ص 113 ، مجلس ششم.</ref>، و یا گاه شلواری تنگ در بالای زانوان درون آنها فرو رفته بود<ref>165-166 , Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.130-133,</ref><ref> Nizami; Ganjevi,Khamsa miniatures,انتشارات یازیچی،باکو، 1983 م.no 5,9,10,57,8</ref><ref>شاهنامه شاه اسماعیل، موزه رضا عباسی، تک برگ، ش 2848.</ref>. علما، اغلب جوراب‌های سیاه و یا سفید می‌پوشیدند<ref>Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.140-149,</ref>.جوراب دوزخانه که با پشم فرنگی جوراب درباریان را تولید می‌کرد، از قسمت‌های دیگری بود که ملک التجار بر آنها نظارت داشت<ref>کمپفر، انگلبرت'''''. سفرنامه'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی، 1363، ص 106 ، 150-151. </ref>. جوراب‌های امروزی اغلب نازک و ظریف‌اند، در صورتی که جوراب‌های قدیمی ضخیم‌تر بودند. هنوز در برخی از نواحی ایران به ویژه نواحی سردسیر، جوراب‌های ضخیم پشمی و رنگارنگی تهیه می‌شود که اغلب آنها را در خانه و به صورت روفرشی به پا می‌کنند<ref>مشاهدات مولف.</ref><ref>Diba,L.S.Clothing x,Iranica,Pl.LXVIII</ref>.		,p.171-172,; Un Catalogue des peintures Qajars executes au(18<sup>e</sup>-19<sup>e</sup>) siécles,Tehran, 1973,no 4,7, 22,27,28,31,49</ref><ref>مجموعه خلیلی، نقاشی محمدشاه و حاج میرزا آغاسی؛ نقاشی دیواری کاخ گلستان، فتحعلیشاه قاجار و درباریان و سفر؛ شاهنامه موزه رضا عباسی، ش 1-67 ، 70 ، ص 197، مجلس دوازدهم؛ شاهنامه موزه رضا عباسی، داوری- شیرازی، ص 113 ، مجلس ششم.</ref>، و یا گاه شلواری تنگ در بالای زانوان درون آنها فرو رفته بود<ref>165-166 , Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.130-133,</ref><ref> Nizami; Ganjevi,Khamsa miniatures,انتشارات یازیچی،باکو، 1983 م.no 5,9,10,57,8</ref><ref>شاهنامه شاه اسماعیل، موزه رضا عباسی، تک برگ، ش 2848.</ref>. علما، اغلب جوراب‌های سیاه و یا سفید می‌پوشیدند<ref>Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.140-149,</ref>.جوراب دوزخانه که با پشم فرنگی جوراب درباریان را تولید می‌کرد، از قسمت‌های دیگری بود که ملک التجار بر آنها نظارت داشت<ref>کمپفر، انگلبرت'''''. سفرنامه'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی، 1363، ص 106 ، 150-151. </ref>. جوراب‌های امروزی اغلب نازک و ظریف‌اند، در صورتی که جوراب‌های قدیمی ضخیم‌تر بودند. هنوز در برخی از نواحی [[کشور ایران\|ایران]] به ویژه نواحی سردسیر، جوراب‌های ضخیم پشمی و رنگارنگی تهیه می‌شود که اغلب آنها را در خانه و به صورت روفرشی به پا می‌کنند<ref>مشاهدات مولف.</ref><ref>Diba,L.S.Clothing x,Iranica,Pl.LXVIII</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	* [[مغول ها]]		* [[مغول ها]]
	* [[پاپوش]]		* [[پاپوش]]
			* [[صوفیه]]

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
خط ۲۲:		خط ۲۳:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	محمدرضا چیت ساز		محمدرضا چیت ساز
			[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
	[[رده:پوشاک]]		[[رده:پوشاک]]
	~~[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]~~

Maedeh در ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۵

2025-05-14T09:05:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۵
خط ۲:		خط ۲:

	=== ابتدای [[اسلام]] تا [[مغول ها\|مغول]] ===		=== ابتدای [[اسلام]] تا [[مغول ها\|مغول]] ===
	نوعی جوراب کلفت از پشم یا ابریشم و یا چرم به پا می‌کردند که به آن موزج می‌گفتند. البته موزج نام نوعی [[کفش]] هم بود<ref>امیرعلی، سید. '''''تاریخ العرب و التمدن الاسلامی'''''. قاهره: 1938م، ص 388-389.</ref>. <sup> </sup>گاه دو موزه دنباله‌دار، یکی را به جای جوراب، و دیگری را به جای [[کفش]]، به پا می‌کردند<ref>جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. '''''البیان و التبیین.''''' تحقیق و شرح عبدالسلام محمد هارون، قاهره: مکتبه الجاحظ، 1960-1961 م، ج1، ص42.</ref><ref>متز، آدام، الحضاره الاسلامیه فی القرن الرابع، نقله الی العربیه محمد عبدالهادی ابوریده، قاهره: لجنه التألیف و الترجمه، 1377 ق/1957 م، ج2 ص 186-188.</ref>. زنان این دوره نوعی جوراب بلند و یا کوتاه ساده و یا زربفت نیز به پا داشتند<ref>نرشخی، ابوبکرمحمد بن جعفر. '''''تاریخ بخارا'''''. ترجمه ابونصرقباوی، تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: توس،1363ص 53 و توضیحات مصحح، ص 234-235. </ref>. طوس<ref>'''''حدود العالم من المشرق الی المغرب'''''. مؤلف ناشناخته، مقدمه بارتولد، تعلیقات مینورسکی، ترجمه میرحسین شاه، تصحیح و حواشی مریم میراحمدی، غلامرضا ورهرام. تهران: دانشگاه الزهراء، 1372، ص 294. </ref>، دارزنگی<ref>'''''در حدود چغانیان در حدود العالم من المشرق الی المغرب'''''. مؤلف ناشناخته، مقدمه بارتولد، تعلیقات مینورسکی، ترجمه میرحسین شاه، تصحیح و حواشی مریم میراحمدی، غلامرضا ورهرام. تهران: دانشگاه الزهراء، 1372، ص 334. </ref>،~~<sup>6</sup>~~ [[استان قزوین\|قزوین]]<ref>ناصرخسرو قبادیانی، ابومعین. '''''سفرنامه'''''. چاپ م، غنی زاده، برلین: 1922 م، ص 6.</ref><ref>مقدسی، ابوعبدالله محمدبن احمد، '''''احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم'''''. طبع دخویه، لیدن، بریل: 1906 م، ص 392-396. </ref>، جوراب و نوعی از آن را که اغلب دراویش و صوفیان آن را به پا می‌کردند، و پاچیله نام داشت، تهیه مي‌کردند<ref>محمد بن منور، '''''اسرارالتوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید'''''. تصحیح محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران: آگاه، 1367، ج 1، ص 32 ، 66 ، ج2، ص 504.</ref><ref>باخرزی، ابوالمفاخر یحیی. '''''اوراد الاحباب و فصوص الآداب'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: فرهنگ ایران زمین، 1358( جلد دوم در فصوص الآداب )، ج2، ص 32 ، 168 ، 371-372.</ref>.		نوعی جوراب کلفت از پشم یا ابریشم و یا چرم به پا می‌کردند که به آن موزج می‌گفتند. البته موزج نام نوعی [[کفش]] هم بود<ref>امیرعلی، سید. '''''تاریخ العرب و التمدن الاسلامی'''''. قاهره: 1938م، ص 388-389.</ref>. <sup> </sup>گاه دو موزه دنباله‌دار، یکی را به جای جوراب، و دیگری را به جای [[کفش]]، به پا می‌کردند<ref>جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. '''''البیان و التبیین.''''' تحقیق و شرح عبدالسلام محمد هارون، قاهره: مکتبه الجاحظ، 1960-1961 م، ج1، ص42.</ref><ref>متز، آدام، الحضاره الاسلامیه فی القرن الرابع، نقله الی العربیه محمد عبدالهادی ابوریده، قاهره: لجنه التألیف و الترجمه، 1377 ق/1957 م، ج2 ص 186-188.</ref>. زنان این دوره نوعی جوراب بلند و یا کوتاه ساده و یا زربفت نیز به پا داشتند<ref>نرشخی، ابوبکرمحمد بن جعفر. '''''تاریخ بخارا'''''. ترجمه ابونصرقباوی، تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: توس،1363ص 53 و توضیحات مصحح، ص 234-235. </ref>. طوس<ref>'''''حدود العالم من المشرق الی المغرب'''''. مؤلف ناشناخته، مقدمه بارتولد، تعلیقات مینورسکی، ترجمه میرحسین شاه، تصحیح و حواشی مریم میراحمدی، غلامرضا ورهرام. تهران: دانشگاه الزهراء، 1372، ص 294. </ref>، دارزنگی<ref>'''''در حدود چغانیان در حدود العالم من المشرق الی المغرب'''''. مؤلف ناشناخته، مقدمه بارتولد، تعلیقات مینورسکی، ترجمه میرحسین شاه، تصحیح و حواشی مریم میراحمدی، غلامرضا ورهرام. تهران: دانشگاه الزهراء، 1372، ص 334. </ref>،[[استان قزوین\|قزوین]]<ref>ناصرخسرو قبادیانی، ابومعین. '''''سفرنامه'''''. چاپ م، غنی زاده، برلین: 1922 م، ص 6.</ref><ref>مقدسی، ابوعبدالله محمدبن احمد، '''''احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم'''''. طبع دخویه، لیدن، بریل: 1906 م، ص 392-396. </ref>، جوراب و نوعی از آن را که اغلب دراویش و صوفیان آن را به پا می‌کردند، و پاچیله نام داشت، تهیه مي‌کردند<ref>محمد بن منور، '''''اسرارالتوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید'''''. تصحیح محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران: آگاه، 1367، ج 1، ص 32 ، 66 ، ج2، ص 504.</ref><ref>باخرزی، ابوالمفاخر یحیی. '''''اوراد الاحباب و فصوص الآداب'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: فرهنگ ایران زمین، 1358( جلد دوم در فصوص الآداب )، ج2، ص 32 ، 168 ، 371-372.</ref>.

	=== [[مغول ها\|مغول]] تا عصر حاضر ===		=== [[مغول ها\|مغول]] تا عصر حاضر ===
	از نوعی جوراب نیز که رنگ زرد یا قرمزداشت، در زیرکفش‌های کف تخت و روباز سیاه خود استفاده می‌کردند<ref> شاهنامه موزه رضا عباسی. ش 1971، ص814 ، مجلس هفدهم.</ref>. در این دوره نوعی جوراب بلند و چسبان که تا حدود زانوان و گاه بلندتر نیز می‌رسید، رواج یافت. گاه به جای تُنبان، از این جوراب های بلند که رنگ آنها سفید یا قرمز با نقوش طلایی، زرد ، آبی، قهوه‌ای و یا سبز بود به پا می‌کردند، که اغلب درون چکمه‌ای فرو رفته بود<ref> Maddison,F;E.S.Smith; Science,tools & magic, the Nasser D.Khalili collection of Islamic art,ed,J.Raby,Oxford university press,vol XII,1997		از نوعی جوراب نیز که رنگ زرد یا قرمزداشت، در زیرکفش‌های کف تخت و روباز سیاه خود استفاده می‌کردند<ref> شاهنامه موزه رضا عباسی. ش 1971، ص814 ، مجلس هفدهم.</ref>. در این دوره نوعی جوراب بلند و چسبان که تا حدود زانوان و گاه بلندتر نیز می‌رسید، رواج یافت. گاه به جای تُنبان، از این جوراب های بلند که رنگ آنها سفید یا قرمز با نقوش طلایی، زرد ، آبی، قهوه‌ای و یا سبز بود به پا می‌کردند، که اغلب درون چکمه‌ای فرو رفته بود<ref> Maddison,F;E.S.Smith; Science,tools & magic, the Nasser D.Khalili collection of Islamic art,ed,J.Raby,Oxford university press,vol XII,1997

	,p.171-172,; Un Catalogue des peintures Qajars executes au(18<sup>e</sup>-19<sup>e</sup>) siécles,Tehran, 1973,no 4,7, 22,27,28,31,49</ref><ref>مجموعه خلیلی، نقاشی محمدشاه و حاج میرزا آغاسی؛ نقاشی دیواری کاخ گلستان، فتحعلیشاه قاجار و درباریان و سفر؛ شاهنامه موزه رضا عباسی، ش 1-67 ، 70 ، ص 197، مجلس دوازدهم؛ شاهنامه موزه رضا عباسی، داوری- شیرازی، ص 113 ، مجلس ششم.</ref>، و یا گاه شلواری تنگ در بالای زانوان درون آنها فرو رفته بود<ref>165-166 , Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.130-133,</ref><ref> Nizami; Ganjevi,Khamsa miniatures,انتشارات یازیچی،باکو، 1983 م.no 5,9,10,57,8</ref><ref>شاهنامه شاه اسماعیل، موزه رضا عباسی، تک برگ، ش 2848.</ref>. علما، اغلب جوراب‌های سیاه و یا سفید می‌پوشیدند<ref>Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.140-149,</ref>.~~<sup>12</sup>~~ جوراب دوزخانه که با پشم فرنگی جوراب درباریان را تولید می‌کرد، از قسمت‌های دیگری بود که ملک التجار بر آنها نظارت داشت<ref>کمپفر، انگلبرت'''''. سفرنامه'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی، 1363، ص 106 ، 150-151. </ref>. جوراب‌های امروزی اغلب نازک و ظریف‌اند، در صورتی که جوراب‌های قدیمی ضخیم‌تر بودند. هنوز در برخی از نواحی ایران به ویژه نواحی سردسیر، جوراب‌های ضخیم پشمی و رنگارنگی تهیه می‌شود که اغلب آنها را در خانه و به صورت روفرشی به پا می‌کنند<ref>مشاهدات مولف.</ref><ref>Diba,L.S.Clothing x,Iranica,Pl.LXVIII</ref>.		,p.171-172,; Un Catalogue des peintures Qajars executes au(18<sup>e</sup>-19<sup>e</sup>) siécles,Tehran, 1973,no 4,7, 22,27,28,31,49</ref><ref>مجموعه خلیلی، نقاشی محمدشاه و حاج میرزا آغاسی؛ نقاشی دیواری کاخ گلستان، فتحعلیشاه قاجار و درباریان و سفر؛ شاهنامه موزه رضا عباسی، ش 1-67 ، 70 ، ص 197، مجلس دوازدهم؛ شاهنامه موزه رضا عباسی، داوری- شیرازی، ص 113 ، مجلس ششم.</ref>، و یا گاه شلواری تنگ در بالای زانوان درون آنها فرو رفته بود<ref>165-166 , Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.130-133,</ref><ref> Nizami; Ganjevi,Khamsa miniatures,انتشارات یازیچی،باکو، 1983 م.no 5,9,10,57,8</ref><ref>شاهنامه شاه اسماعیل، موزه رضا عباسی، تک برگ، ش 2848.</ref>. علما، اغلب جوراب‌های سیاه و یا سفید می‌پوشیدند<ref>Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.140-149,</ref>.جوراب دوزخانه که با پشم فرنگی جوراب درباریان را تولید می‌کرد، از قسمت‌های دیگری بود که ملک التجار بر آنها نظارت داشت<ref>کمپفر، انگلبرت'''''. سفرنامه'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی، 1363، ص 106 ، 150-151. </ref>. جوراب‌های امروزی اغلب نازک و ظریف‌اند، در صورتی که جوراب‌های قدیمی ضخیم‌تر بودند. هنوز در برخی از نواحی ایران به ویژه نواحی سردسیر، جوراب‌های ضخیم پشمی و رنگارنگی تهیه می‌شود که اغلب آنها را در خانه و به صورت روفرشی به پا می‌کنند<ref>مشاهدات مولف.</ref><ref>Diba,L.S.Clothing x,Iranica,Pl.LXVIII</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

Maedeh در ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۵

2025-05-14T09:05:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۵
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	محمدرضا چیت ساز		محمدرضا چیت ساز
			[[رده:پوشاک]]
			[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]

Samei در ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۳

2025-04-19T20:03:17Z

@@ خط ۷: / خط ۷: @@
 از نوعی جوراب نیز که رنگ زرد یا قرمزداشت، در زیرکفش‌های کف تخت  و روباز سیاه خود استفاده می‌کردند<ref>  شاهنامه موزه رضا عباسی. ش 1971، ص814 ، مجلس هفدهم.</ref>. در این دوره نوعی جوراب بلند و چسبان که تا حدود زانوان و گاه بلندتر نیز می‌رسید، رواج یافت. گاه به جای تُنبان، از این جوراب های بلند که رنگ آنها سفید یا قرمز با نقوش طلایی، زرد ، آبی، قهوه‌ای و یا سبز بود به پا می‌کردند، که اغلب درون چکمه‌ای  فرو رفته بود<ref> Maddison,F;E.S.Smith; Science,tools & magic, the Nasser D.Khalili collection of Islamic art,ed,J.Raby,Oxford university press,vol XII,1997
-,p.171-172,;  Un Catalogue des peintures Qajars executes au(18<sup>e</sup>-19<sup>e</sup>) siécles,Tehran, 1973,no 4,7, 22,27,28,31,49</ref><ref>مجموعه خلیلی، نقاشی محمدشاه و حاج میرزا آغاسی؛ نقاشی دیواری کاخ گلستان، فتحعلیشاه قاجار و درباریان و سفر؛ شاهنامه موزه رضا عباسی، ش 1-67 ، 70 ، ص 197، مجلس دوازدهم؛  شاهنامه موزه رضا عباسی، داوری- شیرازی، ص 113 ، مجلس ششم.</ref>، و یا گاه شلواری تنگ در بالای زانوان درون آنها فرو رفته بود<ref>   Nizami; Ganjevi,Khamsa miniatures,انتشارات یازیچی،باکو، 1983 م
+,p.171-172,;  Un Catalogue des peintures Qajars executes au(18<sup>e</sup>-19<sup>e</sup>) siécles,Tehran, 1973,no 4,7, 22,27,28,31,49</ref><ref>مجموعه خلیلی، نقاشی محمدشاه و حاج میرزا آغاسی؛ نقاشی دیواری کاخ گلستان، فتحعلیشاه قاجار و درباریان و سفر؛ شاهنامه موزه رضا عباسی، ش 1-67 ، 70 ، ص 197، مجلس دوازدهم؛  شاهنامه موزه رضا عباسی، داوری- شیرازی، ص 113 ، مجلس ششم.</ref>، و یا گاه شلواری تنگ در بالای زانوان درون آنها فرو رفته بود<ref>165-166 , Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.130-133,</ref><ref>   Nizami; Ganjevi,Khamsa miniatures,انتشارات یازیچی،باکو، 1983 م.no 5,9,10,57,8</ref><ref>شاهنامه شاه اسماعیل، موزه رضا عباسی، تک برگ، ش 2848.</ref>. علما، اغلب جوراب‌های سیاه و یا سفید می‌پوشیدند<ref>Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.140-149,</ref>.<sup>12</sup> جوراب دوزخانه که با پشم فرنگی جوراب درباریان را تولید می‌کرد، از قسمت‌های دیگری بود که ملک التجار بر آنها نظارت داشت<ref>کمپفر، انگلبرت'''''. سفرنامه'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی، 1363، ص 106 ، 150-151. </ref>. جوراب‌های امروزی اغلب نازک و ظریف‌اند، در صورتی که جوراب‌های قدیمی ضخیم‌تر بودند. هنوز در برخی از نواحی ایران به ویژه نواحی سردسیر، جوراب‌های ضخیم پشمی و رنگارنگی تهیه می‌شود که اغلب آنها را در خانه و به صورت روفرشی به پا می‌کنند<ref>مشاهدات مولف.</ref><ref>Diba,L.S.Clothing x,Iranica,Pl.LXVIII</ref>.
 == نیز نگاه کنید به ==
-[[پاپوش]]
+* [[مغول ها]]
 == مآخذ ==
-.       یادداشت مولف.
+<references />
-Diba,L.S.Clothing x,Iranica,Pl.LXVIII.
+== منبع اصلی ==
 محمدرضا چیت ساز

Samei در ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۹

2025-04-19T19:59:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۹
خط ۱:		خط ۱:
	'''جوراب'''، پاپوشی نخی و چسبان که اغلب قبل ازپوشیدن ~~کفش،~~ آن را به پا می‌کنند. پاچیله، موزج، پای تابه، گوربه،گوراوه، جوُر، نام‌های تاریخی و انواع دیگرجوراب هستند که در شکل‌ها و طرح‌های گوناگون در دوره‌های مختلف تاریخی مورد استفاده قرار گرفته‌اند<ref>یادداشت مولف.</ref>.~~<sup>1</sup>~~		'''جوراب'''، [[پاپوش\|پاپوشی]] نخی و چسبان که اغلب قبل ازپوشیدن [[کفش]]، آن را به پا می‌کنند. پاچیله، موزج، پای تابه، گوربه،گوراوه، جوُر، نام‌های تاریخی و انواع دیگرجوراب هستند که در شکل‌ها و طرح‌های گوناگون در دوره‌های مختلف تاریخی مورد استفاده قرار گرفته‌اند<ref>یادداشت مولف.</ref>.

	=== ابتدای [[اسلام]] تا [[مغول ها\|مغول]] ===		=== ابتدای [[اسلام]] تا [[مغول ها\|مغول]] ===
	نوعی جوراب کلفت از پشم یا ابریشم و یا چرم به پا می‌کردند که به آن موزج می‌گفتند. البته موزج نام نوعی کفش هم بود.<sup>2 </sup>گاه دو موزه دنباله‌دار، یکی را به جای جوراب، و دیگری را به جای ~~کفش،~~ به پا می‌کردند.<~~sup~~>3</~~sup~~> زنان این دوره نوعی جوراب بلند و یا کوتاه ساده و یا زربفت نیز به پا داشتند.<~~sup~~>4</~~sup~~> ~~طوس،~~<sup>5</sup> ~~دارزنگی،~~<~~sup~~>6</~~sup~~> ~~قزوین،~~<~~sup~~>7</~~sup~~> جوراب و نوعی از آن را که اغلب دراویش و صوفیان آن را به پا می‌کردند، و پاچیله نام داشت، تهیه مي‌کردند.<~~sup~~>8</~~sup~~>		نوعی جوراب کلفت از پشم یا ابریشم و یا چرم به پا می‌کردند که به آن موزج می‌گفتند. البته موزج نام نوعی [[کفش]] هم بود<ref>امیرعلی، سید. '''''تاریخ العرب و التمدن الاسلامی'''''. قاهره: 1938م، ص 388-389.</ref>. <sup> </sup>گاه دو موزه دنباله‌دار، یکی را به جای جوراب، و دیگری را به جای [[کفش]]، به پا می‌کردند<ref>جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. '''''البیان و التبیین.''''' تحقیق و شرح عبدالسلام محمد هارون، قاهره: مکتبه الجاحظ، 1960-1961 م، ج1، ص42.</ref><ref>متز، آدام، الحضاره الاسلامیه فی القرن الرابع، نقله الی العربیه محمد عبدالهادی ابوریده، قاهره: لجنه التألیف و الترجمه، 1377 ق/1957 م، ج2 ص 186-188.</ref>. زنان این دوره نوعی جوراب بلند و یا کوتاه ساده و یا زربفت نیز به پا داشتند<ref>نرشخی، ابوبکرمحمد بن جعفر. '''''تاریخ بخارا'''''. ترجمه ابونصرقباوی، تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: توس،1363ص 53 و توضیحات مصحح، ص 234-235. </ref>. طوس<ref>'''''حدود العالم من المشرق الی المغرب'''''. مؤلف ناشناخته، مقدمه بارتولد، تعلیقات مینورسکی، ترجمه میرحسین شاه، تصحیح و حواشی مریم میراحمدی، غلامرضا ورهرام. تهران: دانشگاه الزهراء، 1372، ص 294. </ref>، دارزنگی<ref>'''''در حدود چغانیان در حدود العالم من المشرق الی المغرب'''''. مؤلف ناشناخته، مقدمه بارتولد، تعلیقات مینورسکی، ترجمه میرحسین شاه، تصحیح و حواشی مریم میراحمدی، غلامرضا ورهرام. تهران: دانشگاه الزهراء، 1372، ص 334. </ref>،<sup>6</sup> [[استان قزوین\|قزوین]]<ref>ناصرخسرو قبادیانی، ابومعین. '''''سفرنامه'''''. چاپ م، غنی زاده، برلین: 1922 م، ص 6.</ref><ref>مقدسی، ابوعبدالله محمدبن احمد، '''''احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم'''''. طبع دخویه، لیدن، بریل: 1906 م، ص 392-396. </ref>، جوراب و نوعی از آن را که اغلب دراویش و صوفیان آن را به پا می‌کردند، و پاچیله نام داشت، تهیه مي‌کردند<ref>محمد بن منور، '''''اسرارالتوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید'''''. تصحیح محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران: آگاه، 1367، ج 1، ص 32 ، 66 ، ج2، ص 504.</ref><ref>باخرزی، ابوالمفاخر یحیی. '''''اوراد الاحباب و فصوص الآداب'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: فرهنگ ایران زمین، 1358( جلد دوم در فصوص الآداب )، ج2، ص 32 ، 168 ، 371-372.</ref>.

	=== [[مغول ها\|مغول]] تا عصر حاضر ===		=== [[مغول ها\|مغول]] تا عصر حاضر ===
	از نوعی جوراب نیز که رنگ زرد یا قرمزداشت، در زیرکفش‌های کف تخت و روباز سیاه خود استفاده می‌کردند.<~~sup~~>9</~~sup~~> در این دوره نوعی جوراب بلند و چسبان که تا حدود زانوان و گاه بلندتر نیز می‌رسید، رواج یافت. گاه به جای تُنبان، از این جوراب های بلند که رنگ آنها سفید یا قرمز با نقوش طلایی، زرد ، آبی، قهوه‌ای و یا سبز بود به پا می‌کردند، که اغلب درون چکمه‌ای ~~فرو رفته بود،<sup>10</sup> و یا گاه شلواری تنگ در بالای زانوان درون آنها~~ فرو رفته بود~~.<sup>11~~<~~/sup~~> ~~علما، اغلب جوراب‌های سیاه و یا سفید می‌پوشیدند~~.<sup>12</sup> جوراب دوزخانه که با پشم فرنگی جوراب درباریان را تولید می‌کرد، از قسمت‌های دیگری بود که ملک التجار بر آنها نظارت داشت.~~<sup>13</sup> جوراب‌های امروزی اغلب نازک و ظریف‌اند، در صورتی که جوراب‌های قدیمی ضخیم‌تر بودند~~. هنوز در برخی از نواحی ایران به ویژه نواحی سردسیر، جوراب‌های ضخیم پشمی و رنگارنگی تهیه می‌شود که اغلب آنها را در خانه و به صورت روفرشی به پا می‌کنند.~~<sup>14</sup>~~		از نوعی جوراب نیز که رنگ زرد یا قرمزداشت، در زیرکفش‌های کف تخت و روباز سیاه خود استفاده می‌کردند<ref> شاهنامه موزه رضا عباسی. ش 1971، ص814 ، مجلس هفدهم.</ref>. در این دوره نوعی جوراب بلند و چسبان که تا حدود زانوان و گاه بلندتر نیز می‌رسید، رواج یافت. گاه به جای تُنبان، از این جوراب های بلند که رنگ آنها سفید یا قرمز با نقوش طلایی، زرد ، آبی، قهوه‌ای و یا سبز بود به پا می‌کردند، که اغلب درون چکمه‌ای فرو رفته بود<ref> Maddison,F;E.S.Smith; Science,tools & magic, the Nasser D.Khalili collection of Islamic art,ed,J.Raby,Oxford university press,vol XII,1997

	~~نیز نگاه کنید به~~		,p.171-172,; Un Catalogue des peintures Qajars executes au(18<sup>e</sup>-19<sup>e</sup>) siécles,Tehran, 1973,no 4,7, 22,27,28,31,49</ref><ref>مجموعه خلیلی، نقاشی محمدشاه و حاج میرزا آغاسی؛ نقاشی دیواری کاخ گلستان، فتحعلیشاه قاجار و درباریان و سفر؛ شاهنامه موزه رضا عباسی، ش 1-67 ، 70 ، ص 197، مجلس دوازدهم؛ شاهنامه موزه رضا عباسی، داوری- شیرازی، ص 113 ، مجلس ششم.</ref>، و یا گاه شلواری تنگ در بالای زانوان درون آنها فرو رفته بود<ref> Nizami; Ganjevi,Khamsa miniatures,انتشارات یازیچی،باکو، 1983 م

	مغول ها		no 5,9,10,57,8; Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.130-133,165-166</ref><ref>شاهنامه شاه اسماعیل، موزه رضا عباسی، تک برگ، ش 2848.</ref>. علما، اغلب جوراب‌های سیاه و یا سفید می‌پوشیدند<ref>Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.140-149,</ref>.<sup>12</sup> جوراب دوزخانه که با پشم فرنگی جوراب درباریان را تولید می‌کرد، از قسمت‌های دیگری بود که ملک التجار بر آنها نظارت داشت<ref>کمپفر، انگلبرت'''''. سفرنامه'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی، 1363، ص 106 ، 150-151. </ref>. جوراب‌های امروزی اغلب نازک و ظریف‌اند، در صورتی که جوراب‌های قدیمی ضخیم‌تر بودند. هنوز در برخی از نواحی ایران به ویژه نواحی سردسیر، جوراب‌های ضخیم پشمی و رنگارنگی تهیه می‌شود که اغلب آنها را در خانه و به صورت روفرشی به پا می‌کنند<ref>مشاهدات مولف.</ref><ref>Diba,L.S.Clothing x,Iranica,Pl.LXVIII</ref>.

			== نیز نگاه کنید به ==
			[[مغول ها]]

			[[پاپوش]]

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
خط ۱۶:		خط ۲۱:
	2. امیرعلی، سید. '''''تاریخ العرب و التمدن الاسلامی'''''. قاهره: 1938م، ص 388-389.		2. امیرعلی، سید. '''''تاریخ العرب و التمدن الاسلامی'''''. قاهره: 1938م، ص 388-389.

	3. جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. '''''البیان و التبیین.''''' تحقیق و شرح عبدالسلام محمد هارون، قاهره: ~~مکتبة~~ الجاحظ، 1960-1961 م، ج1، ص42؛ متز، آدام، ~~الحضارة الاسلامیة~~ فی القرن الرابع، نقله الی ~~العربیة~~ محمد عبدالهادی ابوریده، قاهره: ~~لجنة~~ التألیف و الترجمه، 1377 ق/1957 م، ج2 ص 186-188.		3. جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. '''''البیان و التبیین.''''' تحقیق و شرح عبدالسلام محمد هارون، قاهره: مکتبه الجاحظ، 1960-1961 م، ج1، ص42؛ متز، آدام، الحضاره الاسلامیه فی القرن الرابع، نقله الی العربیه محمد عبدالهادی ابوریده، قاهره: لجنه التألیف و الترجمه، 1377 ق/1957 م، ج2 ص 186-188.

	4. نرشخی، ابوبکرمحمد بن جعفر. '''''تاریخ بخارا'''''. ترجمه ابونصرقباوی، تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: توس،1363ص 53 و توضیحات مصحح، ص 234-235.		4. نرشخی، ابوبکرمحمد بن جعفر. '''''تاریخ بخارا'''''. ترجمه ابونصرقباوی، تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: توس،1363ص 53 و توضیحات مصحح، ص 234-235.
خط ۲۴:		خط ۲۹:
	6. '''''در حدود چغانیان'''''. حدود العالم، ص 334		6. '''''در حدود چغانیان'''''. حدود العالم، ص 334

	7. ناصرخسرو قبادیانی، ابومعین. '''''سفرنامه'''''. چاپ م، غنی زاده، برلین: 1922 م، ص 6؛ مقدسی، ابوعبدالله محمدبن احمد، '''''احسن التقاسیم فی ~~معرفة~~ الاقالیم'''''. طبع دخویه، لیدن، بریل: 1906 م، ص 392-396.		7. ناصرخسرو قبادیانی، ابومعین. '''''سفرنامه'''''. چاپ م، غنی زاده، برلین: 1922 م، ص 6؛ مقدسی، ابوعبدالله محمدبن احمد، '''''احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم'''''. طبع دخویه، لیدن، بریل: 1906 م، ص 392-396.

	8. محمد بن منور، '''''اسرارالتوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید'''''. تصحیح محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران: آگاه، 1367، ج 1، ص 32 ، 66 ، ج2، ص 504 ؛ باخرزی، ابوالمفاخر یحیی. '''''اوراد الاحباب و فصوص الآداب'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: فرهنگ ایران زمین، 1358( جلد دوم در فصوص الآداب )، ج2، ص 32 ، 168 ، 371-372.		8. محمد بن منور، '''''اسرارالتوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید'''''. تصحیح محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران: آگاه، 1367، ج 1، ص 32 ، 66 ، ج2، ص 504 ؛ باخرزی، ابوالمفاخر یحیی. '''''اوراد الاحباب و فصوص الآداب'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: فرهنگ ایران زمین، 1358( جلد دوم در فصوص الآداب )، ج2، ص 32 ، 168 ، 371-372.

	9. ~~شاهنامة موزة~~ رضا عباسی. ش 1971، ص814 ، مجلس هفدهم.		9. شاهنامه موزه رضا عباسی. ش 1971، ص814 ، مجلس هفدهم.

	10. Maddison,F;E.S.Smith; Science,tools & magic, the Nasser D.Khalili collection of Islamic art,ed,J.Raby,Oxford university press,vol XII,1997		10. Maddison,F;E.S.Smith; Science,tools & magic, the Nasser D.Khalili collection of Islamic art,ed,J.Raby,Oxford university press,vol XII,1997
خط ۴۶:		خط ۵۱:
	12. Gray,Pp.140-149		12. Gray,Pp.140-149

	13. کمپفر، انگلبرت'''''. سفرنامه'''''. ~~ترجمة~~ کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی، 1363، ص 106 ، 150-151.		13. کمپفر، انگلبرت'''''. سفرنامه'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی، 1363، ص 106 ، 150-151.

	14. مشاهدات مولف؛		14. مشاهدات مولف؛

Samei در ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۷

2025-04-19T19:47:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۷
خط ۱:		خط ۱:
	'''جوراب'''، پاپوشی نخی و چسبان که اغلب قبل ازپوشیدن کفش، آن را به پا می‌کنند. پاچیله، موزج، پای تابه، گوربه،گوراوه، جوُر، نام‌های تاریخی و انواع دیگرجوراب هستند که در شکل‌ها و طرح‌های گوناگون در دوره‌های مختلف تاریخی مورد استفاده قرار گرفته‌اند.<sup>1</sup>		'''جوراب'''، پاپوشی نخی و چسبان که اغلب قبل ازپوشیدن کفش، آن را به پا می‌کنند. پاچیله، موزج، پای تابه، گوربه،گوراوه، جوُر، نام‌های تاریخی و انواع دیگرجوراب هستند که در شکل‌ها و طرح‌های گوناگون در دوره‌های مختلف تاریخی مورد استفاده قرار گرفته‌اند<ref>یادداشت مولف.</ref>.<sup>1</sup>

	~~'''~~ابتدای اسلام تا مغول~~''' :~~ نوعی جوراب کلفت از پشم یا ابریشم و یا چرم به پا می‌کردند که به آن موزج می‌گفتند. البته موزج نام نوعی کفش هم بود.<sup>2 </sup>گاه دو موزه دنباله‌دار، یکی را به جای جوراب، و دیگری را به جای کفش، به پا می‌کردند.<sup>3</sup> زنان این دوره نوعی جوراب بلند و یا کوتاه ساده و یا زربفت نیز به پا داشتند.<sup>4</sup> طوس،<sup>5</sup> دارزنگی،<sup>6</sup> قزوین،<sup>7</sup> جوراب و نوعی از آن را که اغلب دراویش و صوفیان آن را به پا می‌کردند، و پاچیله نام داشت، تهیه مي‌کردند.<sup>8</sup>		=== ابتدای [[اسلام]] تا [[مغول ها\|مغول]] ===
			نوعی جوراب کلفت از پشم یا ابریشم و یا چرم به پا می‌کردند که به آن موزج می‌گفتند. البته موزج نام نوعی کفش هم بود.<sup>2 </sup>گاه دو موزه دنباله‌دار، یکی را به جای جوراب، و دیگری را به جای کفش، به پا می‌کردند.<sup>3</sup> زنان این دوره نوعی جوراب بلند و یا کوتاه ساده و یا زربفت نیز به پا داشتند.<sup>4</sup> طوس،<sup>5</sup> دارزنگی،<sup>6</sup> قزوین،<sup>7</sup> جوراب و نوعی از آن را که اغلب دراویش و صوفیان آن را به پا می‌کردند، و پاچیله نام داشت، تهیه مي‌کردند.<sup>8</sup>

	~~'''~~مغول تا عصر حاضر~~''':~~ از نوعی جوراب نیز که رنگ زرد یا قرمزداشت، در زیرکفش‌های کف تخت و روباز سیاه خود استفاده می‌کردند.<sup>9</sup> در این دوره نوعی جوراب بلند و چسبان که تا حدود زانوان و گاه بلندتر نیز می‌رسید، رواج یافت. گاه به جای تُنبان، از این جوراب های بلند که رنگ آنها سفید یا قرمز با نقوش طلایی، زرد ، آبی، قهوه‌ای و یا سبز بود به پا می‌کردند، که اغلب درون چکمه‌ای فرو رفته بود،<sup>10</sup> و یا گاه شلواری تنگ در بالای زانوان درون آنها فرو رفته بود.<sup>11</sup> علما، اغلب جوراب‌های سیاه و یا سفید می‌پوشیدند.<sup>12</sup> جوراب دوزخانه که با پشم فرنگی جوراب درباریان را تولید می‌کرد، از قسمت‌های دیگری بود که ملک التجار بر آنها نظارت داشت.<sup>13</sup> جوراب‌های امروزی اغلب نازک و ظریف‌اند، در صورتی که جوراب‌های قدیمی ضخیم‌تر بودند. هنوز در برخی از نواحی ایران به ویژه نواحی سردسیر، جوراب‌های ضخیم پشمی و رنگارنگی تهیه می‌شود که اغلب آنها را در خانه و به صورت روفرشی به پا می‌کنند.<sup>14</sup>		=== [[مغول ها\|مغول]] تا عصر حاضر ===
			از نوعی جوراب نیز که رنگ زرد یا قرمزداشت، در زیرکفش‌های کف تخت و روباز سیاه خود استفاده می‌کردند.<sup>9</sup> در این دوره نوعی جوراب بلند و چسبان که تا حدود زانوان و گاه بلندتر نیز می‌رسید، رواج یافت. گاه به جای تُنبان، از این جوراب های بلند که رنگ آنها سفید یا قرمز با نقوش طلایی، زرد ، آبی، قهوه‌ای و یا سبز بود به پا می‌کردند، که اغلب درون چکمه‌ای فرو رفته بود،<sup>10</sup> و یا گاه شلواری تنگ در بالای زانوان درون آنها فرو رفته بود.<sup>11</sup> علما، اغلب جوراب‌های سیاه و یا سفید می‌پوشیدند.<sup>12</sup> جوراب دوزخانه که با پشم فرنگی جوراب درباریان را تولید می‌کرد، از قسمت‌های دیگری بود که ملک التجار بر آنها نظارت داشت.<sup>13</sup> جوراب‌های امروزی اغلب نازک و ظریف‌اند، در صورتی که جوراب‌های قدیمی ضخیم‌تر بودند. هنوز در برخی از نواحی ایران به ویژه نواحی سردسیر، جوراب‌های ضخیم پشمی و رنگارنگی تهیه می‌شود که اغلب آنها را در خانه و به صورت روفرشی به پا می‌کنند.<sup>14</sup>

	~~'''مآخذ''' :~~		نیز نگاه کنید به

			مغول ها

			== مآخذ ==
	1. یادداشت مولف.		1. یادداشت مولف.

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''جوراب'''، پاپوشی نخی و چسبان که اغلب قبل ازپوشیدن کفش، آن را به پا می‌کنند. پاچیله، موزج، پای تابه، گوربه،گوراوه، جوُر، نام‌های تاریخی و انواع دیگرجوراب هستند که در شکل‌ها و طرح‌های گوناگون در دوره‌های مختلف تاریخی مورد استفاده قرار گرفت...» ایجاد کرد

2024-08-13T05:14:54Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''جوراب'''، پاپوشی نخی و چسبان که اغلب قبل ازپوشیدن کفش، آن را به پا می‌کنند. پاچیله، موزج، پای تابه، گوربه،گوراوه، جوُر، نام‌های تاریخی و انواع دیگرجوراب هستند که در شکل‌ها و طرح‌های گوناگون در دوره‌های مختلف تاریخی مورد استفاده قرار گرفت...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''جوراب'''، پاپوشی نخی و چسبان که اغلب قبل ازپوشیدن کفش، آن را به پا می‌کنند. پاچیله، موزج، پای تابه، گوربه،گوراوه، جوُر، نام‌های تاریخی و انواع دیگرجوراب هستند که در شکل‌ها و طرح‌های گوناگون در دوره‌های مختلف تاریخی مورد استفاده قرار گرفته‌اند.1

'''ابتدای اسلام تا مغول''' : نوعی جوراب کلفت از پشم یا ابریشم و یا چرم به پا می‌کردند که به آن موزج می‌گفتند. البته موزج نام نوعی کفش هم بود.2 گاه دو موزه دنباله‌دار، یکی را به جای جوراب، و دیگری را به جای کفش، به پا می‌کردند.3 زنان این دوره نوعی جوراب بلند و یا کوتاه ساده و یا زربفت نیز به پا داشتند.4 طوس،5 دارزنگی،6 قزوین،7 جوراب و نوعی از آن را که اغلب دراویش و صوفیان آن را به پا می‌کردند، و پاچیله نام داشت، تهیه مي‌کردند.8

'''مغول تا عصر حاضر''': از نوعی جوراب نیز که رنگ زرد یا قرمزداشت، در زیرکفش‌های کف تخت و روباز سیاه خود استفاده می‌کردند.9 در این دوره نوعی جوراب بلند و چسبان که تا حدود زانوان و گاه بلندتر نیز می‌رسید، رواج یافت. گاه به جای تُنبان، از این جوراب های بلند که رنگ آنها سفید یا قرمز با نقوش طلایی، زرد ، آبی، قهوه‌ای و یا سبز بود به پا می‌کردند، که اغلب درون چکمه‌ای فرو رفته بود،10 و یا گاه شلواری تنگ در بالای زانوان درون آنها فرو رفته بود.11 علما، اغلب جوراب‌های سیاه و یا سفید می‌پوشیدند.12 جوراب دوزخانه که با پشم فرنگی جوراب درباریان را تولید می‌کرد، از قسمت‌های دیگری بود که ملک التجار بر آنها نظارت داشت.13 جوراب‌های امروزی اغلب نازک و ظریف‌اند، در صورتی که جوراب‌های قدیمی ضخیم‌تر بودند. هنوز در برخی از نواحی ایران به ویژه نواحی سردسیر، جوراب‌های ضخیم پشمی و رنگارنگی تهیه می‌شود که اغلب آنها را در خانه و به صورت روفرشی به پا می‌کنند.14

'''مآخذ''' :

1. یادداشت مولف.

2. امیرعلی، سید. '''''تاریخ العرب و التمدن الاسلامی'''''. قاهره: 1938م، ص 388-389.

3. جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. '''''البیان و التبیین.''''' تحقیق و شرح عبدالسلام محمد هارون، قاهره: مکتبة الجاحظ، 1960-1961 م، ج1، ص42؛ متز، آدام، الحضارة الاسلامیة فی القرن الرابع، نقله الی العربیة محمد عبدالهادی ابوریده، قاهره: لجنة التألیف و الترجمه، 1377 ق/1957 م، ج2 ص 186-188.

4. نرشخی، ابوبکرمحمد بن جعفر. '''''تاریخ بخارا'''''. ترجمه ابونصرقباوی، تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: توس،1363ص 53 و توضیحات مصحح، ص 234-235.

5. '''''حدود العالم من المشرق الی المغرب'''''. مؤلف ناشناخته، مقدمه بارتولد، تعلیقات مینورسکی، ترجمه میرحسین شاه، تصحیح و حواشی مریم میراحمدی، غلامرضا ورهرام. تهران: دانشگاه الزهراء، 1372، ص 294.

6. '''''در حدود چغانیان'''''. حدود العالم، ص 334

7. ناصرخسرو قبادیانی، ابومعین. '''''سفرنامه'''''. چاپ م، غنی زاده، برلین: 1922 م، ص 6؛ مقدسی، ابوعبدالله محمدبن احمد، '''''احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم'''''. طبع دخویه، لیدن، بریل: 1906 م، ص 392-396.

8. محمد بن منور، '''''اسرارالتوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید'''''. تصحیح محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران: آگاه، 1367، ج 1، ص 32 ، 66 ، ج2، ص 504 ؛ باخرزی، ابوالمفاخر یحیی. '''''اوراد الاحباب و فصوص الآداب'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: فرهنگ ایران زمین، 1358( جلد دوم در فصوص الآداب )، ج2، ص 32 ، 168 ، 371-372.

9. شاهنامة موزة رضا عباسی. ش 1971، ص814 ، مجلس هفدهم.

10. Maddison,F;E.S.Smith; Science,tools & magic, the Nasser D.Khalili collection of Islamic art,ed,J.Raby,Oxford university press,vol XII,1997

,p.171-172,; Un Catalogue des peintures Qajars executes au(18e-19e) siécles,Tehran, 1973,no 4,7, 22,27,28,31,49

مجموعه خلیلی، نقاشی محمدشاه و حاج میرزا آغاسی؛ نقاشی دیواری کاخ گلستان، فتحعلیشاه قاجار و درباریان و سفر؛ شاهنامه موزه رضا عباسی، ش 1-67 ، 70 ، ص 197، مجلس دوازدهم؛ شاهنامه موزه رضا عباسی، داوری- شیرازی، ص 113 ، مجلس ششم.

11. Nizami; Ganjevi,Khamsa miniatures,انتشارات یازیچی،باکو، 1983 م

no 5,9,10,57,89 ; Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.130-133,

165-166

؛ شاهنامه شاه اسماعیل، موزه رضا عباسی، تک برگ، ش 2848

12. Gray,Pp.140-149

13. کمپفر، انگلبرت'''''. سفرنامه'''''. ترجمة کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی، 1363، ص 106 ، 150-151.

14. مشاهدات مولف؛

Diba,L.S.Clothing x,Iranica,Pl.LXVIII.

محمدرضا چیت ساز